Nagroda im. Janusza A. Zajdla: nominacje. Znane nazwiska wśród wyróżnionych

Oczywiście, że to jest fantastyka, to jak najbardziej fantastyczna powieść. Bo fantastyka to nie gatunek, a cała poetyka, która zakłada istnienie jakiegoś rodzaju magii (również rozumianej jako technologia — w przypadku SF). A Anna Kańtoch, jako wieloletnia członkini Śląskiego Klubu Fantastyki, na pewno doskonale zdaje sobie z tego sprawę :D 

Oczywiście, że to jest fantastyka, to jak najbardziej fantastyczna powieść. Bo fantastyka to nie gatunek, a cała poetyka, która zakłada istnienie jakiegoś rodzaju magii (również rozumianej jako technologia — w przypadku SF). A Anna Kańtoch, jako wieloletnia członkini Śląskiego Klubu Fantastyki, na pewno doskonale zdaje sobie z tego sprawę :D 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam

Tak, jasne, fantasy to pojemna szuflada. Ja wcale nie uważam, że muszą być magowie i smerfy, ale Czeluść jest takim fantasy ledwo-ledwo. To trochę tak jak z literaturą obyczajową - że jak nie wiadomo co to jest, to jest to obyczajówka. Jeśli do nagrody nominowana jest powieść, która jest ledwo-ledwo gatunkowa, to świadczy to jakoś o rynku polskim... lub o kapitule nagrody jako takiej ;-). Nie twierdzę, że świadczy to źle o Kańtoch.

Tak, jasne, fantasy to pojemna szuflada. Ja wcale nie uważam, że muszą być magowie i smerfy, ale Czeluść jest takim fantasy ledwo-ledwo. To trochę tak jak z literaturą obyczajową - że jak nie wiadomo co to jest, to jest to obyczajówka. Jeśli do nagrody nominowana jest powieść, która jest ledwo-ledwo gatunkowa, to świadczy to jakoś o rynku polskim... lub o kapitule nagrody...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej mniej

Czeluść to raczej realizm magiczny niż fantasy ;) Niektórzy ją podpinają pod fantasy, ale ja traktuje go raczej jako trochę osobną gałązkę, bo jednak dość znacznie się różni (fantasy buduje światy o klarownych zasadach, realizm magiczny nie). A realizm magiczny akurat jest często przez fandom zauważany (Dwie i pół duszy, Baśń o wężowym sercu) i nie ma w tym nic dziwnego ani zaskakującego. Czeluść nie jest książką ledwo-ledwo gatunkową, bo fantastyka to poetyka, nie gatunek i jak najbardziej obejmuje takie historie, jak ta.
To, co jest nominowane do Zajdla to zwykle mix tego, o czym się mówi w fandomie (częściowo nagroda popularności) i tego, co jest dobre (bo z założenia fandom wybiera najlepsze rzeczy z tego, co przeczytał). W tym roku wyraźnie czytał dużo Powegraphu (co nie dziwi i jest raczej standardem). 

Czeluść to raczej realizm magiczny niż fantasy ;) Niektórzy ją podpinają pod fantasy, ale ja traktuje go raczej jako trochę osobną gałązkę, bo jednak dość znacznie się różni (fantasy buduje światy o klarownych zasadach, realizm magiczny nie). A realizm magiczny akurat jest często przez fandom zauważany (Dwie i pół duszy, Baśń o wężowym sercu) i nie ma w tym nic dziwnego ani...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej mniej

No widzisz, ja do końca nie zgadzam się z tym, że fantastyka to poetyka. Rozumiem o co Ci chodzi i jest to oczywiście całkiem sensowne podejście do tematu, a jednak dla mnie fantasy w szerokim znaczeniu to jednak coś innego niż realizm magiczny, który jest nie gatunkiem a raczej smaczkiem poniekąd stylistycznym. Dzisiaj przy ogromnej dostępności literatury hybrydowej w zasadzie takiego realizmu magicznego można się doszukać w tak wielu obszarach zagospodarowanych przez inne gatunki, że ho ho. Ale nie żebym chciał o to kopie kruszyć ;-)

No widzisz, ja do końca nie zgadzam się z tym, że fantastyka to poetyka. Rozumiem o co Ci chodzi i jest to oczywiście całkiem sensowne podejście do tematu, a jednak dla mnie fantasy w szerokim znaczeniu to jednak coś innego niż realizm magiczny, który jest nie gatunkiem a raczej smaczkiem poniekąd stylistycznym. Dzisiaj przy ogromnej dostępności literatury hybrydowej w...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej mniej

Tyle że fantastyka=/=fantasy. Fantastyka jest dużo szersza, niż fantasy samo w sobie. Fantastyka to każda "historia" (obraz, film, książka), która zawiera element magiczny/element cudu. Konkretne podgatunki zwykle po prosu uściślają, jaki to rodzaj cudowności, jakie są jej zasady, jak głęboko wnika ona w świat przedstawiony. I wcale nie musi być jej dużo, by fantastyka była fantastyką z krwi i kości. 

