Szatański pomiot

Tragedia, która dotknęła Węgrów z rąk Moskali podczas II wojny światowej i po niej. Prosto i czytelnie napisane. Mnie książka wciągnęła bardzo. Przeczyalam w jeden dzień. To bardzo wartościowa pozycja. Węgrzy podobnie jak my wycierpieli wiele od Stalina , Berii i kolejnych bydlaków i morderców z Moskwy. W tekście nie ma kropek, a mimo to czyta się doskonale.

Tragedia, która dotknęła Węgrów z rąk Moskali podczas II wojny światowej i po niej. Prosto i czytelnie napisane. Mnie książka wciągnęła bardzo. Przeczyalam w jeden dzień. To bardzo wartościowa pozycja. Węgrzy podobnie jak my wycierpieli wiele od Stalina , Berii i kolejnych bydlaków i morderców z Moskwy. W tekście nie ma kropek, a mimo to czyta się doskonale.

Uwspółcześniony wariant historii o Hiobie (bez happy endu) i Bogu, ale z punktu widzenia córki i tego, co jej się przydarza.
Nie tylko treść, ale i forma wstrząsa czytelnikiem
- jedno, długie na 174 strony zdanie, podzielone na króciutkie akapity. Wewnętrzny monolog, pełny opisów i dialogów.
Mocna, wyrazista opowieść.

Uwspółcześniony wariant historii o Hiobie (bez happy endu) i Bogu, ale z punktu widzenia córki i tego, co jej się przydarza.
Nie tylko treść, ale i forma wstrząsa czytelnikiem
- jedno, długie na 174 strony zdanie, podzielone na króciutkie akapity. Wewnętrzny monolog, pełny opisów i dialogów.
Mocna, wyrazista opowieść.

nie mogę wypleść
z pamięci,
pewnej historii,
pewnej dziewczyny, której świat runął
zanim
zdążył się na dobre rozpędzić,
gdzie wędrują spalone marzenia

Już, wystarczy tej próby naśladowania sposobu narracji, którym autor prowadzi czytelnika przez historię Eszter Tóth. To ona przemawia do nas ze stron powieści, dzieląc się najskrytszymi myślami i swoimi przeżyciami; w okrucieństwie, którego doświadcza, i w życiowych meandrach, odbija się fragment trudnych dziejów regionu Zakarpacia.

Jej oczami oglądamy świat – brudny, szary, chłodny. Rozgniatający w mig nawet najdrobniejszy płomyk nadziei. Stąd nie ma ucieczki, tu nie ma dobrego zakończenia. Grabieżca nie ma litości, ale litości nie mają też mieszkańcy wsi, w której rozgrywa się akcja.

Nawet przy mojej niewielkiej wiedzy dotyczącej Węgier, dzięki śledzeniu tej jednej ścieżki życia dowiedziałam się wiele na temat przechodzącego z rąk do rąk Zakarpacia. W posłowiu zamieszczony jest taki „żart”: pewien człowiek nigdy nie opuścił progu swego domu, ale urodził się na terenach monarchii austro-węgierskiej, nauki pobierał w Czechosłowacji, na emeryturę przeszedł w Związku Radzieckim, a ostatnie lata życia spędził w Ukrainie. Aż trudno mi sobie coś podobnego wyobrazić.

Niezwykle ciekawa jest ta perspektywa zwykłych ludzi, wmieszanych w wojnę głównie z przymusu, gdzie informacja dociera z opóźnieniem i często bez głębszych wyjaśnień. Gdy przychodzą zgarniać mężczyzn do obozu pracy, mówią – to tylko na trzy dni; wielu z nich nigdy nie powróci. Śmierć, rozłąka, strata, głód, strach, wszystko to jest codziennością.

Nie chcę zdradzać za bardzo fabuły, pozostawię więc taki niedosyt, uzupełniając tylko, że nie jest to lekka lektura. Są tu opisy niepozbawione szczegółów, a ich zakres dotyka najczulszych punktów.

