Autostrada w mrok

Wyborna gimnastyka dla umysłu, wypchana po brzegi nieszablonowo krojonymi zdaniami (brawa dla tłumacza) i rozświecana co pewien czas wrednym humorem oraz ciętymi słownymi przepychankami. To jedna z tych książek, które kreują na tyle zwariowany świat i proponują tak pokrętną intrygę, że zaraz po dobrnięciu do końca ma się ochotę przeczytać całość jeszcze raz, żeby wyłowić przeoczone pierwotnie detale i dokładniej zrozumieć autorski zamysł. A przecież na pierwszy rzut oka wszystko wygląda niewinnie - w świecie przyszłości, gdzie kwitnie handel pozyskanymi legalnie lub (rzadziej) kradzionymi wspomnieniami i wręcz całymi osobowościami, pewna wspomnieniowa ćpunka z podmieścia orientuje się nagle, że ma tygodniową lukę w pamięci. Świadoma, że zawaliła jakąś robotę dla lokalnego rekina przestępczego światka i cała sprawa może się dla niej skończyć tragicznie, próbuje zorientować się, co wspólnego z jej zniknięciem miała pewna wschodząca gwiazdka teatru, której osobowość najwyraźniej siedzi gdzieś w głowie ćpunki. Nic tutaj nie jest podane na tacy, część elementów jest wręcz świadomie zostawiona bez dopowiedzenia, a niektóre wnioski trzeba własnoręcznie wyrywać z narracji i składać sobie w głowie w wirtualne puzzle. Książka wymaga więc odbiorcy skłonnego do rozpoczęcia z autorką swego rodzaju gry logicznej. Odbiorcy potrafiącego się skupić na zadaniu, inaczej bowiem skończy jak jedna z bohaterek, dla której "Myślenie jest jak sprint w powidłach ze śliwek." Przy spełnieniu podanych wyżej warunków "Głupcy" będą w stanie zaoferować dużo frajdy, szczególnie że Cadigan zadbała o to, by wszystko w finale się logicznie zazębiło, a także by każda z przewijających się na kartach powieści postaci miała swój indywidualny rys charakteru.

Niby książka o pierwszym kontakcie z cywilizacją pozaziemską, ale jednak zdecydowanie najwięcej uwagi poświęcono temu co to oznacza dla nas ludzi, głównie w sferze duchowej. Ryzykowny sposób narracji, często dość szybko dowiadujemy się o jakimś ważnym wydarzeniu np czyjejś śmierci, ale dopiero kilkaset stron później poznajemy szczegóły. Nie przeszkadzało mi to, bo też to nie jest jedna z tych książek które czyta się dla akcji i nagłych zwrotów fabularnych. Może trochę zbyt szlachetni bohaterowie, ale to chyba po prostu skutek tego, że każdemu z nich zaglądamy głęboko do duszy więc mamy czas i możliwość by ich dobrze poznać i zrozumieć. A ponieważ żadnego prawdziwego łajdaka tu nie ma to wszystkim chętnie przebaczamy drobne niedoskonałości i doceniamy i ich ponadprzeciętną wrażliwość. Jeżeli ktoś na widok słowa '' Bóg '' lub '' Kościół '' zaczyna śmierdzieć siarką i mówić wieloma językami naraz, lub po prostu oczekuje czegoś z bardzo dynamiczną akcją, to nie polecam. Wszystkim innym polecam.

Zbiór opowiadań różnych autorów, który warto przeczytać. Ciekawe, że Don Wollheim zdołał wybrać do tego tomiku bardzo zróżnicowane opowieść, na bardzo dobrym poziomie. Polecam, zwłaszcza jeśli ktoś chciałby się przekonać, twórczość których autorów piszących powieści fantasy, przypadła mu/ jej do gustu, by później móc poszukać większej ilości utworów danego autora.

Nareszcie coś innego :) Książka nie dla każdego, i raczej odradzałbym dla łodego czytelnika, ale zaskakuje realizacją pomysłu. Chociaż wiele osób usna ją pewnie za niepoprawną. Niby nic nadzwyczajnego, społeczeństwo zamknięte w odizolowanych mega-wieżach, jakkolwiek zaskakujące jest, jak autor potrafi zaszokować obrazem więzi społecznych oraz sposbem w jaki ludzie są warunkowani do życia w zmakniętej i ciasnej przestrzeni. Powiedzmy tylko, że podejście szympansów bonobo do seksu to przy opisanym tutaj społeczeństwie prawie purytanizm :).

