Dom dzienny, dom nocny

Zbiór trzech opowiadań, właściwie opowiadania są dwa i jest także fragment książki. Przyznaję bez bicia, że twórczość pana Pilcha kompletnie do mnie nie przemawia. Dużo powtórzeń, właściwie nic się nie działo, ani w otoczeniu pacjentów szpitala, Anie w ich głowach. Autor przeskakiwał z myśli do myśli, nie rozwijając żadnego wątku. Ale być może to akurat kwestia wyrwania fragmentu z większego utworu. Natomiast przy opowiadaniu pani Tokarczuk i pana Stasiuka było zupełnie inaczej. Bohaterowie są, żyją, działają, analizują. Zmienia się otoczenie, zmienia się kontekst. Nie ma zbędnych powtórzeń, jest wartko. I czuć że to polskie święta 🫣 karp w wannie, wódka, rozmowy egzystencjonalne. Nic tylko „żywy czy na miejscu”.

Jeśli lubicie babcine opowieści, to będzie książka dla Was. Opowieść bez początku i końca. Bardziej "przestrzenna" niż linearna :) Bo jak to wspomnienia, pojawiają się w danym momencie, potem przeskakują, wracają - sami przecież wiecie jak to jest. No i tak podążamy z historiami - wspomnieniami poprzez miejsca, czasy, przedmioty i ludzi, których w większości już nie ma...

"Saturn" Jacka Dehnela to powieść o losach i z perspektywy męskiej linii rodu Goya zaczynająca się od sukcesów Francisca, przez historię Javiera i ostatnie ogniwo Mariano. To podobnie jak "Buddenbrookowie. Dzieje upadku rodziny" Thomasa Manna historia upadku potęgi. W obydwu wypadkach potęga pochodziła ze sprawczości i talentu nestora rodu, niestety z tego samego powodu doprowadziła do nieporadności i pasożytniczego trybu życia jego potomków. "Saturn" to książka o historii rodziny, ale to też wniosek, że każdy człowiek, każde pokolenie powinno samo budować świat, dążyć, planować, bazować na swoich zasobach. Życie na bazie zasobów rodziny prowadzi do zguby i niezasadnego poczucia wielkości, będącego tylko pustą manierą. Po przeczytaniu całej książki mam poczucie, że powinnam przeczytać ją drugi raz, bardziej systematyczne, z rozrysowany drzewem genealogicznym. Cóż, "Czarodziejska Góra" dawno temu mnie zachwyciła, "Saturn" jest ciekawy, dobrze napisany, jednak utwierdziłam się w przekonaniu, że nadal zostaję wierna Wokulskiemu i jego ideom. Nie przekonuje mnie teza, że stalkował Łęcką, raczej stracił przy niej głowę zmierzając ku samozagładzie. Mierzi mnie Łęcka stanowiąca ostatnie ogniwo upadającego rodu z powodu głupoty, marazmu życiowego, egzaltacji, egoizmu i pustostanu emocjonalno-aksjologicznego.

Ta książka to fajnie umiejscowiona obyczajowa opowieść, kryjąca w sobie znacznie więcej. Można tu znaleźć wiele filozofii, ale egzystencjalne rozważania, które sporo też traktują o duchowości, są w E.E. podane w lekkiej, wyważonej (przynajmniej dla mnie) formie. Fabuła nie jest wartka, ale czyta się ten tekst bardzo przyjemnie, wciągnąłem się i nie pamiętam, kiedy tak szybko przeczytałem ostatnio całą książkę. Widać, że Olga Tokarczuk jest czułą myślicielką, bo optyka w tej powieści zbliża nas do wnętrza jej bohaterów (zarówno dzieci, jak i osób starszych) i skupia się na wielu tajemnicach naszej egzystencji. Jest tu wszytko, od dziecięcych zabaw, dorastania czy macierzyństwa, przez psychologię i historię po mistykę śmierci oraz wielkie kwestie naszego istnienia. PS. Bliźniaczki rządzą w tej rodzince. Jest tu też trochę lekkiego humoru.

