Horla

Tytułowe opowiadanie zna chyba każdy miłośnik tego typu literatury – tu, ukazuje się w trzech wersjach, każda z dość istotnymi zmianami względem poprzedniczki (na plus). Mimo niekwestionowanego statusu tej historii, nie zrobiła ona jednak na mnie aż tak piorunującego wrażenia, jak się spodziewałem (w przeciwieństwie np. do innych klasyków jak „Małpia łapka” czy „Wierzby”). Oceniam ją dobrze, jest intrygująca, napisana w formie (mówię o tych trzech wersjach),a to dziennika, a to relacji bywalca szpitala psychiatrycznego, ale „nie zatkao” 😉 (wspomnę, że ją akurat czytałem już wcześniej, jakiś czas temu). Reszta? Można się miło zaskoczyć – jest niekiedy groteskowo, niekiedy upiornie, są wątki wykopywania ciał z grobów, opuszczone karczmy pośród posępnych gór i to, co wyjątkowo lubię – wątki obłędu i klasyczne zagwozdki dla czytelnika – działo się naprawdę, czy to tylko w jego głowie? (tak, tak, wiem że to ograny schemat, ale ja go lubię w odpowiedniej dawce z dobrymi podwalinami w postaci intrygującej fabuły).
Rzeczony zbiór ma tez jeszcze jedną „zaletę”. To miła odskocznia w serii "Biblioteka Grozy" wydawnictwa C&T od anglojęzycznych pozycji (zdaje się, że był to nawet odzew na nasze prośby o więcej Niemców czy Francuzów),także oby tak dalej!

Tytułowe opowiadanie zna chyba każdy miłośnik tego typu literatury – tu, ukazuje się w trzech wersjach, każda z dość istotnymi zmianami względem poprzedniczki (na plus). Mimo niekwestionowanego statusu tej historii, nie zrobiła ona jednak na mnie aż tak piorunującego wrażenia, jak się spodziewałem (w przeciwieństwie np. do innych klasyków jak „Małpia łapka” czy „Wierzby”)....

Większość opowiadań nie wzbudzi dziś w nas niepokoju nie mówiąc o grozie , ale na pewno powinna wzbudzić zachwyt nad mistrzostwem krótkiej formy i dobry pisarz mógłby je analizować tak jak Saunders opowiadania rosyjskich klasyków w "Kąpiel w stawie podczas deszczu" Natomiast zestawienie trzech prób podejścia do Horli to już majstersztyk .Widzimy tu pisarz szuka najlepszej formy wyrażającej jego intencje. a samo opowiadanie ze względu na motyw rozwijającego się szaleństwa jest uniwersalne i aktualne.

Większość opowiadań nie wzbudzi dziś w nas niepokoju nie mówiąc o grozie , ale na pewno powinna wzbudzić zachwyt nad mistrzostwem krótkiej formy i dobry pisarz mógłby je analizować tak jak Saunders opowiadania rosyjskich klasyków w "Kąpiel w stawie podczas deszczu" Natomiast zestawienie trzech prób podejścia do Horli to już majstersztyk .Widzimy tu pisarz szuka najlepszej...

No, wreszcie człowiek się doczekał! W “Biblioteczce Grozy” wydawnictwa C&T pojawił się autor spoza anglosaskiego kręgu kulturowego - Guy de Maupassant, i od razu z doskonałym rezultatem. Opowiadania Maupassanta prezentują nieco inne podejście niż brytyjska wiktoriańska ghost story, która często koncentrowała się na samym opisie zjawiska nadprzyrodzonego, są bardziej psychologiczne, nakierowane na emocje i odczucia bohatera. Dwa główne motywy to szaleństwo i strach. Każdemu z tych uczuć poświęcone jest jakieś opowiadanie - zatem często to nie same wydarzenia fabularne ale wewnętrzny stan bohatera skupiał będzie uwagę czytelnika.