Ciekawostka dla entuzjastów retro fantastyki. A jest bardzo retro i to zarówno w formie (jest to bardziej śledzenie przemyśleń i tez autora wygłaszanych przez kolejne tworzone na ten poczet postacie) jak i w treści (np. część przygód dziejąca się na pięknej i zamieszkanej „powierzchni” Jowisza). No ale jest to książka z 1952 roku! I jak na 1952 r. trzeba oddać, że pomysły i koncepty w niej zawarte są zupełnie zwariowane. I to też dotyczy także formy. Otóż jest to zbiór opowiadań ale traktowanych jako archaiczne podania, w zasadzie „mity”, których akcja dzieje się w ogromnych odstępach czasu. Mity na temat legendarnej cywilizacji „człowieka”, do tego analizowane przez inteligentne społeczeństwo Psów. Każde opowiadanie jest opatrzone również stosownym komentarzem naukowym (Psów, i to dość sceptycznym). To jest naprawdę całkiem nowoczesna i ciekawa w tamtych czasach koncepcja literacka. A i w przypadku treści też jest wiele motywów wyprzedzających swój czas. Nie tylko podróże kosmiczne i podbój układu słonecznego czy degradacja i upadek ludzkiej cywilizacji gdy ta osiągnęła pełnię możliwości zaspokajanie swoich potrzeb. Mamy tu też transhumanizm, przenoszenie świadomości, światy równoległe, zjawiska i byty nadprzyrodzone, gadające i myślące zwierzęta, inteligentne roboty, mutantów, marsjan czy analizę natury skłonności do przemocy. Jeden wielki, imponujący mix. Tyle tylko, że… no czyta się to już dzisiaj tak sobie. Być może dlatego, że tak naprawdę są to głównie rozważania (dość ciekawe) autora, powkładane w usta pretekstowych postaci i sytuacji (dość ciekawych). Jest to bardziej rozprawka pełna odważnych pomysłów ale też i takich zupełnie absurdalnych czy rolująych oczy. Albo zdezaktualizowanych. Głównym motorem do czytania była u mnie chęć poznania tego jak ta nasza planetarna historia się wreszcie zakończy ale i to się z czasem trochę rozmyło. W raczej niezbyt angażujących oparach nadprzyrodzonych duchów i i przenikań między-wymiarowych. A być może to wszystko wina tych Psów ze sztucznie wykształconym aparatem mowy, które utrudniały mi zaangażowanie się ;) Cieszę się, że przebrnąłem choć polecam już tylko mocnym entuzjastom tego typu książek.

W SKRÓCIE: Bardzo interesująca pozycja z pogranicza psychologii, polityki i socjologii, w której ukazane są problemy na linii człowiek-android. PLUSY: - ukazanie świata, w którym maszyna mocno odczuwa chęć wyzwolenia się, z góry narzuconego ucisku cywilizacyjnego (tj. android ma wyłącznie służyć i nic poza tym; same androidy dzielą się na 3 klasy - im wyższa, tym ma lepiej), że chce być równa człowiekowi (pragnienie tego wyzwolenia objawia się poprzez "ubóstwianie" swego stwórcy, tworząc coś na kształt "roboreligii" i "robobiblię"), - fragment wizytacji w Gamma Town bardzo mocno pokazuje, że istnieje swoisty "półświatek robotów", zakazane miejsce (ludzie nie mieli o nim pojęcia), w którym zmutowane roboty żyją wespół z tymi "normalnymi" - nawet odmieńcy mieli tam swoje miejsce i zbytnio nikt nimi nie gardził, - pokazana więź psychiczno-seksualna na linii człowiek-android (zwłaszcza wszystkie negatywne jej skutki), - pokazanie społeczeństwa, które wiele osiągnęło, dokonując wielu postępów, czy to w nauce (np. błyskawiczne cykle rozwoju androidów, stacje na innych planetach), w życiu codziennym (np. maszyny do wymiany świadomości) lub w transporcie (np. błyskawiczny przesył ludzi niczym w "Star Treku" - chyba najbardziej to polubiłem, bo w książce nie ma typowych "spowalniaczy akcji"), - "piękna katastrofa" na zakończenie - wizja krytycznego momentu człowiek-maszyna, kiedy to stwórca androidów postanawia odciąć się od stawianych "żądań" przez jego roboty i kwestionując istnienie "roboreligii", co skutkuje poważnymi konsekwencjami. MINUSY: - dość krótka a zakończenie następuję bardzo gwałtownie, jakby autor chciał już szybciej skończyć całą opowiadaną historię, bo można było jeszcze wiele opisać. - kilka literówek i błędów w tłumaczeniu (np. opis, że zbudowano 500 metrów tytułowej wieży a potem, że było to "2/3" całej konstrukcji - sam tytuł przetłumaczyłbym na WIEŻĘ SZKŁA a nie na WIEŻĘ ŚWIATŁA, co ewidentnie poprawiono w kolejnym wydaniu).

