Rzym i świat śródziemnomorski do wojen punickich

Nie jest to książka porywające prawdopodobnie przede wszystkim dlatego, że została skierowana do osób mających już wiedzę z zakresu dziejów Rzymu. Wiele jest w tej pozycji teoretycznych rozważań o podejściu do dziejów początku Rzymu co z pewnością utrudnia lekturę przeciętnemu czytelnikowi. Najciekawsze w tej pozycji wydała mi się końcówka w której to autor wreszcie skupił się na podsumowaniu konkretnych zdarzeń w Rzymie i krajach / ludach, które ówcześnie były z nim w lepszych bądź gorszych stosunkach politycznych.

Nie jest to książka porywające prawdopodobnie przede wszystkim dlatego, że została skierowana do osób mających już wiedzę z zakresu dziejów Rzymu. Wiele jest w tej pozycji teoretycznych rozważań o podejściu do dziejów początku Rzymu co z pewnością utrudnia lekturę przeciętnemu czytelnikowi. Najciekawsze w tej pozycji wydała mi się końcówka w której to autor wreszcie skupił...

Nasamprzód trzeba zwrócić uwagę na fakt, że tytuł książki został nie najlepiej przełożony. Nie uwzględniono w nim przymiotnika "occidentale", który wyraźnie ogranicza tematykę tej książki do zachodniej tylko części świata śródziemnomorskiego. W istocie bowiem Heurgon przedstawił w tej pracy dzieje tego obszaru przed wybuchem wojen punickich, a więc podjął się opisania okresu niezbyt dobrze znanego. W sumie nic dziwnego: do wielu miejsc historia dociera dopiero wraz z Rzymianami. Nie wszędzie jednak. Autor dużo miejsca poświęca problematyce kolonizacji fenickiej i greckiej, a także swojej ulubionej bodaj tematyce, tj. Etruskom. W porównaniu z tą problematyką zdecydowanie na uboczu znajdują się partie książki poświęcone Galii oraz Półwyspowi Iberyjskiemu. Dużo ciekawych uwag zamieścił Heurgon w rozdziale o Rzymie królewskim, w którym to - nie dziwota - podkreślił zwłaszcza rolę Etrusków.

Oryginalna jest forma tej pracy. Część pierwsza nosi tytuł "Stan naszej wiedzy" i zawiera narrację o najważniejszych wydarzeniach i procesach. Z kolei część druga zatytułowana "Zagadnienia i kierunki badań" zwraca uwagę na kilka obecnych w literaturze naukowej lat 60. pomysłów i kontrowersji badawczych. Nie mogło tu zabraknąć kwestii pochodzenia Etrusków (tu wszak różnili się w opiniach już starożytni, czego dowodem sprzeczne domysły Herodota i Dionizjusza z Halikarnasu),czy chronologii kolonizacji greckiej. Odniosłem wrażenie, że Heurgon lubi zwracać uwagę na związki i kontakty, wskazuje na wpływy kulturowe (wyodrębnia tu "zewnętrzne źródła kultury") - to ciekawe spojrzenie na tytułową tematykę. Myślę, że jego praca dobrze uzupełnia bardziej skupione na historii wydarzeniowej podręczniki dziejów Grecji czy Rzymu.

Tomasz Babnis

Nasamprzód trzeba zwrócić uwagę na fakt, że tytuł książki został nie najlepiej przełożony. Nie uwzględniono w nim przymiotnika "occidentale", który wyraźnie ogranicza tematykę tej książki do zachodniej tylko części świata śródziemnomorskiego. W istocie bowiem Heurgon przedstawił w tej pracy dzieje tego obszaru przed wybuchem wojen punickich, a więc podjął się opisania...

Książka stanowi próbę krytycznego przeglądu ówczesnego (ok. 1970 r.) stanu badań nad formowaniem się cywilizacji w obrębie basenu Morza Śródziemnego. Większość zawartych w niej tez jest dziś dość mocno ugruntowana.

Pozycja skierowana jest przy tym do czytelnika posiadającego przynajmniej podstawową wiedzę o kolonizacji greckiej w Italii i początkach Rzymu. Autora bardziej od konkretnych postaci tamtych epok interesują ogólne procesy dziejowe, przez co miejscami wywód staje się lekko monotonny.

Książka stanowi próbę krytycznego przeglądu ówczesnego (ok. 1970 r.) stanu badań nad formowaniem się cywilizacji w obrębie basenu Morza Śródziemnego. Większość zawartych w niej tez jest dziś dość mocno ugruntowana.

Pozycja skierowana jest przy tym do czytelnika posiadającego przynajmniej podstawową wiedzę o kolonizacji greckiej w Italii i początkach Rzymu. Autora bardziej...