Najważniejszym opowiadaniem niesamowitym Maupassanta, bezwzględnym klasykiem literackiej grozy jest “Horla”. Ten tekst prezentowany jest w zbiorze aż w trzech podejściach, najpierw jako “List Szaleńca” 7/10 (który głównym założeniem fabularnym zapowiada “From Beyond” Lovecrafta - gdyby nasze zmysły były bardziej czułe, zobaczylibyśmy ogrom otaczających nas dziwów),później jako “Horla” (I) i wreszcie w najbardziej wyrafinowanej wersji jako :

“Horla” (II) 10/10.
Mieszkający w wiejskiej posiadłości mężczyzna zaczyna mieć koszmarne sny, jednocześnie opadając co dnia z sił. Budząc się pewnej nocy, sięgając ręką na stolik po karafkę, ze zgrozą stwierdza, że przygotowana na noc woda została w całości wypita. W kolejnych dniach prowadzi eksperymenty - zamyka sypialnię na klucz, zmienia różne napoje i potrawy - w efekcie badań ustalając, że wraz z nim mieszka jakaś nieznana, niewidoczna istota. Wypija ona wodę i mleko, przewraca meble, zaś w najbardziej przerażającej scenie przesłania sobą odbicie bohatera w lustrze.
Niedługo potem bohater czyta w gazecie o tajemniczej epidemii szaleństwa, wybuchłej w Brazylii, w wyniku której mieszkańcy miast skarżą się na „ pozbawiające mocy życiowej niewidoczne wampiry”. Mężczyzna przypomina sobie, że w dniu początku swej choroby widział statek z Brazylii wpływający do portu…
+
„Horla” to prawdziwe arcydzieło grozy, łączące dwa archetypiczne motywy. Z jednej strony jest to wampiryzm (wysysanie sił życiowych nocą),w bardzo nietypowym anturażu - niewidzialna postać potwora, skłonność do mleka i wody (ba, nawet zainteresowania literackie - w jednej ze scen Horla przewraca karty leżącej na biurku książki!). Z drugiej zaś strony jest apokaliptyczna wizja Inwazji Nowego Gatunku Istot na świat człowieka, którą snuje przerażony narrator. Prezentacja tego elementu zapowiada wręcz lovecraftowski „kosmicyzm” (jesteśmy ziarenkiem wobec bezmiaru kosmosu).

Warto przy tym dodać, że „Horla” to opowieść…szaleńca, zwierzającego się lekarzom w zakładzie z dręczących go koszmarów. Tej ramy fabularnej Maupassant używa w swych opowiadaniach bardzo często. Choroba psychiczna, obłęd (ta obawa realnie dręcząca Maupassanta przez całe życie) to jeden z obsesyjnych tematów jego twórczości niesamowitej.

Dalej uwagę skupią opowiadania “Grób” (6/10) i “Śmierć” (8/10) - dwa warianty tej samej opowieści. Mężczyzna zrozpaczony po śmierci ukochanej szuka ukojenia (w klimatach nekrofilskich nieco..) nad jej rozkopanym grobem. W obu przypadkach czeka go straszliwe rozczarowanie; w “Grobie” wywoła je odrażające, gnijące ciało narzeczonej, w bardziej wyrafinowanej “Śmierci” na jaw wychodzi niewierność kobiety, łamiąca serce zakochanego.

Wyjątkowo mroczny jest “Szaleniec” (9/10). Jedną z dwu obsesji napędzających twórczość niesamowitą Maupassanta, obok strachu, jest obłęd. I to obłędowi-szaleństwu przyglądamy się w tym ponurym, budzącym dreszcze zgrozy thrillerze. Po śmierci powszechnie szanowanego sędziego w jego biurku odnaleziono pamiętnik, którego kolejne strony stawiają włosy na głowie z przerażenia. Jak się okazało, Sędzia przeżywał ogromną, narastającą fascynację aktem morderstwa tej fascynacji podporządkował swe całe życie. Genialny twist końcowy - opowiadanie przesiąknięte duchem Pieśni Maldorora.

W tomie znajdziemy jeszcze wiele innych znakomitych opowieści grozy, wyróżniających się nastrojem i oryginalnym, świeżym podejściem do gatunku. I tak :
“Na Wodzie” (7/10),opisujące upiorną noc spędzoną przez bohatera na łodzi na Sekwanie, koncentruje się na opisie subiektywnego odczuwania strachu (jak często u Maupassanta),efektownie podkręcone finałowym makabrycznym akcentem.
Krótka, energiczna “Ręka” (7/10) to rasowe opowiadanie niesamowite. Pewien Anglik trzyma na ścianie odciętą rękę zabitego wroga. Po jednej z nocy ręka znika ze ściany a służba odnajdują uduszonego mężyznę a w jego ustach odgryziony mały palec… Przewidywalne, ale wzorowo poprowadzone. Nic, tylko wrzucać do antologii różnych.
I wreszcie “Oberża” (8/10),gdzie samotny mężczyzna w odciętej od świata przez srogą zimę górskiej gospodzie oszaleje ze strachu, prześladowany wizją powrotu z zaświatów zaginionego na przełęczy towarzysza. Wspaniałe opisy zimowych wysokich Alp przypominając nieco Dana Simmonsa z Terroru.