Zbiorek króciutkich, surrealistycznych, humorystycznych i satyrycznych opowiadań, częściowo prześmiesznych makabresek. Krótko, treściwie i w samo sedno - zawsze z genialną puentą. Oczywiście Sawaszkiewicz nie byłby sobą, gdyby nie przemycił w nich dodatkowo odrobiny zadumy nad kondycją ludzkości... Przeczytałem po raz pierwszy 30 lat temu ale co jakiś czas sięgam znowu, po tę kultową dla mnie pozycję, żeby się pośmiać.

Klasyka powieści przygodowej. Da się odczuć, że pisana w XIX wieku z perspektywy angielskiego gentelmana (co czasami może irytować), tempo wydarzeń z początku niespieszne, przyspiesza na czarnym lądzie. Sama historia mimo pewnych mankamentów ciekawa, opisy również. Tytułowa Ona oraz miasto Kôr - fascynujące.

- A więc wszyscy są Żydami ? ... Szkot pochodzenia irańskiego pobladł. Pod powierzchnią Marsa mieszka milion "Żydów" rządzonych przez sędziów. Stanowią mieszaną społeczność składającą się po części z ludzi, a po części z obcych, z rozbitego statku kosmicznego - Krszów. Czczą soboty i niedziele, ale nie mają kapłanów, bo ... rządzi nimi Jezus, żywy. Jako Wielki Sędzia. Uważają Go/go za Mesjasza, ale nie za Boga. Nie takie jednak rysy zostały uwiecznione na sławnym Całunie Turyńskim. Jezus ma żonę, ale nie ma ... dzieci. Choć przyznaje też, że może być ... Antychrystem. On czy nie On ? Macie środki, aby uczynić Ziemię podobną do raju, lecz używacie ich do złych celów ... Na pewno jest to nieco obrazoburcze, ale tak właściwie, to nieźle się ubawiłem.

Interesujący zbiór opowiadań hard s-f, gdzie "hard" to nacisk na aspekt naukowy. Nie każdemu się spodoba - teksty są spokojne, bez dynamicznych akcji (poza jednym wyjątkiem), z naciskiem na rozwikływanie danych problemów. Dobra, stara szkoła polskiej sf. Warto choćby spróbować.

Nie siadają mi takie, krótkie opowiadania, zaczynam się zaznajamiać z bohaterami, z realiami, w których się obracają, a tu nagle koniec. Nie powiem kilka opowiadań mi się spodobało: - "Wszystkie moje ukochane córki", za dołujące, ale nie mogące pozostać niezauważone przesłanie, - "Zaćmienie", za spojrzenie na dziwne sprawy z innej "zwyczajnej" strony, - "Sydon w Lustrzaku", nareszcie SF, ciekawy klimat, zagmatwana końcówka, - "Daisy w słońcu", mój numer jeden. No dobra zmieniam ocenę całej książki z 5 na 6, dziwny klimat, przywodzący na myśl Silnet Hill, nie wiem jak opisać dokładnie co mi się spodobało, - "Samaryt" niezwykła sprawa. Tak w sumie to te krótkie opowiadania nie są takie złe, po prostu nie wszystkie przypadły mi do gustu.

Doskonałe opowiadania, bardzo różnorodne, świetnie napisane, nacechowane jak w przypadku "Wytrysk Gungi" niesamowitymi neologizmami - na pierwszy plan wybija się na pewno "naciśnij Enter" ale doskonałe są również "Kwarantanna" Connie Willis oraz "więzy krwi" Octavii Butler. Bardzo dobry i równy zbiór opowiadań.

