Ameryka

7.5

7.5

Nie można się bronić, jeśli druga strona nie ma dobrej woli.
Autor posiada niezwykłą umiejętność opisywania miejsc i ludzi, których nigdy nie widział. Przykładowo, pisze bardzo żywo i realistycznie o Ameryce, w której nigdy nie był. Albo opisuje bezbłędnie zachowania znane mi z rynku pracy, NFZ czy sądów, chociaż też nigdy ich nie zobaczył. Realistyczność opisów Ameryki można dość łatwo wyjaśnić – książki, fotografie, opisy z ust innych osób. Ale realistyczność tej drugiej części tłumaczy jedynie fakt, że nie umiemy się nadal rozwinąć jako społeczeństwo i powtarzamy te same chore, patologiczne, przemocowe zachowania, które miały miejsce w sumie już sto lat temu (powieść ukazała się w latach 20., ale powstała około 1914 roku).
Czytam świeżo po filmie Agnieszki Holland, wszystko mi kołuje w myślach, obrazy latają wewnątrz czaszki i ciężko je poskładać w jakiś sensowny tekst. Uderzyły mnie niesamowite, fotograficzne wręcz opisy miejsc, które pachną znajomo – Metropolis, Portier z Hotelu Atlantic, technokratyczne art deco z Hudsucker Proxy, Patsy jedzący ciastko na schodach albo żarówka młodego Vito Corleone. I to są wszystko wizje późniejsze, więc pytanie czy Ameryka była inspiracją, czy po prostu Kafka jakoś telegraficznie odebrał te prawdziwe obrazy z czyjejś głowy w swojej głowie i opisał?
Ale to nie jest po prostu powieść o dawnej Ameryce, to byłoby zbyt normalne i pospolite. Jest więcej, dzieją się rzeczy dziwne, i znowu nie wiemy, czy śnimy, czy to rzeczywistość robi nas w trąbę. W dodatku powieść jest (znów) niedokończona, jak jakaś przeklęta interaktywna zabawa, gdzie samemu trzeba sobie dośpiewać zakończenie. Max Brod mówił, że ostatecznie Teatr Oklahomy miał być szczęśliwym zakończeniem. Ja tego nie kupuję, ta utopia mi pachnie sektą, które w sumie też są mocną częścią Ameryki. I ta sekta złapała Karla w swoje szpony.
Prawdziwy tytuł to Der Verschollene, Zaginiony, i tak się właśnie można poczuć w trakcie czytania, jakby się było daleko od domu i bezpieczeństwa. Jest tu całe spektrum emocji, od złości, bezradności, strachu, lęku, frustracji, po momenty tak absurdalne, że w sumie trudno się nie roześmiać. Przykładowo, scena z rzygającym do windy Robinsonem - trochę jak moment w filmie Holland, gdy poważny dyrektor wygłasza peany na cześć instytucji, która jest taka niesamowicie zorganizowana, a tu z sufitu kapie woda do podstawionego na szybko garnka. Odnalazłam się w tych emocjach, odnalazłam się w korytarzach, które nie mają końca ani wyjścia (paradoks chyba, bo w nich raczej człowiek się gubi). Jedyne co mnie rozdrażniło, to wątek z Bruneldą, ale czuję, że gdyby była okazja, by go rozwinąć bardziej, może kryłoby się za nim coś więcej.

Nie można się bronić, jeśli druga strona nie ma dobrej woli.
Autor posiada niezwykłą umiejętność opisywania miejsc i ludzi, których nigdy nie widział. Przykładowo, pisze bardzo żywo i realistycznie o Ameryce, w której nigdy nie był. Albo opisuje bezbłędnie zachowania znane mi z rynku pracy, NFZ czy sądów, chociaż też nigdy ich nie zobaczył. Realistyczność opisów Ameryki...

"Ameryka" – najlepsza na początek przygody z Kafką.