Pozostałe opowiadania są mniej znaczące. Dość znana jest “Zjawa” (6/10) generyczna ghost story - w której posłaniec w pokoju zmarłej kobiety zostaje nawiedzony przez jej ducha, który prosi go o….uczesanie włosów, “Strach”, “Wilk” czy “Noc” szybko wywietrzeją z pamięci. Niemniej średnia całego zbioru jest naprawdę wysoka, a znajomość “Horli” dla fanów gatunku wręcz obowiązkowa.

Brawo dla C&T za odważne wyjście w kierunku grozy francuskojęzycznej, Maupassant wart jest przypomnienia.

No, wreszcie człowiek się doczekał! W “Biblioteczce Grozy” wydawnictwa C&T pojawił się autor spoza anglosaskiego kręgu kulturowego - Guy de Maupassant, i od razu z doskonałym rezultatem. Opowiadania Maupassanta prezentują nieco inne podejście niż brytyjska wiktoriańska ghost story, która często koncentrowała się na samym opisie zjawiska nadprzyrodzonego, są bardziej...

Krótka opowieść o tym jak postępująca choroba psychiczna i szaleństwo mogą doprowadzić do tragedii.
Ciekawa forma dziennika, z którego zapisków można wywnioskować w jakim stanie psychicznym jest bohater.
Z przykrością muszę powiedzieć, że ta wersja audiobooka do mnie nie przemówiła, okropnie mi się dłużyło mimo dużego przyspieszenia. Lektor miał taką barwę głosu i manierę wypowiedzi, że czułam się jak na kazaniu w kościele. Dlatego, też tą pozycję pozostawię bez oceny.

Krótka opowieść o tym jak postępująca choroba psychiczna i szaleństwo mogą doprowadzić do tragedii.
Ciekawa forma dziennika, z którego zapisków można wywnioskować w jakim stanie psychicznym jest bohater.
Z przykrością muszę powiedzieć, że ta wersja audiobooka do mnie nie przemówiła, okropnie mi się dłużyło mimo dużego przyspieszenia. Lektor miał taką barwę głosu i manierę...

Gdzieś tam ten klimat horroru się przewija, ale to już chyba nie na te czasy. Odnoszę wrażenie, że autor chciał wnieść nieco patosu do swoich historii, przez co bohaterowie są pełni "ochów I achów". Kilka historii ma zwyczajnie bardzo zepsute zakończenie, które wyrywa z kruchej atmosfery niepokoju. Wydaje mi się, że tu również dużą rolę odgrywa tłumaczenie, być może w języku francuskim brzmiałoby to lepiej. Po polsku - może być, ale zdecydowanie nie na jedno posiedzenie. W trakcie czytania zdarzało mi się wywracać oczami, do tego stopnia irytowały mnie działania bohaterów, rzekomo pochłoniętych szalenstwem czy grozą. Było dużo budowania napięcia i tworzenia atmosfery tylko po to, by kulminacja była po prostu, cóż, słaba. Samo tytułowe opowiadanie - "Horla" - pojawia się w zbiorze aż trzy razy. Ostatnie faktycznie jest najlepsze. Niemniej przyznam, że z ulgą odłożyłam książkę na półkę. Nie powiem, żeby to było coś, co każdy fan horroru musi przeczytać. Chyba tylko po to, żeby wiedzieć, jak horrorów nie pisać.

Gdzieś tam ten klimat horroru się przewija, ale to już chyba nie na te czasy. Odnoszę wrażenie, że autor chciał wnieść nieco patosu do swoich historii, przez co bohaterowie są pełni "ochów I achów". Kilka historii ma zwyczajnie bardzo zepsute zakończenie, które wyrywa z kruchej atmosfery niepokoju. Wydaje mi się, że tu również dużą rolę odgrywa tłumaczenie, być może w...

Szukacie klasycznych opowieści niesamowitych idealnych na jesienną szarugę? Bierzcie "HORLĘ"! XIX-wieczna groza ma coś w sobie, między innymi ten niepodrabialny klimacik.

Niepozorny zbiorek trzynastu francuskich opowieści grozy, który chwyta mrokiem i makabrą. Opowiadania są różne, jednak potrafią zmrozić krew w żyłach!🖤

Siłą tej grozy są nie tylko nadnaturalne zjawiska i ich psychologiczne aspekty, lecz także nieoczekiwane zakończenia zapadające w pamięć. Bohaterowie często mają do czynienia z czymś abstrakcyjnym wymykającym się z ram pojmowania świata, często naznaczeni przez różnego rodzaju obsesje i własne demony. Śledzimy ich groteskowe historie zawieszone gdzieś na granicy świata realnego z rzeczywistym niczym w psychodelicznym śnie.

