Szekspir i psychologia. Co o naturze ludzkiej mówią nam wielkie dzieła Szekspira?

Autorzy książki podkreślają, że obserwacje Szekspira są w pełni zgodne z tym, co twierdzi współczesna psychologia, traktują go nawet jako prekursora psychologii. Przywołują wiele sztuk Szekspira, każdą streszczają i pokazują na przykładzie konkretnych bohaterów różne postawy ludzkie wobec różnych wyzwań, trudnych sytuacji, przeciwności losu itp.
Można obserwować, czy bohaterowie szekspirowscy, a zarazem zwykli ludzie, bez względu na czas, w którym żyli, kierują się bardziej rozumem, czy emocjami i jakie są konsekwencje takiego zachowania. W obliczu trudnych sytuacji Szekspir pokazuje, czy ważniejszy jest charakter człowieka, jego system wartości, czy też ekstremalna sytuacja potrafi człowieka zmienić kogoś tak, że ten ktoś będzie działał zupełnie inaczej, niż można było przypuszczać. To oczywiście tylko przykłady, te na które bardziej zwróciłam uwagę.
całość
https://powrot-do-krainy-ksiazki.blogspot.com/2026/04/philip-g-zimbardo-robert-l-johnson.html

Autorzy książki podkreślają, że obserwacje Szekspira są w pełni zgodne z tym, co twierdzi współczesna psychologia, traktują go nawet jako prekursora psychologii. Przywołują wiele sztuk Szekspira, każdą streszczają i pokazują na przykładzie konkretnych bohaterów różne postawy ludzkie wobec różnych wyzwań, trudnych sytuacji, przeciwności losu itp.
Można obserwować, czy...

Rzeczowa, z ciekawymi analizami, dogłębna. Szerokie rozwinięcie tematów z dzieł W.S. od Platona przez Szekspira aż po czasy współczesne. Analizująca kwestie dziedziczności i środowiska (co bardziej na nas wpływa),jaka jest natura ludzkiego umysłu i inne. Bardzo interesująca pozycja.

Rzeczowa, z ciekawymi analizami, dogłębna. Szerokie rozwinięcie tematów z dzieł W.S. od Platona przez Szekspira aż po czasy współczesne. Analizująca kwestie dziedziczności i środowiska (co bardziej na nas wpływa),jaka jest natura ludzkiego umysłu i inne. Bardzo interesująca pozycja.

Dlaczego Szekspir ciągle intryguje? Dlaczego ciągle na nowo interpretuje się jego sztuki i regularnie trafiają one na afisze teatrów?

👉Książka ukazuje Szekspira jako geniusza, który przewidział wiele koncepcji współczesnej psychologii. Choć słabo wykształcony był niezwykle inteligentny, interesował się ludzkim mózgiem, rozumiał procesy mentalne, ludzkie relacje, miał więc nie tylko wysoką inteligencję językową, ale też intrapersonalną i interpersonalną.

👉Autorzy próbują też odpowiedzieć na pytanie: Co psychologia osobowości mogłaby powiedzieć na temat samego Szekspira? Posłużyli się koncepcją inteligencji wielorakich Gardnera i określili go jako sangwinika, a także koncepcją neuronaukowców, którzy dostrzegali w nim synestetyka, bo tworzył mistrzowskie metafory, opisujące jeden zmysł drugim.

👉Geniusz jednak nie działał w próżni, duch renesansu go przenikał, żyli wtedy Cervantes, filozof Bacon, fizyk Galileo Galilei, czytał Platona, Arystotelesa, „nic, co ludzkie, nie było mu obce”. W jego sztukach znajdziecie studium depresji, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne( mycie rąk przez Lady Makbet),manię, demencję, psychopatię, histerię, dysonans poznawczy.
👉On zajrzał ludziom w duszę, opisywał zaburzenia snu, halucynacje(np. w Makbecie),stany wywołane przez narkotyki i substancje zmieniające świadomość. Hamleta ukazał jako melancholika i zarazem cwanego gracza metodycznie udającego chorobę psychiczną.
Słowo sen pojawia się w każdej sztuce Szekspira, być może miał obsesję na tym punkcie, niewątpliwie sny to klucz do podświadomości. Dlatego tak chętnie wykorzystywane przez barda pogłębiają analizę postaci.
👉Szekspirowi zawdzięczamy też silne kobiece postaci- Rozalinda, Beatrycze, Porcja, Viola- może za sprawą królowej Elżbiety, która była jedną z nich.
👉Jeśli szukasz ciekawej rozmowy przy kuflu piwa w czasach elżbietańskich, nie mógłbyś trafić lepiej niż na Szekspira. Ten znakomity psycholog przeprowadzi cię przez wszystkie pułapki myślenia.

Dlaczego Szekspir ciągle intryguje? Dlaczego ciągle na nowo interpretuje się jego sztuki i regularnie trafiają one na afisze teatrów?

👉Książka ukazuje Szekspira jako geniusza, który przewidział wiele koncepcji współczesnej psychologii. Choć słabo wykształcony był niezwykle inteligentny, interesował się ludzkim mózgiem, rozumiał procesy mentalne, ludzkie relacje, miał więc...

