Artykuły
Artykuły
Artykuły
Artykuły
Budzisz się rano i okazuje się, że masz dodatkową tożsamość – sobowtóra, który jest prawie tobą, a jednak wcale nie jest. A ten sobowtór zajmuje się tym, co jest twoją specjalnością, ale propaguje wszystko to, przeciw czemu przez całe życie walczyłaś.
Coś takiego spotkało uznaną aktywistkę i intelektualistkę Naomi Klein. Stanęła twarzą w twarz z sobowtórką, której poglądy są dla niej odstręczające, ale nosi identyczne imię, a jej publiczny wizerunek jest na tyle podobny do wizerunku Klein, że ludzie zaczęli je mylić.
W swojej najnowszej książce Naomi Klein wnikliwie analizuje, co zrobiły z naszymi społeczeństwami i duszami branding, programy oszczędnościowe i spekulacja kryzysem klimatycznym. Spogląda do wewnątrz, na krajobraz naszej psychiki, a także na zewnątrz, wypatrując możliwości, które dawałyby nadzieję w obliczu kryzysów w gospodarce, ochronie zdrowia i polityce. Przywołując na pomoc między innymi Zygmunta Freuda, Jordana Peele’a, Alfreda Hitchcocka i bell hooks, Klein nie stroni od kpiny i ukazywania śmieszności, gdy mierzy się z osobliwymi sobowtórami, które nas nawiedzają i stały się tak znajome i bliskie, jak zniekształcone odbicie w lustrze. Autorka stara się rozbić to lustro, by wytyczyć drogę wiodącą poza rozpacz.
Co takiego zaniedbaliśmy, zajęci polerowaniem i doskonaleniem naszego cyfrowego odbicia w lustrze? Czy możliwe jest pozbycie się sobowtórów i przezwyciężenie patologii kultury, która wszystko zwielokrotnia? Czy możemy opracować politykę zbiorowej troski i naprawdę rozliczyć się z historycznymi zbrodniami?
Intelektualna przygoda w sam raz na nasze czasy.
Szukamy ofert...
Opinia
To intelektualna wyprawa w głąb osobliwego zjawiska współczesności: życia w świecie lustrzanych odbić, gdzie prawda miesza się z fałszem, a tożsamość rozpada na medialne projekcje. Punktem wyjścia jest osobiste doświadczenie autorki, która przez lata była mylona z inną Naomi – publicystką reprezentującą poglądy spiskowe i antysystemowe. Z pozoru anegdotyczna sytuacja staje się dla Klein pretekstem do znacznie szerszej refleksji nad mechanizmami radykalizacji, dezinformacji i cyfrowych baniek.
Podróż do „lustrzanego świata” ma tu wymiar zarówno psychologiczny, jak i polityczny. Autorka próbuje zrozumieć, jak to możliwe, że idee wywodzące się z lewicowej krytyki kapitalizmu zostają przechwycone i przetworzone przez środowiska skrajnie prawicowe. W jej narracji internet jawi się jako przestrzeń krzywego zwierciadła: odbija realne lęki społeczne, lecz deformuje je, wzmacniając gniew i poczucie oblężenia.
Klein nie ogranicza się do obserwacji zewnętrznych – analizuje także własne reakcje, własną markę i miejsce w kulturze, w której nazwisko staje się hasztagiem, a człowiek – awatarem.
Siłą książki jest erudycja i odwaga w łączeniu osobistego eseju z reportażem oraz analizą polityczną.
Autorka potrafi celnie uchwycić paradoksy epoki postprawdy i pokazać, że „druga strona” nie jest całkowicie obca – bywa niepokojąco podobna.
Jednocześnie jednak ta szerokość perspektywy sprawia, że książka momentami wydaje się chaotyczna. Wątki autobiograficzne przeplatają się z analizą pandemii, ruchów antyszczepionkowych, teorii spiskowych czy kryzysem klimatycznym.
Czy to opowieść o utracie tożsamości? Studium radykalizacji?
Esej o kapitalizmie platformowym? Trudno jednoznacznie wskazać dominujący temat.
To lekkie nieuporządkowanie może frustrować, ale bywa też znaczące – oddaje doświadczenie funkcjonowania w świecie informacyjnego nadmiaru.
„Doppelganger” nie prowadzi czytelnika prostą ścieżką; raczej zaprasza go do labiryntu luster, w którym trzeba stale korygować własne odbicie.
To książka wymagająca, chwilami nierówna, lecz intelektualnie prowokująca i zmuszająca do namysłu nad tym, jak łatwo każdy z nas może stać się swoim własnym sobowtórem.
To intelektualna wyprawa w głąb osobliwego zjawiska współczesności: życia w świecie lustrzanych odbić, gdzie prawda miesza się z fałszem, a tożsamość rozpada na medialne projekcje. Punktem wyjścia jest osobiste doświadczenie autorki, która przez lata była mylona z inną Naomi – publicystką reprezentującą poglądy spiskowe i antysystemowe. Z pozoru anegdotyczna sytuacja staje...
więcej Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to