Franz Kafka
Niemieckojęzyczny pisarz pochodzenia żydowskiego, przez całe życie związany z Pragą. W swoich powieściach stworzył model sytuacji zwanej sytuacją kafkowską i określanej w języku niemieckim za pomocą przymiotnika „kafkaesk”, którego istotą jest konflikt zniewolonej jednostki z anonimową, nadrzędną wobec niej instancją. Deformacja groteskowa, niejednoznaczne, paraboliczne obrazy oraz poczucie zagrożenia i niepewności składają się na panoramę literackiego świata Kafki.
Kafka urodził się w Pradze należącej wówczas do monarchii austro-węgierskiej. Był synem Hermanna Kafki (1852-1931) i Julii Kafki, z domu Löwy (1856-1934). Pochodzący z prowincji ojciec prowadził sklep galanteryjny. Matka wywodziła się z bogatej rodziny osiadłej w Podiebradach. Oprócz dwóch braci, Georga i Heinricha, którzy zmarli niedługo po narodzinach, Franz Kafka miał jeszcze trzy siostry: Gabrielę znaną jako „Elli” (1889-1942),Walerię – „Valli” (1890-1942) i Ottilię – „Ottla” (1892-1943). Gabriela i Waleria wraz z rodzinami zostały wywiezione w październiku 1941 do łódzkiego getta (wówczas Litzmannstadt),skąd zostały wywiezione we wrześniu 1942 do ośrodka zagłady w Chełmnie nad Nerem (Kulmhof am Nehr) i tam zginęły.
Jego językiem ojczystym był niemiecki, którym w Pradze posługiwało się w tamtym okresie 10% ludności. Kafkowie byli Żydami, jednakże Franz Kafka, jak i zresztą pozostali członkowie rodziny, mówił i pisał prawie wyłącznie po niemiecku. Znał również bardzo dobrze język czeski, a języka hebrajskiego zaczął się uczyć dopiero pod koniec życia.
Studiował Niemieckim Uniwersytecie w Pradze. Po dwutygodniowej przygodzie z chemią Kafka postanowił studiować prawo. Pomimo to potrafił wygospodarować czas, by przez semestr uczęszczać na wykłady z historii kultury i germanistyki. W międzyczasie odbył kilka podróży i chwilowo zastanawiał się nad studiami germanistycznymi w Monachium. Porzucił jednak ten zamysł, kontynuując studia prawnicze w Pradze. W 1906 r. został wypromowany na doktora nauk prawnych, po czym odbył staż w sądzie ziemskim i karnym.
W 1902 poznał swojego najlepszego przyjaciela, dobrze wówczas znanego w praskim środowisku literackim pisarza, Maxa Broda. Wokół Maxa Broda istniała grupa kilku zaprzyjaźnionych pisarzy, których wspólnym mianownikiem było żydowskie i jednocześnie praskie pochodzenie. Oprócz Kafki, do kręgu tego należeli też Felix Weltsch i Oskar Baum.
Od 1908 do 1922 Kafka pracował w Zakładzie Ubezpieczeń Robotników od Wypadków Królestwa Czeskiego w Pradze, instytucji będącej kombinacją zakładu ubezpieczeń społecznych i inspekcji pracy. W ramach swoich obowiązków służbowych Kafka podróżował często po całych Czechach nadzorując warunki pracy w dziesiątkach zakładów przemysłowych. Wbrew temu, co sam pisał w swoich dziennikach, analiza opisów jego dokonań zawodowych robiona przez przełożonych wskazuje na to, że był on cenionym i sumiennym pracownikiem. Wskazuje też na to jego częste awansowanie. W momencie gdy musiał zrezygnować z pracy, piastował dobrze opłacane stanowisko nadinspektora.
Kafka, wbrew rozpowszechnionym stereotypom, był dość znany w środowisku praskich, niemieckojęzycznych głównie pochodzenia żydowskiego, elit intelektualnych. Był stałym członkiem kilku praskich salonów literackich, gdzie czytywał swoje opowiadania i uczestniczył w dyskusjach. Publikował w „Prager Tagblatt” i później w „Berliner Tageblatt” recenzje sztuk teatralnych i dzieł literackich. W 1909 zostały wydane jego pierwsze szkice prozy w monachijskim czasopiśmie literackim „Hyperion”.
Jego pierwszy zbiór opowiadań i fragmentów prozy został wydany w 1913 pod tytułem Betrachtung. Wtedy też powstał Palacz, pierwszy rozdział niedokończonej powieści Ameryka.