Połączenie Szekspira i psychologii to dla mnie strzał w dziesiątkę. W tej książce omówiono cztery aspekty, rządzące naszym zachowaniem, które nurtują psychologów (i ludzkość w ogóle) od dawna: geny czy wychowanie, natura (osobowość) czy sytuacja, rozum czy emocje oraz świadomość czy nieświadomość (w tym wszelakie zaburzenia psychiczne). W czasach Szekspira psychologia nie istniała, ale Szekspir był - jak każdy dobry pisarz, moim zdaniem - wnikliwym obserwatorem i interpretatorem ludzkiego zachowania, co znalazło odzwierciedlenie w jego dziełach: miłość, zazdrość, zemsta, pragnienie władzy, poczucie winy, szaleństwo, a nawet demencja starcza. Zimbardo i Johnson natomiast rozkładają szekspirowskie sztuki na czynniki pierwsze, posługując się współczesną psychologiczną wiedzą. Książka napisana jest w przyjemnym stylu, nie ma tu psychologicznego żargonu, a poza zagadnieniami z psychologii dostajemy mnóstwo wiedzy i ciekawostek historycznych, w tym o odkryciach naukowych, obyczajowości i moralności w XVI wieku, a także o samym Bardzie. Jedyne co zaburza lekturę, to umieszczenie przypisów (a jest ich naprawdę sporo - kilkadziesiąt stron) na końcu książki, a nie bezpośrednio pod tekstem. Ja polecam.

Połączenie Szekspira i psychologii to dla mnie strzał w dziesiątkę. W tej książce omówiono cztery aspekty, rządzące naszym zachowaniem, które nurtują psychologów (i ludzkość w ogóle) od dawna: geny czy wychowanie, natura (osobowość) czy sytuacja, rozum czy emocje oraz świadomość czy nieświadomość (w tym wszelakie zaburzenia psychiczne). W czasach Szekspira psychologia nie...

O niektórych pisarzach zwykło się mawiać, że napisano o nich już wszystko. To oczywiście mit, nawet jeśli chodzi o Szekspira, który doczekał się tysięcy poświęconych sobie opracowań, artykułów i książek. Liczba możliwych odczytań i kierunków badań twórczości gigantów literatury jest właściwie nieograniczona i na tym między innymi polega ich nieprzemijająca aktualność. Jednocześnie każdy nowy tekst im poświęcony pozostaje w relacji z tekstami już powstałymi i musi prowokować pytanie o to, co nowego udało się ustalić jego autorowi. O twórcy “Makbeta” pisali najwięksi: od Coleridge’a przez Hugo po Audena, ale już Susan Sontag, mimo że uznawała go za swego ulubionego pisarza, wyznała kiedyś: “Nigdy nie uważałam, że mam coś istotnego do powiedzenia na temat Szekspira” - i rzeczywiście nie poświęciła mu żadnego tekstu. Czy zatem próba analizy jego twórczości przez Philipa Zimbardo rzuca na nią jakieś nowe światło?

Zimbardo wraz ze swym wieloletnim współpracownikiem skupił się na dziewięciu dramatach Szekspira, zestawiając podejmowane przez niego tematy z najnowszymi odkryciami psychologii. Jakkolwiek bogactwo psychologicznych portretów postaci stworzonych przez Barda jest powszechnie znane, to jego intuicja dotycząca wielu zjawisk, które dopiero współczesna nauka przebadała i nazwała, jest zdumiewająca; autorzy nazywają go wręcz “psychologiem przed psychologią”. Fragmenty, w których pochylają się oni nad historią i ewolucją rozumienia źródeł ludzkich zachowań oraz stanów i chorób psychicznych, są fascynujące, choć czasami sam Szekspir przestaje być głównym bohaterem ich badań. Na próżno szukać tu również odkrywczych interpretacji dotyczących jego sztuk, może poza paroma intrygującymi uwagami z rozdziału o Hamlecie. Jednak, jak piszą autorzy: “Naszym ukrytym celem jest (...) przywrócenie idei połączeń między różnymi dyscyplinami oraz pokazanie, że rozmaite dziedziny i odmienne perspektywy mogą się wzajemnie wzbogacać”; w tym sensie ich wyprawę do świata Szekspira można uznać za owocną.

Więcej recenzji na: https://www.instagram.com/dwa.akapity/

O niektórych pisarzach zwykło się mawiać, że napisano o nich już wszystko. To oczywiście mit, nawet jeśli chodzi o Szekspira, który doczekał się tysięcy poświęconych sobie opracowań, artykułów i książek. Liczba możliwych odczytań i kierunków badań twórczości gigantów literatury jest właściwie nieograniczona i na tym między innymi polega ich nieprzemijająca aktualność....

Ostatnia książka Philipa Zimbardo, napisana wspólnie z Robertem Johnsonem (również psychologiem, autorem książek o psychologii Junga). Sam Zimbardo najbardziej znany jest z przeprowadzonego "eksperymentu Stanfordzkiego" który obrósł w legendy i opowieści, niekiedy nie mające nic wspólnego z rzeczywistością. "Szekspir i psychologia" próbuje i to podkreślam, pokazać nam jak Szekspir rozumiał "psychologie" i zachowania swoich bohaterów. Co jest o tyle zaskakujące, że same dzieła Szekspira były wielokrotnie przerabiane, aktualizowane, przepisywane i zmieniane, a ponadto sam Szekspir żył i pisał na dworze Tudorów i jako propagandysta niejako "musiał" pokazać Ryszarda III jako postać maksymalnie odrażającą. Sama książka jako ciekawostka, jest nawet przydatna jako przykłady osobowości, i analizy jak sam Szekspir rozumiał zachowania ludzi w skrajnych sytuacjach. No bo i Szekspir psychologiem nie był, a sam Zimbardo, jest moim zdaniem "przereklamowany".

Ostatnia książka Philipa Zimbardo, napisana wspólnie z Robertem Johnsonem (również psychologiem, autorem książek o psychologii Junga). Sam Zimbardo najbardziej znany jest z przeprowadzonego "eksperymentu Stanfordzkiego" który obrósł w legendy i opowieści, niekiedy nie mające nic wspólnego z rzeczywistością. "Szekspir i psychologia" próbuje i to podkreślam, pokazać nam jak...