Kaliban i czarownica. Kobiety, ciało i akumulacja pierwotna

Długo zajęło mi przebrnięcie przez tę cegłę, nie dlatego, że była nudna, ale dlatego, że mam ograniczoną zdolność do czytania o ludzkiej przemocy. To bardzo dobrze napisana i zrozumiała historia konfliktu izraelsko-palestyńskiego, bez próby tuszowania którejkolwiek ze stron. Możemy tylko mieć nadzieję, że dzięki współczesnym mediom (internetowi, SoMe) okropne traktowanie Palestyńczyków zostanie ujawnione i w końcu Izrael ugnie się pod presją społeczną innych krajów. W to, że którykolwiek zbrodniarz wojenny z obu stron zostanie pociagnięty do odpowiedzialności niestety wątpię.

Bardzo dobrze napisana, pokaźna książka. Autor analizuje i komentuje setki, (jeśli nie tysiące) źródeł i tego materiału do rozmyślań jest naprawdę sporo. Od ponad 30 lat mieszkam za granicą, a więc analiza polskiej kinematografii czy literatury ostatnich dekad była dla nie bardzo ciekawa. Jestem tylko obserwatorem polskiej kultury z zewnątrz, więc ta pozycja przybliżyła mi i wyjaśniła wiele z tego co w Polsce się dzieje. A tu poniżej moje trzy grosze. W dyskusji o II RP zabrakło mi wzmianki o mniejszościach. W Polsce było wtedy 16 procent Ukraińców. Jeśli mamy dyskusję o męskości wśród społeczności żydowskiej to warto też wspomnieć o innych mniejszościach. My postrzegamy II RP jako kraj Polaków, których historia kontynuowana była po 1945, Niemniej jednak nie można zapomnieć jak totalnie inna od Polski po 1945 była II RP. Pomijanie mniejszości w historii II RP jst nagminne. Tu potrzebna zmiana całego nastawienia spoleczności historycznej. 99 procent etnicznie "czysta" Polska powstała dopiero po 1945 roku. Druga sprawa do dyskusja o okupacji, gdzie nie ma nigdzie wzmianki o okupacji radzieckiej. Owszem, później straciliśmy te tereny, ale administracyjnie jednak to nadal były tereny polskie, pod okupacją radziecką. I nie piszę tego wszystkiego z jakichś konserwatywnych pobudek. Jak odebrali etniczni Polacy na tych ziemiach ponowne "odebranie im męskości" przez okupanta? Jakie były stosunki polskiej męskości z niemiecką a jakie z radziecką, a jakie z mniejszościami które przedtem były osłabione? A tu inne moje spostrzeżenia: - Piłka nożna jest dużo bardziej inkluzywnym sportem już za miedzą w Niemczech, gdzie kobiety entuzjastycznie chodzą na mecze. Dlaczego tak jest? - Autor pominął w dyskusji jedną grupę zawodową: profesorstwo. W Polsce to ciągle świat mężczyzn. Spotykam się z tym światem gdy jestem na konferencjach w Polsce, Możliwe, że na polu badań autora na tych wydziałach humanistyki jest wiele kobiet. W innych dziedzinach rządzą (w pełnym tego słowa znaczeniu) faceci. - W rozdziale o przemianach ustrojowych zabrakło mi stwierdzenia, że wzorcem systemowym po 1992 roku były dla Polski Stany Zjednoczone a nie Europa. Stąd też sprawy społeczne zostały w tym okresie zignorowane. - Bardzo ciekawie napisana była konkluzja. Sztuczna Intligencja jest światopoglądowo niedojrzałą szaloną siłą, która próbuje odbudowywać patriarchalny porządek, który w wielu krajach już dawno nie istnieje. - Dzisiejsza "epoka akt Epsteina" to ironiczny wręcz komentarz do tej książki A sama książka to klasyk który się nigdy nie zestarzeje i który powinien być czytany przez wszystkich.