Tyle że fantastyka=/=fantasy. Fantastyka jest dużo szersza, niż fantasy samo w sobie. Fantastyka to każda "historia" (obraz, film, książka), która zawiera element magiczny/element cudu. Konkretne podgatunki zwykle po prosu uściślają, jaki to rodzaj cudowności, jakie są jej zasady, jak głęboko wnika ona w świat przedstawiony. I wcale nie musi być jej dużo, by fantastyka była...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej mniej

Niektórzy ludzie aby uniknąć wątpliwości po prostu starają się definiować rzecz na poziomie podgatunkowych - a to survival horror, a to science-fiction, a to science-fantasy itd. Ja trochę upraszczam, przynajmniej tutaj. Dla mnie fantastyka = fantasy, ale jasne, zdaję sobie sprawę z tego, że da się to definiować inaczej. Zresztą, czy te podziały są wykute w kamieniu? Dla niektórych Star Wars to science-fiction i ich nie przekonasz, że nie ;-)

Niektórzy ludzie aby uniknąć wątpliwości po prostu starają się definiować rzecz na poziomie podgatunkowych - a to survival horror, a to science-fiction, a to science-fantasy itd. Ja trochę upraszczam, przynajmniej tutaj. Dla mnie fantastyka = fantasy, ale jasne, zdaję sobie sprawę z tego, że da się to definiować inaczej. Zresztą, czy te podziały są wykute w kamieniu? Dla...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej mniej

No dobrze. Przyznaję, że możesz mieć więcej racji niż ja - widzę, że czytasz znacznie, znacznie więcej fantastyki (szeroko rozumianej) niż ja, a Twoje oceny są bardzo w punkt i przemyślane. Więc pozostaje mi uznać - bez żalu - że się znam mniej ;-). Zatem zamiast się mądrzyć rozważę korektę przekonań ;-)

No dobrze. Przyznaję, że możesz mieć więcej racji niż ja - widzę, że czytasz znacznie, znacznie więcej fantastyki (szeroko rozumianej) niż ja, a Twoje oceny są bardzo w punkt i przemyślane. Więc pozostaje mi uznać - bez żalu - że się znam mniej ;-). Zatem zamiast się mądrzyć rozważę korektę przekonań ;-)

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam

haha, dziękuję za słowa uznania :P Generalnie obecnie masa osób upraszcza temat albo uznaje, że fantastyka=fantasy, ale właśnie akurat tu zupełnie tak nie jest. Istnieją szare strefy w określaniu gatunków, tylko nie tu i nie w tym przypadku. Z tym jest jak z prostokątami i kwadratami. Każde fantasy to fantastyka, nie każda fantastyka to fantasy, ona jest dużo szerszym pojęciem. I co do tej zasady większość badaczy, których czytałam i ludzi z fandomu z którymi rozmawiałam się zgadza. Angielskim odpowiednikiem na fantastykę jest bodajże speculative fiction. 

haha, dziękuję za słowa uznania :P Generalnie obecnie masa osób upraszcza temat albo uznaje, że fantastyka=fantasy, ale właśnie akurat tu zupełnie tak nie jest. Istnieją szare strefy w określaniu gatunków, tylko nie tu i nie w tym przypadku. Z tym jest jak z prostokątami i kwadratami. Każde fantasy to fantastyka, nie każda fantastyka to fantasy, ona jest dużo szerszym...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej mniej

Może to kwestia tego, że termin "fantasy" jest wyrazem, który po prostu brzmi jak angielski wariant słowa "fantastyka" - podkreślam: brzmi. Na logikę trudno się domyślić, że to dwa różne terminy. To już trzeba wiedzieć. Ja na swoim poziomie po prostu rozdzielam fantasy od science-fiction, uznając jeszcze przy okazji realizm magiczny i science-fantasy (pomijam już subgatunki typu romantasy itd). Cóż, jak widać wszędzie jest jakaś konkretna wiedza do zdobycia.