Rozumiem szlachetne intencje, nie sposób nie docenić wielkości nazwisk zgromadzonych twórców. Ale co to ma wspólnego z tworzeniem wysokiej jakości literatury, rozumianej jako przemyślany, zwarty i jednorodny przekaz artystyczny? Oczywiście, doświadczony koń bruzdy nie popsuje. Lecz to jeszcze nie powód, aby prowadzać go po jakichś chaszczach.

Duża przyjemność. Zbiór opowiadań przynajmniej dobrych, najbardziej przemówiły do mnie: "Szkocki miesiąc", "Wieczór autorski", "Che Guevara", Profesor Andrews w Warszawie", "Życzenie Sabiny", "Próba generalna".

Ze wszystkich książek Masłowskiej, które przeczytałam, ta wypada u mnie najgorzej. Uważam, że „Wojny polsko-ruskiej” już nic nie przebije. Rozumiem zamysł powieści i doceniam wykorzystanie piosenki hiphopowej jako formy podawczej, ale po pewnym czasie książka bardzo mnie zmęczyła i poprowadziła donikąd. Wiem, że taki był zamysł autorki, ale w jej debiutanckiej powieści wszystko zbiegło się w jakiejś kulminacji. Po tej pozycji spodziewałam się czegoś lepszego.

🖤🏚️ Z jednego domu robi się tu cała epoka 🏚️🖤 ⭐ Moja ocena: 9/10 — Widnokrąg mocno mnie wciągnął i naprawdę we mnie został, bo to nie jest tylko popis stylu ani sama „ładna” opowieść z pamięci, ale książka, która niesie wielki ludzki i historyczny ciężar. Jest z czego tę pamięć budować: wojna, wysiedlenie, bieda, choroba ojca, ciężar matki, wieś, powojenne miasto, ideologia wciskająca się ludziom do głów, a obok tego dojrzewanie, wstyd, pożądanie, śmierć i cała masa postaci, które nie są dekoracją, tylko żywym światem. 📍 Z jednego życia wyrasta cała epoka 📍
 Piotr opowiada o sobie, ale tak naprawdę opowiada też o Polsce przeoranej wojną i powojniem. O świecie, w którym nic nie jest abstrakcją. Wojna nie przychodzi tu w formie wielkich historycznych haseł, tylko wchodzi ludziom do domu, do jedzenia, do ubrań, do lęku, do choroby i do relacji między bliskimi. Bieda nie jest „tematem”, tylko codziennym tłem istnienia. Ojciec gaśnie, matka dźwiga wszystko na sobie, rodzina żyje między upokorzeniem, zaradnością i resztkami dawnego porządku. A wokół tego kręcą się dziadkowie, wujkowie, wieś, sąsiedzi, schody, wzgórze, równina — cały ten świat ma ciężar prawdziwego przeżycia, a nie literackiej makiety. ⚔️ Wojna i powojnie bez wielkich słów, za to boleśnie konkretnie ⚔️
 Bardzo mi się podobało, że Myśliwski nie musi robić wielkich deklaracji, żeby pokazać grozę czasu. Wystarczy kilka scen, kilka ludzi, kilka przedmiotów i już czuć, jak historia człowieka ściska za gardło. Wieś pod okupacją, strach, niedostatek, później wysiedlenie i powrót, a po wojnie nowy nacisk — już nie niemiecki, tylko ideologiczny. Szkoła, Stalin, zebrania, „słuszne” słowa, wtłaczanie młodych w gotowe formy — to wszystko robi mocne wrażenie właśnie dlatego, że nie jest napisane jak wykład o systemie, tylko jak doświadczenie chłopaka, który czuje, że świat chce mu wejść do środka i mówić za niego. 👤 Ludzie nie z tła, tylko z krwi i kości 👤
 Matka jest tu dla mnie jedną z najmocniejszych postaci — nerwowa, pęknięta, ambitna, zła na los, śmieszna i tragiczna zarazem, a przy tym strasznie ludzka. Ojciec z kolei ma w sobie kruchość, czułość i przegraną godność, która długo zostaje w głowie. Do tego dochodzi cała rodzina ze wsi: wujkowie, wujenki, dziadkowie, ich język, ich tarcia, ich codzienna szorstkość i troska. Nawet Kruczek nie jest tu „po prostu psem”, tylko kimś naprawdę obecnym, wpisanym w emocjonalny krajobraz tej opowieści. I bardzo mocny jest też wątek panien Ponckich — dwóch sąsiadek z góry. To nie są tylko barwne figury z tła. Jest w nich jednocześnie śmieszność, samotność, czułość, niespełnienie i jakaś dziwna mieszanina erotyzmu, żalu oraz społecznego zawieszenia. Ten motyw naprawdę zostaje. 🧠 Pamięć mówi tu tak, jak naprawdę mówi człowiek 🧠
 Najbardziej czułem to, że pamięć Piotra nie idzie równo. Wraca, zapętla się, powtarza, zatrzymuje na szczególe, po czym nagle odbija gdzie indziej. Dla części czytelników to może być wada, ale dla mnie właśnie to jest jedna z prawd tej książki. Człowiek naprawdę tak pamięta: nie linearnie, tylko falami. I u Myśliwskiego to nie jest sztuczka formalna, tylko bardzo naturalny rytm ludzkiego wnętrza. Dzięki temu Piotr nie brzmi jak „bohater literacki”, tylko jak ktoś z krwi i kości, kto naprawdę próbuje zrozumieć siebie, swoich bliskich i świat, z którego wyrósł. 📖 Widnokrąg to dla mnie powieść o tym, że człowiek nie składa się z samych wydarzeń, tylko z tego, co te wydarzenia z nim robią i jak nosi je w sobie przez lata. A Myśliwski potrafi z wojny, biedy, rodziny, wstydu, pożądania i pamięci zbudować coś jednocześnie bardzo prostego na powierzchni i bardzo głębokiego w środku. I właśnie dlatego ta książka tak mocno zostaje.