To intelektualna wyprawa w głąb osobliwego zjawiska współczesności: życia w świecie lustrzanych odbić, gdzie prawda miesza się z fałszem, a tożsamość rozpada na medialne projekcje. Punktem wyjścia jest osobiste doświadczenie autorki, która przez lata była mylona z inną Naomi – publicystką reprezentującą poglądy spiskowe i antysystemowe. Z pozoru anegdotyczna sytuacja staje się dla Klein pretekstem do znacznie szerszej refleksji nad mechanizmami radykalizacji, dezinformacji i cyfrowych baniek. Podróż do „lustrzanego świata” ma tu wymiar zarówno psychologiczny, jak i polityczny. Autorka próbuje zrozumieć, jak to możliwe, że idee wywodzące się z lewicowej krytyki kapitalizmu zostają przechwycone i przetworzone przez środowiska skrajnie prawicowe. W jej narracji internet jawi się jako przestrzeń krzywego zwierciadła: odbija realne lęki społeczne, lecz deformuje je, wzmacniając gniew i poczucie oblężenia. Klein nie ogranicza się do obserwacji zewnętrznych – analizuje także własne reakcje, własną markę i miejsce w kulturze, w której nazwisko staje się hasztagiem, a człowiek – awatarem. Siłą książki jest erudycja i odwaga w łączeniu osobistego eseju z reportażem oraz analizą polityczną. Autorka potrafi celnie uchwycić paradoksy epoki postprawdy i pokazać, że „druga strona” nie jest całkowicie obca – bywa niepokojąco podobna. Jednocześnie jednak ta szerokość perspektywy sprawia, że książka momentami wydaje się chaotyczna. Wątki autobiograficzne przeplatają się z analizą pandemii, ruchów antyszczepionkowych, teorii spiskowych czy kryzysem klimatycznym. Czy to opowieść o utracie tożsamości? Studium radykalizacji? Esej o kapitalizmie platformowym? Trudno jednoznacznie wskazać dominujący temat. To lekkie nieuporządkowanie może frustrować, ale bywa też znaczące – oddaje doświadczenie funkcjonowania w świecie informacyjnego nadmiaru. „Doppelganger” nie prowadzi czytelnika prostą ścieżką; raczej zaprasza go do labiryntu luster, w którym trzeba stale korygować własne odbicie. To książka wymagająca, chwilami nierówna, lecz intelektualnie prowokująca i zmuszająca do namysłu nad tym, jak łatwo każdy z nas może stać się swoim własnym sobowtórem.

Naładowana treścią, pełna danych, długa, trochę nudna, ale też przystępnie wywrotowa. To jest książka o kolonializmie i jego reperkusjach. Bardzo potrzebna dla zrozumienia „ekologii” kapitalizmu. Zdecydowanie warto ją czytać, nawet podczytując co rusz po podrozdziale. Mi zajęło to koło pół roku, ale czuję się mądrzejszy.

To jeden z lepszych reportaży, jakie czytałam z tej serii. Temat książki bardzo mnie interesuje, a sama lektura otworzyła mi oczy na wiele aspektów związanych ze zdrowym i świadomym stylem życia. Pozwoliła spojrzeć na niektóre kwestie z zupełnie innej perspektywy i uświadomiła mi wiele rzeczy, które wcześniej umykały mojej uwadze. Książkę czyta się znakomicie – narracja jest dynamiczna, wciągająca, a jednocześnie oparta na rzetelnym i solidnie przygotowanym materiale.

Świetna książka, dotykająca niezwykle ważnego tematu i wytykająca wiele błędów feminizmu. Widać ogrom pracy włożoną w jej przygotowanie, ilość przypisów i materiałów źródłowych jest zdecydowanie imponująca. Jedyna moja uwaga jest taka, że książka jest mocno naukowa i ciężko się ją czyta - szkoda, bo uproszczenie języka na pewno przełożyłoby się na to, że książka byłaby bardziej przystępna dla różnego grona czytelników - a więc i mogłaby dotrzeć do większej ilości osób.