James Blish jest jednym z kultowych północnoamerykańskich twórców klasycznej fantastyki naukowej. Jednocześnie trudno nie odnieść wrażenia, że to pisarz przyćmiony przez wielkie nazwiska z połowy XX wieku, jak chociażby Arthur C. Clarke czy Isaac Asimov. Bez wątpienia wpływ na to miała także przedwczesna śmierć Blisha – zaledwie w wieku 54 lat zmarł na raka płuc. Niemniej w Stanach jego powieści cieszyły się sporą popularnością, co pozwoliło mu porzucić pracę biologa, by żyć wyłącznie z pisania. Za powieść „Kwestia sumienia” (wznowioną w Polsce w 2021 roku w serii Wehikuł czasu wydawnictwa Rebis) otrzymał w 1959 roku nagrodę Hugo, czyli jedno z najważniejszych wyróżnień dla pisarza sf w USA. W Polsce Blish jest niemal zapomniany. Oprócz wspomnianej nagrodzonej powieści i pojedynczych opowiadań, w latach 90. ubiegłego wieku za sprawą wydawnictwa Amber (Wielka Seria SF) wydany został czterotomowy cykl „Latające miasta”, zapoczątkowany książką „Będą im świecić gwiazdy”. W tej krótkiej powieści, w zasadzie można ją określić nowelą, pisarz przedstawił niedaleką dla jego czasów przyszłość (2013 rok), w której nauka doszła do ściany, zdaje się niemożliwej do przebicia. Brak jakichkolwiek postępów, przy jednoczesnych niebotycznych kosztach badań, niejako zmuszają naukowców do zrewidowania dotychczasowej wiedzy i szukania alternatywnych dróg i rozwiązań – „przeproszenia” teorii wcześniej odrzuconych. Szybko okazuje się, że może to przynieść efekty daleko poważniejsze w skutkach, niż ktokolwiek mógł przypuszczać, wprowadzając ludzkość w nową erę i przekształcając ją w pełnoprawną cywilizację typu II według skali Kardaszowa (oczywiście Blish w momencie pisania nie mógł jej jeszcze znać). „Będą im świecić gwiazdy” ukazała się w 1956 roku, na 13 lat przed pierwszym lądowaniem na księżycu. Mogłoby się więc wydawać, że powieść zestarzała się co najmniej źle, jak niektóre wizje innych klasyków, w tym wspomnianych Clarke’a i Asimova. Tymczasem Blish staje się więcej niż aktualny, zwłaszcza kiedy spojrzymy na świat nauki. Na dobrą sprawę problemy, z którymi mierzymy się dzisiaj, są tymi samymi, jakie przedstawiono w powieści: rzeczywistość praktycznie z roku na roku udowadnia nam, że jest bardziej złożona i tajemnicza niż jesteśmy w stanie pojąć. Kolejne teorie naukowe i wykonywane wokół nich eksperymenty pochłaniają olbrzymie środki, a efektów – takich, jakich oczekujemy – zdecydowanie brak. Ponadto Blish, mimo że przedstawił wizję świata wysoko rozwiniętego, w którym ludzkość skolonizowała cały Układ Słoneczny, odkrywając przy tym dziesiątą planetę (wtedy nikt jeszcze nie spinał się o Plutona), uniknął – przynajmniej w pierwszym tomie – rozbudowanego futuryzmu technologicznego, który najszybciej i najboleśniej potrafi się zestarzeć w klasycznych powieściach sf. W „Będą im świecić gwiazdy” tego nie ma. Ot, statki kosmiczne latają na Jupiter V (Amaltea, księżyc Jowisza) i inne kolonie, po których ludzie poruszają się w skafandrach, a wszelkie prace wykonują za pomocą zdalnie sterowanych maszyn i robotów. No i świetnie, w ogóle tu nie czuć kurzu i retro stylu, charakterystycznego chociażby dla Stanisława Lema. Choć książka posiada głównych bohaterów i przedstawia ich losy, tak naprawdę opowiada wiele złożonych historii (co przy 176 stronach jest czymś imponującym). Całość napakowana jest rozważaniami z dziedzin medycyny, fizyki i astrofizyki, zgłębianymi poprzez eksperymenty związane z owymi alternatywnymi, niegdyś odrzuconymi teoriami (np. Paula Diraka czy Johna Wheelera). Mnie urzekł przede wszystkim Most – monumentalna konstrukcja, największa i najbardziej skomplikowana budowla, jakiej podjęła się ludzkość. Powstaje on na Jowiszu, z wykorzystaniem materiałów całkowicie odmiennych dla ziemskich standardów budowlanych, biorąc pod uwagę warunki, jakie panują na gazowym olbrzymie. To zdecydowanie najlepsze fragmenty powieści, spektakularne i widowiskowe (bo któż nie chciałby z powierzchni Amaltei chociaż przez chwilę popatrzeć na przepotężnego Jowisza, który wypełnia niemal całe niebo). No i cóż, nie pozostało mi nic innego, jak poznać dalsze losy „Latających miast”, jednocześnie licząc, że cykl zostanie wznowiony przez jedno z polskich wydawnictw (a mamy przecież kilka serii skupionych wokół klasyki sf). Tymczasem szukajcie amberowych wydań z drugiej ręki, można je zdobyć za kilka złotych… https://statekglupcow.pl/2025/10/01/czasami-trzeba-zrobic-krok-wstecz-beda-im-swiecic-gwiazdy-james-blish/