Gdybym miała określić „Kamień na kamieniu” jednym słowem – choć byłoby to bardzo trudne, bo zawsze powieści Pana Myśliwskiego wzbudzają we mnie ogrom myśli i odczuć, które ciężko ubrać w słowa – niemniej, gdybym spróbowała, to powiedziałabym, że jest to powieść balansu. Balansu między akcją a refleksją, humorem a typową dla Pana Myśliwskiego melancholią, prostotą, a wręcz prostackością, naiwnym sposobem myślenia bohaterów, a filozofią dotykającą spraw fundamentalnych. Po przeczytaniu „Widnokręgu” i „Traktatu”, mam wrażenie, że w „Kamień na kamieniu” ten balans został w wyjątkowy sposób złapany i to właśnie za to tę powieść najbardziej cenię. Niewiele w literaturze jest powieści tak prawdziwych i wiarygodnych, jak właśnie „Kamień…”. Pan Myśliwski jak mało kto potrafił przedzierzgnąć się w prostego chłopa i z jego gawędy stworzyć piękną, wręcz poetycką opowieść. Ale poza tym balansem, jest zresztą nie tylko w „Kamieniu…”, ale też i w innych powieściach Pana Myśliwskiego, jakiś taki walor, obok którego nie mogę przejść obojętnie, coś bardzo bliskiego i osobistego. Jakby ktoś ze mnie wyrwał kawał mojej tożsamości i wsadził między karty książki. Może chodzi o obraz tego zupełnie zwyczajnego, domowego życia, może ten smutek, który w naszym polskim krajobrazie gdzieś nieustannie się przewija, a wreszcie może chodzi o ten chłopski sposób myślenia – pokorne godzenie się z przeciwnościami losu i cierpliwość, która jest dziedzictwem po moich przodkach. Nie wiem, pewnie wszystko po trochu, ale to powoduje, że czytając „Kamień na kamieniu” czułam się jak w domu, za co bardzo Panu Myśliwskiemu dziękuję.

