Fizyka rzeczy niemożliwych. Fazery, pola siłowe, teleportacja i podróże w czasie

Jedna z najlepszych książek popularnonaukowych jakie przeczytałem. Wszystkie poruszane w niej zagadnienia przedstawione są w bardzo zrozumiały sposób nie tracąc nic ze swojej treści. A dodatkowym plusem (bardzo istotnym) jest lekki i często zabawny styl pisarski autora Naprawdę, ale to naprawdę warto mieć tą książkę na półce i ją przeczytać.

Nieodmiennie pozostaję pod ogromnym wrażeniem edukacyjnej i popularyzacyjnej działalności Stephena Hawkinga. Próbuje on w sposób prosty, anegdotyczny wytłumaczyć tematy niezmiernie skomplikowane, albo przynajmniej przybliżyć teorie, które są abstracyjne dla większości ludzi (w tym mnie 😁). I chcąc odnieść się bardziej do tego jaka i dla kogo jest ta książka- nie jest to rozprawa, z ktorej zdobędziemy drobiazgową wiedzę, która w sposób wystarczający i pełny objaśni zagadnienia fizyczne, od tego jest naprawdę ogrom literatury ściśle naukowej. Hawking i Mlodinow sprawiają, że fizyka może być podczytywana w metrze, w poczekalni, dla przyjemności, rozrywki. I to jest najwspanialsza rzecz na świecie, najlepszy prezent dla nauki, bo może ktoś straszony fizyką, że jest taka okropna, może ktoś, kto trafił na kijowego nauczyciela nagle otworzy się na świat nauki, a może po prostu odkryje nową pasję. Jak dla mnie świetna pozycja.

Przystępnie napisana książka o teorii kwantowej, bardzo dobrze dobrane "analogie" ze świata makroskopowego. Jedna z łatwiejszych do zrozumienia w tej tematyce. Książka nie mówi wyłącznie o teorii kwantowej, bo wiele rozdziałów jest m.in. o szczególnej i ogólnej teorii względności.

Tego autora miałam już okazję czytać wcześniej, dlatego do tej książki podchodziłam z dużym optymizmem. Już w pierwszej połowie zorientowałam się, że jest ona znacznie starsza, niż przypuszczałam – została napisana około 2011 roku. Omawianie najbliższych stu lat było więc ciekawą perspektywą, zwłaszcza że wiele prognoz autora spełniło się dużo szybciej, niż przewidywał. To pokazuje, jak dynamicznie zmienia się świat – niektóre przewidywania realizują się błyskawicznie, inne w ogóle się nie sprawdzają. Bardzo podobało mi się, jak autor przedstawia różne aspekty historii technologii i rozwoju. Dzięki temu wiele zjawisk, które dziś obserwujemy lub w których uczestniczymy, nabiera głębszego kontekstu. Pierwsze dwie trzecie książki były dla mnie naprawdę wciągające i interesujące. Niestety, w pewnym momencie coś się zmieniło – jakby autor nagle „odpłynął” w swoich prognozach. Jego styl, wcześniej klarowny i przemyślany, stał się bardziej powieściowy i chaotyczny, jakby pisany w pośpiechu. Widać jednak, że autor lubi analizować i rozważać różne scenariusze, co sprawia, że jego przemyślenia są ciekawe i warte uwagi. Warto dodać, że ta książka nie jest dla każdego. Szukając roku wydania, nie znalazłam tej informacji w samej książce – musiałam sprawdzić to w internecie. Przy okazji natrafiłam na wiele opinii, z których wynika, że część czytelników oczekiwała niemal idealnych prognoz na przyszłość lub jasnych odpowiedzi, jak będzie wyglądał świat za sto lat. Sama czasem zajmuję się prognozowaniem i wiem, że przewidywanie tego, co wydarzy się za 5-10 lat, jest jeszcze w miarę możliwe, ale próba opisania stu lat naprzód to już bardziej ciekawostka niż realna analiza – i wiąże się z ogromnym ryzykiem błędu. Podsumowując: jeśli szukasz inspirujących spostrzeżeń i ciekawego spojrzenia na zmieniający się świat, ta książka może Ci się spodobać – zwłaszcza że już jesteśmy w trakcie pierwszej trzeciej tego „stuletniego” okresu. Jeśli jednak oczekujesz konkretnych odpowiedzi i szczegółowych prognoz, możesz poczuć się rozczarowany.