Czy rzeczywiście mają do czynienia z czymś nieznanym? Czy to wykwity wyobraźni, a może kolejne stadium popadania w szaleństwo?

Sceny u Maupassanta są niezwykle nastrojowe i tak plastycznie opisane, że wydają się realistyczne. Jesteśmy w stanie to wszystko sobie wyobrazić. Guy miał niesamowity talent do kreślenia postaci, ludzie w jego opowiadaniach ożywają, wydają się wiarygodni. Bohaterowie naznaczeni przez różne nieszczęścia, mający swe słabości.

Przewijają się tu duchy, nieziemskie istoty, czy somnambuliczne majaki. Bywa tu upiornie, a czarna melancholia dopadająca bohaterów złapie i Was w swe macki.

Tytułowa "Horla"? Ulalala! Znajdziemy tu aż trzy wersje tej noweli!🥰 Udręczonego bohatera "coś" nawiedza, zaczyna mieć problemy ze snem i koszmary. Ta przedziwna sytuacja wysysa z niego siły witalne. Paranoja? Czy owoc wybujałej wyobraźni? A może to jakaś nowy byt, który wyprze ludzkość? Gargantuiczna groza, która nie mieści się w granicach pojmowania ludzkiego umysłu. Przerażające i zarazem genialne! Skłaniające do wielu filozoficznych refleksji.

Perełka! Jestem oczarowana! Żałuję, że tak późno to przeczytałam. Polecam każdemu, kto uwielbia twórczość Poego czy Lovecrafta.

Szukacie klasycznych opowieści niesamowitych idealnych na jesienną szarugę? Bierzcie "HORLĘ"! XIX-wieczna groza ma coś w sobie, między innymi ten niepodrabialny klimacik.

Niepozorny zbiorek trzynastu francuskich opowieści grozy, który chwyta mrokiem i makabrą. Opowiadania są różne, jednak potrafią zmrozić krew w żyłach!🖤

Siłą tej grozy są nie tylko nadnaturalne zjawiska i...

Ach, „Horla”. Nowela zachwalana przez Harolda Blooma jako mistrzostwo krótkiej formy i jedno z najważniejszych opowiadań w historii literatury. Czy jestem czytelnikiem o podobnym entuzjazmie, co stary Harold? Chyba nie. Ale Guy de Maupassant, uczeń Flauberta, apostoła oryginalności, zdecydowanie spełnił moje pokładane weń nadzieje i dostarczył porcji niesamowitych próz i do zabawy, i do refleksji.

Zacznijmy od tego, że jako twórca literatury grozy Guy de Maupassant należał do elitarnego klubu outsiderów, którzy przez gremium nie byli uznawani za do końca poczytalnych; ergo rozmawiał ze ścianami, co doskonale mi współgra z jego utworami, tworząc obraz artysty szalonego i genialnego. (Był też poczytnym pisarzem-naturalistą, ale nie o tej twarzy Francuza tu rozmawiamy). Czuć w utworach „Horli” (bo tytuł jest i zbiorkiem, i pojedynczym opowiadaniem) przemykający cień, coś jakby leciało nad nami UFO albo upiór zaskrzypiał drzwiami. Są to prozy-niziołki, niemające czasem nawet dwóch stron, nowele nastawione na wywołanie efektu grozy, z czego chodzi Maupassantowi o strach prawdziwy, metafizyczny, wielki. Tomik przypomina mi trochę krótkie nowele Turgieniewa wydane po polsku jako „Poezje prozą”, tzn. są one przeznaczone do wywołania pewnego wrażenia niepokoju, choć Rosjanin stawia bardziej na refleksyjność, a Francuz na skurcze żołądka.