Może to kwestia tego, że termin "fantasy" jest wyrazem, który po prostu brzmi jak angielski wariant słowa "fantastyka" - podkreślam: brzmi. Na logikę trudno się domyślić, że to dwa różne terminy. To już trzeba wiedzieć. Ja na swoim poziomie po prostu rozdzielam fantasy od science-fiction, uznając jeszcze przy okazji realizm magiczny i science-fantasy (pomijam już subgatunki...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej mniej

No jest to trochę zmyłka, bo jakby tłumaczyć 1:1 to fantasy byłoby faktycznie fantastyką. Ale tu warto zwrócić uwagę, że SF to u nas fantastyka naukowa, gdzie fantasy nie jest przecież ani jej podgatunkiem, ani fantasy nie jest podgatunkiem SF - na tym przykładzie moim zdaniem wyraźnie widać, że coś w takim rozumowaniu nie gra :D W ogóle w Polsce na początku pisane i doceniane było głównie SF i kiedy fantasy zaczęło się pojawiać to trochę nie było wiadomo, jak ją nazywać. Dlatego w tekstach z lat 80. często fantasy było opisywane jako podgatunek SF (co naprawdę nie ma za bardzo sensu, to bardziej siostry-bliźniaczki, które robią wszystko, by się od siebie różnić, ale dalej są bliźniaczkami). 

No jest to trochę zmyłka, bo jakby tłumaczyć 1:1 to fantasy byłoby faktycznie fantastyką. Ale tu warto zwrócić uwagę, że SF to u nas fantastyka naukowa, gdzie fantasy nie jest przecież ani jej podgatunkiem, ani fantasy nie jest podgatunkiem SF - na tym przykładzie moim zdaniem wyraźnie widać, że coś w takim rozumowaniu nie gra :D W ogóle w Polsce na początku pisane i...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej mniej

Taa... rozumiem o co Ci chodzi. Faktycznie, z takiej perspektywy, że mamy "naukowe" sci-fi obok "magicznego" fantasy a jedno i drugie musimy wrzucić do worka nadrzędnego, to ma sens, że ten worek jest fantastyką. Chyba, że uznamy, iż oba gatunki nie wymagają osobnego nadgatunku, ale po prostu są osobnymi gałęziami literatury fiction.

A jeśli jeszcze spojrzymy na gatunki przez pryzmat jedynie sztafażu, to dojdziemy do kolejnych, niekoniecznie kompatybilnych wniosków. No bo niby mamy kryminał i mamy sci-fi. Jedno i drugie może być zaledwie sztafażem, warstwą stylistyczną. Ciekawym casusem są dla mnie np. space opery czy fantasy opery - niektóre z tych powieści mają z gatunkiem wspólny właściwie tylko ogólny klimat ale sam rdzeń opowieści da się wyjmować z jednego typu i wkładać do drugiego i nadal będzie działał. Co taka literatura ma wspólnego z rzeczywistym gatunkiem, w którym jest osadzana? Taki Abercrombie dla przykładu. Niby machają mieczami, niby są jacyś magowie, ale to wypisz wymaluj historia jak z Davida Webera, tyle że u niego masz gwiezdne krążowniki z napędami typu impeller zamiast koni i żaglowców. Reszta praktycznie bez zmian.

I tutaj wracamy do takiej Kańtoch - jak dla mnie Czeluść idzie spokojnie odczytać z całkowitym pominięciem jakichkolwiek wątków fantastycznych. Bo to jest też opowieść, którą można zrozumieć gdzieś na poziomie postępującej degeneracji umysłowej, starzenia się, zatracania. Gatunek w rozumieniu fantastyki jest zaledwie jedną z soczewek możliwych do użycia. Domyślam się, że autorce nie chodziło o kwestie "zdrowotne", jednak być może celowo nie wykluczyła takiego odczytania ;-). 

Mamy zatem dwie sprawy: pierwsza, to czy rzeczywiście fantasy i sci-fi są "siostrami" w ramach fantastyki, czy raczej rodzeństwem w ramach literatury fikcji, do której możemy wrzucić także literaturę sensacyjną szeroko rozumianą, kryminały, thrillery i horrory (które bywają czasami też literaturą fantasy)? No i druga rzecz: na ile w ogóle bawienie się w gatunku ma sens w przypadku sporej liczby książek, które w zasadzie tylko muskają klimat kojarzony z gatunkiem, ale które rdzeniowo gatunkowe nie są - da się je "wyjąć" z jednego gatunku i wrzucić do drugiego, a historia nadal się będzie zgadzała (w przeciwieństwie do "twardej" literatury gatunkowej).

Tak sobie dywaguję ;-)

Taa... rozumiem o co Ci chodzi. Faktycznie, z takiej perspektywy, że mamy "naukowe" sci-fi obok "magicznego" fantasy a jedno i drugie musimy wrzucić do worka nadrzędnego, to ma sens, że ten worek jest fantastyką. Chyba, że uznamy, iż oba gatunki nie wymagają osobnego nadgatunku, ale po prostu są osobnymi gałęziami literatury fiction.