Książka jest próbą wyjaśnienia skomplikowanych zagadnień w formie strawnej dla laików. Niestety w moim odczuciu, nie do końca udana. W wielu przedstawianych zagadnienia, wplata się dużo stwierdzeń naukowych, zbyt słabo wyjaśnionych. Część teorii wydaje się wręcz naciągana (choć fakt nie jestem fizykiem). Nie mam zielonego pojęcia skąd się wzięły niektóre wartości, przykładowo: wielkości dodatkowych wymiarów, których nie da się dostrzec, ponieważ ich przestrzeń jest tak ciasno zwinięta iż rozmiar ich wynosi około milionowej miliardowej miliardowej miliardowej części centymetra (sic!). Być może są to tematy tak skomplikowane, iż nie da się ich wyjaśnić prostym nienaukowym językiem. Lektura była dla mnie wyzwaniem, gdyż często musiałem ponownie czytać tekst, aby zupełnie nie pogubić się w gąszczu teorii. Mimo wszystko, uważam że przeczytanie tej książki nie było stratą czasu, choćby dlatego że pozwoliła ona na chwilę wejść w głowę ludzi którzy to ogarniają:)

Myślę, że autor zbyt optymistycznie podchodzi do możliwości i chęci ludzkości do parcia naprzód. Jest przecież cała rzesza "niedoedukowanych" ludzi, których jedynym pragnieniem jest dominacja i zawładnięcie świata dla siebie a nie pragnienie uczynienia czegoś pożytecznego dla ogółu.

Początkowe rozdziały są świetne. Autor w niesamowity sposób tłumaczy teorię względności i mechanikę kwantową. Czytało się to lekko i z dużym zaciekawieniem – naprawdę miałem poczucie, że ta lektura otwiera mi umysł na to, jak działa świat. Za tę część dałbym najwyższą notę. Niestety, im dalej w las, tym trudniej. Kiedy zaczęła się teoria strun, poczułem, że autor trochę mnie „zgubił”. Dla kogoś, kto nie siedzi głęboko w fizyce, te koncepcje to na razie czysta abstrakcja, którą trudno sobie wyobrazić. Przez to końcówka książki była dla mnie sporym wyzwaniem i nie wciągnęła mnie już tak bardzo. Podsumowanie: Daję 7/10. Warto przeczytać choćby dla samej pierwszej połowy.

Autor przedstawia ciekawe spojrzenie na pojęcie „niczego” oraz pustki, która według współczesnej fizyki nie jest stabilna i mogła zapoczątkować powstanie Wszechświata. Interesujące były również rozważania na temat płaskości Wszechświata i tego, że nie musi on mieć żadnego celu, co wcale nie jest wizją negatywną. Książka jest napisana przystępnym językiem, ale wymaga skupienia i uwagi. Mimo że liczy około 200 stron, nie czyta się jej bardzo szybko.

