Lotnisko w Amsterdamie / Airport in Amsterdam

Piękny tomik, refleksyjny, pisany jeszcze bardziej osobiście niż większość poprzednich i... niestety, ostatni. Jest coś niesamowicie poruszającego w późnych wierszach poetów, te słowa o zbliżającym się odejściu, takie nienachalne, niebezpośrednie, pełne delikatności a jednak krystalicznie świadome. Dziewięćdziesięciopięcioletnia Julia Hartwig nie skupia się jednak zbytnio na sobie, nie chce wywołać taniego wzruszenia, jest jak zawsze, znakomitą intelektualistką - pisze o wielkich tego (i tamtego) świata, o miejscach i ludziach jej bliskich fizycznie i duchowo, choćby przez krótki moment; pisze też pięknie i zaskakująco o poezji: Nie jest poetą ten co zapisuje ale ten co tę chwilę na zawsze zapamiętał

Poezja Rafała Wojaczka jest mi niezwykle bliska. W wydanej książce miałam mozliwość ujrzeć fragmenty także jego prozy i choć liryka pozostaje mi bliższa, to czytanie tych utwór napełniło mnie dość osobliwą nostalgią. Czasami jest tak, że poprzez literaturę odnajdujemy siebie i podróżujemy po swoim wnętrzu. Nie bez powodu Zafon pisał, że książki są lustrem. Widzimy w nich to, co mamy już w sobie. W Wojaczku fascynuje mnie skrajność emocji: wyłania się obraz czułego i wrażliwego chłopaka, a jednocześnie w tym świecie istnieje także brud i swoista skaza. Niezmiennie wzruszają mnie listy wysyłane do Teresy: Teresa jest najgłębszą strefą powietrza: jest szeptem I jeśli już nie wiem, co dawniej przeżyłem, to dlatego, że twoje oczy nie patrzały na mnie zawsze

Bardzo ciekawy zbiorek wierszy Osipa Mandelsztama w przekładzie Jarosława Marka Rymkiewicza ,polskiego poety,eseisty i krytyka literackiego,który miał zaszczyt spotkać się w latach 60-tych z Nadieżdą Mandelsztam ,wdową po wielkim Osipie Mandelsztamie,której z kolei obiecał przetłumaczenie powyższych wierszy na język polski. Książeczka zasługuje na uwagę nie tylko publikowanymi wierszami ,ale także w swej drugiej części zawiera szczegółową analizę poszczególnych utworów . Polecam wielbicielom poezji ,jak również sympatykom tego gatunku literackiego.