Nie jestem fanką książek typu science fiction. Ale bardzo spodobało mi się opowiadanie "Stowarzyszenie Sennej Telewizji". Możemy z niego wyciągnąć dwa wnioski: albo odnaleźć w nim sposób myślenia człowieka cierpiącego na zaburzenia psychiczne lub poznać pogląd autora na to, w jaki sposób rządy mogą wykorzystywać technologię do wpływu na mózg jednostki, tzw. pranie mózgu i manipulacja. Dla tej historii dałabym 10 gwiazdek. Reszta 6 bo nie jestem fanką takich opowiadań.

Moja ulubiona książka, przeczytałem ją niedawno, 20 lat później. Uważam, że powinna się znaleźć w kategorii fantasy, bo takie zakończenie historii nie może się zdarzyć w korporacyjnym świecie w jakim żyjemy. Przeciwieństwo tej historii działo się, i nadal dzieje się, na wybrzeżach Azji, Afryki i Ameryki Południowej... a ostatnio KTOŚ zapragnął postawić apartamentowce w Strefie Gazy. Pięknie przedstawiono idealistyczne SI, które na argumenty wydaje w Sądzie wyroki zgodne z obowiązującym prawem.

Do „Maszyny Różnicowej” podchodzę z mieszanymi uczuciami. Początek lektury, obejmujący pierwsze 20% książki, okazał się dla mnie sporym wyzwaniem – narracja była chaotyczna i trudno było wciągnąć się w przedstawiony świat. Jednak od połowy powieść zdecydowanie zyskała na dynamice, a klimatyczne opisy i intrygująca fabuła pochłonęły mnie bez reszty. Książka osadzona jest w alternatywnej wersji Londynu w 1855 roku, w czasach wielkich odkryć i rewolucji technologicznej. To świat steampunka, gdzie rozwinięta technologia na początku XIX wieku zderza się z industrialną rzeczywistością. Londyńskie ulice tętnią życiem: parowe wozy, autobusy i metro są codziennością, a policja i służby korzystają z zaawansowanych maszyn oraz komputerów do zwalczania przestępczości. Autorzy sprawnie kreślą wizję świata na progu technologicznej rewolucji, gdzie wynalazki współistnieją z odkryciami – w tym z paleontologią, która ma w fabule istotne znaczenie. Historia zaczyna się od kradzieży ważnych dokumentów, w którą wplątany zostaje doktor Mallory, odkrywca brontozaura. Sprawy szybko nabierają tempa, gdy okazuje się, że kradzież i morderstwo są zaledwie wierzchołkiem góry lodowej. Za kulisami działań bohaterów kryją się próby dokonania politycznego przewrotu w Londynie. Rozwija się też wątek rywalizacji między agentami państwowymi a rewolucjonistami. Choć początkowe rozdziały bywają chaotyczne i wymagają od czytelnika dużego skupienia, stopniowo fabuła nabiera spójności, a wątki zaczynają się przeplatać w satysfakcjonujący sposób. Ostateczne rozwiązanie akcji – choć niepozbawione pytań – daje poczucie zamknięcia i jest logiczną konsekwencją wydarzeń. „Maszyna Różnicowa” to nie tylko kryminał z wątkiem politycznym. Książka porusza także temat inwigilacji społecznej oraz przedstawia wizję świata, w którym technologia zmienia dynamikę władzy i wpływ na społeczeństwo. Atmosfera industrialnego Londynu została oddana z niezwykłą dbałością o szczegóły, co przypadnie do gustu fanom gatunku steampunka. „Maszyna Różnicowa” to powieść, która wymaga cierpliwości, zwłaszcza na początku, ale w zamian oferuje bogaty, szczegółowy świat oraz wciągającą fabułę. To doskonały wybór dla fanów steampunka, historii alternatywnych i kryminałów z politycznym tłem. Choć niepozbawiona wad, książka pozostawia czytelnika zadowolonego i zaintrygowanego przedstawioną rzeczywistością. Czytajcie.