To jedna z tych książek, której nie sposób przeczytać w dzień czy dwa. Ale za to jest to pozycja, do której wraca się nie jednokrotnie i za każdym razem dowiadujemy się czegoś nowego. Hawking jak nikt inny potrafi w sposób bardzo plastyczny ukazać nam bezmiar wszechświata. Robi to jednak w sposób prosty i przejrzysty. Książka zbudowana jest tak, że zaczynamy od pojęć prostych wręcz elementarnych i zagłębiamy się coraz bardziej w złożoności idei wszechświata. Więc jeśli w pewnym momencie przestajesz rozumieć o czym mowa, to czas odłożyć książkę i wrócić do niej może za jakiś czas, ale nie ma się co martwić. Ponieważ są to tematy trudne, nie Ty pierwszy i nie ostatni zaciąłeś się na jakimś zagadnieniu. Ci mądrzy profesorowie robią to cały czas. Ważne jest by się nie poddawać. Nawet jeśli skończysz po pierwszym lib drugim rozdziale to i tak jesteś o te rozdziały mądrzejszy. Polecam tę książkę wszystkim, którzy w letnie niebo patrzą w gwiazdy.

Przeczytałam, ponieważ zawsze chciałam dowiedzieć się czegoś więcej na temat teorii ewolucji. Dla mnie to temat trudny, a lektura dość wymagająca, więc musiałam maksymalnie się skupić, aby wszystko zrozumieć. Mimo tych przeszkód udało mi się przejść przez książkę w zaskakująco płynny sposób, zapamiętując wiele informacji. Stało się to w dużej mierze możliwe dzięki autorowi, który opisuje zagadnienia w bardzo przystępny i zrozumiały dla laika sposób( oczywiście przy założeniu, że czytelnik posiada elementarną wiedzę przynajmniej z dziedziny biologii). Uważam, że warto przeczytać, aby móc sobie później odpowiedzieć na pytanie: czy autor zdołał mnie przekonać? i czy ta wiedza zmieniła w jakiejś mierze sposób postrzegania otaczającego mnie życia?...

Znacie żart Reagana o ateistach? https://www.youtube.com/shorts/kXFeLwRssnI Richard F. Feynman był ponoć ateistą. Tak przynajmniej o sobie mówił. Ja jednak myślę, że gdyby spotkał sie z Reaganem, szybko by się dogadali. Zwłaszcza, że w trzecim, ostatnim wykładzie, który został spisany w tej książce, padają takie słowa: "Wierzę, że nie da się osiągnąć...( czyli wierzy, lapiac go za slowka...) (...) uważam encyklikę papieża Jana XXIII, ktora przeczytałem, za jedno z największych wydarzeń naszych czasów i wielki krok w przyszłość. Nie potrafiłbym znaleźć lepszego sposobu wyrażenia moich poglądów na sprawy moralne, na obowiązki i odpowiedzialność ludzkości, na stosunki [pomiędzy ludźmi, niż jest to zrobione w tej encyklice. Nie podzielam pewnych motywacji, stojących za niektórymi ideami, wyprowadzonymi od Boga. Osobiscie nie uważam, by niektóre z tych idei były w wyraźny sposób naturalną konsekwencją idei głoszonych przez wcześniejszych papieży. Z tym sie nie zgadzam, ale nie bede tego wyśmiewał ani nie będę się spierał. Podzielam papieskie poglądy na sprawę odpowiedzialności i obowiązków ludzi." W końcu wolność to odpowiedzialność. Nie każdy jest na nią gotowy. Wykłady Feynmana spisane w tej niewielkiej książce, raptem 100 stron, to trochę groch z kapustą. Jest tu, jak wskazuje podtytuł, o życiu, religii, polityce i nauce. Wkradł się, przez to nagromadzenie tematów, chaos i sporo emocji. Jest trochę ciekawych spostrzeżeń jak na przykład to, że to język powinien byc dostosowany do ludzi, a nie na odwrót. Na koniec polecam Wam opowieść o przyjemności z wyobrażania sobie różnych rzeczy: https://www.youtube.com/watch?v=P1ww1IXRfTA Szalenie interesujący jest fragment o ogniu. Ciekawa jestem szczególnie co na to klimatolodzy. Jeśli nie czytaliście biografii czlowieka, który, majac 24 lata zrobił doktorat z fizyki, bardzo polecam. Cenię Feynmana najbardziej za wspaniałe poczucie humoru i lekkość z jaka potrafi tłumaczyć skomplikowane zagadnienia. Nade wszystko jednak imponuje mi jego wątpienie i wszędobylskie "nie wiem", do ktorego nie boi sie przyznać. Tego kwestionowania spraw, wydawałoby się, oczywistych, powinniśmy się od niego uczyć.