🔰1741 "W tym, że nie zdarzy się na nowo, Jest cała słodycz życia. Takiej pewności żadna inna Wiara nam nie użycza. Jeśli coś będzie, to najwyżej W odrębnym stanie czy bycie - Ta pewność budzi w nas apetyt Dokładnie odwrotny: na życie." To jest poezja, w której mniej znaczy więcej, oparta na skrótach myślowych i oszczędności słów, nie ma w niej dbałości o piękne rymy i wybujałe środki stylistyczne. Żaden utwór nie ma tytułu, bo po co mnożyć zbędne słowa i odbierać im dosadność w opisywaniu świata? Do tych niezwykłych liryków wracam co jakiś czas po doznania, które za każdym razem są zupełnie inne. Wiersze Emily Dickinson wciąż się wymykają niektóre są zaskakująco łagodne inne dzikie, rwane, nasycone powszednim językiem, niedające się ujarzmić. Po śmierci poetki jej siostra Lavinia odnalazła setki wierszy ukrytych w różnych zakątkach pokoju Emily: 🔰441 "To wszystko - to mój list do Świata, Co nigdy nie pisał do mnie - " Niezwykłe "listy do Świata" ukryte przed światem Lavinia zdecydowała się światu objawić, za co liczne grono miłośników poezji Emily Dickinson na całym świecie zawsze będzie siostrze poetki dozgonnie wdzięczne. Takiej "dziwnej" poezji nikt wtedy nie oferował światu. Po śmierci Emily pojawiły się, więc dziwaczne próby przemalowania jej wierszy na "bardziej znośne" - czyniło to grono edytorskie, przekonane o tym, że wie lepiej. Z kolei rodzina upiększyła jedyny portret Emily, domalowując jej loczki i ładniejszy strój, który ponoć miał lepiej ukryć szyję, nieco zbyt długą, jak na ówczesne standardy urody. Ech, ta żałosna ludzka chęć podporządkowania stereotypom wszystkiego, co odrębne i niepowtarzalne! Bo przecież kobieta, jeśli już się wyrwała ponad zwyczajność i zaczęła pisać wiersze (czyli coś z nią było nie tak), to niech przynajmniej będzie ładna i niech "świergoli" lub "kląska" jak słowik albo inne słodkie ptaszę! Na szczęście ta całkiem odrębna, pełna pasji, dzika i rwana poezja Emily Dickinson nadal jest między nami. Za taki jej kształt w polskim tłumaczeniu dziękuję panu Barańczakowi. Do utworów Emily Dickinson oprócz miłośników poezji odwołują się również współcześni muzycy rozrywkowi. Oto przykład z naszego rodzimego podwórka muzycznego: na jednej z płyt zespołu "Homo Twist" Maciej Maleńczuk w piosence "Nobody" zaśpiewał parafrazę wiersza 288. Dickinson: 🔰"Jestem nikim, a ty kim? Czy ty także jesteś nikim? To znaczy byłaby z nas para i to by się rozniosło zaraz, więc milcz!" Na koniec mojego kolejnego spotkania z "dziwną" panną Emily zacytuję jeszcze jeden jej niebanalny "list do Świata": 🔰254 "Nadzieja jest tym upierzonym Stworzeniem na gałązce Duszy - co śpiewa melodie Bez słów i nie milknące - W świście Wichru brzmi uszom najsłodziej - I srogich by trzeba Nawałnic - Aby spłoszyć maleńkiego ptaka, Co tak wielu zdołał ogrzać i nakarmić - Śpiewał mi już na Morzach Obcości - W Krainach Chłodu - Nie żądając w zamian Okruszka- Choć konał z Głodu." P -55

Mam wydanie podziemne,reprint z reprintu,tomik wierszy wydany przez Wydawnictwo Droga w 1986 roku,zszyty zwykłym zszywaczem biurowym.Książeczka (10,5x13,5cm) kosztowała 350 zł.Dużo wspomnień z nią związanych.Dobry kolega z pracy,który kolportował podziemne wydawnictwa już niestety nie żyje.Adam Zagajewski gdy wpisywał dla mnie dedykację,prawie niezauważalnie drgnął gdy podałem swoje imię.Przeczytałem gdzieś później,że bliski kuzyn poety był moim imiennikiem i zginął tragicznie.Może doczekam Nobla dla Adama Zagajewskiego...Ostatnio otrzymał nagrodę Księżnej Asturii.Wcześniej,nagrodę tę otrzymywali Doris Lessing,Arthur Miller,Paul Auster,Amos Oz,Philip Roth.

Przekapitalne. Arcykapitalne wiersze. Dawno nie czytałam poezji tak odświeżającej intelektualnie. I zabawnej. Człowiek w starciu z historią jest zawsze na straconej pozycji, z wielu powodów, na przykład, bo "niejasne jest co następuje po czym", bo "wszystkie kraje są ważne ale nie jednocześnie", bo "historia odbywa się nocą", bo "historia jest sterowana centralnie", bo "Historia nie ma konkurencji. Historia prawdopodobnie nie zbankrutuje. Historia jest dobrą inwestycją wciąż przybiera na wartości wydłuża się". A gdzie my w tym wszystkim jesteśmy? O tym właśnie pisze Linn Hansen. O ludzkiej kondycji. "Czym jest bycie człowiekiem czy to bezpieczne czy raczej trudne." Warto przypomnieć, że tłumaczka tomiku "Przejdź do historii", Justyna Czechowska, dostała wspólnie z autorką, Linn Hansen, Nagrodę im. Wisławy Szymborskiej 2018, co jest wspaniałym i w pełni zasłużonym docenieniem wkładu tłumaczki w ostateczny kształt tej poezji w języku polskim. Poproszę o więcej.

