Buntownicy

Kiedyś, czyli przed 2 wojną światową opis rzeczywistości zaczęli dziennikarze radiowi. Bardzo fajna książka pokazująca rozwój radia i telewizji w Stanach Zjednoczonych. Myślałem, że będzie więcej informacji o Polsce. Fajnie pokazane jak wyglądała praca pierwszych korespondentów radiowych. Na ich podstawie Amerykanie wiedzieli, co działo się w Europie i innych częściach świata. Wcześniej z danej serii czytałem książkę Rozdarty naród, która także polecam

Wracam do książki z okazji przypadającej w tym roku rocznicy 80-lecia wyzwolenia Bredy. Praca o I dywizji pancernej Generała, który nie przegrał żadnej bitwy. O człowieku, którego kochali jego żołnierze. Który kazał się pochować wśród swoich podkomendnych na cmentarzu wojskowym w Bredzie. "Był jedynym polskim generałem walczącym w II wojnie światowej, który dożył czasów odzyskania przez Polskę wolności i jedynym, który za życia doczekał się oficjalnego uznania za bohatera wojennego". Książka bogata jest w załączniki, statystyki, które dopełniają treść książki. Marsz jednostki opisywany jest skrupulatnie, miejscowość po miejscowości z godzinami i minutami. Dla znających historię - nie jest to pozycja wolna od wad i niedociągnięć. Mimo to warto poznać punkt widzenia zachodniego historyka na sprawy polskie.

Zacząłem czytać tą książkę bardzo dawno temu (jakieś dwa lata temu) kiedy jeszcze nie byłem po dobrej stronie mocy i zamiast czytać tyle ile się da to marnowałem wolny czas na bezproduktywne oglądanie telewizji. Przeczytałem 100 stron i książka trafiła na półkę bo wziąłem ja ze sobą dla zabicia czasu w podróży na wakacje. Ostatnio odgrzebałem ją spośród innych książek i stwierdziłem, że trzeba ją skończyć. Jeżeli chodzi o literaturę II wojny światowej to jestem fanem Wołoszańskiego. Pan Moorhouse pisze odrobinę inaczej, nie dodaje do ksiazki elementów fabularyzowanych przez co książkę czytało się raz lepiej raz gorzej. Widać, że autor włożył masę pracy w przekazanie jak najwięcej danych liczbowych, szczegółów i detali. Tytuł jest odrobinę mylący ponieważ tytułowe zamachy stanowią jedynie 1/3 całej ksiazki. Pozostała fabuła opiera się na wydarzeniach z całej wojny: pucz monachijski, kampania wrześniowa, represje i okrucieństwo żołnierzy Niemeckich w Polsce, kampania zachodnia, plan Barbarossa, przełom w kampanii wschodniej i powolny odwrót Wehrmachtu, który prowadzi do berlińskiego bunkra, w którym Hitler odebrał sobie życie. Ale te wydarzenia stanowią tło do wskazanych w tytule zamachów. Poznajemy sylwetkę Georga Elsera odpowiedzialnego za wybuch w pijalni w Monachium. Dowiadujemy się w jaki sposób spiskowali oficerowie Abwehry (niemiecki wywiad). Autor uchyla rąbka tajemnicy na temat planów zamachów autorstwa NKWD, SOE i RAFu. Zaznajamia nas ze spiskowcami z kręgu oficerów Wehrmachtu oraz szczegółowo opowiada o wydarzeniach w Wilczym Szańcu. Co ciekawe opisuje nie tylko zamachy na samego Hitlera ale i na innych nazistów chociażby poprzez działalność AK (zamach na Kutscherę) czy szpiegów NKWD (tutaj polecam zwrócić uwagę na Nikolaja Kuzniecowa, którego postać świetnie przedstawiono w książce z 1989 roku "Człowiek który wstrząsnąl Trzecią Rzeszą"). Podsumowując, książka bardzo ciekawa z dużą ilością danych i szczegółów. Choć czasami czytało się ją lekko opornie. To co intryguje podczas lektury tej książki, to fakt tego, iż Hitler z każdego zamachu wyszedł obronną ręką. Jeden ze spiskowców nawet stwierdził mimochodem, iż Hitler musi mieć "diabła stróża". Polecam szczególnie fanom II wojny światowej.