Wszystko co ominęło mnie na lekcjach, które przespałem w szkole podstawej oraz średniej jest tutaj. Wspaniale, że mogłem tylu rzeczy o świecie się dowiedzieć, poszerzyć swoje horyzonty i sposób myślenia. Chyba najlepsza książka z kategorii "edukacyjnej" jaką przeczytałem w swoim zyciu. PS: Mimo wszystko na niektórych rozdziałach przysypiałem - koniecznie do powtórki!

Bardzo dobra książka tak po prostu i całkiem dobre wprowadzenie do teorii ewolucji, jako podręcznik. Cała masa przypisów, przydatnych jeżeli ktoś chce jeszcze bardziej pogłębić wiedzę. Jeżeli ktoś kiedykolwiek słuchał Dawkinsa, to może będzie miał tak jak ja i czytał książkę głosem autora, bo jego styl pisania jest bardzo zbliżony do stylu mówienia.

Genialne wyjaśnienie wszystkich zawiłości tzw. "naukowego bełkotu" ze Star Trek. Fajnie było się dowiedzieć, że twórcy tego uniwersum starali się tak wiernie odwzorować prawa fizyk., Ze skutkiem oczywiście różnym... Mimo to kilka informacji już dziś nieco nieaktualnych (od lat 90 jednak trochę się w nauce zmieniło), ale to jak najbardziej zrozumiałe. Nie rozumiem tylko, skąd akurat takie polskie tłumaczenie książki p.t. "Physics of Star Trek"... Przecież to całkowicie zmienia postać rzeczy!

Historia tego myślenia zaczyna się u Platona: od idei, że wszechświat jest w gruncie rzeczy matematyczną konstrukcją, a rzeczy w nim istniejące są tylko mniej lub bardziej nieudolnymi kopiami abstrakcyjnych „form” - najdoskonalszych z istniejących bytów. To u Platona pojawia się też kluczowe przekonanie: świat nie jest tym, czym się wydaje. To, co widzimy, to zaledwie cienie ponadczasowych prawd, których nigdy nie możemy uchwycić w pełni. Nic dziwnego, że fizycy od wieków wolą Arystotelesa niż Platona. Arystoteles był miłośnikiem faktów: ufał doświadczeniu, obserwacji, temu, co można zmierzyć. Z takiej perspektywy platoników - a szczególnie matematyków – traktuje się trochę jak magów i mistyków. I tak od dwóch i pół tysiąca lat trwa niekończący się spór między faktem a prawem, doświadczeniem a abstrakcją. Tegmark zajmuje platońskie stanowisko. Świat nie tylko da się opisać matematycznie. On jest matematyczny. A my jesteśmy samoświadomymi elementami ogromnej matematycznej struktury. Dlatego "Nasz matematyczny wszechświat", to książka, która przede wszystkim trafi do ludzi już „platońskich” z temperamentu – takich, którzy intuicyjnie czują, że abstrakcja jest bardziej fundamentalna niż zjawiska.

Trochę już nieaktualna książka, jednak czyta się dobrze, trochę wiedzy z ubiegłego wieku jest cenne. Dywagacje na temat przyszłości badań w kosmosie poparte filozoficznym spojrzeniem przez politykę międzynarodową i wielkie finanse - raczej trafione, a szkoda. Czasem myślę, że wielkim decydentom tego świata absolutnie brakuje wyobraźni i niestety wiedzy.