Poziom abstrakcji bywa dość wysoki u Krynickiego. Nie traktuję tego jako wady, tak sobie tylko mruczę, że przez to wielu warstw można nie zrozumieć. Osobiście uważam, że za mało romantyczna jestem, żeby przez te wszystkie warstwy się przebić. Z drugiej jednak strony mamy kilka wierszy dosłownych, opisujących rzeczywistość, jak ten o Moskwie, bardzo ładny. Pomyślałam sobie, że on nawet trochę aktualny, mimo iż dotyczy odległych wydarzeń. Bardzo ładna forma, czyta się naprawdę przyjemnie. To nie jest mój ulubiony poeta, ale nie odmawiam kunsztu. Sporo przeniesień (z linijki do następnej linijki), bardzo ich nie lubię w poezji, są dla mnie zawsze takie wymuszone, zaburzają mi rytmikę czytania. Niemniej, widać, że to jest poezja przez duże P, bez dwóch zdań. Nie jest to poezja na początek, bo można się zrazić, do autora, jak i do poezji w ogóle, polecam nieco bardzo zapoznanym z poezją. Słowo poezja użyte 666 razy ponieważ jest sponsorem tego odcinka. Recenzji w sensie.

Wiersze Ewy Lipskiej mimo swojej językowej elegancji, zawierają szeroki ładunek ogólności. Gdy w jednym wierszu zamieszczamy krocie odniesień do różnych wyobrażeń, zjawisk, myśli, to brakuje wtedy centrum. Harmonizujące całość spoiwo intelektualne jest tu albo nieobecne albo ukryte. Ta krytyka może przecież unicestwić sama siebie w starciu z murem niekwestionowanych słów autorki. Relacyjny charakter tekstu towarzyszy nieodmiennie pogłębionym refleksjom poetyckim. I oto nagle w tym rozczłonkowaniu, jeśli błyśnie jakiś konkret, jeśli na coś jasnego wpadniemy, reszta, pozornie obca, zaczyna składać się w mozaikę pełną wyrazistej antecedencji. Indukcyjny umysł poetki uruchamia pod szorstką skórą prozaicznych zdań wrażliwe serce.

Dycki opowiada cały czas tę samą historię. Swoją historię: matkę, rodzinną wioskę, sąsiadów, których już nie ma, swoje korzenie. Jednak z każdym powtórzeniem ta historia rozgałęzia się i rozrasta, idzie w głąb i na boki. Zapętla się, tworząc labirynt bez wyjścia. Obejmuje nas ciasno, nie możemy się uwolnić. Jest to straszne, ale i piękne, momentami dowcipne, ulotne, nieuchwytne. Dla mnie absolutnie fascynujące. "ciemność mogłaby być wyłącznie moim zwierzątkiem (witaj sierściuchu) nie pozwolę ci odejść choć zupełnie inaczej pojmujesz nieuchwytność i zupełnie inaczej układasz się z rzeczywistością (witaj mój wierszu) nie pozwolę ci odejść bez pernazyny i bez puenty to nic że tabletki nie rozjaśniają nam tekstu" Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki

"Skok w dal" to tomik poruszający temat utraty i godzenia się z nią, stopniowego odchodzenia najbliższej osoby i mniej dostrzegalnego własnego przemijania. Cóż można zrobić w obliczu nieodwracalnej straty? Dbać o okruchy tego co pozostało w pamięci i czule pielęgnować je, żeby się nie pogubiły, bo nie będzie ich przybywać... a tak łatwo się gubią. W tomiku Kronholda mieszczą się jeszcze inne drobiny wspomnień - miejsca i ludzie, których albo już nie ma, albo zmieniły się, albo nie można już do nich powrócić, jak nie da się ponownie przekroczyć bram raju utraconego. Na szczęście w marzeniach i na kartach zapełnionych poezją jest to możliwe.