Kilka zbiorów opowiadań ukazało się w wydawnictwie Wolff-Verlag z Lipska, w nakładach nie przekraczających 1000 egzemplarzy, do których druku doszło głównie dzięki przyjaźni Maxa Broda z właścicielem wydawnictwa, Kurtem Wolffem. Mimo pochlebnych recenzji tych zbiorów, m.in. przez Roberta Musila, sprzedawały się one bardzo słabo.
Do popularyzacji dzieł Kafki w znacznej mierze przyczynił się najbliższy przyjaciel Max Brod, który zdołał wylansować twórczość Kafki w latach 40 i 50. na fali powojennej popularności egzystencjalizmu. Pośmiertnie wydał on trzy niedokończone powieści (Ameryka, Proces i Zamek) oraz liczne opowiadania i miniatury, pomimo że Kafka kazał mu spalić wszystkie teksty po swojej śmierci. Max Brod wydał także Dzienniki Kafki, które ten pisał systematycznie od 1910 roku, oraz listy do siebie, Felice Bauer i kilku innych osób.
Dzieła Kafki odzwierciedlają niestabilny stan duchowy wielu ludzi na początku XX wieku.
Utworów Kafki nie należy interpretować jako krytyki nadmiernie rozbudowanej i niezrozumiałej w swoich decyzjach machiny biurokratycznej, która straciła rację bytu, słuszniej jest potraktować je jako szeroko pojęte i wieloaspektowe przesłania o wymiarze egzystencjalnym.
Trudno przyporządkować dzieła Kafki do któregoś z prądów literackich, chociaż część badaczy jest skłonna zaliczyć twórczość Kafki do nurtu ekspresjonistycznego, co jednak nie wszystkim badaczom literatury wydaje się trafne. Wielu badaczy i teoretyków Kafki, uważa go za prekursora literatury nurtu egzystencjalizmu. Kafka wprowadził do literatury, w miejsce tradycyjnej opisowości, liczne niedomówienia, korzystał z niejasnych, parabolicznych obrazów. Jego styl charakteryzowała maksymalna prostota, pozbawiona wszelkich ozdobników. Nawet najbardziej skrajne, nieprawdopodobne sytuacje, takie jak opis działania maszyny tortur w opowiadaniu Kolonia karna, czy też opis wykonania egzekucji w powieści Proces są opisane w chłodny, precyzyjny i beznamiętny sposób.
Kafka przedstawia w swoich dziełach najczęściej człowieka wyobcowanego, którego związki z innymi ludźmi uległy znacznemu zniszczeniu. Bohater kafkowski walczy samotnie z niezrozumiałymi strukturami rządzącymi światem. Mimo buntu i starań nie jest w stanie zmienić swego położenia, a walka kończy się klęską. Uwikłania bohatera w grozę istnienia mają na tyle niejasną strukturę, że możliwa jest bardzo różna interpretacja symboliki i sekwencji wydarzeń jakim ten bohater jest poddany. Samotność jest głównym z wielkich tematów kafkowskich – bohater walczy i przegrywa zawsze sam. Strach, koszmary, rozdwojenia jaźni i kompleksy to inne z niszczycielskich i symbolicznych elementów. Oddają one dobrze atmosferę dzieł, w których wyobcowani i samotni bohaterowie bezustannie poszukują – jak można sądzić – bezpieczeństwa i pewności, czego nigdy nie będzie im dane doświadczyć.
Zobacz stronę autora
Artykuły
Artykuły
Artykuły
Artykuły
0,0 / 10
Szukamy ofert...
OPINIE i DYSKUSJE o książce Przemiana
Przemiana – Franz Kafka
Krótka forma, szybka do przesłuchania — ale kompletnie nie moja bajka.
„Przemiana” to książka, którą teoretycznie się rozumie, ale w praktyce… nic się z niej nie czuje. Musiałem później doczytać interpretacje, żeby w ogóle ogarnąć, o co w niej chodziło głębiej.
Motyw przemiany człowieka w robaka sam w sobie mnie w ogóle nie ruszył — być może dlatego, że czytam dużo fantastyki i takie rzeczy nie robią na mnie wrażenia.
Jasne, można dostrzec relacje rodzinne, znieczulicę, odrzucenie — ale emocjonalnie to do mnie nie trafiło.
To jedna z tych książek, które „coś znaczą”, ale niekoniecznie działają na każdego.
Ja zdecydowanie wolę historie bardziej fabularne i angażujące.
Przemiana – Franz Kafka
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toKrótka forma, szybka do przesłuchania — ale kompletnie nie moja bajka.
