Han Kang
Laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w roku 2024. Nagrodę przyznano za „jej intensywną poetycką prozę, która konfrontuje się z traumami historycznymi i odsłania kruchość ludzkiego życia”.
Urodziła się w 1970 roku w Kwangju w Korei Południowej. Jest absolwentką filologii koreańskiej na Uniwersytecie Yonsei. W 1993 roku zadebiutowała jako poetka w magazynie literackim „Munhak kwa Sahoe” (Literatura i Społeczeństwo) wierszem "Seulska zima" (Sǒul ŭi kyǒul).
W laudacji autorstwa Andersa Olssona, przewdoniczącego Komitetu Noblowskiego, przekazano:
„Han Kang urodziła się w 1970 roku w południowokoreańskim mieście Gwangju, a w wieku dziewięciu lat przeprowadziła się z rodziną do Seulu. Pochodzi z literackiej rodziny; jej ojciec jest cenionym powieściopisarzem. Oprócz pisarstwa, poświęcała się także sztuce i muzyce, co widoczne jest w całej jej twórczości literackiej.
Han Kang rozpoczęła swoją karierę w 1993 roku, publikując wiersze w czasopiśmie 문학과사회 („Literatura i Społeczeństwo”). Jej debiut prozatorski miał miejsce w 1995 roku z wydaniem zbioru opowiadań 여수의 사랑 („Miłość Yeosu, tłum. red.”),po którym szybko nastąpiły inne prace prozatorskie, w tym powieści i opowiadania. Warto wspomnieć powieść 그대의 차가운 손 (2002; „Twoje zimne dłonie”, tłum. red.),która wyraźnie odzwierciedla zainteresowanie Han Kang sztuką. Książka ta zawiera rękopis pozostawiony przez zaginionego rzeźbiarza, który obsesyjnie wykonuje odlewy gipsowe kobiecych ciał. Powieść ta jest zajęta ludzką anatomią oraz grą pomiędzy osobowością a doświadczeniem, gdzie pojawia się konflikt między tym, co ciało ujawnia, a tym, co ukrywa. „Życie jest arkuszem unoszącym się nad przepaścią, a my żyjemy nad nim jak zamaskowani akrobaci” – mówi zdanie pod koniec książki.
Międzynarodowy przełom Han Kang nastąpił z powieścią 채식주의자 (2007; „Wegetarianka”, 2021). Książka w trzech częściach ukazuje brutalne konsekwencje decyzji głównej bohaterki, Yeong-hye, o nieprzyjmowaniu mięsa. Jej wybór spotyka się z różnymi reakcjami – jej mąż i autorytarny ojciec stanowczo go odrzucają, a jej szwagier, artysta wideo, eksploatuje ją erotycznie i estetycznie, obsesyjnie skupiając się na jej biernym ciele. Ostatecznie trafia do kliniki psychiatrycznej, a jej siostra próbuje ją uratować i przywrócić do „normalnego” życia. Jednak Yeong-hye coraz bardziej pogrąża się w stanie podobnym do psychozy, wyrażając go przez „płonące drzewa”, symbol świata roślinnego, który jest zarówno kuszący, jak i niebezpieczny.
Bardziej fabularną powieścią jest 바람이 분다, 가라 („Wiatr wieje, idź”) z 2010 roku – duża i złożona powieść o przyjaźni i sztuce, w której silnie obecne są żal i tęsknota za przemianą.
Fizyczna empatia Han Kang dla ekstremalnych historii życiowych jest wzmocniona jej coraz bardziej naładowanym metaforycznym stylem. 희랍어 시간 („Lekcje greki”, 2023, tłum. red.) z 2011 roku to wciągający portret niezwykłej relacji między dwojgiem wrażliwych osób. Młoda kobieta, która po serii traumatycznych doświadczeń traci zdolność mówienia, nawiązuje więź ze swoim nauczycielem greki, który sam traci wzrok. Z ich wad rozwija się krucha miłość. Książka jest piękną medytacją na temat straty, intymności i podstawowych warunków języka.
W powieści 소년이 온다 (2014; „Nadchodzi chłopiec”, 2020) Han Kang po raz kolejny sięga do wydarzeń politycznych, tym razem odnosząc się do masakry w Gwangju z 1980 roku, w której setki studentów i nieuzbrojonych cywilów zginęły z rąk południowokoreańskiego wojska. Książka ta, konfrontując tę historię z brutalną aktualizacją, zbliża się do gatunku literatury świadectwa, jednocześnie odchodząc od naszych oczekiwań wobec tego gatunku. Pozwala duszom zmarłych oddzielić się od ciał, umożliwiając im oglądanie własnego unicestwienia. W momentach, gdy nieidentyfikowalne ciała nie mogą zostać pochowane, tekst nawiązuje do motywu Sofoklesowego Antygony.