Tytułowa kreatura jest przywiezionym z Ameryki Południowej stworzeniem, które odbija promienie świetlne na tyle, że dla ludzkiego oka jest prawie niewidoczna. Horla jest typową kreacją Maupassantowską, w której ogniskuje się niewiara autora w świat zmysłów oraz przekonanie o chwilowości supremacji ludzi. Horla to figura strachu uniwersalnego, wyrazicielka obaw, że korona ewolucji nie jest dana homo sapiens na zawsze i kiedyś fotel lidera zajmie lepiej przystosowany gatunek. Dzisiaj, gdy gazety prześcigają się w licytacjach, kiedy i ile technologia odbierze nam zawodów i prac, Horlą drugiej dekady XXI wieku stało się chyba AI. W tym właśnie zasadza się wielkość nowel Maupassanta – jego strach nie jest syntetyczny i reprezentatywny dla ludzi minionej epoki, nie czytamy tego jak historycy literatury, a zostajemy boleśnie zaangażowani w fobie autora, rozpoznając w nas samych strachy horlich bohaterów. Jest to naprawdę wysokich lotów prozatorstwo, które polecam każdemu, kto nie zawiódł się Poem czy Lovecraftem.

Ach, „Horla”. Nowela zachwalana przez Harolda Blooma jako mistrzostwo krótkiej formy i jedno z najważniejszych opowiadań w historii literatury. Czy jestem czytelnikiem o podobnym entuzjazmie, co stary Harold? Chyba nie. Ale Guy de Maupassant, uczeń Flauberta, apostoła oryginalności, zdecydowanie spełnił moje pokładane weń nadzieje i dostarczył porcji niesamowitych próz i do...

Słuchałam audiobooka i lektor idealnie pasował. Całkiem dobra i dziwna- ale nie dziwniejsza niż „Przemiana" Kafki. Pewnie nic wybitnego, ale warta przeczytania, zwłaszcza, że nie jest długa.😉

Słuchałam audiobooka i lektor idealnie pasował. Całkiem dobra i dziwna- ale nie dziwniejsza niż „Przemiana" Kafki. Pewnie nic wybitnego, ale warta przeczytania, zwłaszcza, że nie jest długa.😉

Jednak takie "majaki" mi nie leżą, ale autorowi udało się stworzyć klimat; niepokojące z dreszczykiem.

Jednak takie "majaki" mi nie leżą, ale autorowi udało się stworzyć klimat; niepokojące z dreszczykiem.

Z klasyką różnie bywa. Biorąc się za bary z dziełem stworzonym w zamierzchłej przeszłości trzeba się liczyć z tym, że dla współczesnego czytelnika nie będzie to łatwa literacka podróż. Nieco się tego obawiałem sięgając po "Horlę". Opowiadania de Maupassanta zahaczające o grozę zbierają co prawda bardzo dobre opinie, ale gust innych nie zawsze jest wyznacznikiem jakości - recenzje i polecajki mogą jedynie sugerować. Sprawdzić i ocenić trzeba samemu. A w tym przypadku moja ocena będzie wysoka.

Francuski pisarz nie epatuje na kartach zamieszczonych w tym zbiorze tekstów okropnościami, jego sposobem jest budowanie klimatu. Czyni to poprzez zagłębienie się w to, co czują bohaterowie, jak radzą sobie w zetknięciu z nadprzyrodzonym. Niektóre opowiadania są dość dosłowne, inne operują niedopowiedzeniami, ale w obu przypadkach autor jest w stanie zasiać w czytelniku ziarno niepokoju lub melancholii. Bo nie chodzi tu tylko o zwyczajny strach, ale o zastanowienie się nad naturą człowieka.

Praktycznie wszystkie opowieści jakie znajdziemy na kartach "Horli" niosą ze sobą głębsze przesłanie, a to czyni je coś więcej niż tylko "spooky" rozrywką na jesienny wieczór. Te krótkie historie nie są ubogie w treść, ale każą czytelnikowi roztrząsać kwestię moralności, istoty świata, czystości intencji człowieka, a w końcu wiwisekcji szaleństwa.

A zatem wracając do początkowej myśli, że wszelakie opinie mogą tylko sugerować, czy warto się za coś zabierać. Jeśli idzie o "Horlę" ja akurat mocno polecam zainteresowanie się tym zbiorkiem. Warto!

Ps. Te opowiadanie robią jeszcze większe wrażenie, gdy człowiek uświadamia sobie, że powstały w drugiej połowie XIX wieku. Absolutnie nic nie trąci tu myszką. Niesamowite...

Z klasyką różnie bywa. Biorąc się za bary z dziełem stworzonym w zamierzchłej przeszłości trzeba się liczyć z tym, że dla współczesnego czytelnika nie będzie to łatwa literacka podróż. Nieco się tego obawiałem sięgając po "Horlę". Opowiadania de Maupassanta zahaczające o grozę zbierają co prawda bardzo dobre opinie, ale gust innych nie zawsze jest wyznacznikiem jakości -...