Z twórczością Franza Kafki jest jak z wejściem do labiryntu: większość czytelników zaczyna od najciemniejszych korytarzy – najczęściej "Procesu" – i dopiero po chwili odkrywa, że brakuje im mapy, latarki i zrozumienia, że ten labirynt rządzi się zupełnie innymi prawami niż z pozoru znany świat. A jednak Kafka zostawił wejście dla tych, którzy dopiero wyruszają w tę przygodę. Nazywa się "Ameryka".

Oczywiście nie jest tak, że autor świadomie przygotował furtkę dla czytelników — po prostu "Ameryka" była najprawdopodobniej pierwszym z jego ważniejszych utworów, pisanym jeszcze wtedy, gdy styl Kafki nie przybrał swego późniejszego, niepodrabialnego kształtu.

Karl Rossmann, młody Europejczyk zesłany za ocean po rodzinnym skandalu, przybywa do Ameryki i przeżywa różne — nazwijmy to — przygody. To, co później w "Procesie" i "Zamku" przekształci się w monumentalne konstrukcje absurdu i bezradności, w "Ameryce" pojawia się jeszcze w formie rozpoznawalnych scen. Portier, który zamiast wskazywać drogę, odbiera poczucie godności. Wuj, który obiecuje bezpieczeństwo, lecz traktuje je jak kontrakt. Dwójka pasożytów — Robinson i Delamarche — podszywających się pod przyjaźń. I groteskowa Brunelda, która nie tyle kocha, ile wchłania — osłabiając bohatera do tego stopnia, że przestaje być zdolny do stawiania granic.
To tutaj rodzi się kafkowski mechanizm utraty siebie. Karl nie zostaje pokonany; on zostaje rozmontowany — najpierw społecznie, potem psychicznie, wreszcie fizycznie. A jednak "Ameryka" pozostaje książką zaskakująco przystępną. Jest w niej jeszcze ta przygoda, ruch, światło, napięcie fabularne. Kafka pokazuje swoje narzędzia, zanim zamknie je w hermetycznych strukturach późniejszych dzieł. Dzięki temu czytelnik nie tonie — uczy się pływać.
Teatr z Oklahomy, pojawiający się na końcu powieści niczym ostatnia obietnica, jest niesamowicie ważny dla złapania Kafki. Wielki, rzekomo otwarty dla wszystkich, bez granic i bez wymagań — wygląda jak brama zbawienia. Ale czytelnik, który przebył drogę Karla, widzi już coś więcej: rozumie, że świat, który obiecuje każdemu rolę, w istocie (chyba) odbiera możliwość bycia sobą. Ponieważ powieść jest niedokończona, nie wiemy, dokąd naprawdę prowadzi ten wątek — lecz przeczuwamy, że to nie scena triumfu, lecz raczej moment ostatecznego wchłonięcia. Nie przemocą, lecz obietnicą.
Zatem "Ameryka" jest najlepszym początkiem przygody z Kafką. Nie odbiera złudzeń zbyt gwałtownie, nie rzuca nas od razu w metafizyczny mrok — pozwala za to zrozumieć, jak działa świat, w którym nadzieja jest czasem najdoskonalszą formą pułapki. Kto zacznie od tej powieści, nie wejdzie do Kafki przez ścianę, lecz przez drzwi — i gdy potem trafi na "Proces" czy "Zamek", już nie zapyta „co się tutaj dzieje?”, lecz: „jak to możliwe, że to dzieje się tak naturalnie?"

"Ameryka" – najlepsza na początek przygody z Kafką.

Z twórczością Franza Kafki jest jak z wejściem do labiryntu: większość czytelników zaczyna od najciemniejszych korytarzy – najczęściej "Procesu" – i dopiero po chwili odkrywa, że brakuje im mapy, latarki i zrozumienia, że ten labirynt rządzi się zupełnie innymi prawami niż z pozoru znany świat. A jednak Kafka zostawił...