Bardzo ciekawa forma utopii, która sięga do czegoś pierwotnego, korzeni, życia zgodnie z naturą, która odmierza czas porami deszczu. Książka to zbiór opowiadań dziejący się na przestrzeni lat na planecie zwanej Kirinyaga, gdzie wspólnym ich łącznikiem jest pewien szaman imieniem Koribo - skarbnica tradycji, wierzeń, legend oraz prawa. Sama historia jest dla mnie jakby przestrogą. Do czego może doprowadzić nas bezmyślna wiara w bóstwo od którego zależy nasza egzystencja. Każda wiara boi się rozumu, samodzielnego myślenia, poddawania czegoś w wątpliwość, zadawania pytań. Najgorszym zaś zezwierzęceniem jest mordowanie noworodków oraz ludzi starszych i zniedołężniałych w imię absurdalnych dogmatów swojego miłosiernego Boga, który tego oczekuje. Opowiadania są naprawdę bardzo inspirujące, dające do myślenia i swobodnego interpretowania. Ukazany jest również motyw ekologii, zanieczyszczenia, umierania startego systemu, rozwój nowych technologii, buntu ale także nadziei na lepsze jutro. Bardzo fajnie mi się to czytało i polecam z całego serca bo to kawał świetnej literatury.

Niektórych książek nie powinno się czytać po latach. Np. taki "Gdzie twój dom, Ziemianinie?" Blisha. Z jednej strony powieść fatalnie się zestarzała. Technologia jest śmieszna. Mamy loty kosmiczne, ale nawiguje się "z palca", zaś obliczenia robi na suwakach logarytmicznych. Mamy fajny napęd w postaci wiratorów, załoga miasta potrafi te wiratory instalować nawet na planetach i je tam zostawiać, ale jednocześnie nie są w stanie podmienić sobie jednego uszkodzonego wiratora i kwękają, że nie stać ich na zamiennik, a tak w ogóle to skąd by wziąć wirator, nawet stary i używany. Do tego kobiety są... No, znaczy się jest jedna, młoda, obowiązkowo latająca na golasa (przynajmniej początkowo) i... no, jeszcze banda tubylek, traktowanych mocno przedmiotowo. Bo w końcu nie przesadzajmy - w galaktyce i na statkach to tylko faceci. Baba - jak na morskiej łajbie - to przekleństwo. Jakby tego było mało, to jeszcze wybija na wierzch nieistotność życia ludzkiego. Tu zginie tuzin, tam tysiąc - kogo by to obchodziło. W końcu to statyści. Czerwone koszule. Z drugiej strony - mając za sobą setki innych lektur nie mogę już przymknąć oka na różne inne, ciut mniej rzucające się w oczy kiksy i potknięcia. Zacznijmy od tego, że psychologia postaci tu leży (o ile w ogóle można uznać to coś, co tam występuje, za psychologię postaci). Bohaterów są ze trzy sztuki, choć mamy do czynienia z całym, ogromnym, ludnym miastem, więc można było wybierać do woli. Motywacje postaci są tajemnicą, niewyjawianą czytelnikowi. Ot, komuś coś się lęgnie w głowie, jakaś wielopiętrowa intryga, i już. Voila. Dostajemy na tacy samorodek. Logika wcale nie ma się lepiej - czasami leży i już nawet nie kwiczy. Że przypomnę uszkodzony wirator czy nadmienię o cedowaniu wszystkich informacji na pokładową SI, tzw. Ojców Miasta, żeby nie obciążać sobie pamięci. Po czym wyłącza się SI i... nic się nie dzieje, bo potrzebne informacje... no, są potrzebne, więc bohaterowie na pewno je pamiętają. Nie ma też mowy o ciągłości czasowej fabuły, boć to przecie jakieś androny dla miętkich. No lecą se, i już. Z miesiąc czy 70 lat. Co za różnica. Rzecz się czyta dziś po prostu okropnie. Ale... Nadal mam sentyment do tej powieści. No bo - przecież to są latające miasta! Całe miasta, które oderwały się z powierzchni Ziemi i poleciały w przestrzeń kosmiczną zarabiać na chleb. Fantastyczna koncepcja z ogromnym rozmachem, mocno romantyczna - w rozumieniu romantyki dawnej, beztroskiej SF. Tak, to prawda, książka ma mnóstwo mankamentów, ale nadal ją cenię za odmalowany świat i przygodę bez granic.