Gruba tańczy

Liryczna opowieść o dwóch rodzinach, z których pierwsza musiała przestać istnieć, by druga mogła zaistnieć. Pogmatwana historia w skali makro plącząca ludzkie losy w skali mikro. I cały wszechświat do dźwigania w ramionach, bo okazuje się, że nieistnienie ma ogromny ciężar dla tych, co pojawili się później, choć pierwotnie w scenariuszu ich nie było. Przejmująca gawęda o rodzinnych tajemnicach ukrytych w pudełku ze zdjęciami. Kamień może ciążyć, ale może być też cenną kotwicą w życiu. Warto poznać tę historię.

Jarniewicza znam - znałem - tylko jako genialnego tłumacza i równie genialnego znawcę poezji (anglojęzycznej) i sztuki przekładu od strony nie tyle teoretycznej, co eseistycznej. Wiersze autora czekały sobie na półce, aż wreszcie zaczęły z niej złazić, i niech tak będzie, bo to, co on pisze, wciąż zaskakuje i wciąż porusza, i to na najróżniejsze sposoby. Po pierwsze - są z tym tomie najciekawsze tytuły wierszy, najciekawsze na skalę światową! Oto niektóre: Dobranoc ci przez klamkę Wiersz na suszonym sztokfiszu Siwe oczka stuśnij Delikatny bodziec powoduje eksplozję i masz Z kodeksu karnego, wydanie szesnaste Po drugie - tyle tutaj drgnień nerwów, wciąż kolejne, wciąż inne, choćby w wierszu tytułowym, to odrodzona Konopnicka, bo i ludowe, i społeczne trochę, i niewystraszone sentymentu. Piękne. Zdaje się, że cała książka, co zresztą sugeruje tytuł, to zawodzenie zranionej, opuszczonej duszy. Choćby w "Wiatr dziurami przelatuje". Po trzecie - Jarniewicz potraf zrobić z językiem co zechce, zresztą nie byłby genialnym tłumaczem, gdyby tego nie potrafił. "Korki, gwizdki, fajerwerki, żniwo się otwiera, krew gra. Kiedy mówią: rzeka, na języku: piach." Są tu też dwie powieści skondensowane do formy wiersza na jedną stronę - "Ten sobie mówi...", o ojcu, najdziwniejszy wiersz o ojcu, jaki czytałem; i "Polityka rodzinna" - toż to saga w kilku tomach, tutaj ujęta w trzech strofach. Niewiarygodne... I po czwarte wreszcie - piękna okładka (Wojciech Świerdzewski),idealnie dobrana do zawartości. Książka, do której będzie się wracać.

“...świat widzieć w jednym ziarnku piasku...” i ślad po stopach !? ? Julia Fiedorczuk urodzona w 1975 roku w Warszawie. polska poetka, pisarka, tłumaczka i krytyczka literacka, doktor habilitowana, nauczycielka akademicka w Instytucie Anglistyki UW i współtwórczyni (wraz z Filipem Springerem) Szkoły Ekopoetyki przy Instytucie Reportażu, laureatka Nagrody Poetyckiej im. Wisławy Szymborskiej 2018. Poetycki debiut "Listopad nad Narwią" (Legnica 2000) nagrodzony przez Polskie Towarzystwo Wydawców Książek. W 2005 została wyróżniona austriacką nagrodą Huberta Burdy za wiersze, które ukazały się w czasopiśmie „Manuskripte” w przekładzie Doreen Daume. Nominacja do Nagrody Literackiej „Nike” 2016 za powieść "Nieważkość". Laureatka Nagrody Poetyckiej im. Wisławy Szymborskiej 2018 za tom "Psalmy" oraz nominowana za ten tom do Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej „Silesius” 2018 w kategorii książka roku. W roku 2021 nominacja do Nagrody Literackiej m.st. Warszawy za powieść "Pod słońcem".

