Pismo. Magazyn opinii nr 5 (77) / 2024

Do czegoś mnie zachęcono, do czegoś zniechęcono. Czyli tak jak być powinno. Artykuły, które najbardziej zapadły mi w pamięć: rozmowa z Anne Ernaux (Michał Nogaś) „Pobuszuj ze mną po szafie Jane Austin” Karolina Sulej – pozornie banalny temat, ale zaczynam doceniać interdyscyplinarność doświadczeń, a ta wiedza pogłębi mój odbiór literatury wiktoriańskiej „James Baldwin: mały przewodnik” Anna Pochmara - małe kompendium dzieł Jamesa Baldwina „Topsy i to psy, i tamten koń też ryba” Jacek Podsiadło – lektury jako niewyczerpane źródło absurdu rubryka „W tym numerze nie piszę się…” Marcin Sendecki - mój ulubiony kącik satyryczny „Testosteron buzuje w piruetach” Juliusz Kurkiewicz – o Bogusławie Kaczyńskim „Pokazujcie się bez końca” Miłada Jędrusik – parę refleksji o influenserach „Baśń o wyjaśnianiu tajemnic” Michał Rusinek – o „The Mysteries” Billa Wattersona i Johna Kachta „Każdej wierzyć, każdą zdradzić” Małgorzata I . Niemczyńska – o Romanie Bratnym

Teksty, które mnie najbardziej zaciekawiły z tego numeru to: Uważaj, co wyrzucasz — Piotr Cieśliński Kto ma język, ten ma władzę — Wojciech Orliński Ciemna strona Astrid — Renata Lis Spiskowa teoria dziejów — Maciej Jarkowiec Tak mi wyszło — Magdalena Środa Powiedzmy, że Twardoch — Izabela Adamczewska Po lekturze tego numeru dopisałem następujące książki do listy, po które sięgnę w najbliższym czasie "49 idzie pod młotek" - Thomas Pynchon "Powiedzmy, że Piątek" - Szczepan Twardoch "Ostrygi i kamienie. Opowieść o Normandii, Bretanii i Pikardii" - Krzysztof Varga

Najbardziej zainteresowały mnie w tym numerze: Co nas zachwyca, a co nie — omówione książki „Koniec" - Marty Hermanowicz i „Wellness" - Nathana Hill — znalazły się na mojej półce do kupienia; Nielojalny syn, wywiad z Didierem Eribonem; „Zdradliwa chmurka ciepłego uczucia", w którym Miłada Jędrysiak pisze o nostalgii; „Pstryk i ciemno", w którym Piotr Ciesielski na podstawie książek „Atlas sztucznej inteligencji" i „Jak naprawdę działa świat" oraz „Diuny" uświadamia, że czysta energia nie istnieje; „Deziluzja nie musi być przykra" rozmowa Łukasza Grzymisławskiego z Pierre'em Lemaitre'em; „Razem albo wcale" Katarzyny Boni Tekst Marty Stiepanowej - „Gdy milknie rozmowa, kończy się ludzki świat"; No i chyba najlepszy z tekstów zaprezentowana twórczość Luisa-Ferdynanda Céline przez Agatę Pyzik w artykule „Céline wiedział o ludzkości coś, czego my nie wiemy"; Na koniec jak zawsze tekst Magdaleny „Czy stosowanie aborcji farmakologicznej zamiast antykoncepcji jest okey?".

Kolejny ciekawy egzemplarz "Książek." W tym numerze bohaterem okładki jest - Napoleon Bonaparte, cesarz Francuzów - widziany oczami Marka Bieńczyka. Dodatkowo są - o francuskim generale żyjącym na przełomie XVIII i XIX wieku - propozycje dziesięciu wybranych książek przez Jacka Szczerby. Wewnątrz magazynu przedstawiono postać brytyjskiego pisarza i publicysty Erica Orwella Blaira, pseud. George Orwell, który zyskał sławę dzięki takim powieściom jak “Rok 1984” czy “Folwark zwierzęcy”. Ciekawostki o zagorzałym krytyku systemów totalitarnych (i jego literackie cytaty) wzbogacają październikowy numer magazynu. Obecne są też, jak zawsze interesujące felietony i artykuły stałych współpracowników "Książek." Polecam.

Obok recenzji książek, z których skorzystałem, dokonując zakupu do mojej biblioteczki domowej, szczególnie zainteresowałem się następującymi artykułami: Maciej Jarkowiec — Fabryka już bez snów. O tym jak Ameryka jest na fali to, powstają arcydzieła w Hollywood. Gdy brakuje pomysłów na nowe produkcje to, przygasa cały kraj; Wojciech Orliński — Czy da się rosnąć bez końca? O fałszywym PKB; Tomasz Ulanowski — Nie głaskać pokrzywy bez sensu. O tym czy rośliny są inteligentniejsze, pamiętają, uczą się, czują? Katarzyna Boni — Posuń się! O imigracji; Renata Lis — Towarzysze podróży. O historii towarzystwa kotów, które były czczone jak bogowie i palone na stosach jak zwiastuni sił piekielnych.