A jeśli jeszcze spojrzymy na gatunki...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej mniej

Ja sobie to układam w głowie tak, że słowa określające gatunki określają pewne konkretne cechy utworu i niekoniecznie się nawzajem negują. Dla mnie określenie "Fantastyka" opisuje fakt, że w historii istnieje jakiś rodzaj magii/cudu/nierzeczywistości. I główne gatunki, które wychodzą niżej, doprecyzowują, co to takiego jest (fantasy - magia, SF - technologia). Ale mamy też gatunki, które opisują bardziej konstrukcję fabularną, niż świat (kryminał, romans). Dlatego dla mnie książka może być na równo fantasy i kryminałem, SF i romansem. To taki podstawowy przykład, ale można to drążyć i rozkładać dalej na części pierwsze. Abercrombie i Webera nie znam, nie dotarłąm tam jescze, nie wypowiem się. Ale warto pamiętać, że nie zawsze kosmos=SF. Bo mamy też space fantasy. W związku z czym space opera może być i SF, i fantasy, i science-fantasy, bo ona bardziej jednak opisuje fabułę i miejsce akcji, niż konstrukcję świata (tak, to jest poplątane i skomplikowane). Przykładem space opery fantasy jest większość historii ze świata "Gwiezdnych wojen", a space opery SF - cykl "Expanse". 
W "Czeluści" faktycznie wiele zależy od interpretacji, ale to samo dotyczyło "Wody na sicie" Brzezińskiej parę lat temu. :D Ale takie niejednoznaczne historie są często ciekawe, jeśli ktoś je dobrze napisze, więc ja się nominacjom nie dziwię.                            

Ja sobie to układam w głowie tak, że słowa określające gatunki określają pewne konkretne cechy utworu i niekoniecznie się nawzajem negują. Dla mnie określenie "Fantastyka" opisuje fakt, że w historii istnieje jakiś rodzaj magii/cudu/nierzeczywistości. I główne gatunki, które wychodzą niżej, doprecyzowują, co to takiego jest (fantasy - magia, SF - technologia). Ale mamy też...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej mniej

Tak, ale zarazem kluczem do utworu może być zarówno poziom "fantastyczny" jak i "kryminalny", bo autor przecież może dowolną rzecz uznać za krytyczną dla swojego utworu. SF to także postapo, więc jasne, nie zawsze kosmos.

Expanse to space opera? Nie czytałem, widziałem jedynie część serialu. Serial faktycznie miał skłonność do ciągnięcia się w stylu space oper, ale uznałem, że to po prostu rzecz właściwa dla seriali.

Wody na sicie nie czytałem. Ale przykładów jest więcej. W sumie to chodziło mi - sam o tym zdążyłem w międzyczasie zapomnieć - że chyba słabo świadczy o poziomie fantastyki w Polsce nominacja dla utworu, który słabo reprezentuje szeroko rozumiany gatunek. Z naszej rozmowy wynika, że Ty widzisz to ciut inaczej, więc nie będę wracał do swoich argumentów, po prostu chciałem zauważyć, że de facto zdaje się brakować silnej reprezentacji "czystej" gatunkowo. Nie że nie ma jej zupełnie, po prostu nie okazała się dość dobra by rywalizować (na etapie nominacji) z mniej "czystą" Czeluścią. Oczywiście wiem, to kwestia mocno subiektywna ;-)

Tak, ale zarazem kluczem do utworu może być zarówno poziom "fantastyczny" jak i "kryminalny", bo autor przecież może dowolną rzecz uznać za krytyczną dla swojego utworu. SF to także postapo, więc jasne, nie zawsze kosmos.

Expanse to space opera? Nie czytałem, widziałem jedynie część serialu. Serial faktycznie miał skłonność do ciągnięcia się w stylu space oper, ale...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej mniej