Mam dosyć ambiwalentne wrażenia po tej książce. Z jednej strony doceniam za skrupulatne opisanie każdej z konferencji, mnóstwo szczegółów, anegdot (tej o Marshallu, który spóźnił się na spotkanie z Teheranie, bo wybrał się na wycieczkę, wcześniej nie słyszałem) i pokazanie wielu różnych punktów widzenia. Z drugiej strony jednak książka była momentami nudna... Po kilku pierwszych rozdziałach przerwałem lekturę i wróciłem do niej dopiero na późniejszych rozdziałach (Kair, Teheran, generalnie im więcej było o "sprawie polskiej" tym ciekawiej mi się czytało). Miałem też problem z tym, że autor czasem bez ładu i składu przedstawia narracje kilku osób w jednym akapicie. Tutaj jedno zdanie od kogoś, potem komentarz kogoś innego. Było to momentami męczące. Były też takie fragmenty, gdzie autor w kilka zdaniach chciał zmieścić kilka wątków i zupełnie nie mogłem zrozumieć jaki był tego cel. Z innych przemyśleń, to uważam lekturę za obowiązkową dla każdego, kto nadal myśli, że zostaliśmy w Teheranie czy Jałcie za darmo sprzedani Stalinowi. Książka jasno pokazuje, że szczególnie Churchill wysoko na agendzie stawiał sprawę polską, a jeśli ktoś był hamulcowym, to był nim Roosevelt, który zasadniczo był o wiele bardziej spolegliwy względem Stalina. Ostatecznie i tak decydowała brutalna siła. Sowieci mieli wojska w Polsce, a Anglosasi nie, dlatego trzeba było zrobić dobrą minę do złej gry i zaakceptować zapewnienia Stalina, że pozwoli w Polsce na wolne wybory. Wyżej niż 6 nie jestem jednak w stanie dać książce, której fragmenty tak mnie nudziły, że musiałem przeskakiwać rozdziały.

Książka, na którą czaiłem się od dawna. Początkowo nie mogłem jej kupić, ostatecznie udało się znaleźć używany egzemplarz. Nie zawiodłem się jednak, historia wyciągu w kosmos pomiędzy USA a ZSRR jest fascynująca. Początkowo być może nie jest to zbyt dynamiczna opowieść ale od momentu pojawienia się sputnika, całość się rozkręca aż do dokumenty kiedy pochłaniasz strony dziesiątakami. Polecam i żałuję nie ma więcej książkę Pana Brzezińskiego bo zdecydowanie trzyma poziom.