Majstersztyk! Tryby wielkiej machiny narracyjnej, obracające powoli wszystkimi elementami opowieści. Opowiedziana historia, ta która teoretycznie jest głównym wątkiem (Feuchtmeier) ma charakter pretekstowy. Jest poziomem zero, na którym (i pod którym) budowana jest cała misterna konstrukcja tej książki. Tak naprawdę ta powieść jest o tworzeniu, o tym jak pisarz pracuje i z czym się mierzy. Jako miłośniczka komentarzy metatekstowych nie mogę nie zachwycić się opowieścią snutą w ten sposób (chociaż snucie brzmi na to nieco zbyt poetycko, bo choć nie odmawiam "Trybom" metaforyki, to odczuwam potrzebę bardziej technicznego języka, mówienia o konstrukcji). Czytanie było dla mnie czystą przyjemnością, warto było się nieco wysilić, żeby nadążyć za budowanymi tu strukturami i być w stanie śledzić wątki. Niesamowicie ciekawy był sposób przedstawienia narratora, w fantastyczny sposób pogłębiający szkolny banał, że narrator jest też bohaterem (ale tutaj przecież narrator nie jest pierwszoosobowy). To nie jest powieść do czytania w tramwaju ani gdzieś na szybko, w biegu. Jest niepozorna rozmiarem, acz wymagająca. Trzeba jej poświęcić trochę czasu i cierpliwości, ale naprawdę warto.

Książka nie jest nowością. Natomiast bardzo lubię twórczość Stefana Chwina. Tematyka wojny i powojenne losy ludzi zamieszkujących Wolne Miasto Gdańsk są bardzo ciekawe. Tygiel Polaków i Niemców na tych terenach jest bardzo interesujący. Czas wojny, a w samym "Hanemannie" tematyka powojennego wysiedlania Niemców jest niezwykle ciekawa.