Ja wtedy nierozdzielnie przypinamy obydwie łatki, tego się nie da od siebie wtedy rozdzielić.
Tak, Expanse to mocno space opera. Mamy motyw found family, najlepszy statek, najlepszego pilota, przygody w kosmosie na różnych planetach, elementy militarne (które nie muszą być, ale mogą).       
Rozumiem o co chodzi, tylko to nie jest tak, że tylko książki z pogranicza tam trafiają. Naprawdę  zależy od roku i tego, co fandom pisał . Ania jest dość rozpoznawalna, więc jeśli wyda coś fantastycznego w danym roku  to zawsze jest mocną  kandydatką , bo dużo ludzi w fandomie ją  kojarzy albo wręcz zna osobiście, złapanie jej nie jest szczególnie trudne :D To środowisko nie jest u nas w Polsce jakoś bardzo duże. Nie mówię, że ludzie nominują  po Zajdla po znajomych, ale jednak  - głosują  na to, co znają, a często znają  książki ludzi, których kojarzą (po nazwisku lub prywatnie ). Także to bardziej pokłosie tego, nie jakości polskiej fantastyki. Ona ma się całkiem stabilnie, w 2024 widać było mocne odbicie po okresie pandemii, gdzie w 2020/2021 był taki moment, że naprawdę trudno było cokolwiek sensownego wybrać .                                           

Ja wtedy nierozdzielnie przypinamy obydwie łatki, tego się nie da od siebie wtedy rozdzielić.
Tak, Expanse to mocno space opera. Mamy motyw found family, najlepszy statek, najlepszego pilota, przygody w kosmosie na różnych planetach, elementy militarne (które nie muszą być, ale mogą).       
Rozumiem o co chodzi, tylko to nie jest tak, że tylko książki z pogranicza tam...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej mniej

*co fandom czytał 
**Ale pisał w sumie też                                                                                      

*co fandom czytał 
**Ale pisał w sumie też                                                                                      

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam

skoro Kruki dostaja nagrody, czy tez wogole sa nominowane, to jak kiepskie musza byc te pozostale ?  ehhh... 

skoro Kruki dostaja nagrody, czy tez wogole sa nominowane, to jak kiepskie musza byc te pozostale ?  ehhh... 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam

"Dunder" Radka Raka jest naprawdę fajny, ale jakoś nie dostał nominacji. Może dlatego, że wydawcą tej książki nie był Powergraph, w przeciwieństwie do "PoznAI przyszłość" z którego słabe opowiadanie tegoż Radka Raka załapało się już na nominację...

"Dunder" Radka Raka jest naprawdę fajny, ale jakoś nie dostał nominacji. Może dlatego, że wydawcą tej książki nie był Powergraph, w przeciwieństwie do "PoznAI przyszłość" z którego słabe opowiadanie tegoż Radka Raka załapało się już na nominację...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam

jak się nie podoba to zawsze można głosować, Zew Zajdla co roku wzywa :D 

jak się nie podoba to zawsze można głosować, Zew Zajdla co roku wzywa :D 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam

Moim zdaniem w tym roku wybór jest akurat całkiem zacny ;) Wściek mi do końca nie podszedł, ale warsztatowo jest dobry. Dzieci jednej pajęczycy są bardzo ładnie napisane, Czeluść jest też dobra. Mgła pewnie też, ale akurat do mnie treść nie docierała (jak to bywa z Brzezińską). Że Sapek ma nominacje to chyba nikogo nie powinno dziwić, a Kucharczyk to dobra opcja dla osób, które wolą, jak jest lekko i rozrywkowo :D 

Moim zdaniem w tym roku wybór jest akurat całkiem zacny ;) Wściek mi do końca nie podszedł, ale warsztatowo jest dobry. Dzieci jednej pajęczycy są bardzo ładnie napisane, Czeluść jest też dobra. Mgła pewnie też, ale akurat do mnie treść nie docierała (jak to bywa z Brzezińską). Że Sapek ma nominacje to chyba nikogo nie powinno dziwić, a Kucharczyk to dobra opcja dla osób,...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej mniej

Bry,
nomimacja dla Rafała Kosika jest zeszłoroczna. Moje opowiadanie nosi natomiast tytuł "Dlaczego nie ma klanu Kruka". 
Pełną listę można znaleźć na zajdel
art.pl.  Pozdrawiam!                                                              

Bry,
nomimacja dla Rafała Kosika jest zeszłoroczna. Moje opowiadanie nosi natomiast tytuł "Dlaczego nie ma klanu Kruka". 
Pełną listę można znaleźć na zajdel
art.pl.  Pozdrawiam!                                                              

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam

Aaa, tak to jest, jak się korzysta z tegorocznej i zeszłorocznej informacji prasowej jednocześnie. Jeden zaginiony "klan" dodany, Rafał Kosik (tym razem) usunięty. Dziękuję i powodzenia! 

Aaa, tak to jest, jak się korzysta z tegorocznej i zeszłorocznej informacji prasowej jednocześnie. Jeden zaginiony "klan" dodany, Rafał Kosik (tym razem) usunięty. Dziękuję i powodzenia! 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam

Dziękuję!!                                                                             

Dziękuję!!                                                                             

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam