Przepustka od Pana Boga

- Kategoria:
- powieść historyczna
- Format:
- papier
- Data wydania:
- 2020-05-25
- Data 1. wyd. pol.:
- 2020-05-25
- Liczba stron:
- 452
- Czas czytania
- 7 godz. 32 min.
- Język:
- polski
- ISBN:
- 9788381478847
Gdy w grę wchodzi życie twojego dziecka, nie ma rzeczy niemożliwych
Początek lat osiemdziesiątych dwudziestego wieku w Polsce to burzliwy okres karnawału Solidarności i mroczny czas stanu wojennego. W tych realiach osadzona jest opowieść o miłości dwojga ludzi, którzy marzą o szczęściu i wspólnym życiu. Michał Rogiński, młody ambitny oficer z zasadami, staje się niewygodny dla aparatu partyjno-politycznego w swojej jednostce w Warszawie. Zostaje skierowany do zielonego garnizonu, co oznacza rozłąkę z ukochaną żoną.
Po wprowadzeniu stanu wojennego bierze udział w pacyfikacji Stoczni Gdańskiej, gdzie wbrew sobie musi stanąć naprzeciwko walczących o swoje prawa związkowców. Przed Michałem wiele wyzwań i dylematów moralnych, jednak najważniejsze decyzje jeszcze przed nim. Jego córka rodzi się z wadą serca, uratować może ją jedynie kosztowna operacja za granicą. Rozpoczyna się walka o życie dziecka. Rogiński zderza się z obojętnością, złą wolą, biurokracją, ale także interesownością władz komunistycznych. Dla swoich najbliższych jest jednak w stanie zrobić wszystko…
Polecam tę powieść uwadze Czytelników z trzech zasadniczych powodów. Po pierwsze ze względu na świetnie oddane realia. Dla starszych odbiorców mogą one stać się swoistą „podróżą sentymentalną” do czasów, gdy nędza i szarzyzna mieszały się z brutalnością i groteską, a dla młodszych – nieocenionym źródłem wiedzy o późnym PRL-u. Po drugie Autor starannie ukazuje historyczne tło: karnawał Solidarności, działania służb oraz pierwsze miesiące stanu wojennego, z pomijanej zwykle przez badaczy perspektywy uczestnika tych ważnych wydarzeń – oficera Wojska Polskiego. Wreszcie po trzecie: bohaterowie tej powieści to zwykli Polacy, ukazani z talentem prawdziwego realisty, z pasją i pisarską sympatią, oraz wplątani w splot zdarzeń, których pozorna banalność stopniowo zmierza do niezwykle dramatycznej kulminacji...
Wojciech Czaplewski, pisarz, krytyk literacki
Kup Przepustka od Pana Boga w ulubionej księgarni
W naszej porównywarce znajdziesz książki, e-booki i audiobooki z najpopularniejszych księgarń internetowych. Niektórzy partnerzy przygotowują dla użytkowników naszego serwisu specjalne rabaty, dlatego warto kupować książki przez lubimyczytać.pl. Oferty są prezentowane w trzech kategoriach: „Oferta dnia” (promocje partnerów),„Polecane księgarnie” (sprawdzeni partnerzy handlowi, z którymi współpracujemy na podstawie umów) oraz „Pozostałe”. W każdej kategorii kolejność prezentacji zależy od ceny produktu przekazanej przez księgarnie lub dostawcę porównywarki. Lubimyczytać.pl nie prowadzi sprzedaży i nie uczestniczy w procesie zakupowym po przekierowaniu na stronę sklepu. Mimo że dokładamy starań, aby wszystkie linki i informacje były aktualne, nie mamy wpływu na ewentualne nieścisłości cenowe, błędne przekierowania lub zmiany w ofertach księgarni. Jeśli zauważysz nieprawidłowość, prosimy o zgłoszenie jej na adres: admin@lubimyczytac.pl. Dzięki Twojej informacji możemy jeszcze lepiej dbać o jakość działania naszej porównywarki.
Oceny książki Przepustka od Pana Boga
Poznaj innych czytelników
127 użytkowników ma tytuł Przepustka od Pana Boga na półkach głównych- Przeczytane 65
- Chcę przeczytać 56
- Teraz czytam 6
- Posiadam 11
- Ulubione 3
- 2024 2
- Legimi audio 1
- 2020 1
- Eboomoje:) 1
- 2021 1






























OPINIE i DYSKUSJE o książce Przepustka od Pana Boga
Historia życia i miłości Oli i Michała w trudnych dla naszego kraju czasów stanu wojennego. On młody i ambitny oficer Ludowego Wojska Polskiego pracującym na WAT, nie jest członkiem partii, co niejednokrotnie przysparza mu problemów.
Ona lekarz kardiologii całkowicie poświęca się pracy i angażuje się w powstanie Solidarności.
W końcu po 5 latach małżeństwa otrzymują upragnione M3. Ola zachodzi w ciąże i wtedy zaczynają się ich problemy. Michał musi odbyć półroczny staż oddalony o 300 km od Warszawy, bierze udział w pacyfikacji Stoczni Gdańskiej.
Czy przetrwają tą rozłąkę?
Czy ciąża Oli przebiegnie bez problemów?
Doskonała książka nie tylko dla pamiętających tamte czasy. Szczególnie polecam czytelnikom młodego pokolenia.
Historia życia i miłości Oli i Michała w trudnych dla naszego kraju czasów stanu wojennego. On młody i ambitny oficer Ludowego Wojska Polskiego pracującym na WAT, nie jest członkiem partii, co niejednokrotnie przysparza mu problemów.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toOna lekarz kardiologii całkowicie poświęca się pracy i angażuje się w powstanie Solidarności.
W końcu po 5 latach małżeństwa otrzymują...
Niedawno temu pisałam o autorze, który mieszka w moim mieście, a mowa o Janie Śleszyńskim. Wtedy pisałam recenzje do pierwszego tomu „Czyszczenie broni” która wywarła na mnie bardzo duże wrażenie nie tylko przez emocje, jakie pisarz zawarł w książce, lecz przez czasy, w jakich żyli moi/wasi rodzice, bo ja jestem rocznikiem 1982. Jeżeli nie czytałeś pierwszego tomu, to wybacz, ale tutaj będziesz miał/ła mega spojler. Drugi tom, dla którego tutaj jesteśmy to „Przepustka od Pana Boga” wydana przez wydawnictwo Novae Res, która sprawiła, że okładka idealnie oddaje to, co znajdziesz w środku. Muszę przyznać, że autor idealnie odzwierciedlił późne lata PRL-u, i to jak żyło się w Polsce. Żeby lekcje historii tak wyglądały jak opis w książce, to podejrzewam, że nie byłoby złych uczniów.
Po wydarzeniach, jakie spotkały naszych bohaterów przyszły nowe sukcesy, ale i problemy. Michał bierze udział w tłumieniu strajku w Stoczni Gdańskiej, gdzie wbrew sobie musi stanąć naprzeciw walczących o swoje prawa cywili oraz inne rozkazy, które momentami dają Michałowi w kość. Decyzje przełożonych oraz problemy rodzinne, takie jak córeczka, która urodziła się z wadą serca oraz leczenie które nie jest możliwe w Polsce powodują, że człowiek ma mętlik w głowie. Tutaj zaczyna się rollercoaster emocjonalny, a tym bardziej czasowy. Nie muszę pisać, że walka o zdrowie własnego dziecka, jak i każdego innego, to walka z czasem pod wiatr oraz jak dodasz polskie realia, i to, co było dostępne w naszym kraju masz niezłą huśtawkę emocjonalną.
Opisów książki jest pełno co da tobie obraz tego, co czeka każdego czytelnika w tej części. Jeżeli myślisz, że dziś młodym żyje się źle to gwarantuje Michał z Olą udowodnią, że nie mieli lepiej. Walka o wszystko, co rząd powinien umożliwić młodym (i nie tylko) na start. Życie na kartki, układy i znajomości bardzo dużo dawał, żeby coś mieć albo osiągnąć, ale co jeżeli takowych się nie miało? Ola młody lekarz dopiero co po zdanych egzaminach jako kardiolog, Michał oficer Wojska Polskiego jest wykładowcą akademickim z otwartym przewodem doktorskim, ale w momencie kiedy trzeba walczyć o życie własnego dziecka jest się bezbronnym wobec jakichkolwiek zasad. Przyznaje, że momentami krew mnie zalewała, ile to człowiek musi nawet dziś nalatać się, naprosić, żeby uzyskać pomoc nie tylko dla siebie, ale i dla swoich bliskich. Podróżujemy w kosmos, a mamy braki w dostępności leków i leczeniu osób, które nie dają rady zakupić drogich sprzętów i nie tylko. Muszą prosić innych ludzi o, choćby złotówkę, której im brakuje.
Polecam książkę nie tylko dla fantastycznej historii i emocji w niej zawartej, ale i dla pamięci tego, jak żyło się naszym dziadkom, rodzicom i nam samym. Kolejnym atutem to możliwość czytania i słuchania wersji elektronicznej dostępnej m.in. w aplikacji Empik go.
Niedawno temu pisałam o autorze, który mieszka w moim mieście, a mowa o Janie Śleszyńskim. Wtedy pisałam recenzje do pierwszego tomu „Czyszczenie broni” która wywarła na mnie bardzo duże wrażenie nie tylko przez emocje, jakie pisarz zawarł w książce, lecz przez czasy, w jakich żyli moi/wasi rodzice, bo ja jestem rocznikiem 1982. Jeżeli nie czytałeś pierwszego tomu, to...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toMożna mieć różne oceny stanu wojennego. W książce autor opisuje go z innej perspektywy, dotąd mi nie znanej - to też jest wartością tej książki. Urzekła mnie jednak historia młodych ludzi, którzy zostali wplątani, wbrew swojej woli, w brutalną walkę o utrzymanie władzy na Polakami. Dawno nie czytałem książki z takimi emocjami.
Można mieć różne oceny stanu wojennego. W książce autor opisuje go z innej perspektywy, dotąd mi nie znanej - to też jest wartością tej książki. Urzekła mnie jednak historia młodych ludzi, którzy zostali wplątani, wbrew swojej woli, w brutalną walkę o utrzymanie władzy na Polakami. Dawno nie czytałem książki z takimi emocjami.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toSuper się czyta. Pochłonęłam w dwa wieczory. Jest to pozycja nie tylko dla starszego pokolenia ale również dla młodych. Niesamowity opis stanu wojennego z perspektywy żołnierza, chociażby dla tego warta polecenia. Bardzo wciągająca fabuła. Literatura historyczna, obyczajowe i kryminalna, trzy w jednym, a na dodatek melodramat. Doskonała pozycja - polecam.
Super się czyta. Pochłonęłam w dwa wieczory. Jest to pozycja nie tylko dla starszego pokolenia ale również dla młodych. Niesamowity opis stanu wojennego z perspektywy żołnierza, chociażby dla tego warta polecenia. Bardzo wciągająca fabuła. Literatura historyczna, obyczajowe i kryminalna, trzy w jednym, a na dodatek melodramat. Doskonała pozycja - polecam.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPolecam z całego serducha
Polecam z całego serducha
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toZainteresował mnie tytuł, nie wiedziałem czego mogłem się spodziewać, tym bardziej, że wcześniej nie znałem żadnej pozycji autora. Przez pierwsze strony książki przebrnąłem, a począwszy od pięćdziesiątej wzbudziła moje zainteresowanie. Będąc na setnej, książka całkowicie mnie pochłonęła. Jako, że jestem z pokolenia 60 plus i służyłem w wojsku, było to dla mnie wspomnienie z czasów gdy miałem dwadzieścia lat. Muszę przyznać, że autor bardzo wiernie pokazuje życie w początkach lat osiemdziesiątych. Jeżeli chodzi o powstanie Solidarności i stan wojenny, to tak jak pisze autor, każdy ma swoją ocenę tych wydarzeń. Moim zdaniem największym atutem książki jest bardzo wciągająca fabuła, doskonałe dialogi i brak dłużyzn, jakie często spotyka się w tak zwanych ambitnych pozycjach. Dramatyczne zakończenie sugeruje, że to nie koniec opowieści o losach głównych bohaterów Oli i Michała. Książkę polecam szczególnie mężczyznom służących kiedyś w wojsku, jak również kobietom, ze względu na pięknie opowiedzianą historię o miłości. Czekam na następną książkę autora.
Zainteresował mnie tytuł, nie wiedziałem czego mogłem się spodziewać, tym bardziej, że wcześniej nie znałem żadnej pozycji autora. Przez pierwsze strony książki przebrnąłem, a począwszy od pięćdziesiątej wzbudziła moje zainteresowanie. Będąc na setnej, książka całkowicie mnie pochłonęła. Jako, że jestem z pokolenia 60 plus i służyłem w wojsku, było to dla mnie wspomnienie z...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPoczątek lat 80 to chyba poza wojnami, najgorszy okres do życia w Polsce w XXw. Ta książka jest najlepszym tej tezy potwierdzeniem. Autor wplótł historię młodego małżeństwa w całą paletę patologii, trawiących w tym czasie nasz kraj. Począwszy od prześladowań na tle politycznym, poprzez biede, niedobór towarów, kolejki, kumoterstwo, niewydolną służbę zdrowia, skorumpowane sądownictwo,mundurówka i wszelkiej maści urzędasy. Autor dość dobrze nakreśla napięcia społeczne z tamtych czasów i nie gloryfikuje żadnej strony. Nie szczędzi także Solidarności, co w sumie nie jest częste w literaturze, gdzie ruch ten obrazowany jest raczej bezkrytycznie, pokazując, że i w jej szeregach roiło się od zwykłych leni i bumelantow. Niech nie zmyli nikogo opis książki. Walka o zdrowie dziecka to tylko finalny wątek. 2/3 książki są o czym innym. Odniosłem wrażenie, że autor chciał trochę wybielić ZOMO ale może to tylko moje odczucia. Na pewno jednym z celów było pokazanie, że wśród pracowników bezpieki byli normalni, dobrzy ludzie, co z pewnością mu się udało. Byly krótkie momenty o niczym ale ostatnie 150 stron, z nawiązką to rekompensuje. Ode mnie 9/10, choć pewnie gdybym żył w tamtych czasach, dałbym więcej.
Początek lat 80 to chyba poza wojnami, najgorszy okres do życia w Polsce w XXw. Ta książka jest najlepszym tej tezy potwierdzeniem. Autor wplótł historię młodego małżeństwa w całą paletę patologii, trawiących w tym czasie nasz kraj. Począwszy od prześladowań na tle politycznym, poprzez biede, niedobór towarów, kolejki, kumoterstwo, niewydolną służbę zdrowia, skorumpowane...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo to"Przepustka od Pana Boga" Jana Ślęszyńskiego to piękna historia opowiadająca o życiu i miłości małżeństwa Oli i Michała.
Życie ich nie było "usłane" różami... niejednokrotnie Michał powtarzał swojej ukochanej, że dostali "Przepustkę od Pana Boga..." ale niestety, nie zawsze była ona w dwie strony...
.
"Być z ukochaną osobą i spełniać swoje marzenia, to chyba jest definicja szczęścia."
.
Akcja powieści toczy się na początku lat osiemdziesiątych dwudziestego wieku, kiedy to w Polsce jest burzliwy okres karnawału Solidarności. Michał Rogiński jest młodym, ambitnym oficerem służącym w jednostce w Warszawie. Natomiast Ola jest lekarzem kardiologii. Bardzo się kochają, są w stanie zrobić dla siebie wszystko. W ich życiu brakuje do szczęścia tylko dziecka. Oboje bardzo tego pragną, lecz niestety to nie jest wcale takie proste... kiedy w końcu po 5 latach małżeństwa Oli udaje się zajść w ciążę to następują komplikacje... po pierwsze Michał zostaje skierowany do zielonego garnizonu, co oznacza roczną rozłąkę ze swoją żoną, a po drugie okazuje się, że ich wyczekane dziecko urodzi się z wadą serca...
.
"Podobno szczęścia się nie zaplanuje, ono samo przychodzi i samo nas opuszcza."
.
Powiem Wam, że historia Oli i Michała jest mi bardzo bliska. Kiedy czytam historię par pragnących z całego serca dzieciątka, które mogłyby dać tym dzieciom kochający dom, a nie mogą ich mieć... jest to dla mnie smutne. Czesto zadaje sobie pytanie dlaczego tak musi byc?
.
Ola i Michał z pomocą rodziny i przyjaciół znajdują wyjście. Operacja zagraniczna. Tylko tam będzie można uratować ich dziecko. Czy Ola i Michał się na to zdecydują? Do jakich kroków są w stanie się posunąć i jak wiele poświęcą?
.
Zachęcam Was bardzo do przeczytania tej niesamowitej książki. W moim sercu zajęła ona szczególne miejsce.
.
"Życie nie jest gorsze ani lepsze od marzeń, jest po prostu zupełnie inne." (William Szekspir)
"Przepustka od Pana Boga" Jana Ślęszyńskiego to piękna historia opowiadająca o życiu i miłości małżeństwa Oli i Michała.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toŻycie ich nie było "usłane" różami... niejednokrotnie Michał powtarzał swojej ukochanej, że dostali "Przepustkę od Pana Boga..." ale niestety, nie zawsze była ona w dwie strony...
.
"Być z ukochaną osobą i spełniać swoje marzenia, to chyba jest...
"PRZEPUSTKA OD PANA BOGA" JAN ŚLESZYŃSKI
Do czego jesteś zdolny, aby uratować dziecko ? Odpowiedź na to pytanie chyba jest oczywista dla każdego rodzica. A może wcale nie ?
Genialna polska powieść obyczajowa z historią w tle.
Nie czytałam poprzedniej książki autora pt. "Czyszczenie broni", jednak nie miałam żadnego problemu, aby wskoczyć w wykreowany świat.
Świetny temat na książkę, bardzo przemyślana fabuła. Wiarygodność, konkrety, realizm.
Niezwykle plastyczny język, dzięki czemu widziałam, słyszałam i czułam to wszystko co działo się w przedstawionej historii.Bardzo realistyczny obraz, prawdziwe dylematy i ogromne poświęcenie.
Zakończenie mnie bardzo wzruszyło ... tak płakałam, ale miałam też nadzieję.
Mamy lata osiemdziesiąte w Polsce, solidarność i stan wojenny. Wiemy z historii, że był to bardzo trudny i burzliwy okres. Właśnie w tych czasach żyją nasi bohaterowie Ola i Michał Rogiński. Jest to bardzo kochające się małżeństwo.
Ona jest lekarzem, robi właśnie specjalizację z kardiologii.
On jest młodym oficerem Wojska Polskiego, kapitanem. Ma swoje zasady, co nie pasuje aktualnej władzy.
Za karę zostaje przeniesiony do zielonej szkoły co jest jednoznaczne, że będzie daleko od ukochanej.
Gdy rodzi się im córka są tacy szczęśliwi. Niestety maleństwo rodzi się z bardzo poważną wadą serca.
Jedyny ratunek dla niej to operacja za granicą. Jest to niezwykle kosztowne, trudne do wykonania, ale daje nadzieję na życie.
Operacja dziecka w klinice w Paryżu Michał będzie musiał podjąć wiele ważnych decyzji i zdecydować, czy wartości w jakie wierzy są dla niego najważniejsze. Dylematy moralne i miłość. Pójście za głosem swego serca nie zawsze idzie w parze z rozsądkiem. Co zrobi , aby uratować swoją jedyną córkę ?
Bardzo dobrze mi się czytało tę lekturę i pomimo sporej objętości przeczytałam ją na raz. Musiałam - inaczej bym nie zasnęła :) Serio.
Piękna i niezwykle wzruszająca historia. Mam pełną świadomośc, że mogła się zdarzyć naprawdę.
Autor z bardzo naturalną łatwością przedstawił nam realia tamtych czasów. Opcje jakie mieli do wyboru ludzie wtedy żyjący. Ich codzienność i problemy.Jest to świetny obraz czasów PRL-u. Dla tych co pamiętają do powrót do przeszłości, a dla tych co nie pamiętają tych czasów to rzeczywisty obraz tamtych lat.
Kartki na wszystko, oczekiwanie na przydział na mieszkanie czy samochód, bony na meble, talony na wyprawki dla noworodków.
Biurokracja i możliwość załatwienia wszystkiego, gdy ma się odpowiednie dojścia.
Mamy też prawdziwe łho historyczne - karnawał Solidarności, pierwsze miesiące stanu wojennego, działania służb.Smutek i przygnębienie.
Były to przełomowe wydarzenia w dziejach naszego kraju.
Powieść, którą absolutnie powinien przeczytać każdy.
Zapewniam,że będzie to dobry czas spędzony z dobrą książką.
Cytat :
"Życie nie jest gorsze
ani lepsze od marzeń,
jest po prostu zupełnie inne"William Szekspir
"-Powiedz, Michałku, dlaczego tylu złych ludzi jest dookoła ?
- Myślę, że jednak dobrych jest więcej, tylko ci dobrzy, nie chcą robić źle innym, pozwalają tym złym na zbyt wiele".
"Jeszcze będzie dobrze. Zobaczysz".
"PRZEPUSTKA OD PANA BOGA" JAN ŚLESZYŃSKI
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toDo czego jesteś zdolny, aby uratować dziecko ? Odpowiedź na to pytanie chyba jest oczywista dla każdego rodzica. A może wcale nie ?
Genialna polska powieść obyczajowa z historią w tle.
Nie czytałam poprzedniej książki autora pt. "Czyszczenie broni", jednak nie miałam żadnego problemu, aby wskoczyć w wykreowany świat.
Świetny temat...
Historia przedstawiona na kartach powieści Jana Śleszyńskiego pt. "Przepustka od Pana Boga", jest bardzo realną relacją codzienności w początkach lat 80. XX w. w Polsce, w stanie wojennym, okresie tak trudnym i decydującym. W momencie rozkwitu Solidarności.
Czytając tę powieść oczyma wyobraźni widziałam bardzo dokładnie, wręcz plastycznie opisywane miejsca, wystroje pomieszczeń, potrawy, czy stroje... Co więcej, czułam się naocznym świadkiem prezentowanych absurdalnych (dla nas w obecnych czasach) sytuacji, tak bliskich mi z opowieści rodziców, czy dziadków.
Poznacie tu historię młodego małżeństwa Oli i Michała Rogińskich zmagających się z niełatwymi realiami PRL-owskiej rzeczywistości, zabiegających latami o mieszkanie, samochód, każdy mebel wyczekany i wystany w kilkudniowych kolejkach, czy kawałek szynki kupionej za kartki.
Ona - lekarka w trakcie specjalizacji z kardiologii,
On - oficer z otwartym przewodem doktorskim, niewygodny dla aparatu partyjno-politycznego w Warszawie, w konsekwencji przeniesiony do zielonego garnizonu. Czy wystarczy im sił, by stawić czoła przeciwnościom i czyhającym nieszczęściom? Czy łatwo "złamać" drugiego człowieka? Jaką cenę będą gotowi zapłacić za życie dziecka?
"Gdyby otaczały nas same anioły, to nie mielibyśmy odniesienia, a tak źli ludzie tworzą tło dla naszego szczęścia i dzięki temu bardziej odczuwamy."
Historia dwojga ludzi, tak bliskich nam, wzrusza dogłębnie i zmusza do przemyśleń i autorefleksji w kontekście dzisiejszego życia.
Choć ówczesny świat ukazany został z perspektywy osób, które mogłoby się wydawać miały znacznie łatwiej ze względu na pełnione zawody i zajmowane stanowiska, autor ukazuje nam tak różne względem obecnego, podejście człowieka względem innego. Chęć bezinteresownej pomocy, wsparcia... Wspólne "kombinowanie" o lepsze jutro.
Choć książka liczy ponad 400 stron czyta się ją jednym tchem!
Szczerze polecam!
"Podobno szczęścia się nie zaplanuje, ono samo przychodzi i samo nas opuszcza. Dzisiaj jest z nami."
Bardzo dziękuję @wydawnictwo_novaeres za egzemplarz tej wspaniałej powieści. 💛
Historia przedstawiona na kartach powieści Jana Śleszyńskiego pt. "Przepustka od Pana Boga", jest bardzo realną relacją codzienności w początkach lat 80. XX w. w Polsce, w stanie wojennym, okresie tak trudnym i decydującym. W momencie rozkwitu Solidarności.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toCzytając tę powieść oczyma wyobraźni widziałam bardzo dokładnie, wręcz plastycznie opisywane miejsca, wystroje...