W 흰 (2016; „Biała Elegia”, 2017) poetycki styl Han Kang ponownie dominuje. Książka to elegia poświęcona osobie, która mogła być starszą siostrą narratorki, ale zmarła kilka godzin po narodzinach. W serii krótkich notatek, dotyczących białych przedmiotów, przez ten kolor żałoby cała praca zostaje konstrukcyjnie zbudowana. Jeśli, jak rozważa narratorka, wyimaginowana siostra mogłaby żyć, ona sama nie mogłaby zaistnieć. Książka kończy się adresowaniem zmarłych słowami: „W tej bieli, we wszystkich tych białych rzeczach, wdycham ostatni oddech, który wypuściłaś”.
Kolejnym godnym uwagi dziełem jest 작별하지 않는다 („Nie mówię żegnaj”) z 2021 roku, które pod względem obrazowania bólu jest blisko związane z Białą Księgą. Historia rozgrywa się w cieniu masakry na wyspie Jeju w latach 40. XX wieku, gdzie dziesiątki tysięcy ludzi, w tym dzieci i starcy, zostało rozstrzelanych pod zarzutem kolaboracji. Książka przedstawia wspólny proces żałoby narratorki i jej przyjaciółki Inseon, które, długo po wydarzeniach, niosą ze sobą traumę związaną z katastrofą, która spotkała ich krewnych. Obrazowanie, precyzyjne i skondensowane, nie tylko ukazuje moc przeszłości nad teraźniejszością, ale także niezłomne próby bohaterek wyciągnięcia na światło tego, co wpadło w zbiorową niepamięć i przekształcenia traumy w wspólny projekt artystyczny. Książka porusza zarówno najgłębsze formy przyjaźni, jak i dziedziczony ból, poruszając się z wielką oryginalnością między koszmarnymi obrazami snów a skłonnością literatury świadectwa do mówienia prawdy.
Twórczość Han Kang charakteryzuje się podwójnym obrazowaniem bólu, korespondencją między psychicznym a fizycznym cierpieniem, z bliskimi powiązaniami z myślą wschodnią. W 회복 하는 인간 („Odzyskiwanie zdrowia”, tłum. red.) z 2013 roku pojawia się wrzód na nodze, który nie chce się zagoić, oraz bolesna relacja między główną bohaterką a jej zmarłą siostrą. Nie ma tu prawdziwego powrotu do zdrowia, a ból jawi się jako fundamentalne doświadczenie egzystencjalne, którego nie można zredukować do przemijającego cierpienia. W powieści takiej jak „Wegetarianka” nie ma prostych wyjaśnień. Akt odbiegający od normy pojawia się nagle i wybuchowo w formie pustej odmowy, a protagonistka milczy. Podobnie jest w opowiadaniu 에우로파 (2012; „Europa”, tłum. red.),gdzie męski narrator, przebrany za kobietę, przyciągany jest przez enigmatyczną kobietę, która uwolniła się z niemożliwego małżeństwa. Narrator milczy, gdy jego ukochana pyta: „Gdybyś mógł żyć tak, jak pragniesz, co zrobiłbyś ze swoim życiem?” Tutaj nie ma miejsca ani na spełnienie, ani na zadośćuczynienie.
W swojej twórczości Han Kang konfrontuje się z traumami historycznymi i niewidzialnymi zestawami reguł, a w każdej ze swoich prac ujawnia kruchość ludzkiego życia. Ma wyjątkową świadomość połączeń między ciałem a duszą, żywymi i martwymi, a dzięki swojemu poetyckiemu i eksperymentalnemu stylowi stała się innowatorką we współczesnej prozie”.
Zobacz stronę autora
Szukamy ofert...
OPINIE i DYSKUSJE o książce Greek Lessons
Są takie nieliczne książki, które ciężko opisać słowami. Postaram się jednak przedstawić swoje impresje związane z tą lekturą. Język zawsze pozostanie w jakieś części ułomny do wrażeń, odczuć, tego, co leży głębiej. Tym większe słowa uznania dla Han Kang, która dysponując czymś ograniczonym, stworzyła dzieło, które mówi o tym, co nieuchwytne.