„Przemiana” to książka, którą teoretycznie się rozumie, ale w praktyce… nic się z niej nie czuje. Musiałem później doczytać interpretacje, żeby w ogóle ogarnąć, o co w niej chodziło głębiej.
Motyw przemiany człowieka w robaka sam w sobie mnie w ogóle nie ruszył — być może...
Przemiana w abstrakcyjny sposób ukazuje codzienność- dzięki czemu nie zmusza czytelnika do przyjęcia konkretnej sytuacji, a pozwala mu na szeroką interpretację. Młody mężczyzna, Gregor, budzi się pewnego dnia przemieniony w owada, co powoduje poważne zmiany w jego relacjach z rodziną. Jest to krótka lektura, idealna na jeden wieczór, skłaniająca jednocześnie do długich przemyśleń.
Przemiana w abstrakcyjny sposób ukazuje codzienność- dzięki czemu nie zmusza czytelnika do przyjęcia konkretnej sytuacji, a pozwala mu na szeroką interpretację. Młody mężczyzna, Gregor, budzi się pewnego dnia przemieniony w owada, co powoduje poważne zmiany w jego relacjach z rodziną. Jest to krótka lektura, idealna na jeden wieczór, skłaniająca jednocześnie do długich...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toAlegoryczna opowieść, trochę absurdalna, jak to Kafka, ale z mocnym przekazem. O samotności , alienacji i rodzinie, O rodzinie nie tak cukierkowo. Lektura szkolna mojej córki i to ona mnie zaintrygowała
Alegoryczna opowieść, trochę absurdalna, jak to Kafka, ale z mocnym przekazem. O samotności , alienacji i rodzinie, O rodzinie nie tak cukierkowo. Lektura szkolna mojej córki i to ona mnie zaintrygowała
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toKsiążka wydaje się nudna, dziwna i niezrozumiana puki nie przemyśli się jej. Historia niby prosta, Gregor zamienia się w robaka. Nie wiedziałam co o tym myśleć ale po chwili zastanowienia się nad książką myślę że była to dobra lektura. Różni ludzie będą różnie ja odbierać, ale ja myślę że ta historia to historia o problemie psychicznym głównego bohatera. Nie będąc w stanie funkcjonować, rodzina nie próbuje go zrozumieć, tylko go wypiera. Jedynie siostra początkowo opiekuje się bratem, co zmieni się z czasem. Rodzina brzydzi się nim, a gdy akceptuje, że Gregor nie jest już człowiekiem omija go i stara się zapomnieć o problemie, który nie zniknie. Gdy domownicy przestali go potrzebować i stał się dla nich problemem, zaczęli go unikać i zapominać o jego istnieniu. Dopiero śmierć robaka daje im chwilową refleksję, ale chwilę później uważają to jako problem z głowy. Książka była trochę monotonna, chociaż mimo to dobrze się ją czytało. Myślę, że była dobra, ale nie zostanie moja ulubioną.
Książka wydaje się nudna, dziwna i niezrozumiana puki nie przemyśli się jej. Historia niby prosta, Gregor zamienia się w robaka. Nie wiedziałam co o tym myśleć ale po chwili zastanowienia się nad książką myślę że była to dobra lektura. Różni ludzie będą różnie ja odbierać, ale ja myślę że ta historia to historia o problemie psychicznym głównego bohatera. Nie będąc w stanie...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo to"Przemiana" to klasyka literatury, niepodważalne arcydzieło. Historię przemiany głównego bohatera w robaka warto czytać wraz z "Listem do ojca", co może nakreślić szerszy kontekst rodzinny.
Trudno jednoznacznie stwierdzić jakie znaczenie ma tytułowa przemiana, ale z pewnością nosi znamiona depresji. Bezradność wobec absurdalnej sytuacji i wobec świata, poczucie własnej małości, operacyjności świata zewnętrznego, przejście od egzystencji do wegetacji. Franz Kafka w krótkiej formie zawiera więcej treści niż nie jedno sześciuset stronicowe tomiszcze. Demaskuje mechanizmy społeczne takie jak odrzucenie, normalizacja przemocy czy rozpad rodzinnych więzi. Czytelnik między wierszami znajdzie także krytykę kapitalizmu, czyli co się dzieje, gdy człowiek jako jednostka nie ma znaczenie lub przestanie być użyteczny.
Można powiedzieć że tytułowa przemiana, metamorfoza, deformacja to niezwykle spiętrzona metafora, mająca źródła nie tylko w Owidiuszu, ale także w freudowskiej psychoanalizie.