Martin Gilbert jest świetnym pisarzem i znakomitym historykiem. Zapoznałem się z jego twórczością czytając jego Pierwszą Wojnę Światową. To znakomita książka, idealnie opisująca ten, nieco już zapomniany, konflikt. Przede wszystkim zaś Gilbert był w stanie pokazać człowieka pogrążonego w odmęcie nowoczesnej wojny (lub wojny przemysłowej), za co należą mu się wielkie brawa. Mając powyższe na uwadze, zabrałem się za jego opowieść o Drugiej Wojnie Światowej pełen entuzjazmu. I już od pierwszej strony mój entuzjazm nieco zmalał. Otóż, w przypadku książki o IWŚ Gilbert, na początku, skupił się na przyczynach wybuchu konfliktu. Opisał odpowiednio "krajobraz" polityczny, po prostu zrobił odpowiedni wstęp. W przypadku książki o 2WŚ tego nie uświadczymy. Opowieść zaczyna się bowiem 1 września 1939 roku. Czy to źle? Z pewnością nie będzie to problemem dla osób, które historię znają (nawet pobieżnie), ale dla tych, którzy nie mają zbytniej wiedzy o stronach konfliktu może być to kłopotem. "Druga Wojna Światowa" jest skonstruowana tak samo jak książka Gilberta o Pierwszej Wojnie Światowej, czyli opowiada dzieje konfliktu dzień po dniu (np 10 października 1944 roku stało się na Pacyfiku X, w Europie Y a w USA Z). Może to nieco utrudniać czytanie, ale daje odpowiedni obraz tego co działo się na świecie, pokazuje jak przebiegał konflikt dzień po dniu. Odbiór tego rozwiązania zależy, moim zdaniem, od osobistych preferencji czytelnika. Niektórzy mogą się pogubić, bo np. oblężenie Stalingradu, bitwa o Moskwę czy też kampania w Afryce zostały mocno rozczłonkowane, ale z drugiej strony ta książka stara się stworzyć ogólny opis konfliktu. Poszczególne bitwy czy kampanie możemy sobie doczytać w innych pozycjach (do czego gorąco zachęcam). Czytając książkę należy pamiętać o kilku rzeczach - Gilbert był fascynatem Churchilla. Napisał jego biografię i stąd też wizerunek Churchilla w książce może być nieco wypaczony (bezkrytyczny?). Dodatkowo autor zdaje się czasami zapominać, że i alianci dokonywali zbrodni wojennych. Ataki na cywilów, których dokonywali Niemcy (np. bombardowanie Londynu czy ataki rakietowe na miasta) opisywane są wręcz z oburzeniem, ale ataki alianckie na Hamburg czy Drezno (celowy atak na cywilów) a także zrzucenie bomb atomowych na Japonię zostały opisane jako wojenna konieczność. Ogólnie rzecz ujmując książka jest bardzo wartościowa. Przede wszystkim pokazuje jak wielkie znaczenie miała rola wywiadu w tym konflikcie (pozytywna i negatywna), dotyczy to również rozszyfrowania kodu Enigmy. "Druga Wojna Światowa" to dobry opis konfliktu, ale niepełny. Stanowi jednak świetny punkt wyjściowy do dalszej lektury.

Bardzo treściwa lektura, która w moim odczuciu spełnia dwie funkcje: zapoznaje z historią prowadzenia wojen i dyplomacją. Ten ostatni jest potrzebny do "ubrania" wojskowości w coś, co pozwoli Kowalskiemu to zrozumieć. Chociaż, książka wymaga skupienia i może być ciężka w odbiorze dla "zielonych". Mamy przedstawione wydarzenia poprzedzające I wojnę światową, broń atomową (która dla autora jest najważniejsza) i coś, co można określić jaką wojnę partyzancką (chodzi o metodę działań). Pojawiają się ciekawe tezy, np. cześć państw starała się o broń A z powodu poczucia się pewniej, czy też na półkach jest sporo bezwartościowej lektury poświęconej walce z partyzantką. Autor na warsztat prawie wszystkie konflikty, np. Syria w 1979 - 1982 roku.