Autor z niezwykłym umiłowaniem życia w każdej postaci, kształcie i formie pokazuje, jak bardzo ciekawe historie skrywa biologia organizmów zamieszkujących las, jak istotna i krucha jest równowaga w nim i że każde żyjątko odgrywa w tu swoją rolę. Top lektura

6 sierpnia 1945 roku tuż po godzinie 8 rano. Jesteś w Hiroszimie, między jej mieszkańcami. Zaczyna się kolejny, wydawałoby się, zwykły dzień. Ten reportaż jest napisany w taki sposób, że czujesz się jak pełnoprawny uczestnik lub uczestniczka tych wszystkich wydarzeń, jakbyś był lub była między mieszkańcami miasta dokładnie w momencie, kiedy została na nie zrzucona bomba atomowa. Przerażające obrazy spisane w wyjątkowo dobry sposób. I ten stoicki do bólu sposób przyjmowania cierpienia przez Japończyków.

Prehistoria była pełna kobiet. Dlaczego więc ich nie widzimy? Marylène Patou-Mathis podejmuje ambitny temat: próbuje prześledzić historię niewidzialności kobiet – od czasów prehistorycznych aż po współczesność. Książka obala utrwalone przez wieki stereotypy, pokazując, że narracje o „kobietach w jaskiniach zajętych wyłącznie dziećmi i gospodarstwem” były efektem męskich uprzedzeń i braku dowodów archeologicznych. Autorka dekonstruuje wizję przeszłości stworzoną przez mężczyzn, dla mężczyzn, a następnie powielaną przez stulecia. Jej analiza odsłania, jak wiele domysłów, a jak mało rzeczywistej wiedzy kryło się w opowieściach o roli kobiet w pradawnych społeczeństwach. To ważny głos, bo choć mamy dziś dostęp do coraz większej ilości danych – badań DNA, pigmentów czy śladów archeologicznych – nadal trudno odpowiedzieć na pytania o relacje między płciami czy struktury władzy w dawnych wspólnotach. Autorka stara się jednak zwrócić uwagę na to, że stereotypy na temat kobiet mają swoje korzenie właśnie w tych dawnych narracjach i wciąż wpływają na sposób postrzegania kobiet współcześnie. Niestety, mimo ważności tematu, forma pozostawia sporo do życzenia. Książka jest długa, chwilami nużąca, a męczące okazały się liczne i rozwlekłe cytowania źródeł. Brakowało też rytmu i dynamiki – tekst momentami przypominał akademicki wykład, a nie popularnonaukową opowieść. Można odnieść wrażenie, że to materiał na dobry felieton albo esej, ale rozciągnięty do prawie 400 stron traci siłę oddziaływania. To pozycja, która prowokuje do refleksji i dyskusji, ale niekoniecznie wciąga. Temat ciekawy, forma słaba – tak można by ją podsumować. Warto docenić próbę przełamania stereotypów i zwrócenia uwagi na historyczne źródła dyskryminacji kobiet, ale lektura wymaga sporej cierpliwości.

Fantastyczna praca i wyrazy wielkiego uznania dla autorów. Temat interesuje mnie od dawna, ale książka rzuciła na niego nowe światło i mnóstwo dodatkowych informacji - dane, badania, analizy, konkluzje. Najlepsza pozycja, jaką czytałem od dawna, a w swojej dziedzinie może i najlepsza?

Świetna, doskonale napisana książka, która rzuca nowe spojrzenie na skutki wędrówek ludów i podbijania świata. Zazwyczaj obcy przynosili ze sobą śmierć w postaci drobnoustrojów i zarazków, na które tubylcy nie byli odporni. Bywało jednak odwrotnie, czasem najeźdźcy padali jak muchy, gnębieni patogenami. Prym wiodła malaria i żółta febra, które w dalszym ciągu stanowią zagrożenie w wielu regionach świata. Niestety, nie jest to wyrównana walka, bo Europejczykom ostatecznie udawało się osiągnąć swoje cele i podbić ziemie, którymi byli zainteresowani. Dużo w tej książce przemocy, biedy, ale też poczucia, że silniejszy zazwyczaj zwycięża, bo ma ku temu odpowiednie zasoby. Książka warta przeczytania.