Mimo to, uważam, że jest wybitna. Zarówno poetycka forma jak i sama ściskająca za serce historia są godne uwagi; jestem naprawdę zaskoczona jak niewiele słyszałam wcześniej o tej pozycji, gdyż jest absolutnie wyjątkowa.

ig: @tylkotrocheczytam

nie mogę wypleść
z pamięci,
pewnej historii,
pewnej dziewczyny, której świat runął
zanim
zdążył się na dobre rozpędzić,
gdzie wędrują spalone marzenia

Już, wystarczy tej próby naśladowania sposobu narracji, którym autor prowadzi czytelnika przez historię Eszter Tóth. To ona przemawia do nas ze stron powieści, dzieląc się najskrytszymi myślami i swoimi przeżyciami; w...

Wstrząsający monolog węgierskiej chłopki z zajętej przez Sowietów Rusi Zakarpackiej, zgwałconej przez sołdatów, która dostaje też swoje od mieszkańców własnej wsi. Uniwersalna to przypowieść o równie złej reakcji na zło ze strony wioskowej społeczności.

A rzecz jest bardzo oryginalna stylistycznie. Czytamy bowiem jedno zdanie, długie na 174 stronice. Ten swoisty tren to wręcz proza poetycka, nieprzesadnie stylizowana na wiejską gwarę. Na szczęście język nie odstrasza tu czytelnika. Wielkie brawa dla tłumacza Daniela Warmuzy.

Na traumę dziewczyny, która rodzi tytułowe dziecko (BTW: z tym szatanem to przesada - to ludzie krzywdzą innych od wieków po kres wieków, żaden „szatan” nie ma nic do roboty na tej ziemi),nakłada się wiejska stugębna plotka, że „sama poszła do żołnierzy”.

Nie ma tu prawie żadnej solidarności z ofiarą żołdackiej przemocy, czego ona, jak każda, bardzo potrzebuje („moje życie nie ma sensu, jest zepsute, na grób tylko zasługuje”). Prym w obmowie wiedzie niedoszła świekra narratorki („nie broń ty swej córki, sama dała się wychędożyć, haha, żadna sztuka wziąć w tany kogoś, komu nogi same rwą się do muzyki”),a jej syn... cóż, charakteru mu nieco brakuje…

Jednym z nielicznych wyjątków jest ojciec Eszter, człowiek prosty a prawy i sprawiedliwy („spotkała cię krzywda, wstyd pali ci czoło, aleś przed Bogiem niewinna”),czego o jego żonie nie da się powiedzieć…

Całą opowieść postrzegam wręcz w wymiarze greckiej tragedii: cokolwiek złego się dzieje – a tu dzieje się tego sporo - trzeba siać, orać, zbierać. Odwieczny bieg obumierania i wzrastania na nowo musi się wypełnić – aż do chwili, gdy we wsi nastanie kołchoz (nie przypadkiem to słowo w polszczyźnie od początku ma tylko i wyłącznie negatywną konotację ….)

Nieco cytatów

…matka mnie namawiała, biegnij, ukryj się, dokąd matulu, załamywałam ręce, gdzie mam się skryć na tym wielkim świecie, skoro w domu rodzinnym nie mogę zaznać spokoju…

….urodzona z ciebie starowinka, ino zmarszczek brakuje ci na czole, roześmiałam się, zmarszczki, skąd przecież one, ledwiem skończyła osiemnaście wiosen, byłam ładna, miałam czym oddychać, na zabawach nie siałam pietruszki, chłopcy wyrywali mnie sobie z rąk…

… jakaś obca, potworna siła wkradła się niebacznie w nasze życie, chciała je zniszczyć, a my mogliśmy tylko przyrznąć się słowem, pasem, w niemądry sposób dręczyć się nawzajem, by później wypłakiwać żale….

….bezgłośnie, już tylko drobnymi łzami, godząc się z myślą, że już nie będę, być nie mogę, tamtą roześmianą wniebogłosy Eszter Toth, którą niegdyś byłam, coś w mej duszy pękło, rozłupało się, już nieodwracalnie….