Gdyby to była realistyczna książka, można byłoby ją zaliczyć do literatury, powiedzmy z nurtu “radości z odzyskanego śmietnika”, bo tu m. in. tak ukazany ukazany świt Niepodległości w 1918 r. Ale to książka, w której fabuła ma najmniejsze znaczenie. W przeciwieństwie do języka, bo fraza znów niezwykle oryginalna, jak w niedawno czytanej “Skazie”, której jednak ta książka nieco jednak ustępuje. Oryginalna to rzecz, do czego Autorka ma wybitną skłonność i aczkolwiek tematycznie zupełnie inna niż tamta, to pokrewieństwo z nią zdradza m. in silnie zaakcentowana bezcelowość ludzkich starań… Język także na tym samym mistrzowskim poziomie. Jako wyborna stylistka, Tulli posługuje się zdaniami, jakich przeciętny Autor dziś już nie tworzy, a przeciętny czytelnik nie trawi. Dla mnie to oczywiście największa wartość, zaraz po oniryczności tej prozy. Na szczęście to nie żadne reality, zwłaszcza że w centrum narracji jest rozpad rzeczywistości, kres marzeń głównych bohaterów, szaleństwo czy śmierć ważnych mieszkańców fikcyjnych Ściegów, leżącego gdzieś nad morzem miasteczka z pruskiego zaboru. Autorka na szczęście nie przywiązuje wagi do topograficznych i nie tyko szczegółów, dzięki czemu wraz z nią dajemy się ponieść fali niezwyczajnych zdarzeń. Magdalenie Tulli bliżej tu do klimatów Schulza czy Marqueza niż do dokumentowania historii, która jest tylko pretekstem do ukazania oryginalnych bohaterów poszczególnych części Autorka nie byłaby sobą, gdyby obok braku tradycyjnej narracji wprowadziłaby tu jednego bohatera. W centrum są tu bowiem kolejno trzy osoby, będące główną osnową każdej z trzech części, poświęconych kolejno: cierpieniu, konsumpcjonizmowi a na koniec szaleństwu. To taki niezwyczajny świat, w którym np. pieniądze z czasem bledną a zdjęcia ciemnieją. “To zły znak, najgorszy jaki może być [to ich zdjęcia ciemnieją] – denerwowały się pokojówki. – Wy głupie, pod koniec oszczędzał odczynniki, ot i wszystko – śmiał się z nich chłopiec od aptekarza, który znał się na rzeczy”. I tak do końca ten nieskończony dialog między tym co nierzeczywiste, a tym, co realne…. Nieco cytatów dla zachęty: “Byli to bowiem weseli grenadierzy o twardych sercach, którym życie wydawało się wszystkim, czego tylko można zapragnąć i czym prawie nigdy nie bywa”. “W fabryce płyt gramofonowych Neumanna szlachetne tenory, butne barytony, budzące grozę lub wesołość basy i przejrzyste jak szkło soprany wtłaczano z pomocą niemelodyjnie hałasujących maszyn w czarną materię ebonitu, gdzie pozostawały niewidoczne, lecz słyszalne, na zawsze owinięte w bawełnę niezrozumiałych włoskich słów”. “Garnizon szwedzki lepszy jest od rosyjskich, pruskich i austriackich pod każdym względem, tak jak szwedzki zabór lepszy jest od wszelkich innych możliwych zaborów”. “Werble, rechocąc prostacko, podawały takt dufnym puzonom, trąbka trąbiła, że życie jest piękne, a skrzypce, ledwo nadążając, z pijackim łkaniem skarżyły się, że za szybko ucieka”. “Proklamację o utworzenie Królestwa Polskiego odczytał mieszkańcom Ściegów drugi z kolei niemiecki komendant miasta”. “Nie było już w Ściegach niczego, co odwróciłoby uwagę cudem ocalałych żołnierzy od kałuży piwa na stole, po której wozili palcami, otwierając kanały łączące odległe jeziora, przekształcając małe zatoczki w ogromne oceany, zatapiając ostatnie skrawki suchego lądu”. “Kiedy gotyckie litery kolejowych napisów stały się już prawie niewidoczne, gimnazjaliści pozrzucali tablice wespół z uczniami szewskimi i piekarczykami. Podeptali niemieckie napisy i odebrali broń żołnierzom z kolejowego patrolu”. “Trzecim i ostatni niemieckim komendantem Ściegów był pijanym feldfeblem, nawykłym do dźwigania papierów i wycierania rękawem krzeseł. Jego samozwańcze rządy utrzymały się od śniadania do obiadu”. “Nikt już nie płakał, nawet narzeczone zabitych szeregowców. Zabrakło bowiem soli, która jest – jak wiadomo – esencją łez”. “Zagłodzeni oberwańcy wypatrywali po kałużach jakiegoś kartofla, żeby go podnieść i zjeść, choćby na surowo. Ale nie było ani jednego, bo skąd miałby spaść?”. “Na straganach leżało wszystko oprócz żywności. Ta jakby zapadła się pod ziemię, kryjąc się przed niepewnymi koronami polskimi i niemieckimi markami”. “Znali się na wszystkim, mogli od ręki sprzedać fałszywe portugalskie paszporty oficerom Wrangla albo na zlecenie upłynnić pakiet bezwartościowych przedwojennych akcji kolei transsyberyjskiej”. “Tango nieustępliwym rytmem pulsowało w skroniach pod kropelkami potu, przez chwilę każdy brał jego brutalność za własną i ledwo utrzymywał ją w ryzach, z fordanserką w jaskrawym makijażu balansując na przeciągniętej strunie, na granicy światła i mroku, miłości i nienawiści, życia i śmierci”. “Wyruszył do Buenos Aires w trumnie obłożonej lodem, z kopią listu przewozowego przyklejoną na wieku, mając w plecach ranę od sprężynowego noża”. “– Czy ja żyję? – pytał właściciel hotelu niknącym głosem. – Sam pan wie, drogi panie Lapidus - odpowiadał doktor, odkładając słuchawkę. – Skoro pan zadał pytanie, zna pan i odpowiedź”. “– Życie – mówił – samo w sobie nie jest ani złe, ani dobre. Tak samo śmierć. Cała rzecz w proporcjach. Niestety, drogi panie, jak ze wszystkim, tak i z tym, najtrudniej utrafić w punkt”. “Chorzy na tyfus marudzili długo, nie mogli się zdecydować, czy chcą żyć, czy umrzeć. – Wyzdrowieć? Żeby znowu obnosić nicowane łachy? – za plecami śmiali się szorstko z doktora”. “Rozeszły się pogłoski o jakimś krawcu z gromadą dzieci, który po śmierci, tak jak za życia, spędzał dnie i noce nad robotą. O młodej matce, która nie chciała położyć się do trumny, zajęta kołysaniem niemowlęcia. O jedynaczce, której dla świętego spokoju pozwolono nacieszyć się nową lalką. Jakiś zazdrosny mąż rzekomo pragnął uniemożliwić wdowie ponowne zamążpójście, jakaś skąpa żona po śmierci codziennie przeglądała domowe rachunki, szukając dziury w całym”. “Nikt nie zapłakał. Ani nad kupcami, którzy spłonęli, zabarykadowani w swoich sklepach. Ani nad szwaczkami pogrążonymi w ciemnościach. Ani nad pijanymi marynarzami, którzy poszli na dno. Ani nad oszukanymi żołnierzami wielkiej wojny. Ani tym bardziej nad małpami”. “Kolejne wydarzenia zagubiły się w nadciągającym mroku, spowolniały w mroźnym powietrzu. Skąd brać nowe opowieści?”.