Wiersze, które trafiły na czołówki gazet, a z autora zrobiły celebrytę i prawie-polityka. Książka Hassana "pali w dłonie"*, opowiada o rzeczach często niewygodnych, zamiatanych pod dywan. Yahya Hassan jest barwną postacią, a swoim krótkim, ale burzliwym życiorysem mógłby obdzielić kilka osób. Tylko wątpię, że znalazłby się ktoś, kto by chciał przyjąć choćby jeden dzień z życia Hassana. Urodzony w palestyńskiej rodzinie imigrantów mieszkających od lat w Danii, nie miał szczęśliwego dzieciństwa. Ojciec-despota, przemoc domowa, konflikty z prawem, tułaczka po poprawczakach, hermetyczne środowisko religijne, muzułmańskie getto. Rozdarty między kulturą duńską i kulturą środowiska, z którego pochodzi, szuka własnej drogi. I dużo błądzi. NIENAWIDZĘ WAS - pisze w jednym z wierszy. A właściwie krzyczy, nie przebiera w słowach. Dostaje się wszystkim: wierzącym i niewierzącym, rodzinie, mężczyznom, kobietom dającym się zniewolić, naiwnym Duńczykom. Ogromny ładunek krytyki dotyczy kontekstu polityczno-społecznego Danii i sytuacji politycznej na Bliskim Wschodzie. Obrazy wojny widzianej oczami dziecka przeplatają się z kadrami życia "na Zachodzie", gdzie walka o przetrwanie jest jeszcze bardziej zaciekła. "Wiersze" czyta się jak powieść, z wypiekami na twarzy, z pytaniem "co dalej?". Ale historia się urywa i dalsze jej losy możemy prześledzić jedynie w duńskiej prasie. Wydawca Hassana zapowiedział kolejny tom młodego poety na koniec roku, a ten obiecał, że opowie wszystko, co się z nim działo w ciągu ostatnich dwóch lat. Czy będzie to wciąż głos młodego-gniewnego czy doczekamy się głębszej refleksji? "Wiersze" Yahyi Hassana w przekładzie Bogusławy Sochańskiej ukazały się nakładem Instytutu Kultury Miejskiej w Gdańsku oraz wydawnictwa słowo/obraz terytoria. Jest to jeden z tomów serii Europejski Poeta Wolności. * Z recenzji Lillian Munk Rosing w Politiken.

Tuwim w spódnicy, a czasem Leśmian w spódnicy. Takie przynajmniej jest moje odczucie. Bardzo fajny zbiorek poezji poetki, długi czas zapomnianej, a ostatnio odkrywanej na nowo. I bardzo dobrze, że Ginczanka wraca. Ci którzy uważają się za wrażliwe dusze na pewno poczują ducha jej liryki. Wiersz "Non omnis moriar", chyba najbardziej znany, w którym autorka ujawnia nazwisko donosicielki, która skazała ją na zagładę wprost rozdarł mi serce - nie ma w tym przesady. Ludzie, czytajcie Ginczankę, jeśli jest w was choć płomyk humanizmu!

