Michał Łuczyński

Przed sobą mamy drugą propozycję dla dzieci autorstwa Michała. Tym razem wydaniem zajął się BOSZ, który na koncie ma już pozycje o słowiańskiej tematyce, głównie kierowane właśnie do najmłodszych. Publikacja jest bardzo ładna, w twardej oprawie. Jest również wyjątkowo bogato ilustrowana. Właśnie. Zaczynam być zatrwożona. To druga książka w tym roku w mojej biblioteczce, przy której przy ilustracjach wykorzystano technologię AI. Autorką "Koncepcji ilustracyjnej z wykorzystaniem AI" jest pani Edyta Niemiec-Szywała. Zakładam więc, że po prostu w jakiegoś rodzaju czat zostały wbite prompty. Tyle. O ile przy pozycji Kłopoty wyraju nie zauważyłabym tego faktu, tak tu zdarzają się przeklęte oblicza, a styl graficzny zmienia się kilukrotnie, co świadczy za moją teorią. Z pewnością jest to wygodny trend pozwalający na zaoszczędzenie pieniędzy na żywym grafiku, szczególnie że sztuczna inteligencja jest coraz bardziej szczegółowa i nie ma już takich baboli, z których się śmialiśmy jeszcze pół roku temu. Czy idziemy w dobrym kierunku? Nie wiem. Czas pokaże, albo historia oceni. Dobra, przejdźmy może do treści. Właściwie bardziej niż mitologia są to legendy i podania pisane na podstawie szczątkowych elementów zaczerpniętych z kronik, jak między innymi "O pewnym mieście, w którym mieszkały tylko kobiety", "O białym koniu z Dadźbożego stada (...)", "Dlaczego nie należy gniewać władcy węży (...)", "Dlaczego Bydinowie jedzą szyszki" i elementów mitologii indoirańskich jak w wypadku choćby "O tym jak Dadźbóg swoje krowy odzyskał". Macie wujka? Każdy z nas ma wujka. Wujek to stan umysłu. To wyobraźcie sobie, że wujek opowiada żart na imieninach babci (wybaczcie z góry, nie umiem opowiadać żartów). "Przychodzi chłopak do żercy i mówi: – Żerco, żerco. Drogi żerco. Jak najlepiej czcić bogów? Żerca odpowiada z powagą: – Najpierw musisz rozpalić ognisko, potem wokół ogniska zatańczyć, a następnie złożyć dary do ogniska. Chłopak na to z zamyśleniem: – Najpierw trzeba rozpalić ognisko, potem wokół ogniska zatańczyć, a następnie złożyć dary do ogniska... Żerca przytakuje: – Tak, najpierw musisz rozpalić ognisko, potem wokół ogniska zatańczyć, a następnie złożyć dary do ogniska. Chłopak z przejęciem: – A więc najpierw musisz rozpalić ognisko, potem wokół ogniska zatańczyć, a następnie złożyć dary do ogniska? Żerca z dumą: – Owszem, najpierw musisz rozpalić ognisko, potem wokół ogniska zatańczyć, a następnie złożyć dary do ogniska. …i tak siedzą do północy, a z lasu dołącza do konwersacji jeszcze echo: – Najpierw musisz rozpalić ognisko, potem wokół ogniska zatańczyć, a następnie złożyć dary do ogniska." Przepraszam, ostrzegałam że jest ze mną źle. W każdym razie. Można powiedzieć, że polskie kawały z powtarzaniem mają uproszczoną budowę baśni ludowych. Uwielbiamy powtarzać tę samą frazę, żeby podkreślić długie trwanie, absurd sytuacyjny i niepojętą skalę zadań wykonywanych przez bohatera. Michał nie boi się sięgać po tę formułę, co szczególnie dobrze wypada w publikacji. Jedno z opowiadań, które najbardziej przypadło mi do gustu znalazło się chyba w innym wariancie w Swarogowie . Mam tu na myśli "Jak bogowie magiczny napój odzyskali". Autor w wątki mitologiczne sprytnie wplata elementy życia codzienności Słowian. Tu chyba najciekawszym z nich będzie sprytne wyjaśnienie, czemu słowiańskim zwierzątkiem domowym stała się łasica w "O tym jak Dadźbóg swoje krowy odzyskał". Co znamienne, znajdziemy tutaj też elementy prawa zwyczajowego - chociażby prawa gościnności w "Dlaczego należy być gościnnym". Mitologia słowiańska dla młodego czytelnika z pewnością nie jest zbiorem mitów słowiańskich w klasycznym tego słowa rozumieniu. Książka łączy w sobie wiele elementów składających się na tożsamość Słowian, od kronik po prawo i etnografię.