Uroki okresu dojrzewania pośród PRL-owskiej szarzyzny drugiej połowy lat 60., gdzie pierwsze drżenia serca wywołane przez piękną, tajemniczą nauczycielkę francuskiego są owocem zakazanym zwisającym z tej samej gałęzi, co bycie w pełni sobą, czyli w wypadku narratora - wrażliwym intelektualistą pragnącym żyć, tworzyć i uczestniczyć w swojej epoce po swojemu, wedle własnych zasad, a nie narzuconych mu przez reżim. Innymi słowy, rozbudowany romans osadzony w trudnych czasach młodości autora powieści. Główną osią akcji jest fascynacja bezimiennego protagonisty na punkcie nowej dyrektorki szkoły, która zaczęła uczyć jego klasę języka francuskiego. Oschła, zimna, profesjonalna, olśniewająca, śliczna, niedostępna stanowi obiekt zainteresowania praktycznie każdego ucznia, jednak nikt nie wkłada tyle trudu i przemyślanego wysiłku, aby czegoś się dowiedzieć o enigmatycznej Madame, a co dopiero do niej zbliżyć. Paradoksalnie, to właśnie ten wątek wypada najsłabiej. Wiele stron poświęconych na analizowanie każdego zachowania pożądanej kobiety, przeplatane z horrendalną ilością nawiązań do klasyków literatury zachodniej, potrafi na dłuższą metę znużyć czytelnika, jakkolwiek wiernie oddaje fiksację głównego bohatera. Można dopatrzeć się w tym znamion autoironii, biorąc pod uwagę, że w książce pojawia się podobny zarzut nadmiernej samoanalizy względem Simone de Beauvoir. Sam główny bohater, będący w klasie maturalnej, a cytujący z pamięci całe monologi z licznych dramatów, niekiedy w oryginale nienaganną francuszczyzną, nie wydaje się zbyt wiarygodny. Oczywiście, istnieją przypadki takiego humanistycznego geniuszu, jednak dużo bardziej podczas lektury wybija się wrażenie, że to ponad 50-letni autor przemyca swoje obycie i swą "cultivée personnalité" do charakteru nastolatka w imię spójności narracji. Jako oś napędowa akcji powieści, wątek zbliżania się do Madame stanowi jednocześnie istotną siłę książki, ponieważ na nim budowane jest to, co według mnie stanowi jej największą wartość, czyli obraz rzeczywistości tamtych lat oraz wiele refleksji natury filozoficznej, politycznej, czy też literackiej. Naturalnie wyłącznie w takim stopniu, w jakim dotyczą narratora, aczkolwiek to wciąż bardzo wartościowa perspektywa - wychowanka Polski Ludowej, bezkompromisowego buntownika, wykształconego wedle dobrej tradycji, obnażającego co i rusz absurdy otaczającej go socjalistycznej rzeczywistości, zwłaszcza na płaszczyznach kultury i nauki. Nie jest to polemika z reżimem na miarę chociażby Tyrmanda, ale też nie taki jest jej cel. To wyraz sprzeciwu wobec tłamszenia jednostek, które chcą same decydować o swoim losie, rozwijać się w wybranych przez siebie kierunkach i dokładać cegiełkę do postępu cywilizacji wedle własnych kryteriów, a nie sztywno narzuconych schematów. To tęsknota za tym, co znane z dalekich, nieoficjalnych przekazów zza żelaznej kurtyny, a nieakceptowanych przez moskiewskich możnowładców tej części świata. Ten ciekawy materiał do odtwarzania przez czytelnika zeszłowiecznych realiów mimo wszystko stanowi dalszy plan i niejednokrotnie traci na rzecz głównego wątku, a szkoda. Mimo wszystko pierwszoplanowa fabuła sama w sobie nie jest zła, to wciąż interesująca, bardzo ciekawie poprowadzona historia, chociaż bez wątpienia dałoby się z niej wyciąć nieco introspekcji bez utraty jakości. W końcu, jak głosi cytat Schopenhauera zamieszczony przed pierwszym rozdziałem: "Romansopisarz powinien dążyć nie do tego, by opisywać wielkie wydarzenia, lecz by małe uczynić interesującymi''. Ciężko o bardziej przyziemną, nieobfitującą w wydarzenia opowieść, a jednak uczynienie jej do tego stopnia fascynującą niewątpliwie świadczy o kunszcie autora. Sam styl pisania jest dobry, łatwy do przebrnięcia i sprawnej lektury, aczkolwiek wyjątkowo w oczy kole duża częstotliwość użycia czasu zaprzeszłego (co jest o tyle dziwne, że autor to człowiek współczesny, a inni znani mi autorzy tego okresu nie cierpią na podobną przypadłość). Całkiem przyjemna książka, choć w moim wypadku na jej atrakcyjny odbiór wpłynęło poruszenie większości tematów, które są dla obecnie interesujące, w związku z czym zmuszony jestem się powstrzymać od wystawienia wyższej oceny oraz jednoznacznego polecenia jej innym.