Opowieść wojenno-sensacyjna w realiach drugowojennych. Oddziały specjalne, tzw. daleki zwiad (Long Range Desert Group), dostają za zadanie zabić Rommla, który ze względu na swój styl dowodzenia, jest dość łatwym celem. Ta łatwość jest oczywiście względna. Powieść utrzymana w tonie reportażowo-pamiętnikarsko-wspomnieniowym, choć czysto beletrystyczna, jest bardzo mocno osadzona w realiach. Elementy wymyślone i historyczne przenikają się w sposób niezauważalny. Jest to przeprowadzone tak sprawnie, że co jakiś czas musiałem sobie przypominać, że to nie są prawdziwe wspomnienia. Kolejną zaletą jest humanistyczne podejście autora. Owszem, sednem są akcje czysto techniczno-wojskowe, ale ciężar narracji oparty jest na żołnierzu jako człowieku i jego relacjach wewnątrz grupy, z resztą armii, rozmaitymi cywilami, ale też wrogimi żołnierzami, którzy traktowani są jak ludzie, a nie jak punkty na strzelnicy. Na wojennej ścieżce żołnierz spotykał bardzo szeroką paletę sytuacji. Od zimnego bestialstwa po współczucie i rycerskość ze strony przeciwnika. Dość znamienne są przemyślenia głównego bohatera: "Być może czułem się winny, bo zabiłem wrogów, czyli zrobiłem to, co powinienem, i chciałem odkupić tę winę. Tylko jak? Zabijając następnych lub czyniąc coś, co bezpośrednio lub pośrednio doprowadzi do śmierci kolejnych? To jakbym chciał odkupić przestępstwo, popełniając kolejne. Tyle że to nie były przestępstwa, lecz czyny, za które mój kraj mnie nagradzał i z których w przyszłości najprawdopodobniej będę dumny. Czysty paradoks. Bo z jednej strony, skoro tak uważałem, powinienem dalej służyć w wojsku, a z drugiej było niewyobrażalne, bym sobie na to pozwolił. A jakoś nie mogłem przekonać sam siebie, że postąpiłem słusznie, ani przestać o tym myśleć. Równocześnie jednak wiedziałem, że muszę dalej walczyć — dla Rose, dziecka, kolegów i kraju. Tu właśnie tkwiła prawdziwa tragedia wojny — walczyliśmy z ludźmi takimi jak my, którzy mogliby się stać naszymi przyjaciółmi, gdyby nie takie abstrakcje jak państwo, doktryna, rasa czy religia, w imię których mordowaliśmy się nawzajem, a których tak naprawdę nikt z nas nie rozumiał i które nie miały dla nas większego znaczenia. A mimo tej świadomości nadal to robiliśmy i będziemy robić aż do krwawego końca." Wszystko razem napisane jest bardzo sprawnym, rzemieślniczym, ale jednocześnie eleganckim stylem. Jedyny zarzut jaki mam, to lekka monotonia nieustannie przydarzających się przygód, czy to bitewnych czy logistyczno-technicznych. Jest tego mnóstwo i przy kolejnej iteracji, tak mniej więcej po lekturze 2/3 książki, zaczęła mnie atakować lekka nuda. Znów będą przeładowywać bagaże, szukać paliwa, szukać kryjówki, prostować wałki, klepać blachy, przykręcać, odkręcać, bandażować, i tak w kółko. W sumie jednak nic wielkiego. Bardzo przyjemna lektura, która chyba jako główny cel ma obrazowe przedstawienie bezsensu wojny. 8/10

Postacią Ronalda Reagana jestem zafascynowany od lat, więc wiele faktów przedstawionych w książce było mi znanych, ale i tak znacząco pogłębiłem swoja wiedzę na temat jego polityki. Czytając tę książkę można sobie uświadomić, jak wielką i fascynującą osobistością był 40. prezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki. Śmiem twierdzić, że w całej historii polityki śmiało można przyznać mu miejsce na podium. Kto wie, może nawet wskazane byłoby najwyższe miejsce? Trudno wszak znaleźć innego polityka, który dorównałby dokonaniom Reagana. Zniszczenie "Imperium Zła" bez odpalenia nawet jednego pocisku balistycznego to było coś, co ciężko sobie wyobrazić nawet dzisiaj, po wielu latach, gdy znamy wszystkie kulisy sprawy. Polecam tę książkę wszystkim, którzy chcą poszerzyć swoją wiedzę o tym niesamowitym człowieku, jakim był Ronald Reagan.

Książka jest ukłonem nie tylko dla amerykańskich bohaterów, ale też Japończyków, którzy bronili Iwo Jimę aż do śmierci i ukazuje jednocześnie bezsens wojny, podczas której umierali bardzo młodzi ludzie, a ci którym udało się przeżyć, nie potrafili udźwignąć ciężaru wspomnień.