Powieść opowiada też o smutku bycia człowiekiem. Moim zdaniem w nasze życie wpisany jest egzystencjalny cień, co doskonale udało się pokazać w tej lekturze. Autorka w bardzo sugestywny oraz poetycki sposób oddaje odczucia, oraz refleksje dwójki bohaterów. Mimo iż w utworze dominuje cierpienie, piękny styl w jakimś sensie sprawia, że ono aż tak nie przytłacza.
Han Kang bardzo dużą uwagę przywiązuje do języka. Poprzez minimalistyczne, ale dopracowane technicznie zadania, autorka stara się wyjść poza ograniczenia słów. Czujemy subtelne zapachy, słyszymy nawet najcichsze dźwięki, widzimy niemalże pojedyncze cząstki powietrza. Melodia powieściowego języka jest bliska perfekcji, dlatego wielkie gratulacje dla tłumaczki pani Justyny Najbar-Miller.
Wg autorki starożytna greka jest najdoskonalszym i jednym z najtrudniejszych języków. Czy coś, co jest martwe (jak greka),może dać nadzieję? Okazuje się, że tak. Greka połączyła dwójkę życiowych rozbitków w momencie, w którym oboje zaczęli tracić wiarę na lepsze jutro. Może właśnie sięgnięcie po coś zapomnianego, niepopularnego, trudnego, ale wartościowego jest receptą na zobaczenie na zachmurzonym nocnym niebie, tej wątłej, ledwo widocznej gwiazdy symbolizującej nadzieję.
Oczy i usta to podstawowe narzędzia poznawania i doświadczania świata. Wydaje się nam, że bez ich prawidłowego działania jesteśmy niepełni. Han Kang udowadnia, że to nieprawda. Mimo braku słów czy gasnącego wzroku bohaterowie są w stanie się komunikować. Cisza także niesie w sobie wiele treści, a ciemność nie stanowi nieprzekraczalnej przeszkody. A może właśnie język i wzrok przeszkadzają nam w odkryciu tego, co leży głębiej, tam, gdzie słowa i obrazy nie sięgają.
Lekcje greki” są świadectwem olbrzymiej wrażliwości oraz wielkich umiejętności pisarskich. To literatura, która mocno oddziałuje emocjonalnie, a jednocześnie skłania do intelektualnej refleksji. Mimo ogromu smutku na kartach powieści znajdziemy nadzieję, którą dają relacje międzyludzkie. To właśnie one sprawiają, że łatwiej nam zaakceptować mrok egzystencji.
Są takie nieliczne książki, które ciężko opisać słowami. Postaram się jednak przedstawić swoje impresje związane z tą lekturą. Język zawsze pozostanie w jakieś części ułomny do wrażeń, odczuć, tego, co leży głębiej. Tym większe słowa uznania dla Han Kang, która dysponując czymś ograniczonym, stworzyła dzieło, które mówi o tym, co nieuchwytne.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPowieść opowiada też o smutku...
Trudna. Oszczędna. Doceniłam ją dopiero po przeczytaniu kilku analiz i omówień. Może jeszcze kiedyś wrócę do twórczości tej noblistki.
Trudna. Oszczędna. Doceniłam ją dopiero po przeczytaniu kilku analiz i omówień. Może jeszcze kiedyś wrócę do twórczości tej noblistki.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toAutorka delikatnym piórem i ze sporą dozą wrażliwości potrafi snuć piękne melancholijne historie, po których się po prostu siedzi i patrzy w dal.
Kolejne udane spotkanie z Han Kang i na pewno nie ostatnie, zdecydowanie warto się zapoznać z jej twórczością.
Autorka delikatnym piórem i ze sporą dozą wrażliwości potrafi snuć piękne melancholijne historie, po których się po prostu siedzi i patrzy w dal.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toKolejne udane spotkanie z Han Kang i na pewno nie ostatnie, zdecydowanie warto się zapoznać z jej twórczością.
Jak wyglądałby nasz świat, gdybyśmy nigdy nie wykształcili języka? Czy wszystko można by przekazać dotykiem i gestem? A może byłby właśnie lepszy i pełniejszy, bo słowa nie wzbudzałyby nieporozumień?