....powoli docierało do mnie, że w żadnym z nas nie było winy...

… w środku kwietnia, pewnej bezsennej nocy, poruszył się we mnie moskali bękart. …

… wielki Związek Sowiecki, co do cholery, od tysiąca lat ta ziemia do Węgrów należy, granica rosyjska to coś nowego, chyba nie maja zamiaru się tu zadomowić, jakim prawem…

… żołnierze zabrali ich na stracenie, żołnierze stanęli przede mną przy bramie, żołnierze zrujnowali mi życie, żołnierz jest ojcem mojego dziecka….

… no dobrze (…) twoja wola, weź za żonę tę żołnierską szmatę, ale przyjmij też do wiadomości, że cię wydziedziczam, wykreślam cię z mojego życia….

… czułam się zdradzona jak ostatnia sierota. …

….możliwe, że między krajami jest jak wśród ludzi, większemu zawsze mało, dlatego zabiera słabszemu…

…..Czech czy Niemiec, Rusek czy Anglik, jeden pies, wszyscy chcą tę ziemię, rozrywana to okolica, każdy ma na nią chrapkę, zakrztusiliby się nią raz a porządnie…

….mrocznej rzeczywistości nie dało się spisać na białym papierze….

Wstrząsający monolog węgierskiej chłopki z zajętej przez Sowietów Rusi Zakarpackiej, zgwałconej przez sołdatów, która dostaje też swoje od mieszkańców własnej wsi. Uniwersalna to przypowieść o równie złej reakcji na zło ze strony wioskowej społeczności.

A rzecz jest bardzo oryginalna stylistycznie. Czytamy bowiem jedno zdanie, długie na 174 stronice. Ten swoisty tren to...

Nietypowa konstrukcja, sprawiająca stylizację "wyrzucania" z siebie tragicznych przeżyć. Wojna jest paskudna.

Nietypowa konstrukcja, sprawiająca stylizację "wyrzucania" z siebie tragicznych przeżyć. Wojna jest paskudna.

Książka pisana w ciekawy sposób, jednak treść jest niesamowita. Mocna , pozostanie w pamięci.

Książka pisana w ciekawy sposób, jednak treść jest niesamowita. Mocna , pozostanie w pamięci.

Mała książka o Węgrach Zakarpackich i ich trudnej historii XX wieku pokazana z perspektywy młodej Węgierki. Jej los i los jej najbliższych pokazuje jak trudne są dzieje naszej części Europy, szczególnie tej pozostającej w kręgu wpływów rosyjskich.

Książka to opowieść Eszter - dziewczyny że wsi, która mimo wszystkich traumatycznych wydarzeń żyje dalej.

Mała książka o Węgrach Zakarpackich i ich trudnej historii XX wieku pokazana z perspektywy młodej Węgierki. Jej los i los jej najbliższych pokazuje jak trudne są dzieje naszej części Europy, szczególnie tej pozostającej w kręgu wpływów rosyjskich.

Książka to opowieść Eszter - dziewczyny że wsi, która mimo wszystkich traumatycznych wydarzeń żyje dalej.

Dla mnie rewelacja. Nie jest więc przypadkiem, że książka znalazła się w finale nagrody Angelus. Autor przedstawia przejmujące losy mieszkanki Zakarpacia - Eszter, od momentu wkroczenia wojsk radzieckich w 1944 roku. Zgwałconej przez żołdaków Armii Czerwonej osiemnastoletniej dziewczynie, a następnie pomówienia sąsiadek przedstawiających inną wersję wydarzeń, doprowadziło do tragedii osobistej. Obok poznajemy za sprawą jednej mieszkańców wsi losy ludności węgierskiej, na tym spornym terenie, który przechodził w ciągu pierwszej połowy XX wieku z rąk do rąk. Całość napisana prozą poetycką, krótkie treściwe zdania wchodzą w umysł czytelnika i ciężko im znaleźć drogę powrotną.
Wydawca ponadto dołączył informacje o autorze, przybliżając zarazem historię obecnie Ukrainy Zakarpackiej.
Gorąco polecam

Dla mnie rewelacja. Nie jest więc przypadkiem, że książka znalazła się w finale nagrody Angelus. Autor przedstawia przejmujące losy mieszkanki Zakarpacia - Eszter, od momentu wkroczenia wojsk radzieckich w 1944 roku. Zgwałconej przez żołdaków Armii Czerwonej osiemnastoletniej dziewczynie, a następnie pomówienia sąsiadek przedstawiających inną wersję wydarzeń, doprowadziło...