Świetna, przekrojowa, wieloaspektowa. Rzecz nie tylko o najsłynniejszym z dywizjonów a o całości zjawiska, tym jak się kształtowało, skąd wzięły się sukcesy formacji. O tym jak była przyjmowana w poszczególnych miejscach i czasie, i o tym jak jej podziękowano po wojnie. Naprawdę warto oświecić w temacie a ta książka robi to bardzo dobrze. Polecam z czystym wiadomo czym.

Zbigniew Brzeziński to niewątpliwie postać warta niejednej książki, bo był jednym z najbardziej wpływowych Polaków w historii naszego kraju, kreując politykę amerykańskiego supermocarstwa względem ZSRS i bloku sowieckiego. W tej pozycji można więc zrozumieć czemu o Brzezińskim się mówiło i mówi nadal tak dużo.

Wspomnienia słynnego generała Pattona to niewątpliwie ciekawa opowieść dla każdego pasjonata II wojny światowej. Dowódca, który w działaniach zbrojnych uznawał jedynie atak, stworzył warte uwagi, choć niełatwe w odbiorze dzieło. Obok samych wspomnień, równie wartościowe są uwagi i sugestie Pattona co do służby wojskowej i dowodzenia w ogóle. Spodoba się to szczególnie pasjonatom militariów oraz tym, którzy myślą o karierze wojskowej.

Ze względu na osobę Autora, książka Ogień nad Chinami Witolda Urbanowicza, pilota myśliwskiego dowodzącego legendarnym dywizjonem 303 w czasie jego największych zwycięstw, chwały i ofiary, kojarzy się jednoznacznie z dalekowschodnim epizodem jego służby. Oficer i dyplomata, dzięki swoim wysiłkom, koneksjom i szczęściu udaje się do Chin, by jako pilot myśliwski walczyć w sławnej jednostce Latających tygrysów dowodzonej przez legendarnego C. Chennaulta. Zawartość książki rzeczywiście pokrywa się ze skojarzeniem, chociaż nie do końca. Gdyby w czasie drugiej wojny światowej Witold Urbanowicz posiadał smartfona, zapewne jego wspomnienia z Chin przybrałyby postać wideoblogu lub cyklu filmów podróżniczych o tytule mniej więcej zbliżonym do tytułu wpisu. Jako, że wszystko działo się jakieś siedem, osiem dekad za wcześnie, mamy do dyspozycji tylko książkę ze wspomnieniami z tamtych lat. Swoją zawartością i układem przypomina mi współczesny serial Ciężarówką przez Wietnam. Dlaczego? Ano dlatego, że w obu wypadkach praca bohatera, czy to jako truckersa czy jako pilota myśliwca, jest tylko tłem, barwnym ale tłem, a właściwym bohaterem jest właśnie tło, czyli kraj toczącej się akcji. Jako człowiek dojrzały, obyty w świecie i w wyższych sferach, już utytułowany i życiowo ustatkowany, Urbanowicz traktuje swoją podróż nie tylko jako okazję do praktycznego zapoznania się z taktyką i realiami wojny powietrznej na Dalekim Wschodzie, ale także poznania egzotycznego kraju, jego ludzi i kultury. Tym czego doświadcza pomiędzy lotami bojowymi, a czasem też w ich trakcie, dzieli się z czytelnikami. Znajdziemy więc opisy egzotycznej przyrody, magicznych widoków Himalajskich szczytów spowitych welonami chmur, oświetlanych promieniami zachodzącego słońca. Poznamy z imienia i nazwiska ludzi z wyższych sfer chińskiego społeczeństwa, ich obyczaje, styl życia kulturę i stosunek do życia. Poznamy też anonimowy tłum ciężko pracujących ludzi: rolników, rybaków, budowniczych lotniska, rikszarzy sprzedawców itp. Prześlizgniemy się przez zakątki pełne biedaków, żebraków, różnych ciemnych typów, słowem całą paletę szarych ludzkich postaci. Wszystkie oryginalne, egzotyczne, intrygujące na swój sposób piękne. Jako outsider spoza splątanych w ówczesnych Chinach światów, nie Chińczyk, nie Amerykanin, z wrodzoną sobie łatwością nawiązuje kontakty i poznaje ludzi, z ich wartościami, stylem życia i słabościami. Poznaje ich i daje ich poznać nam, jakby podając z obfitego półmiska kolejne kawałki chińszczyzny, oczywiście używając pałeczek. Tekst nie jest też wolny o rozmyślań o bardziej ogólnym, wręcz filozoficznym charakterze. Sprzyjały im liczne godziny samotności w kokpicie myśliwca. Olbrzymie obszary, na których toczyły się walki sprzyjały długim lotom, kiedy to poza czasem walki, pilot zawieszony pomiędzy niebem a chmurami lub gwiazdoskłonem, mając za pan brat niebotyczne góry i bezmiar powietrznego oceanu popadał w zadumę. Chiny są wielkie, Chiny są piękne, Chiny są nieodgadnione, Chińczycy są niesamowici zdaje się mówić Urbanowicz. To wszystko nabiera innego kształtu w kontekście współczesności i innych, dzisiejszych Chin, które postrzegane są u nas na zachodzie coraz bardziej jako zagrożenie dla naszej cywilizacji, dla naszego systemu wartości dla naszej wolności. Dla naszych. A czy ktokolwiek pyta, jaki jest ich pogląd, a jeśli zapyta i otrzyma odpowiedź, czy nam o tym powie? Płynąc przez kolejne strony książki zastanawiałem się, kto ma prawo twierdzić, że jego system wartości, prawa i interesy są ponad innymi, choćby wywodzącymi się z kilku tysięcy lat tradycji. Lotnisko.blogspot.com