W tej dość krótkiej formie autorka zderza ze sobą dwie postacie – kobietę, która przestaje mówić, oraz mężczyznę, który powoli traci zdolność widzenia. I jest to podstawa z potencjałem, jednakże mam wrażenie, że nic więcej poza nią nie ma. Że powstał ten jakże wspaniale kontrastujący pomysł, a reszta została dopisana w stylu chaosu i rozproszenia.
Jednym pozostałych filarów jest też tytułowy koncept. Ona przychodzi na lekcje, gdyż ma nadzieję, że jakieś słowo z martwej starożytnej greki obudzi w niej iskrę i znów zacznie mówić; on, wrócił do kraju po wielu latach pobytu w Niemczech i zamiast płynąć z nurtem koreańskiego, naucza o dziełach Platona i formach dokonanych. Te fragmenty eksploracji alfabetu i gramatyki były intrygujące, ale ich ilość była stosunkowo niewielka.
Reszta to wyrwane fragmenty rzeczywistości głównych bohaterów. Garść ich wspomnień, pisane przez nich listy, narracja skacząca z pierwszoosobowej do perspektywy obserwatora. Niektóre akapity były przeciągane i przesuwane do różnych linijek, by nadać zdaniom formę wiersza. Pojawiały się też pojedyncze strofy, lecz – tak jak sam styl Han Kang – ich brzmienie było raczej oszczędne.
Samo to w sobie powodowało, że choć początek mnie kupił to całość wypada raczej blado. Z jednej strony jest to czasem cecha lektur o niewielkiej ilości stron, bo ciężko się przywiązać do tworzonej przez nie rzeczywistości. Z drugiej jednak mnie nie przekonują książki zlepione z luźnych paragrafów, które fruwają i mają odbijać się w poetyckiej głębi. Nawet jeśli żywiłam jakieś nadzieje, co do rozwiązania fabularnego, końcówka wzbudziła we mnie taką niechęć, że natychmiast w głowie skreśliłam gwiazdkę z jej oceny.
Może to miało gdzieś prowadzić tylko… po co? Po co było dorzucać ten ostatni wątek, po co było wspominać o tym, ilu to on miał wielbicieli, po co tamta dziewczyna uderzyła go deską w twarz, po co te udawane pełne pompatycznych rozważań listy? Teraz książka ma dopracowane wydanie z piękną okładką, ale według mnie treść im niestety nie dorównuje.
ig: @tylkotrocheczytam
Jak wyglądałby nasz świat, gdybyśmy nigdy nie wykształcili języka? Czy wszystko można by przekazać dotykiem i gestem? A może byłby właśnie lepszy i pełniejszy, bo słowa nie wzbudzałyby nieporozumień?
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toW tej dość krótkiej formie autorka zderza ze sobą dwie postacie – kobietę, która przestaje mówić, oraz mężczyznę, który powoli traci zdolność widzenia. I jest to podstawa z...
Dość wymagająca lektura W czytaniu pomaga piękny styl - brawa dla autorki i dla tłumaczki. Imponujące jest też jak mało imion pojawia się na kartach książki. Cała książka, poza ostatnimi 10-15% jest w zasadzie chaotyczną, bardzo emocjonalną ekspozycją. Nie jest to lektura do chillu czy przed snem - wątki się nam pomieszają, a my zostaniemy z bez treści choć z ładnym tekstem.
Fabuły tu - poza końcówką - prawie brak. Poznajemy dwójkę bohaterów w rytm ich losowo pojawiających się w ich umysłach wspomnień. Składają się one na to czym ta książka jest - obrazem samotności i bezradności. Pogodzenia się z losem.
Dość wymagająca lektura W czytaniu pomaga piękny styl - brawa dla autorki i dla tłumaczki. Imponujące jest też jak mało imion pojawia się na kartach książki. Cała książka, poza ostatnimi 10-15% jest w zasadzie chaotyczną, bardzo emocjonalną ekspozycją. Nie jest to lektura do chillu czy przed snem - wątki się nam pomieszają, a my zostaniemy z bez treści choć z ładnym...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPierwsze dla mnie spotkanie z Han Kang, ale na pewno sięgnę po jej inne książki.
Piękne, przejmujące, dotykające prawdy o samotności, o barierze niewyrażalności w żadnym ludzkim języku cierpienia, tęsknoty, utraconej miłości. Choć ciało pamięta i jest stworzone do bliskości.
Język Han Kang - oszczędny i prosty, a jednocześnie pełen poezji i drżący od znaczeń.