Kiedy już zaczęło robić się ciekawie, to historia została urwana

Kiedy już zaczęło robić się ciekawie, to historia została urwana

Ameryka Kafki jest świetną książką, która mi się wcale nie podobała. Są historie, które muszą trafić na właściwy czytelniczo czas. Ta nie trafiła. Zresztą wydaje mi się, że Kafka ma na tyle specyficzny styl, że zawsze będzie mi się go czytało z dużym niepokojem. Autor dokłada swoim bohaterom niezwykle nieprzyjemne doświadczenia, a przy moim poziomie empatii nie umiem się nie wczuć i z dystansu patrzyć na to, co ich spotyka. A spotyka wiele i najczęściej niezasłużenie.

Główny bohater, Karl, ma szesnaście lat i jest naiwny takim szczególnym rodzajem naiwności, młodzieżowym, omnipotentnym, przekonanym o własnej nieśmiertelności i racji. Najgorzej. Od początku historii zastanawiałam się kim jest ten chłopak i dlaczego tak bezsensownie miesza się w nie swoje sprawy… Ma tendencje do bycia antypatycznym gadułą i brakło mi cierpliwości do czytania jego rozwlekłych myślowych monologów.

Karla zmuszono do podróży do Ameryki, ponieważ uwiodła go znacznie starsza służąca, z czego wynikło dziecko. W Ameryce przez chwilę los się do niego uśmiecha i spotyka zamożnego wuja, który zapewnia mu możliwość nauki języka. Niestety uśmiech ten nie trwa długo i Karl traci protektora. Od tego momentu wiedzie mu się coraz gorzej.

🧱 Szesnastolatek w wielkim świecie

Oprócz irytującego stylu bycia przekonanego o własnej nieomylności, Karl jest do tego naiwny. Daje sobą manipulować właściwie każdemu. Nie umie rozpoznawać, zagrożenia ani nieprzyjaciół. Nie czyta się tego przyjemnie, skoro od samego początku jego nowych znajomości wiadomo, że nic dobrego z tego nie wyjdzie.

Jak to u Kafki, niesprawiedliwość wobec młodego Karla ma efekt kuli śnieżnej. Jego niewyrobienie i łatwowierność, brak pomyślunku ale i dobre serce wpędzają go ciągle w tarapaty. Przykro to czytać, bo ciągle chłopak ma pod górkę.

🧱 Niedokończona

W przedśmiertelnych notatkach autor napisał, że tylko pierwsze opowiadanie z tego tomu, czyli Palacz, uważa za udane. Wgl w posłowiu wydawca pisze, że Ameryka to pierwsza powieść tego autora. Sugeruje też, że ściśle wiąże się z Procesem i Zamkiem, jako “trylogią samotności”. Ich głównym tematem jest obcość wśród ludzi. Tak, to na pewno, acz “wbudowana” niedojrzałość głównego bohatera, w moim odczuciu, ma spore znaczenie w jego niedostosowaniu.

Ameryka jest groteskowa, momentami absurdalna oraz niedokończona. Wątek Karla kończy się niespodziewanie i przeskakuje do zupełnie nowego momentu, po czym kończy się zupełnie. Są tam także dwa fragmentaryczne opowiadania, które w pewien sposób pokazują, w którym kierunku Kafka chciał potencjalnie skierować fabułę. Mimo tych braków, myślę że fanom kafkowskiego nastroju Ameryka się spodoba.

Ameryka Kafki jest świetną książką, która mi się wcale nie podobała. Są historie, które muszą trafić na właściwy czytelniczo czas. Ta nie trafiła. Zresztą wydaje mi się, że Kafka ma na tyle specyficzny styl, że zawsze będzie mi się go czytało z dużym niepokojem. Autor dokłada swoim bohaterom niezwykle nieprzyjemne doświadczenia, a przy moim poziomie empatii nie umiem się...

