Ankarski dziennik 1943-1946

Michał Sokolnicki (ur. 6 lutego 1880 w Kaszewach Kościelnych, zm. 17 stycznia 1967 w Ankarze) – polski historyk, dyplomata, polityk. Doktor filozofii. Studiował w Paryżu, Heidelbergu i Bernie, uzyskał stopień naukowy doktora filozofii. W 1899 podczas studiów w Paryżu w École des Sciences Politiques(fr.),związał się z ruchem socjalistycznym, a od 1901 jego polityczne losy wiążą się z osobą Józefa Piłsudskiego. Członek PPS, od 1903 bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego. W czasie I wojny światowej był m.in. komisarzem cywilnym Legionów w Kielcach, jednym z organizatorów i kierowników (wraz z Witoldem Jodko – Narkiewiczem) Polskiej Organizacji Wojskowej, członkiem, a następnie sekretarzem generalnym Naczelnego Komitetu Narodowego, prywatnym sekretarzem Józefa Piłsudskiego, członkiem Konwentu Organizacji A. W 1919 był członkiem delegacji polskiej na Konferencję Pokojową w Paryżu (sekretarz części delegacji wytypowanej przez Naczelnika Państwa na konferencję). Następnie od sierpnia 1919 pełnił służbę dyplomatyczną w Londynie jako pierwszy radca poselstwa polskiego. Od 1 lutego 1920 poseł RP w Helsinkach, od 2 grudnia 1921 akredytowany również w Estonii (gdzie placówką faktycznie kierował Władysław Neuman jako charge d'affaires). Misję pełnił do 1 października 1922. Po powrocie do centrali MSZ naczelnik Wydziału Historyczno-Archiwalnego. 1 września 1923 odszedł ze służby w ramach czystki personalnej prowadzonej przez ministra Mariana Seydę. Po przewrocie majowym przywrócony do służby w 1927, pracował w Departamencie Polityczno-Ekonomicznym MSZ. W latach 1923-1931 wykładowca Szkoły Nauk Politycznych w Warszawie. 1 sierpnia 1931 mianowany na posła RP w Danii (1931-1936). W roku 1936 mianowany ambasadorem Rzeczypospolitej w Turcji. W roku 1939 August Zaleski, minister spraw zagranicznych w rządzie RP na uchodźstwie (gabinet Władysława Sikorskiego),usiłował zwolnić go ze stanowiska. Jednak dzięki zdecydowanie przychylnej dla Sokolnickiego postawie rządu tureckiego i osobistemu poparciu Rüştü Arasa(ang.),ministra spraw zagranicznych Turcji, odwołanie zostało cofnięte. Po wycofaniu uznania dyplomatycznego Turcji dla rządu RP na uchodźstwie opuścił placówkę 1 września 1945, jego następca wyznaczony przez Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej uzyskał agrément jako chargé d' affaires w styczniu 1946. Po 1945 Sokolnicki pozostał w Turcji. Jego aktywność skupiła się na działalności naukowej i dydaktycznej: był wykładowcą Wydziału Językoznawstwa, Historii i Geografii Uniwersytetu w Ankarze. Pozostał jednak nader cenionym autorytetem, zarówno w kręgach emigracji polskiej, jak i w kręgach polityków tureckich i korpusu dyplomatycznego. Pozostawił obszerne wspomnienia z lat służby dyplomatycznej w Turcji 1939-1945 (Dziennik ankarski). Autor wielu prac historycznych. Zmarł w Ankarze i tam jest pochowany. Członek Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie (od 1961). Młodszy brat Gabriela Sokolnickiego, profesora Politechniki Lwowskiej. Wybrane prace Wojna roku 1809, Kraków 1910 Generał Michał Sokolnicki 1760-1815, Kraków - Warszawa 1912 ; Wyd. Anczyc; Wojna polsko-rosyjska w r. 1831, Poznań 1919; Polska w pamiętnikach wielkiej wojny 1914-1918, Warszawa 1925 ; Czternaście lat, Warszawa 1936 ; Rok czternasty, Londyn 1961 ; Wyd. Gryf Publications Dziennik ankarski 1939-1943, Londyn 1965; Wyd. Gryf Publications Dziennik ankarski 1943-1946. Z przedmową E. Raczyńskiego., London 1974. Wyd.Veritas Found. Publ. Centre