Legenda o świętym pijaku i inne opowiadania

Okazało się, że z literatury może być pożytek. Nie wiedziałem, w jaki jeszcze sposób mógłbym dać wyraz swojemu upodobaniu do koloru fioletowego, a po przeczytaniu opowiadania Józefa Rotha pt. „Kariera” już wiem. W utworze tym buchalter Gabriel Stieglecker używa fioletowego atramentu do prowadzenia rachunków. Ja rachunków co prawda nie muszę prowadzić, atrament można zaś zastąpić wkładem do długopisu. Że co? Że niby w 2025 roku nie można już używać długopisu? Można. Będę fioletowym wkładem zapisywać, którą nogą wstałem danego dnia i jaka była pogoda, a jak się rozpędzę, to nawet dodam, co mnie bolało, a co swędziało, wieńcząc wpisy sentencją memento mori. Krajowi sprzedawcy fioletowych wkładów mogą się spodziewać mojego zamówienia na dniach.

Podejrzewam, że oddanie się rzeczom martwym, nierzadko w oczach innych przyjmujące formę dziwactwa, przydarza się, kiedy obok nie ma niczego żywego ani nikogo żywego, szczególnie nikogo. Ze wspomnianego opowiadania wynika, że pan Stieglecker nie miał nikogo, tylko pracę buchaltera, w której się zatracił, kaligrafując cyfry fioletowym atramentem. Czasami ktoś jest, ale jakby go nie było. W innym opowiadaniu ze zbioru, „Lewiatanie”, Nissen Pieczennik ma co prawda żonę, ale zrzędliwą, nieczułą, według narratora także spuchniętą, i Nissem Pieczennik też oddaje się rzeczom martwym – koralom, których jest sprzedawcą. Jak się przedobrzy, to to oddanie się rzeczom martwym zaczyna zahaczać niebezpiecznie o mistycyzm. Nissen Pieczennik, małomiasteczkowy Żyd z Kresów, który nigdy nie widział morza, wymyślił sobie w końcu, że spocznie z koralami na jego dnie, w objęciach lewiatana, czy tam w jego paszczy, jak kto woli.

Muszę jednak uczciwie przyznać, że nie mam pewności, czy oddanie się rzeczom martwym jest konsekwencją braku żywych istot wokół, czy to właśnie przez oddanie rzeczom martwym nie ma nikogo żywego w naszym życiu. Od tego, co jest skutkiem, a co przyczyną, kiedyś mogło zależeć nasze zbawienie, ale dzisiaj potępieni będziemy i tak z innego paragrafu.

---

W tym zbiorze jest parę innych historii, w których oddawanie się rzeczom martwym, nawet jeśli się pojawia, to nie przyjmuje aż tak osobliwej formy, nie zajmuje tyle miejsca – ludzie szukają w tych opowiadaniach miłości, poświęcają się innym, robią karierę albo piją, jak polski emigrant Andrzej Kartak w tytułowej „Legendzie o świętym pijaku”*, i prawie we wszystkich horyzont zdarzeń wyznacza śmierć, we wszystkich człowiek i jego „dzieła” przegrywają z czasem.

* O autorze, Józefie Rocie, dowiedziałem się właśnie dzięki „Legendzie o świętym pijaku”, a dokładniej mówiąc – jego filmowej adaptacji z Rutgerem Hauerem.

Okazało się, że z literatury może być pożytek. Nie wiedziałem, w jaki jeszcze sposób mógłbym dać wyraz swojemu upodobaniu do koloru fioletowego, a po przeczytaniu opowiadania Józefa Rotha pt. „Kariera” już wiem. W utworze tym buchalter Gabriel Stieglecker używa fioletowego atramentu do prowadzenia rachunków. Ja rachunków co prawda nie muszę prowadzić, atrament można zaś...