Takie powinny być książki poetyckie 50 stron 42 wiersze żaden nie dłuższy niż dwadzieścia linijek żaden nie krótszy niż siedem (…) (Czytając Wodę na Marsie) Być może rzeczywiście tak powinny wyglądać książki poetyckie, ale Bohdan Zadura wiele sobie z tego nie robi. Stron, co prawda, jest w okolicach pięćdziesiątki, ale wierszy już znacznie mniej niż przepisowe czterdzieści dwa, bo dwadzieścia siedem. Z długością też różnie bywa. Zdarzają się pięciolinijkowe, jak i znacznie dłuższe od wspomnianych dwudziestu wersów. Poezja otwiera swoje podwoje, może trochę skromne, ale bardzo na czasie, więc wchodźcie, śmiało, naprawdę Już otwarte. Zadura to poeta (przede wszystkim), a także prozaik, tłumacz i krytyk literacki (przy okazji) z prawdziwego zdarzenia. Jego warsztat należy do najsolidniejszych we współczesnej poezji polskiej. Otrzymał kilka ważnych nagród poetyckich, zarówno krajowych, jak i zagranicznych. Autor od lat związany jest z „Twórczością”, w której, od 2004 roku, pełni funkcję redaktora naczelnego. W ostatnich latach prawie co roku wydawane były jego książki poetyckie, w tym lwia część w Biurze Literackim. Nie inaczej jest z najnowszym, tegorocznym tomem, Już otwarte. Często mówi się o tym, że współczesna poezja jest przegadana i mało poetycka. Gdyby spojrzeć li tylko na frazę autora Już otwarte, można by przypiąć mu także tę łatkę. Nic bardziej mylnego. Owszem, językowo wiersze zbliżone są mocno do mowy, której używamy, do normalnego, nieudziwnionego poetycko języka. Ale nie ma mowy o żadnych przegadaniu, sensy mieszczą się w krótkich myślach, a poetyckość przejawia się właśnie w zwyczajności. Twórca zdecydowanie, po raz kolejny, dowodzi swojej klasy. Nie ukrywam, że podoba mi się styl Zadury. Kiedy trzeba jest zabawnie i inteligentnie, taka wymiana żarcików i anegdot; patos nie wylewa się litrami spomiędzy okładek, zamiast niego pojawi się jakieś wspomnienie, moment zamyślenia. Książka przypomina mi trochę sytuację, gdy jesteśmy na przyjęciu wśród wielu znajomych i wysłuchujemy spostrzeżeń i historii kolejno napotkanych osób. Z niektórymi zamienimy parę słów, z innymi przegadamy większą część wieczoru. W lokalu u Zadury Już otwarte, więc wpadnijcie na chwilę lub dwie, może spotkacie jakąś znajomą historię. http://monweg.blog.onet.pl/2016/02/22/juz-otwarte-bohdan-zadura/

Jarniewicza znam - znałem - tylko jako genialnego tłumacza i równie genialnego znawcę poezji (anglojęzycznej) i sztuki przekładu od strony nie tyle teoretycznej, co eseistycznej. Wiersze autora czekały sobie na półce, aż wreszcie zaczęły z niej złazić, i niech tak będzie, bo to, co on pisze, wciąż zaskakuje i wciąż porusza, i to na najróżniejsze sposoby. Po pierwsze - są z tym tomie najciekawsze tytuły wierszy, najciekawsze na skalę światową! Oto niektóre: Dobranoc ci przez klamkę Wiersz na suszonym sztokfiszu Siwe oczka stuśnij Delikatny bodziec powoduje eksplozję i masz Z kodeksu karnego, wydanie szesnaste Po drugie - tyle tutaj drgnień nerwów, wciąż kolejne, wciąż inne, choćby w wierszu tytułowym, to odrodzona Konopnicka, bo i ludowe, i społeczne trochę, i niewystraszone sentymentu. Piękne. Zdaje się, że cała książka, co zresztą sugeruje tytuł, to zawodzenie zranionej, opuszczonej duszy. Choćby w "Wiatr dziurami przelatuje". Po trzecie - Jarniewicz potraf zrobić z językiem co zechce, zresztą nie byłby genialnym tłumaczem, gdyby tego nie potrafił. "Korki, gwizdki, fajerwerki, żniwo się otwiera, krew gra. Kiedy mówią: rzeka, na języku: piach." Są tu też dwie powieści skondensowane do formy wiersza na jedną stronę - "Ten sobie mówi...", o ojcu, najdziwniejszy wiersz o ojcu, jaki czytałem; i "Polityka rodzinna" - toż to saga w kilku tomach, tutaj ujęta w trzech strofach. Niewiarygodne... I po czwarte wreszcie - piękna okładka (Wojciech Świerdzewski), idealnie dobrana do zawartości. Książka, do której będzie się wracać.

Różewicza ostatni raz przerabiałem w liceum. Minęło trochę czasu gdy ponownie sięgnąłem po polską poezję klasyczną. W ,,Znikaniu’’ Różewicza, w wierszach wyjętych z okresu 1949 – 2005, autor kreśli barwne, czasem niepokojące przemyślenia na temat przemijalności, roli poety, pozoru szczęścia, dzieciństwa i echa wojny. To jedynie nakreślenie w pigułce. Jeżeli ktoś by mnie zapytał, który z pośród wielu wierszy Różewicza ujął mnie najbardziej, odpowiedziałbym, że ,,Rozebrany''