Cisza i ciemność - (nie)wybrane, dotykające bohaterów - obrazują (również naszą) monadyczną kondycję, samotność wśród ludzi i czasem rozpaczliwe szamotanie się w więzieniu języka, lub niemożności poskładania własnych doświadczeń w słowa, zdania, krzyk, jęk...
Cisza i głos - dwie strony tej samej monety.
A wszystko oddane oszczędną frazą, która sprawia, że obrazy i dźwięki, świst oddechu bohaterów - pojawiają się i brzmią w głowie podczas lektury.
Najlepiej usiąść gdzieś spokojnie i przeczytać na jeden raz, żeby nie zerwać delikatnie snutych nici opowieści, nastrojów i ulotnych chwil, w których język stara się objąć rzeczywistość pozajęzykową - życie, cierpienie, tęsknotę, odległość i bliskość.
Han Kang wie, że to niemożliwe i delikatnie prowadzi przez meandry tej niemożliwości.
Jej poetycka wrażliwość na głoski mowy, dźwięki natury i cywilizacji, kształt liter, dotyk - łączy wprost magicznie język ze zmysłami i emocjami.
Powieść (?),która pozwala smakować głoski i litery języka koreańskiego i starożytnej greki. Zobaczyć je jak w dziecięcym kalejdoskopie - w nieoczekiwanych układach - niczym w malarstwie monochromatycznym, gdzie każde pociągnięcie pędzlem przenosi widza w jakiś inny świat.
Przy okazji warto dodać, że atutem jest świetne tłumaczenie.
Pierwsze dla mnie spotkanie z Han Kang, ale na pewno sięgnę po jej inne książki.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPiękne, przejmujące, dotykające prawdy o samotności, o barierze niewyrażalności w żadnym ludzkim języku cierpienia, tęsknoty, utraconej miłości. Choć ciało pamięta i jest stworzone do bliskości.
Język Han Kang - oszczędny i prosty, a jednocześnie pełen poezji i drżący od znaczeń.
Cisza i...
Rozumiem zamysł, ale nie wyszło.
Rozumiem zamysł, ale nie wyszło.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toZainteresowanych zapraszam do oficjalnej recenzji, która może zawierać potencjalne spoilery.
Zainteresowanych zapraszam do oficjalnej recenzji, która może zawierać potencjalne spoilery.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toNie urzekła mnie ta historia, aczkolwiek doceniam jej potencjał.
Lektura była dość wymagająca, a fabuła chwilami, w moim odczuciu mocno pokręcona. Niby historia opowiedziana przez autorkę nie jest jakaś skomplikowana, ale sposób jej przedstawienia przez nią, nie do końca przypadł mi do gustu.
Zauważalny jest brak warsztatu pisarskiego, widać, że napisała ją poetka, a nie osoba obyta na co dzień z prozatorskim stylem prowadzenia narracji. Dla jednych może to być atutem, dla mnie niestety okazało się to być wadą tej książki.
Być może, pani Kang ma taki styl pisania, ale żeby się o tym przekonać, zamierzam sięgnąć po kolejną jej książkę, która już czeka na półce.
Nie urzekła mnie ta historia, aczkolwiek doceniam jej potencjał.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toLektura była dość wymagająca, a fabuła chwilami, w moim odczuciu mocno pokręcona. Niby historia opowiedziana przez autorkę nie jest jakaś skomplikowana, ale sposób jej przedstawienia przez nią, nie do końca przypadł mi do gustu.
Zauważalny jest brak warsztatu pisarskiego, widać, że napisała ją poetka, a...
Przeczytałem i nie wiem o czym autorka chce opowiedzieć o filozofii, ludzkim cierpieniu, degradacji języka jako narzędzia komunikacji, niebezpieczeństwie rozmyślań egzystencjalnych.
Zaufałem noblistce jak dobremu przewodnikowi w trudnej górskiej wspinaczce zamiast szczytów otrzymałem literackie i myślowe rumowisko skalnych, niekiedy pięknych, odłamków.
Przeczytałem i nie wiem o czym autorka chce opowiedzieć o filozofii, ludzkim cierpieniu, degradacji języka jako narzędzia komunikacji, niebezpieczeństwie rozmyślań egzystencjalnych.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toZaufałem noblistce jak dobremu przewodnikowi w trudnej górskiej wspinaczce zamiast szczytów otrzymałem literackie i myślowe rumowisko skalnych, niekiedy pięknych, odłamków.