Jak tradycja każe w numerze na koniec roku muszą się znaleźć zestawienia i prezentowniki. A listy kocham najbardziej. Tu miałam używanie przebierając wśród list gatunkowych i tematycznych. Małym zgrzytem były „Najpiękniejsze okładki”, gdzie treść nie końca pokrywała się z ilustracjami. Nie uważam za zasadne streszczania książek, szczególnie np. blisko sześciostronicowe opracowanie biografii „Babel. Człowiek bez losu”. Trzeba być mocno wciągniętym w temat, żeby jeszcze sięgnąć po książkę. Jeśli już streszczać to książki, które nie doczekały się jeszcze tłumaczenia. Ale może tylko ja tak mam. Poza tymi mankamentami znalazło się jednak dużo ciekawych treści, szczególnie z działu niespodzianki, czyli „Co nas podnieca”. Moje ulubione: Agnieszka Jucewicz „Jakim językiem mówi twoje cierpienie” – o tym jak się ma widzenie siebie w czasie kryzysu psychicznego w kontrze do diagnozy zmieniającej się za nieustannie ewoluującą psychiatrią; Katarzyna Wężyk „Każdej jej porno” – o tym czego szukamy w literaturze erotycznej (z prześmiesznymi wyimkami z wybranych erotyków); Renata Lis „ Między Pornhubem i plebanem” – o tym czy pornografia to zło; Małgorzata Żarów „Jak dobrze pisać o seksie” – o tym jak pisze się o seksie; brawa za „mentalną strefę erogenną”; Ignacy Karpowicz „Seks najgorszy” – o nominacjach do nagrody za najgorszą scenę erotyczną w literaturze; Natalia Szostak ”Dzieła martwych ludzi” – o oczekiwaniach wobec pisarzy co do autopromocji i aktywnego istnienia w social mediach; Karolina Sulej „A ty noś, noś, noś ręce w kieszeni” – o znaczeniu kieszeni, co z pozoru brzmi trywialnie, a jednak w kontekście kulturowo-społecznym nabiera sensu; Olga Drenda „Odruch luksusowy” – o tym czym jest humor; Jacek Podsiadło „Pisarzu, czy i nie żal” – o absurdach i niezręcznościach z lektur uzupełniających

Bardzo dobry numer Pisma. Ja szczególnie polecam: W Dziale — Proza tekst Magdaleny Kozak "Um Dabadib"; Rozmowę Karoliny Lewestam z pisarzem i biologiem Peterem Wattsem "Przyszłość nie jest naprawdę"; Eseje Philipa Oltermanna "U Kasandry bez zmian", w którym autor udowadnia, że literatura może przewidzieć przyszłość; oraz Filipa Springera "Depesze z Anarres", w którym przedstawia twórczość Ursuli Le Guin — pod wpływem tekstu już nabyłem przez Allegro "Wydziedziczonych" Ciekawy tekst Zofii Sawickiej "Księgi złodziejskie", z którego dowiedziałem się o istnieniu fanfiction.

Lubię 'Książki. Magazyn do czytania' to właściwie jedyne czasopismo poświęcone książkom, które czytam – poza tym przeglądam w Empiku 'Nowe książki', ale ich nie kupuję. Czasopismo jest znakomitym źródłem informacji o nowościach książkowych, znajdziemy też w nim sporo interesujących materiałów okołoksiążkowych. Ozdobą czerwcowego numeru z tego roku jest duży i ciekawy artykuł omawiający twórczość Cormaca McCarthy'ego, tu redakcja miała nosa, bo wiadomość o śmierci pisarza przyszła tuż po oddaniu numeru do druku. Ciekawy jest też wywiad z Orphanem Pamukiem na temat jego ostatniej książki, 'Noce zarazy'. Muszę się przyznać, że jeszcze nie przeczytałem żadnej książki noblisty, czas to nadrobić! W tym grubym żurnalu – 138 stron formatu A3, znajdziemy też rzeczy słabsze. Irytują mnie na przykład omówienia książek angielskojęzycznych, czy zostaną przetłumaczone i wydane u nas – Bóg jeden wie. I tak w tym numerze mamy duży artykuł o pożegnaniu z plażami oparty na książce 'The Last Resort' Sarah Stodoly, może ktoś ją przetłumaczy i opublikuje... Poza tym nie lubię w tym piśmie systematycznie zamieszczanych list najlepszych książek, zawsze to sprawa subiektywna i mało reprezentatywna. W tym numerze mamy '20 kryminałów wszechczasów' wybranych przez Martę Górną i Martę Bratkowską. To lista dziwna, na przykład znajdziemy na niej dwie pozycje Jamesa Ellroya a żadnej Georgesa Simenona. Jeśli chodzi o twórców czarnego kryminału, to jest Dashiell Hammett (Sokół maltański) i Raymond Chandler (Żegnaj laleczko),a nie ma Rossa MacDonalda, który twórczo rozwinął ten gatunek. W gatunku kryminały skandynawskie jest Stieg Larsson (Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet) i Jo Nesbo (Człowiek nietoperz),a nie ma prekursorów skandynawskiego kryminału, Maj Sjöwall i Per Wahlöö (Śmiejący się policjant). Nie wiadomo też, dlaczego na liście znalazły się reportaże: 'Z zimną krwią' Trumana Capote i 'Pod sztandarem nieba' Jona Krakauera, to przecież nie kryminały, zamiast jednego z nich można było włączyć znakomity reportaż Łuki 'Nie oświadczam się' traktujący o zbrodni pod Połańcem. Mimo tych zastrzeżeń wciąż wracam do tego magazynu, jak już wspomniałem to dla mnie ważne źródło informacji o nowościach książkowych. Właśnie ukazał się nowy numer, zaraz po niego sięgnę.