Jest sporo mikro-błędów (choćby o relacjach rodzinnych Puławskich w opisie Konfederacji barskiej) i czuć, że odbiorcą ma być głównie ktoś kto nie przeżywa(ł) historii Polski osobiście, ale kilka bardzo cennych uwag zwłaszcza w końcowych rozdziałach. I bardzo zniuansowane podejście to pewnych trudnych i bolesnych tematów, gdzie autor nie pojechał obowiązującym mainstreamowym trendem (często wbijającym Polakom szpile nie zawsze do końca słusznie), ale jednak starał się w miarę uczciwie przedstawić wydarzenia. Nie ukrywam, że za tą "uczciwą" końcówkę mocno podniosłem ocenę...

Najlepsza wojenna biografia A. Hitlera z dotychczas napisanych pozwalająca niezwykle wnikliwie wniknąć w psychikę głównego bohatera. Na uwagę zasługuje mistrzowski styl zastosowany przez autora i przeogromny wybór źródeł - głównie stenogramów. Oczywiście pewne tezy przedstawione przez autora będą kuc w oczy obecnych władców świata i strażników politycznej poprawności.

Książka fabularyzowana, co sprawia, że czyta się ją jak pasjonującą powieść sensacyjną. Została dodatkowo wzbogacona licznymi zdjęciami bohaterów historii utrwalonej na kartach tej książki. Kniebe nie można odmówić talentu pisarskiego, nie nudzi czytelnika, wciąga, a ponadto korzystał z dość bogatego materiału bibliograficznego. Pomimo to, sądzę, że narracja "Operacji Walkirii" działa na jej niekorzyść, ponieważ autor - jak się wydaje - utracił potrzebną historykowi obiektywność. Zaczyna zacierać się granica pomiędzy niepowtarzalnymi faktami historycznymi, a tym, co autor dodał, aby wzbogacić fabułę. Oprócz tego odniosłam lekkie wrażenie, że Kniebe próbuje Stauffenberga "i spółkę" nieco idealizować... Mimo wszystko, warto przeczytać. Bardzo ciekawa opowieść.