Książka zarówno dla fanów filmu Interstellar jak i miłośników kosmologii i mechaniki kwantowej! Napisana w przystępny sposób, będącą swego rodzaju pomostem między światem popkultury a zaawansowaną nauką. Rzadki przykład mistrzostwa noblisty, który pasję życia dziełem przypadku mógł przekazać w części chociaż odbiorcom za pomocom dużego ekranu ;)

Kosmos to jedna z tych książek popularnonaukowych, które mimo upływu dekad nie tracą swojej siły oddziaływania. Carl Sagan stworzył dzieło niezwykle treściwe i fascynujące – opowieść o Wszechświecie, nauce i miejscu człowieka w kosmicznej perspektywie. Autor zachwyca nie tylko ogromem wiedzy, lecz także sposobem jej przekazywania. Potrafi pisać o skomplikowanych zagadnieniach w sposób przystępny, a zarazem poetycki. Jest wizjonerem, który patrzy daleko w przyszłość, a chwilami wręcz marzycielem – snując refleksje o losach cywilizacji, odpowiedzialności nauki i potrzebie pielęgnowania ciekawości świata. Jego entuzjazm wobec odkrywania nieznanego jest zaraźliwy, a humanistyczne podejście do nauki nadaje książce ponadczasowy wymiar. Choć Kosmos został wydany kilkadziesiąt lat temu, zdecydowana większość treści pozostaje aktualna. Fundamenty astronomii, fizyki czy biologii ewolucyjnej, o których pisze Sagan, nie straciły na znaczeniu. Co więcej, wiele z jego refleksji dotyczących kondycji ludzkości czy zagrożeń cywilizacyjnych wydaje się dziś równie trafnych jak w momencie publikacji. Z perspektywy współczesnego czytelnika można jednak odczuć pewien niedosyt edytorski. Wydanie mogłoby zostać wzbogacone o przypisy lub komentarze redakcyjne wskazujące, które fragmenty wymagają aktualizacji w świetle najnowszych odkryć. Interesującym dodatkiem byłoby również zestawienie przewidywań Sagana dotyczących przyszłości z tym, jak rzeczywiście potoczył się rozwój nauki i technologii. Taki kontekst nie umniejszyłby wartości dzieła, lecz przeciwnie – jeszcze wyraźniej ukazałby skalę jego przenikliwości. Kosmos to książka, którą warto przeczytać niezależnie od wieku czy poziomu wiedzy naukowej. To nie tylko wprowadzenie do astronomii, ale przede wszystkim inspirująca opowieść o ludzkiej ciekawości i odwadze poznawania. Sagan przypomina nam, że jesteśmy częścią ogromnego Wszechświata – i że samo to czyni nasze istnienie czymś niezwykłym.

Warto tej książce poświecić nieco uwagi. Autor - oprócz samego sedna, czyli przedstawienia założeń pętlowej grawitacji kwantowej godzącej mechanikę kwantową z ogólną teorią względności, przeprowadza Czytelnika przez kawał czasu, tj. od greckich atomistów, przez Kopernika i Galileusza, dalej Newtona, Faradaya, Maxwella, Einsteina, po fizyków współcześnie nam żyjących. W dość syntetyczny i zwięzły sposób przedstawia rozwój myśli naukowej i sposób, w jaki zmieniały się teorie mające na celu wyjaśnienie, z czego tak naprawdę zbudowany jest wszechświat. Ponieważ wciąż jesteśmy na etapie zdobywania wiedzy w tym zakresie, niczego nie możemy być pewni, a jedynie wskazujemy możliwie prawdopodobne rozwiązania. I słusznie.