Frantz Fanon - "ideolog dekolonizacji, działacz, uczestnik walki o wyzwolenie Algierii". Żył trzydzieści sześć lat. Wnuk czarnego niewolnika, urodził się w licznej rodzinie w port de France na Martynice Francuskiej w roku 1925. Potem francuska szkoła i studia medyczne w Lyonie (…) specjalizacja w dziedzinie psychiatrii". Ocena książeczki pana Fanona wymaga szerokich horyzontów myślenia, gdyż autor był pod wpływem marksistowskiej ideologii, która przy czytaniu "Wyklętego..." jest mocno widoczna. Należy jednak mieć na uwadze o czym ona jest i kim był sam autor, aby nie przekreślać z góry treści. Fanon skupia się nie tylko na relacjach między czarnymi a białymi, na samym rasizmie jako takim, ale "na problematyce wyzwalania się ludzi i ludów z wszechdominacji kolonialnej". Fascynująca, niezwykle przenikliwa analiza kolonializmu i stosunku byłych ciemiężców czarnej ludności, ale też liczne porady i sugestie wobec rządzących i zwykłych obywateli w byłych koloniach, aby odbudowując swoje kraje nie zniszczyć swoich współbraci. Fanon walczył w wojnie o niepodległość Algierii, porzucając swój rodzinny kraj, za który uznawał Francję, która dała mu dom i wykształcenie, nie mogąc pogodzić się z brakiem pomocy białych kolonizatorów wobec swoich ciemnoskórych współtowarzyszy, przekonał się czym jest naród, wolność i ile dla niego znaczą te pojęcia. Pracując jako lekarz psychiatra, sam będąc czarnym skolonizowanym, przekonał się kim są wyzyskiwacze ciemnoskórej ludności. "Miał do czynienia z obserwowaniem i uczestniczeniem w leczeniu osób, które doznały na własnej skórze dramatu związanego z działalnością kolonizatorów, również katów". Książkę czyta się szybko, ale z ogromnym przerażeniem i niedowierzaniem. Można nie do końca zgadzać się z przyjętą tezą autora, że tylko krwawą walką, wszczynając zbrojną rewolucję, można uzyskać oczekiwaną wolność i wyzwolenie się spod jarzma białego człowieka, natomiast wiele prawd i dogłębnych, wartościowych rozważań warto sobie przemyśleć. Książka napisana w ciągu kilku tygodni 1961 roku przed śmiercią na białaczkę autora. My tak naprawdę nie zdajemy sobie sprawy, co i w jaki przebiegły, bezwzględny i wyrachowany sposób biały człowiek zrobił czarnemu, a obraz konsekwencji tego mamy chociażby dzisiaj na ulicach europejskich miast... Gorąco polecam

Trudno o bardziej niepozornego bohatera książki historycznej niż XVI-wieczny młynarz z niewielkiej wioski w północnych Włoszech, a jednak to właśnie Domenico Scandella, zwany Menocchiem, stał się centralną postacią jednej z najsłynniejszych prac z zakresu mikrohistorii. "Ser i robaki" Carlo Ginzburga to próba odtworzenia jego światopoglądu na podstawie akt dwóch procesów inkwizycyjnych. Punktem wyjścia dla książki są zachowane akta inkwizycyjne z procesu Menocchia. Z nich właśnie wyłania się jego osobliwa wizja świata: na początku istniał chaos przypominający masę serową, z której spontanicznie wyroiły się robaki - czyli aniołowie i sam Bóg. Nietrudno zgadnąć, że taka metafizyka nie spotkała się z entuzjazmem ze strony inkwizycji. Menocchio został więc przesłuchany, uwięziony, a ostatecznie skazany za herezję. Ginzburg rekonstruuje jednak nie tylko sam przebieg procesu, lecz także intelektualne środowisko, z którego mogły wyrastać poglądy Menocchia: ludową religijność, krążące po wsiach książki i opowieści. Fascynujące, jak wiele można wydobyć z pozornie suchych, kościelnych dokumentów. Ginzburg traktuje akta inkwizycyjne jak swoisty wykop, z pojedynczego przypadku rekonstruuje całą mentalność epoki, pokazując przy tym coś więcej niż dramat jednostki. Menocchio nie jest tu ani herzejarchą (choć za takiego uznała go inkwizycja), buntownikiem, filozofem, ani nawet prostym heretykiem; raczej kimś, kto z ogromną determinacją próbuje zrozumieć wszechświat opierając się na kilku przeczytanych książkach, ludowych podaniach i własnej wyobraźni. Z drobnego epizodu historycznego wyłania się cały intelektualny krajobraz epoki: moment, w którym druk zaczyna docierać do chłopów, idee krążą między kulturą wysoką i ludową, a Kościół próbuje utrzymać monopol na interpretację świata. Książka nie ma klasycznej fabuły - jest raczej historycznym śledztwem, które momentami przypomina bardzo szczegółową analizę konkretnego ludzkiego umysłu. Mimo to czyta się ją z niesłabnącym zainteresowaniem, bo każdy kolejny fragment zeznań Menocchia odsłania jego niezwykłą mieszankę naiwności, intelektualnej odwagi i uporu. I choć trudno oprzeć się wrażeniu, że gdyby młynarz po prostu przestał mówić, jego życie potoczyłoby się znacznie spokojniej, to właśnie ta niepowstrzymana potrzeba opowiadania o świecie czyni go bohaterem tak sugestywnym. Żal, że nie urodził się nieco później. [03.2026]