Najpiękniejsze w tym utworze jest jednak to, że nie jest to przeintelektualizowany bełkot, lecz utwór napisany pięknym, lecz prostym językiem, przystępnym dla każdego.
"Przemiana" to klasyka literatury, niepodważalne arcydzieło. Historię przemiany głównego bohatera w robaka warto czytać wraz z "Listem do ojca", co może nakreślić szerszy kontekst rodzinny.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toTrudno jednoznacznie stwierdzić jakie znaczenie ma tytułowa przemiana, ale z pewnością nosi znamiona depresji. Bezradność wobec absurdalnej sytuacji i wobec świata, poczucie własnej...
To nie jest horror o wielkim robalu, ale przerażająco trafny portret ludzkiej natury. Kafka w genialny sposób pokazuje, jak szybko zmienia się podejście rodziny do człowieka, gdy ten przestaje być użyteczny i nie przynosi do domu pieniędzy. Ciekawie!
To nie jest horror o wielkim robalu, ale przerażająco trafny portret ludzkiej natury. Kafka w genialny sposób pokazuje, jak szybko zmienia się podejście rodziny do człowieka, gdy ten przestaje być użyteczny i nie przynosi do domu pieniędzy. Ciekawie!
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toUwielbiam. Ksiażka idealnie ukazuje jak ludzie traktują cię, gdy nie jesteś im więcej potrzebny w jakimś w celu.
Uwielbiam. Ksiażka idealnie ukazuje jak ludzie traktują cię, gdy nie jesteś im więcej potrzebny w jakimś w celu.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toKsiążka sprawiła mi wiele trudu, ciężko było przez nią przebrnąć. Początkowo uznałam ją nawet za słabą. Z perspektywy czasu widzę jednak, jak duże wrażenie na mnie wywarła. Na długo pozostała w pamięci, a niektóre sceny wciąż do mnie wracają. Uderzają z taką samą siłą jak własne nieprzyjemne wspomnienia. To smutna i przygnębiająca opowieść, która budzi wiele głębokich, rzadko spotykanych emocji i odczuć. Nic dziwnego, że uznawana jest za klasykę.
Szczególnie poruszył mnie moment, gdy Gregor został ranny, a nikt nawet nie pomyślał, żeby mu pomóc. Siostra, która wcześniej najdzielniej stawiała czoła całej sytuacji, również z czasem się od niego oddaliła. Cała rodzina odwracała wzrok, a przecież on cierpiał.
Książka sprawiła mi wiele trudu, ciężko było przez nią przebrnąć. Początkowo uznałam ją nawet za słabą. Z perspektywy czasu widzę jednak, jak duże wrażenie na mnie wywarła. Na długo pozostała w pamięci, a niektóre sceny wciąż do mnie wracają. Uderzają z taką samą siłą jak własne nieprzyjemne wspomnienia. To smutna i przygnębiająca opowieść, która budzi wiele głębokich,...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toJuż dawno chciałam sięgnąć po coś Franza Kafki. Wybrałam "Przemianę", bo wydawała mi się jakaś taka nieoczywista i przede wszystkim krótka, więc ryzyko, że nie przebrnę przez historię było małe. No i co ? No i nie wiem co to było. Ja przepraszam, jeśli urażę fanów tego autora, ale jakoś nie umiem się odnieść merytorycznie do tego opowiadania. Główny bohater budzi się pewnego dnia jako olbrzymi owad. Funkcjonuje w tej postaci przez jakiś czas w domu rodzinnym. Na końcu...no właśnie...jego koniec jest tak smutny jak tylko może być. Nie napiszę jaki, bo to byłoby za dużo, ale chyba nie zrozumiałam tego zamysłu autora i odniesień do egzystencjalizmu. Forma absurdu i analogia życia owada obok ludzi to dla mnie za duże porównanie, choć doceniam sam język, formę i mimo wszystko emocje, które autor nam przekazał. Nie oceniam, bo nie czuję się kompetentna.
Już dawno chciałam sięgnąć po coś Franza Kafki. Wybrałam "Przemianę", bo wydawała mi się jakaś taka nieoczywista i przede wszystkim krótka, więc ryzyko, że nie przebrnę przez historię było małe. No i co ? No i nie wiem co to było. Ja przepraszam, jeśli urażę fanów tego autora, ale jakoś nie umiem się odnieść merytorycznie do tego opowiadania. Główny bohater budzi się...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPowieści Kafki są jak soundtrack do psychoanalizy
Powieści Kafki są jak soundtrack do psychoanalizy
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to