Rozmyślając ostatnimi czasy, wraz z rytmem najnowszych odkryć związanych z faktycznym istnieniem czy też - inaczej to ujmując - potwierdzeniem fizycznego istnienia Czarnych Dziur, które to jako zjawiska kosmiczne można by określić swego rodzaju ,,kosmiczną bolączką” bądź ,,Odkurzaczem nadproduktywności Wszechśwata”, natchnęła mnie pewna myśli i zarazem chęć nakreślenia pewnego wniosku: Wszechświat jest paradoksem ,,przez wielkie p". A dlaczego? Przede wszystkim nasz Kosmos, a raczej Wszechrzecz stanowi niewyobrażalnie rozległe i, co z przykrością to stwierdzam, nudne ,, miejsce". Powiedziałbym, że przypomina on bardziej jakąś meta płaszczyznę bez granic, nazwijmy to z braku lepszego określenia: ,,zamkniętych ram terytorialnych". Mówiąc o Wszechświecie, jako o ,,miejscu” należy mieć na myśli Kosmos jako ,,arcy-rozległe coś”, co stanowi ,,miejsce" aczkolwiek w innym, nie klasycznym ujęciu i rozumieniu tego słowa, o zupełnie innej kategorii rozumowania. Z drugiej strony, my istoty ludzkie, miejmy nadzieję, również obce inteligentne cywilizacje bądź struktury społeczne istot, żyjemy w miejscu pięknym, osobliwym, funkcjonującym w sposób tak anormalny, że to, co się w nim ,,odbywa”, przydarza, rozwija, opisuje; to, jak każda nawet najmniejsza cząstka odnajduje tu swe miejsce i zastosowanie, jakby w konkretny, określony sposób (Wszechświat antropiczny; Wszechświat superdeterministyczny), każe nam sądzić, że żyjemy w Kosmosie o super zorganizowanej naturze, uporządkowanej na każdym poziomie egzystencji i ,,szkieletu” - od mikroskali kwantów do makroskali zjawisk nam ludziom doświadczalnych. Czy zatem z powyższych akapitów stanowiących odpowiednio solidne i stonowane wejście tudzież wstęp do pewnych rozważań nad Czarnymi Dziurami i jednocześnie do dalszego niniejszego ustępu związanego ściśle z recenzją publikacji popularnonaukowej z gałęzi rozległej i fascynującej wiedzy kosmologicznej, wynika, że ta przypadkowość i chaos – wypadkowe i procesy stojące za ,,Wielkim Wybuchem/Odbiciem", które to mogłyby być przed tym kosmologicznym zjawiskiem, jak i po nim, mogły by pójść w odstawkę? Czy w związku z tym wraz z aktem wyłonienia się Wszechświata z ,,niczego" bądź z ,,nicości", naukowcy mogą mówić o ,,nieuporządkowaniu w nicości"? Czy wirtualne cząstki, pola, spontaniczne fluktuacje - w rozumieniu ,,przed-wszechświatowym" - można by określić chaosem, jako tym nieuporządkowanym, przypadkowym związkiem/relacją w tymże wirtualnym pre-świecie? A może przyjmijmy zasadę, że każde prawdopodobieństwo, przypadek, spontaniczność, to reguła uporządkowanego od prapoczątków aż do teraz Wszechświata? Jak w tym wszystkim odnajdują się Czarne Dziury oraz Wszechświaty Niemowlęce, jak wpisują się one w proces wyłonienia, ewolucji i adaptacji Wszechświata? Ku rozumieniu tego typu, jak określiłem wcześniej, ,,bolączek informacyjnych” przychodzi genialny umysł świętej pamięci Stephena Hawkinga, jednego z najwybitniejszych fizyków i kosmologów w dziejach ludzkości. Jego odkrycia na polu naukowym Czarnych Dziur, w tym niesłabnącego istotą swego wyłonienia się odkrycia ,,promieniowania Hawkinga” są w bezmiar, w sposób nieokreślony kluczowe dla ewolucji nauk ścisłych i odkrycia kolejnej karty, którą