Kafka, ale nie najlepszy. Szmira, bełkot, nuda …i żałosny warsztat, to i tak za mało napisane; za mało dotkliwe przymiotniki, czy też opis stanu i formy; zbyt stoicko wyrażona frustracja. Czy wysoka ocena wielu czytelników wynika tylko z aury i legendy autora, i jakiejś niestosowności jego krytyki. Skoro to Kawka, to czy inny autor nie byłby posądzony o nieudolność, gdybyśmy czytali te nieciekawe zdania. Ale on; jemu wolno?

Ten bełkot zawodzi. Jest o niczym. I prowadzi donikąd; nie ma w nim nic frapującego ani wartościowego. Przynajmniej dla mnie. Brak tu spójności, sensu, urokliwej melodii, przepływu; ciekawej narracji, jakiejś poetyki. Miałka fabuła, nijakie postaci, historia typu migawki z życia naiwniaka. I brak kontekstu; powodu, dla którego miałbym tym być zainteresowany. To jest, jakiegoś uzasadnienia!!! Powodu, by polubić tę opowieść. Wejść w jej strumień. Zrozumieć… zamysł.

Problem dotyczy chyba też tłumacza: Juliusza Kydryńskiego. Początek nawet dynamiczny, autentyczny i buch: „rozglądnąć” wpada w oko czytelnika. A potem coraz dziwniej, coraz nudniej. I przeskoki, uniki; wyrazy marne, nieciekawe… powtórki; opisy kanciaste; nużące.

Powieść przypomina koszmar lub sen. Mocno niedokończony, urwany zresztą, śniony w dusznym pokoju, na niewygodnym łożu. Snujemy się po labiryncie dziwnych afer i zdarzeń, wplątani w niemrawość i naiwność Karla Rossmanna. A na koniec dostajemy fragment czegoś wyrzyganego, co wcale zakończeniem nie jest. W sumie nie wiadomo po co się to czytało.

Ledwie zmęczyłem tę książkę. Polecił mi ją znajomy, twierdząc, że jest wspaniała, wybitna. No ja, nie umiem chyba czytać. Albo choruję na poważniejszy kryzys czytelniczy, niż mi się zdawało…

...czytelnika tak udręczonego i znudzonego nie powinno się dodatkowo dręczyć sławną szmirą i bylejakością, bo to może go odstraszyć od czytana w ogóle. Na amen... Tak mi się zdaje!

Kafka, ale nie najlepszy. Szmira, bełkot, nuda …i żałosny warsztat, to i tak za mało napisane; za mało dotkliwe przymiotniki, czy też opis stanu i formy; zbyt stoicko wyrażona frustracja. Czy wysoka ocena wielu czytelników wynika tylko z aury i legendy autora, i jakiejś niestosowności jego krytyki. Skoro to Kawka, to czy inny autor nie byłby posądzony o nieudolność,...

💡Odświeżam pamięć. Kafkowska mgła dalej się unosi.💡

📘 Ameryka – podróż, która została 📘
📌 Ta książka została ze mną zaskakująco długo. Niby niepozorna, a jednak niezwykła. Poniżej dłuższa refleksja – dla tych, którzy lubią nie tylko czytać Kafkę, ale też przeżywać to, co zostawia.

❓ Nie wiem, jak Kafka to zrobił, ale ta książka – choć niepozorna, dziwna, urwana – została ze mną na długo. Czytałem ją dawno temu. Nie powinna już żyć we mnie tak wyraźnie. A jednak – pamiętam. Zadziwiająco dobrze.
🌫️ Może dlatego, że „Ameryka” to nie tyle opowieść, co doświadczenie.