Autor ( 1901 - 1938 ),jego twórczość ewoluowała od skandalizującej poezji pełnej buntu, nonsensu i skandali do literatury socrealistycznej o silnym wydźwięku społecznym i komunistycznym, często poruszającej tematykę walki klasowej. Po opuszczeniu Polski zamieszkał w ZSRR gdzie stał się czołowym twórcą literatury socrealistycznej. Jakub Szela, ur. 1787 r. we wsi Smarżowa, żeby nie iść do wojska uciął sobie dwa palce u lewej ręki. Dwie ( trzy ? ) pierwsze żony zakatował na śmierć !!! Opinia we wsi posądzała go o obrabowanie i zabicie Żyda Maślanki. Mieszkańcy wsi wybrali go na deputowanego, czyli przedstawiciela chłopów w sporach z dworem, cieszył się wśród nich dużym posłuchem. W 1845 r . Szela przygotował nawet postulaty do władz proponujące uwłaszczenie chłopów. Od władz austriackich pobierał regularną pensję za szpiegowanie właścicieli dworów. Zaplanowaną na pierwsze miesiące 1846 r. insurekcję władze pruskie i rosyjskie szybko spacyfikowały siłami wojska i policji. Austriacy zrobili to samo rękami chłopów !!! Miejscowy starosta zezwolił Szeli na zabijanie, bez ograniczeń i z gwarancją bezkarności, przez jedną dobę !!! Po tym czasie tylko na okaleczanie, palenie dworów i doprowadzanie szlachty do cyrkułu. Płacono 5 florenów za zdrowego, 8 za okaleczonego i 10 ZA ZABITEGO !!! Siedziba cyrkułu w Tarnowie spłynęła krwią, bo doprowadzanych ziemian mordowano na progu starostwa. Po rabacji internowany w Tarnowie, odznaczony złotym medalem honorowym i wstęgą. Po dwóch latach został zesłany na Bukowinę gdzie dostał 30 - morgowe gospodarstwo i kredyt na budowę domu. Zmarł w wieku prawie 80 lat, nigdy nie okazał skruchy, ale zawsze skarżąył się na niewdzięczność władz austriackich. Do tej pory z jakiś szczurzych nor wychodzą apologeci Szeli. No cóż, życzę im żeby życie kopnęło ich tak jak autora książki... w 1938 r. został przez NKWD aresztowany i zamordowany !!! Książkę POLECAM, bo mimo wszystko to ważne dzieło w polskiej historii literatury !!!

Po wiersze współczesnych poetów sięgam z reguły z wewnętrzną rezerwą. Czasami mam wrażenie, że za bardzo stawiają oni na szokowanie czytelnika i z niezrozumiałym dla mnie upodobaniem stosują najwymyślniejsze udziwnienia, co daje efekt przerostu formy nad treścią. Dlatego też z obawą sięgnęłam po „Próby negocjacji”. Wiersze Marty Podgórnik są mocno fizjologiczne, dużo w nich fizyczności przy jednoczesnym osamotnieniu bohaterki-narratorki. Jest w nich tęsknota za bliskością, przy równoczesnym rozczarowaniu tym, jak ta bliskość wygląda. Jest pewna wegetacja w świecie symbiotycznie złączona z niezgodą na to, jak rzeczywistość wygląda i jakie miejsce zajmuje w nim podmiot liryczny. ”Próby negocjacji” to debiutancki, nastoletni tomik poezji. I to nastoletnie odczuwanie siebie samej i wszystkiego naokoło jest w tych wierszach bardzo widoczne. Przy czym trudno mówić o jakimś ogromnym buncie, dominuje jakieś zniechęcenie, a samobójcza próba zdaje się być bardziej manifestacją niż potrzebą ucieczki od życia. Wiersze Podgórnik zrobiły na mnie bardzo dobre wrażenie. Ich estetyka współgra z moim gustem. Zresztą, jest w nich wiele z klimatów, które pamiętam z liceum i może pewna wspólnota przeżyć i doświadczeń pokoleniowych wpływa na mój odbiór tej poezji? Marta Podgórnik pisze po prostu w języku, który rozumiem na wszelkich możliwych poziomach i jej wiersze są dla mnie emocjonalnym przeżyciem. A przecież o to chodzi w poezji…

Utożsamiam się z Dyciowym brakiem ciała (nie tylko swojego),z niepewnością co do własnej tożsamości, z przeświadczeniem, że lepiej być nikim, niż udawać kogoś, kim się nie jest. Pewnym można być tylko pustki i braku. Wszechmocni są bogowie nicości, w dodatku lubią poezję.

Jak na poezję współczesną, która nie zawsze do mnie trafia, to te wiersze postrzegam jako wyjątkowo udane. To też pierwsze moje spotkanie z Jakubowską-Fijałkowską. I chyba nie ostatnie. Podoba mi się drapieżny charakter jej poezji, w której autorka odrzuca wstyd, konwenanse, poczucie winy. Z pełną podziwu otwartością pisze o śmierci, homopłciowości, starości, brzydocie, samotności, seksie, kobiecości i cielesności. Jak dla mnie, to poetka nader feministyczna, szczera i bezkompromisowa. Z wypracowanym warsztatem poetyckim – to czuć. Przeszkadzało mi jedno, mianowicie czasem zamiast skupić się na spajającej cały utwór puencie, w zakończeniu wiersza pojawia się jakiś wulgaryzm bądź kontrowersyjny obraz. A sam szok nie powinien stanowić fundamentu literatury.