Uwielbiam tę opowieść. Opowieść tak prostą, a jednocześnie tak subtelną. Mimo że nie jest długa, rozwija wiele wątków, które snują się jak pajęczyny w jesiennym słońcu. Jedne są długie i wyraziste, niektóre krzyżują się ze sobą, a inne niespodziewanie urywają i nikną. Oddając hołd twórczości Bohumila Hrabala stworzył Paweł Huelle prawdziwą perełkę.

Podjęłam drugą próbę po latach, tym razem już dorosłam do tej powieści. To specyficzna historia, opowiedziana kapitalnym językiem, który dla mnie okazał się prawdziwą perełką. Przyczynek do refleksji nad stanem ojczystego języka, tak brutalnie kaleczonego przez wszystkich we współczesnym świecie (czy też zwracacie uwagę, jak nawet dziennikarze mówią np "zobaczyć na"?). Dobra, ale nie wybitna, i na pewno nie dla każdego czytelnika

e book Króciutka w oczywisty sposób nawiązująca do "Czarodziejskiej góry" opowieść mojego ukochanego Pawła Huelle, jest w istocie hołdem dla idealistów. Rozbicie dusznego, hermetycznego "sanatoryjnego' świata z dzieła Manna i wrzucenie Castorpa w ten "postkatastroficzny" świat w któr Europa jeszcze stoi, a już czuć głębokie pęknięcie, daje poczucie pewnej konfrontacji. Nie przystająca, wrażliwa jednostka kontra szorstkość i zawiłość tego świata. Jak każdą dobrą, wspaniałą literaturę można Castorpa czytać na wielu poziomach... Na tym etapie życia "Castorp" był dla mnie właśnie hołdem dla wszystkich nieprzystających do tego świata wrażliwców znikających gdzieś we mgle i noszących blizny po kochaniu wszystkiego za bardzo i rozumieniu swoją wrażliowścią. Im świat zawsze wystawia wysokie rachunki. Warto przeczytać wcześniej "Czarodziejską górę", ale wydaje mi się, że spokojnie można czytać i bez tego.

Churdalia to kraina, której nie ma a jednocześnie istnieje w każdym z nas. Chmurdalia, to nasze marzenie i pragnienie bycia gdzieś indziej, pogoń za czymś nieokreślonym. To także opowieść przez kraje i kontynenty ale także przez czas. Przeszłość i teraźniejszość przenikają przez siebie, bo wiadomo: nie może być teraz jeśli nie było kiedyś. Sporo bohaterów, rozrzuconych po miastach i czasach ale w rezultacie o losach ze sobą jakoś splątanych. Piękna to była podróż. Skończyła się na przedprożu millenium ale może autorka nie postawiła jeszcze ostatniej kropki i zdradzi nam dalsze losy Dominiki. Albo następnego pokolenia Chmur...