” Szatański pomiot” drobna powieść, która przez historię Eszter, dziewczyny zgwałconej przez sowieckich żołnierzy i późniejsze konsekwencje tej zbrodni, opowiada bolesny kawał historii Węgier. Od roku 1944 i w latach po wojnie węgierska ludność stała się ofiarą „Maleńkij robot” ciężkich, przymusowych prac wykonywanych na rzecz Związku Radzieckiego.
Czytelnik wkracza do świata książki w momencie, w którym grupa kobiet organizuje się, by wyruszyć z dodatkowym prowiantem do jednego z obozów pracy, w którym przebywają mężczyźni z ich wioski. Jedną z kobiet jest młoda i jak się ku jej zgubie okazuje porywcza dziewczyna, która nie jest w stanie obojętnie przyjąć drwin ze strony sowieckich żołnierzy.
Los dziewczyny jest przejmujący i na wskroś niesprawiedliwy, w wyniku gwałtu spodziewa się dziecka, tytułowego szatańskiego pomiotu, ludzie z wioski wytykają ją palcami, twierdząc, iż sama prosiła się o swój los, a to tylko ułamek z nieszczęść spadających na nią, jej rodzinę, oraz pozostałych mieszkańców wioski.
W przypadku tej powieści nie można nie wspomnieć o języku tu Zoltan Mihaly Nagy popisał się warsztatem literackim. Książka to monolog bez kropki, znaku zapytania, czy wykrzyknika i tu waga zdania zmienia się w zależności od tego, gdzie czytelnik ów znaki interpunkcyjne zechce postawić. Jednak to nie wszystko, język ten jest żywym nurtem słów odpowiadającym czasom, które reprezentuje.
Oczywiście, jako polskim czytelnikom tego języka nie byłoby nam dane odebrać i poznać, gdyby nie tłumaczenie Daniela Warmuza, który za swą pracę został nagrodzony Literacką Nagrodą Europy Środkowej „Angelus”.

Już poza książką, przyjrzałam się innym tytułom wydanym w ramach serii “Wschodni Express” wydanym przez Warsztaty Kultury w Lublinie i polecam również Wam tę literacką wycieczkę.

” Szatański pomiot” drobna powieść, która przez historię Eszter, dziewczyny zgwałconej przez sowieckich żołnierzy i późniejsze konsekwencje tej zbrodni, opowiada bolesny kawał historii Węgier. Od roku 1944 i w latach po wojnie węgierska ludność stała się ofiarą „Maleńkij robot” ciężkich, przymusowych prac wykonywanych na rzecz Związku Radzieckiego.
Czytelnik wkracza do...

Perełka z węgierskiego Zakarpacia, która zasłużenie znalazła się w ścisłym finale tegorocznego "Angelusa".

Uderza wyjątkowa forma jednozdaniowego (!) monologu młodej, doświadczonej przez los Węgierki u schyłku drugiej wojny światowej.
Bardzo ciekawy rys zakarpackiej społeczności mocno sponiewieranej przez sowiecką 'cywilizacje'.

Perełka z węgierskiego Zakarpacia, która zasłużenie znalazła się w ścisłym finale tegorocznego "Angelusa".

Uderza wyjątkowa forma jednozdaniowego (!) monologu młodej, doświadczonej przez los Węgierki u schyłku drugiej wojny światowej.
Bardzo ciekawy rys zakarpackiej społeczności mocno sponiewieranej przez sowiecką 'cywilizacje'.