24 wiersze tkane przeróżnymi warstwami słów, a do tego połączone ze sobą delikatnymi nićmi ukrytych znaczeń. Zestawienie poplątane, w którym można dłubać w poszukiwaniu znaczeń. I jaki uzyskamy efekt? Zaskakujący, tak jak ostatnie wersy każdego utworu w tym tomiku. Sięgając po raz kolejny do lektury, odkrywamy nowe zakamarki „Stacji wieży ciśnień” Dawida Mateusza, tworząc tym samym jej coraz pełniejszy obraz, który mimo to pozostaje nieodgadnioną awangardową miniaturą. Większość recenzji klasyfikuje ten tomik do poezji zaangażowanej, czyli naszpikowanej problematyką ideologiczną oraz społeczną. Według mnie jest to głos młodego, wrażliwego mężczyzny, który przesiąknięty wychowaniem, edukacją oraz relacją z kobietą postrzega świat w ciemnych barwach. Pełna recenzja na: http://moznaprzeczytac.pl/stacja-wiezy-cisnien-dawid-mateusz/

Dosyć odważna pozycja. Niektórzy pewnie zaklasyfikowaliby ten tomik, jako wulgarny. Na szczęście Poetka nie pisze banałów o zakochanych, złotej jesieni i zachodach słońca (co wielu dziś ceni u osób uprawiających trudną sztukę grafomanii). Przekaz jest konkretny i jasny, nierzadko brutalny. Są sprawy, o których się nie mówi, ale o których się pisze. I Poetka właśnie opisuje świat, o którym mało wiemy, a jest na wyciągnięcie ręki, zakamuflowany słodkim gównem, które na co dzień spożywamy, nawet o tym nie wiedząc.

Nietrudno znaleźć we współczesnej literaturze krytykę obecnego stanu świata, narodu, ale trudno jest znaleźć utwory, w które wlepione zostają teorie ekonomiczne: z obowiązkowo wkręconymi motywami najmu/wynajmu (raczej wynajmu),komputerów i innych atrybutów dużego polskiego miasta A.D. 2018 uważam, że ten tomik całkiem działa.

Jeden z najlepszych i najdojrzalszych debiutów poetyckich ostatnich lat. Książka wcale nie o polityce i nie o wojnie (wbrew tytułowi i recenzentom, którzy chyba zbyt uważnie jej nie przeczytali),ale o pożądaniu, tęsknocie, samotności, rozpaczy, śmierci i – przede wszystkim – o miłości. Eksperymenty z formą nie rozpraszają odbioru całości, narracja poetki, Agaty Jabłońskiej, zwrócona jest do wewnątrz i iluminuje słowami na granicy wizji, snu i nieświadomości: przede wszystkim dotyka autentyzmu osobistych doświadczeń, a to w poezji nie tylko dzisiaj, ale i w ogóle niewielu piszącym się udaje. Być może kilka wierszy wydaje się zbytecznych, kilka zbyt banalnie utkanych, ale momenty uspokojenia są tylko chwilowymi zmianami taktu w iskrzącym się tempie narracji gęsto naładowanej skrajnymi emocjami i niejednokrotnie psychedelicznymi wizjami. Zwyczajność słowa i prostota jest metodą spojrzenia na najtrudniej wypowiadalne, a co jednocześnie w momencie wizji otwiera sensorycznie na szerokie bezmiary interpretacji. Raport wojenny oddaje – a jednak – walkę ciała, czyli słowa, ze swoimi granicami, niejednokrotnie można mieć poczucie, że podmiot/ka próbuje wyjść poza granice skóry i głosu, ale grzęźnie w milczeniu już nie własnej niemożności, ale tych do których się zwraca. Stwierdzenie dzisiaj niemodne, ale ta mocno krawędziowa, w niuansach surrealistyczna, poezja Agaty Jabłońskiej – bez względu na to czy Autorka tak zamierzyła lub nie – jest w swojej językowej namiętności głęboko mistyczna i duchowa.

Kopyt przede wszystkim ma manierę świeżo upieczonego lewicującego studenta filozofii albo kulturoznawstwa, który właśnie odkrył słowa "dyskurs" i "paradygmat", ale poza tym zbiór bronią dobre momenty, do których należą na pewno "paradygmat" (o ironio),"z zastanowienia się wynika rytm i piękno rzeczy", "nowa jakość", "wywiad" i "my delicje".