Autorka popełniła feministyczny manifest. Włożyła przysłowiowy kij w mrowisko. Książka dotyczy kobiet wymazanych ze stron historii. Przemierza przez świat w kręgu ważnych dat oddając głos płci żeńskiej. Obala stereotypy krążące od wieków na temat kobiet pogrzebanych "żywcem". Analizuje ich wysiłek i odwagę w przełamaniu ograniczających je barier. To biografie kobiet wygumkowanych, wykreślonych ze stron historii, rozprawa z dysporoporcjami płciowymi i narzuconymi normami. Autorka swą narracją przywróciła życie kobietom ważnym i bystrym. I pamięć o wkładzie jakie wniosły do polityki czy nauki. Ukazuje niesprawiedliwość, dysproporcje nawet w obliczu zniesienia praw, które cementowały nierówność. Pisze o obłudzie i fałszu i nie stosowaniu się do głoszonych prawd przez znanych i podziwianych. Takie książki są mi niezmiernie bliskie. Ukazują siłę kobiet żyjących w niesprzyjających warunkach. Pokazują całą historię świata, a nie tylko budowaną przez patriarchalną połowiczną część męską. Padają tu ważne pytania, o prawdziwe miejsce kobiet w świecie. Jej sporym atutem są ciekawe zdjęcia-choć przez chwilę mogłam towarzyszyć kobietom w niesprawiedliwe, nierówno zbudowanym świecie. Przepełnionym rolami, przemocą, przekłamaniami, pomijaniem, odbieraniem niezależności i sprawczości ze względu na płeć. Polecam! Dla osób, które chcą poznać dwie, a nie jedną stronę tego samego medalu. Ta książka to espresso dla wyobraźni- mała, a stawia na nogi!

Kobieta jako władczyni, zakonnica, chłopka, rzemieślniczka… Wydaje się, że jest OK, jednak świat wieków średnich jednak nie był tak wspaniały. W świecie zbudowanym przez mężczyzn dla mężczyzn jednowymiarowe, opresyjne traktowanie kobiecości jest w tej książce aż za nadto widoczne. Mimo że większość przykładów pochodzi z Anglii i Francji, można mówić o uniwersalności doświadczeń. Autorka nie prowadzi czytelnika chronologicznie. Skupia się na tematach: wyobrażenie roli kobiety w społeczeństwie, seksualność, wygląd, pozycja w rodzinie, biblijne postrzeganie kobiety, higiena, kosmetyki, ideał urody, itp. W efekcie otrzymujemy opowieść o tym, że połowa społeczeństwa jest jednocześnie przedmiotem pożądania i kontroli. Wiele z tych mechanizmów, sposobów myślenia, oczekiwań brzmi znajomo i podobnie do współczesności. Oczekiwania nie zmieniły się, pojawiły się tylko nowe uzasadnienia. Średniowieczne myślenie - to nie tylko związek frazeologiczny. To coś co ma swoje zakorzenienie w ówczesnym myśleniu i co nadal działa.