Wszechświat przed nami skrywa, że nie można choćby i ze strony fascynata – geeka nauki – odstawić ów temat na bok i o tym zapomnieć. Ba!, Hawking pracami nad kosmicznymi głodomorami tak zjednał sobie serca ludzi – w tym swoją walecznością, pięknym i potężnym umysłem mimo uporczywego i nieznośnego kalectwa – że nie da się nie sięgnąć po jedną z jego ważniejszych prac skierowanych do szerszego grona czytelników, ukierunkowaną na Czarne Dziury właśnie. I mimo iż książka ta ma swoje lata, niedługo minie 30 lat od daty jej światowej premiery, to tym co zawiera, z jaką intuicją zostało to niniejszym zapisane, również w jakim stylu, jak rozważnie kartka po kartce, rozdział po rozdziale zostało wszystko to w całości zaprojektowane, dorównuje niezwykłości i geniuszowi współczesnym bestsellerom w literaturze popularno-naukowej poświęconej tej tematyce. Zanim przejdę do omówienia tudzież zrecenzowania "Czarne Dziury i Wszechświaty Niemowlęce", bo o tej publicystyce mowa, chciałbym pochylić się nad pewnym zagadnieniem, które bardzo mocno ,,uczepiło się” Czarnych Dziur, o którym to warto wspomnieć chociażby ze względu na fakt iż nie tak dawno poprzez długi ,,proces fotograficzny” potwierdzono, jakby to powiedział Hubert Urbański prowadzący ,,Milionerów”, ostatecznie i definitywnie trwanie w naszej Wszechrzeczy kosmicznego ekstremum jakim jest Czarna Dziura. I tym zagadnieniem jest tak zwany ,,paradoks informacyjny", związany z wpadaniem i wydostawaniem się z Czarnych Dziur informacji; przeczy on temu, że Wszechświat da się opisać, ukształtować, odkryć prawami fizyki. Że jedynie te prawa, które wyrażają czym jest to, co nas otacza, jest jedynie czubkiem góry lodowej, której cała materia skryta jest bardzo głęboko pod powierzchnią. Sam świętej pamięci Stephen Hawking odniósł się do tego paradoksu, twierdząc, że skoro Czarna Dziura potrafi manipulować informacją do niej ,,wpadającą", to może ludzie powinni podważyć naturę informacji i relacji, których doświadczają na co dzień. Bo może nasze wspomnienia, ba, cała przeszłość, która nas spaja, mogła by ulec dezinformacji, stać się w ten sposób iluzją, wypaczającą spójne obiektywne pojęcie Wszechświata. Tak między innymi sam siebie zapyta czytelnik niniejszej pozycji, po jej przeczytaniu. Paradoks Informacyjny ,,galaktycznych odkurzaczy” daje nam pewną myśl, której nie warto się wstydzić, by o niej gdzieś napomknąć gdy zajdzie taka potrzeba: bardzo, ale to bardzo realne jest to, że nasza rzeczywistość – ów fundament, w którym jesteśmy zanurzeni - to nic innego jak tylko: wypaczenie... funkcjonującego w ultra-dziwny sposób brzegu Czarnej Dziury. Objętość, której doświadczamy natomiast - głębia, tak zwany wymiar 3D nadający przestrzeni wyrazu, czy pierwiastka tego, czym w ujęciu człowieka przestrzeń być powinna - wywodzi się właśnie z tego właśnie brzegu, będąc jej ,,skutkiem”/,,pochodną”. O ironio ,,Zasada Holograficzna" nie jest wcale pozbawiona sensu! Choć na pierwszy rzut oka może się wydawać inaczej. Hawking w "Czarnych Dziurach i Wszechświatach Niemowlęcych" udowadnia, że horyzont zdarzeń takiego kosmicznego bytu zachowuje się jak płaska powierzchnia generująca trójwymiarowy obraz, analogicznie do niewielkiej płytki na tyle karty kredytowej. Pola na brzegu Czarnej Dziury mają tak wysmakowaną strukturę, że stanowiłyby według założeń tejże Zasady/Teorii reprezentację całego Wszechświata. I weź tu obejmij tak niepokojąco realne, z wydźwiękiem miażdżącym nasze kilku tysiącletnie rozumowanie o rzeczywistości, zagadnienie; weź dokonaj tego tym wątłym ludzkim gąbczastym umysłem! Trzeba by przetunelować swoją świadomość do innego wymiaru czy osiągnąć inny stan jaźni/umysłu, aby nie tyle co zrozumieć ,,Zasadę Holograficzną", ale zdać sobie sprawę z tego, co dla ,,Homo Sapiens Sapiens" i innych inteligentnych istot oznacza. Tak właśnie – zarówno na fali ekscytacji, i jakiegoś niepojęcia – reaguje osoba chwytająca za treść tejże publikacji, tworu pisanego przystępnym językiem, jakby to powiedział Hawking ,,bez żadnych umieszczanych równań, które mogły by zniechęcić czytelników, bo tak każe wydawca”. Problemem w przypadku niniejszym omawianej książki Hawkinga jest to, czy bardziej chwalić i doceniać ją za wartości merytoryczne i treść, które ze sobą niesie, które to są częściowo adekwatne (częściowo, gdyż w temacie prac, którym poświęcał się śp. Hawking zaszły już bardzo duże zmiany, wprowadzono nowe poprawki, a baza informacji na dobre została zaktualizowana), bo nakreślone prawie trzy dekady temu, czy prawić ku niej peany, oceniać bardzo, ale to bardzo pozytywnie raczej za tą drugą jej stronę: za ogrom inspiracji, odwagi i tytanicznej niezłomności autora, która niszczy pojęcie ,,kalectwa” w przypadku Hawkinga, które to cechy sprawiły, że ów uczony osiągnął przez wiele dziesięcioleci życia z tą chorobą po prostu.... ogrom: od napisania "Krótkiej historii Czasu" czy omawianej publikacji, aż po odkrycie, że ,,czarne dziury nie są czarne”, i próbę nauczenia świata, że teoria ,,Czasu Urojonego” i ,,Sumy po historiach” są tak samo bardzo ważne dla zrozumienia powstania Wszechświata, jego obecnej i przyszłej ewolucji i rewolucji, jak klasyczny ,,Wielki Wybuch” czy w Kosmologii ,,Inflacja”. Nie możemy oceniać, a tym bardziej, negatywnie przyjmować tej pracę brytyjskiego fizyka, głównie za to, że powstała te ,,entej lat temu” w stosunku do aktualnego stanu wiedzy ludzkości w dziedzinach ścisłych, w tym astronomii, astrofizyki i kosmologii. Pan Hawking nadając książce takiego a nie innego tonu, nie stroniąc przy tym od żartów (pewien ,,suchy żart”, który może naprawdę zwalić z nóg, znalazł się gdzieś w okolicach ¾ objętości pracy i dotyczy on Inflacji Wszechświata na jego wczesnym etapie rozrostu i porównania takowej inflacji do Inflacji w ekonomii współczesnych państw). Profesor przemawiał do nas w języku prostym, ale i profesjonalnym, wyprzedzał on tym samym swoją epokę, wiedząc, że odbiorcą książek mogą być zwykli laicy, jak i specjaliści mu podobni nie tylko obecnie, ale i za wiele dekad w przód. Zresztą sama konstrukcja tytułu "Czarne dziury i Wszechświaty Niemowlęce" w pewien sposób to potwierdza: Hawking nakierowuje nasze myślenie, zdolności łączenia informacji i wyciągania wniosków, tak, aby przedstawiony przez niego problem/zagadnienie było zrozumiane, i aby w razie czego ,,zwykłego Kowalskiego, pracującego w piekarni” zarazić szukaniem z własnej inicjatywy rozleglejszej wiedzy w takim a nie innym obszarze.