🧳 Kafka, z pozoru opowiadając o młodym Karlu Rossmannie, który przybywa do Nowego Świata po skandalu rodzinnym, nie buduje typowej fabuły. To raczej błąkanie się po świecie, który tylko udaje uporządkowany, a w rzeczywistości jest pełen absurdów, upokorzeń i iluzorycznych struktur. Karl wędruje przez kolejne warstwy społecznego labiryntu – wciąż na nowo szukając miejsca, którego prawdopodobnie nie ma.

🌀 To właśnie ten balans między realizmem a snem, między logiką a groteską, działa jak cicha magia. Niby nic wielkiego, żadnej sceny, która rozrywa serce – a mimo to książka jest jak wędrówka przez sen, który nie chce się rozpuścić o poranku.

🤲 Jest coś niesamowicie ludzkiego w nieporadności Karla, w jego staraniach, naiwnych gestach, w tym, jak usiłuje dopasować się do świata, który nie ma dla niego miejsca. Nie buntuje się – trwa. I może właśnie dlatego zostaje w pamięci.

⚖️ Kafka nie moralizuje. Nie prowadzi nas za rękę. Ale zostawia znaki – nieoczywiste, niepełne, czasem boleśnie niedokończone. „Ameryka” to książka jak porzucona mapa: widzisz na niej kontury świata, którego nie ma. A mimo to chcesz nią podążać. I podążasz. 🗺️

📖 Po zamknięciu ostatniej strony zostało we mnie poczucie nie tyle zakończenia, co pewnej melancholii, ale i czułości. Takiej, jaką ma się do postaci z marzenia sennego, które było dziwne, ale cenne.

🌟 Nie wiem, czy to arcydzieło – ale wiem, że dla mnie to książka wyjątkowa. Może nie przez to, co mówi, ale jak rezonuje.
🔕 Po cichu. Po czasie. Skutecznie.

📌 Dla mnie to książka o tym, że nawet w obcym, obojętnym świecie można – czasem naiwnie – próbować zachować własne człowieczeństwo. I może właśnie ta próba jest najpiękniejsza.

💡Odświeżam pamięć. Kafkowska mgła dalej się unosi.💡

📘 Ameryka – podróż, która została 📘
📌 Ta książka została ze mną zaskakująco długo. Niby niepozorna, a jednak niezwykła. Poniżej dłuższa refleksja – dla tych, którzy lubią nie tylko czytać Kafkę, ale też przeżywać to, co zostawia.

❓ Nie wiem, jak Kafka to zrobił, ale ta książka – choć niepozorna, dziwna, urwana – została...

Choć mniej znana niż Proces czy Zamek, Ameryka to wyjątkowa powieść w twórczości Kafki, pełna ironii i surrealistycznego humoru. Opowiada o młodym Karlu Rossmannie, który wyrusza do Stanów Zjednoczonych, by rozpocząć nowe życie. Karl zmaga się z chaosem, niesprawiedliwością i nieprzewidywalnością świata, który zdaje się go przytłaczać. Powieść, choć mniej duszna niż inne dzieła Kafki, wciąż nosi w sobie charakterystyczny dla autora motyw alienacji i bezradności wobec świata.

Choć mniej znana niż Proces czy Zamek, Ameryka to wyjątkowa powieść w twórczości Kafki, pełna ironii i surrealistycznego humoru. Opowiada o młodym Karlu Rossmannie, który wyrusza do Stanów Zjednoczonych, by rozpocząć nowe życie. Karl zmaga się z chaosem, niesprawiedliwością i nieprzewidywalnością świata, który zdaje się go przytłaczać. Powieść, choć mniej duszna niż inne...

Szalom towarzysze! Piękna książka o dojrzewaniu w Ameryce!

Szalom towarzysze! Piękna książka o dojrzewaniu w Ameryce!

Nieskończona powieść o nieporadnym 16-latku. Ciężko wczuć się w samotność bohatera kiedy jest tak irytujący i nieasertywny.

Nieskończona powieść o nieporadnym 16-latku. Ciężko wczuć się w samotność bohatera kiedy jest tak irytujący i nieasertywny.