Rozprawa o patriarchacie - ciągle wszechobecnym miłosnym schemacie. Skąd ta męska obojętność i kobieca autocenzura - przecież wszyscy pragną głębokich i satysfakcjonujących więzi. Analiza społeczeństwa pod względem głównie relacji damsko- męskich. Dużo wtrąceń z bell hooks, i innych Francuskich autorów - to na plus.

Dla mnie rewelacja. Chciałoby się napisać, cudze chwalicie, a swego nie znacie. Oczywiście na ziemiach polskich nie będziemy mieć budowli typu Koloseum czy Akropol. Autor swoją gawędą zabiera nas jednak w okolice Polski, pokazując, że mamy wiele artefaktów, których mogą nam zazdrościć inni. Jak choćby najstarszy bumerang, odnaleziony przez archeologów. Okazuje się, że bronią tą posługiwali się nie tylko Aborygeni. Obok fascynujących opisów znalezisk archeologicznych, książka wręcz naszpikowana jest ciekawostkami. Mityczne amazonki z całą pewnością istniały i zamieszkiwały ziemie obecnej Polski. Oczywiście wokół kobiet wojowniczek pojawiło się wiele mitów, których produkowali też antyczni podróżnicy, ale z innych źródeł wiemy, że starożytni greccy podróżnicy nie koniecznie przedstawiali fakty, a częściej sięgali po plotki lub sami wyolbrzymiali pewne zjawiska. Dla mnie ciekawostką był tajemny napój, którym raczyli się prehistoryczni wojowie Gotów, których odpowiednie miarki znaleziono na terenach północno-wschodniej Polski. Być może ów napój był magiczną miksturą, którą raczyli się bohaterowie komiksowi Asterix i Obelix. Otrzymuje także sporą dawkę opisów dawnych obyczajów, które za sprawą synkretyzmu kulturowego przeniknęły nawet do chrześcijaństwa, jak choćby tatarak rozkładany na posadzkach w Zielone Świątki, dziś już może zapomniany, ale ja pamiętam wyprawy w dzieciństwie po owe zioło. Napisana w formie gawędy, łatwym i przystępnym językiem, bogato ilustrowana, czyli dosłownie wszystko, czego można oczekiwać od pozycji popularyzującej wiedzę historyczną. Polecam wszystkim, nie tylko miłośnikom historii. Czasem warto wiedzieć, co w naszej okolicy, jest na tyle ciekawe, że można się tym pochwalić przed przyjezdnymi. Gorąco polecam