Przenosimy się w czasie do PRL-u w miejsce w sumie z dala od cywilizacji, gdzie toczy się typowe dla ówczesnej rzeczywistości życie. Czytelnik jest jak osobliwy turysta obserwujący wioskę w Beskidzie Niskim, taki, który trochę zszedł ze szlaku i zabłądził wśród lokalsów, a następnie został przyjęty jak swój. Można wręcz poczuć zapach i smak papierosów, które wszyscy wszędzie tam palą. Losy mieszkańców Żłobisk są różne, chyba najbardziej zapadną mi w pamięć Kościejny oraz Babka. Opisy górskich krajobrazów, chat i obejść bardzo plastyczne, da się to zobaczyć oczami wyobraźni. Jeśli ktoś obserwuje naturę tak wnikliwie jak ja to zauważy, że w kilku słowach Stasiuk zmieścił obraz, zapach i smak każdej z pór roku. Opowiadania mają swoje metaforyczne znaczenie, trochę jak przypowieści. W sercu noszę sztandarowe ,,Miejsce" i jego przesłanie. Zastanawiam się dzięki niemu nad kondycją człowieka wyrwanego ze swojego Miejsca. Smutne czasy, szare, deszczowe, biedne.

Lubię niektóre książki autora, ta do nich... no, sam nie wiem !!! W latach 80 - tych działał w Ruchu Wolności i Pokoju. Za dezercję z wojska został skazany na 1,5 roku więzienia. Przed odsiadką podjął próbę samobójczą. Jego książki zostały przetłumaczone na wiele języków. Mało pochlebne, ale przyznał, że w młodości dręczył zwierzęta ! Umiarkowanie POLECAM !!!

W 2003 roku Tartak znalazł się na liście dziewięciu najbardziej cenionych książek prozatorskich, wielokrotnie nominowany był też (i nagradzany) w prestiżowych konkursach literackich. Książka ta określana bywa jako manifest społeczny, badający współczesne obszary nędzy i beznadziei, upominający się o wykluczoną prowincję. Autor łączy w niej realistyczne, obyczajowe sprawozdania i lokalne anegdoty z filozoficznymi komentarzami wiejskiego bajarza. Trochę tu klimatu sennych obrazów, jak z Domu dziennym, domu nocnym Olgi Tokarczuk. Dzięki temu książki nie można sprowadzić do publicystycznego obrazka. Odija faktycznie opowiada o ponurej i biednej prowincji, pozbawionej nadziei. Ale nie jest to reporterski głos, zaangażowany społecznie i politycznie, lecz raczej przypowieść o ludziach, których przetrąciło życie, "pogrobowcach" PRL wpasowanych w ramy półrealnej baśni. Ten mityzujący styl pięknie nawiązuje do podobnych klimatów prozy Andrzeja Stasiuka, Magdaleny Tulli, Pawła Huelle, Piotra Szewca, Lidii Amejko czy Pawła Sołtysa. Klimat opowieści zręcznie podkreśla prosty język, pozbawiony patosu, pompowanego dramatyzmu i wielkich słów. Pomimo tego (dlatego?) Tartak budzi silne emocje... Autor w uroczy sposób przechodzi z poziomu szczegółowego sprawozdania z drobnych wydarzeń, do szeroko kreślonych obrazów, wykraczających poza opisywane chwile ("nie wiedział, kiedy zacząć płakać i z tego wszystkiego zapomniał w ogóle o płaczu, a przecież było mu bardzo smutno. No i na kilka dobrych lat zapomniał, jak się płacze."),realistyczny opis miesza z baśniowym przedstawieniem, a biblijny język narracji z rzeczowością spostrzeżeń i wulgaryzmami bohaterów książki - całej panoramy dziwacznych, trochę strasznych i trochę komicznych indywiduów.