Przyglądając się rynkowi wydawniczemu, trudno nie zauważyć, że publikacji poświęconych dziejom Afryki jest u nas jak na lekarstwo. Jeśli już się pojawiają, zazwyczaj traktują temat pobieżnie lub patrzą na nie przez eurocentryczny pryzmat. Tymczasem dziedzictwo tego kontynentu jest niezwykle bogate i różnorodne, choć dla wielu ludzi wciąż pozostaje białą plamą. Zeinab Badawi podjęła ambitną próbę przełamania stereotypu „barbarzyńskiej” Afryki i moim zdaniem wyszła z tego obronną ręką. „Wszyscy ludzie pochodzą z Afryki, więc ta książka jest dla wszystkich”. Trudno o celniejsze podsumowanie. Autorka daje nam szansę na zmianę perspektywy i spojrzenie na losy kontynentu oczami jego mieszkańców. Razem z nią przemierzamy tysiące kilometrów, odkrywając cywilizacje i postacie, o których próżno szukać wzmianek w tradycyjnych podręcznikach. Jednym z największych plusów publikacji jest styl narracji. Badawi pisze przystępnie, dzięki czemu nawet złożone procesy dziejowe stają się zrozumiałe. Częste przywoływanie relacji tutejszej ludności oraz lokalnych tradycji ustnych sprawia, że opowieść staje się bardziej żywa. Książka stanowi solidne kompendium wiedzy w pigułce. Lekturę zaczynamy od świtu ludzkości, by następnie przejść przez potęgę starożytnego Egiptu, królestwa Kusz i Aksum, aż po bogate państwa Afryki Zachodniej i Południowej. Autorka kładzie duży nacisk na wpływ religii (szczególnie ekspansję islamu), problem niewolnictwa (analizując go od czasów starożytnych i omawiając próby jego zniesienia) i erę kolonializmu (ukazując, jak drastycznie ukształtowała ona współczesne oblicze regionu). Dziennikarka przywraca pamięć o kobietach, które wywierały ogromny wpływ na losy Afryki, a które dotąd były pomijane w większości opracowań. Całość wieńczy podsumowanie dziejów narodów afrykańskich oraz nakreślenie perspektyw na przyszłość. Co ciekawe, autorka patrzy w jutro z dużym optymizmem, przedstawiając nadchodzące lata swojego kontynentu w dość korzystnych barwach. Mimo wielu zalet, pozycja ta nie jest wolna od wad. Przede wszystkim należy pamiętać, że Zeinab Badawi nie jest zawodową historyczką. Momentami brakuje jej krytycznego podejścia do źródeł – książka jest raczej obszerną kompilacją informacji niż naukową analizą, co zmusza czytelnika do samodzielnego weryfikowania niektórych faktów. Drugim mankamentem jest konstrukcja tekstu, która momentami po prostu nudzi. Mnogość opisywanych ludów, regionów i relacji bywa przytłaczająca i trudna do przyswojenia. Odniosłem wrażenie, że publikacja zyskałaby na dynamice, gdyby została skrócona o połowę (jako zwięzłe streszczenie) lub rozbita na kilka tomów, co pozwoliłoby na głębszą analizę tysięcy lat historii. „Afrykańska historia Afryki” to nowoczesne i świeże dzieło. Choć widocznie napisane z myślą o zachodnim odbiorcy, opiera się niemal wyłącznie na źródłach afrykańskich, co nadaje mu unikalny charakter. Cieszę się, że ta książka trafiła na moją półkę – skutecznie poszerzyła moje horyzonty i zmieniła postrzeganie Czarnego Lądu. Mimo wspomnianych wcześniej mankamentów, uważam, że warto po tę pozycję sięgnąć. To idealna lektura dla każdego, kto chce postawić pierwszy krok na drodze do zrozumienia tego niezwykłego kontynentu. Plus stanowi również bogata bibliografia, która stanowi świetny punkt wyjścia do dalszych poszukiwań. Ocena końcowa: 6/10

Książka jest według mnie chaotyczna. Porusza zdecydowanie ciekawy problem i proponuje dość innowacyjny sposób patrzenia na niego, co czyni ją warta przeczytania. Struktura książki jednak jest bardzo zmienna, co dla mnie działa na jej niekorzyść. Autor zaczyna od bardzo pamiętnikowego otwarcia, przechodzi co luźnych przemyślan na temat techofeudalizmu, które regularnie przecina rozdziałami wypełnionymi bardzo konkretnymi informacjami o ekonomii i wydarzeniach z niej. Te jednak zdecydowanie przekraczają swoją złożonością, złożoność przemyśleń socjologiczno-filozociznych. Na koniec mamy czysto podręcznikowy sposób streszczenia z wykresami. Mimo dziwnej struktury bardzo polecam zapoznać się z tym co jest w środku bo samo spostrzeżenie autora o zmianach jakie zaszył w kapitalizmie, są bardzo ciekawe.

Ciekawa książka popularno-naukowa wyjaśniająca obecny stan wiedzy na temat przyczyn starzenia się a także rozwoju sposobów przeciwstrzeniowych. Jest naszpikowana szczegółami z zakresu biologii, genetyki i podobnych i choć lubię takie szczegóły to gubiłem się czasem. Ale autor jakby to przewidywał bo ciągle byłem w stanie podążać za jego główną myślą i przesłaniem. Polecam, ale nie wszystkim się zapewne spodoba.