Zaczyn. O Zofii i Oskarze Hansenach

Recenzowana książka stanowi ciekawe zjawisko: jej autor, słynny architekt holenderski, napisał manifest post-factum dla niebosiężnych wizji nowojorskich budowniczych! Manifesty były popularne w sztuce końca XIX oraz początku XX wieku i objaśniały ludziom, co dopiero zostanie stworzone. A tu do praktyki dorobiono teorię po wielu latach. Lecz jakaż wspaniała jest ta teoria..! Zacznę od ważnej uwagi: nie jest to historia urbanistyki Nowego Jorku. Wiele rzeczy zostało nieuwzględnionych lub pominiętych. Zamiast tego książka skupia się na paru obszarach, głównie Manhattanie i Coney Island. Dotyczy czasów, gdy tworzono głównie wieżowce w stylu Art Deco, a nie szklane prostopadłościany, którym początek dał Mies van der Rohe. Nie poświęcono w niej miejsca słynnym, wielkoskalowym i bardzo kontrowersyjnym reformom Roberta Mosesa i polemizowaniu z nimi przez Jane Jacobs. Autor nie pisze w kierunku chronologicznym, lecz raczej rozprawia o kolejnych obszarach. Zaczyna od organizowanych na Coney Island wesołych miasteczkach, by potem skierować uwagę ku szeregowi wieżowców, poświęcając każdej budowli osobne akapity zapełnione garścią głębokich uwag i rzucając światło na trudno dostrzegalne czynniki. Na sam koniec opisano wizyty Salvadora Dalego i Le Corbusiera w Nowym Jorku oraz to, co z nich (nie) wyszło. Zarazem twórca dostrzega w owych wesołych miasteczkach zaczątki bujnego kapitalistycznego systemu dostarczania rozrywki, który nie spocznie i będzie się rozwijał wszerz i wzdłuż – hen wysoko, aż ku niebu! Oprócz nakreślenia historii obiektów czasem już nieistniejących Koolhaas wspomina niezrealizowane wizje. Możemy ujrzeć projekt wieżowca autorstwa Gaudiego (który wygląda, że nigdy nie był tworzony z myślą o realizacji – była to raczej wizualizacja, która deweloper chciał zaprezentować w celach autopromocji) oraz o zatrważającym projekcie „specyficznej Wenecji” Corbetta. W owej „Wenecji” miejsce wód zajęłyby drogi wypełnione samochodami i parkingi. Dla pieszych przewidziano specjalne platformy na pierwszych piętrach wieżowców. Celem architekta było odciążenie ruchu. Trzeba przyznać, że w swej wizji poszedł dużo dalej niż Moses… Miasta to nie tylko budowle; są one tworzone przez ludzi dla ludzi. Nie umknęło to autorowi. „Deliryczny Nowy Jork” to nie tylko książka techniczna, dużo uwagi poświęcono w niej kwestiom społecznym (choć ludzie są tu głównie rozpatrywani jako klienci). Wydaje mi się, że podejście Koolhaasa stanowiło inspirację dla Grzegorza Piątka. Książkę kończy opis wizyt Dalego i Le Corbusiera w Nowym Jorku. Ta część może zdać się nieco mniej zrozumiała wielu czytelnikom, ale wydaje mi, że autor chciał powiedzieć, iż Nowy Jork był na tyle dziwnym i sztucznym miastem, że prowokacje Dalego nie robiły na nikim wrażenia. Zaś Le Corbusier, gwiazda i samozwańczy mesjasz architektury snuł wizje „naprawy” miasta. Z jego pomysłów zrodził się gmach ONZ. Zbiegło się to z końcem projektowania wieżowców w dawnym stylu. Koolhaas wspaniale operuje piórem – jego dzieło doskonale się czyta, choć wymaga skupienia. Trzeba mocno zaprząc do pomocy wyobraźnię, by ujrzeć oczyma umysłu opisywane obszary. Z tego powodu lektura ta nie będzie każdemu odpowiadać, podobnie jak fakt, że traktuje ona tylko o części dziejów nie tak dużego fragmentu miasta. Jednak gorąco ją polecam miłośnikom architektury i urbanistyki oraz Nowego Jorku!

Poszłam za ciosem. Od razu po skończeniu "Prostych rzeczy" zaczęłam czytać tę książkę, bo nie mogłam się nasycić pisarstwem Wichy. Teraz zachodzę w głowę z wielu "dlaczego?" i "jak to?". Książkę kupiłam kilka miesięcy temu i nawet ją zaczęłam, ale z jakiej przyczyny przerwałam, nie wiem. Może dlatego, że ....JEST.... [Rozkminiam] - źle napisana, bo bez dbałości o kropki, przecinki i całą interpunkcję, do której przywiązuję (za) dużą uwagę? - zbudowana z treści zrozumiałych tylko dla branży od architektury, dizajnu i innych takich i niczego nie da się w związku z tym zrozumieć, gdy się jest nieobeznanym w temacie laikiem? - nie ma w niej smakowitych nawiązań do literatury, ale tyle, żeby treści nie stały się nudziarskim zbiorem cytatów sklejonych tytułem lub głęboko ukrytą myślą autora? - nie ma w niej wspomnień z przeszłości, które pielęgnuję w sobie jako pamiątkę po czasach dawno minionych? - srogo poważna, nadęta albo z rozdmuchanym patosem, którym ziewam do bólu szczęķ? - nie wywołuje napadu śmiechu lub chichotów w zabawnych momentach, a potem wzruszenia, bo każdy by się rozpłakał czytając ten fragment tekstu? - bez polotu, bez myśli przewodniej, bez ładu i składu i zwyczajnie bez sensu? - jest daleka od tego, co lubię czytać, czyli dobrego pisarstwa? - nadaje się do skupu makulatury lub innego składowisko epapieru z ebooków? - pominięta przez innych literatów, którzy z powodu branżowej zazdrości krytykowali ten zbiór od tytułu do ostatniej puenty? - festiwalem ziewania z nudów, bo dobra książka bez trupa znalezionego nad rzeką , to "jedna wielka porażka". - kandydatką do konkursu na nudę, bo nawet trupów szafie nikt nie znajdzie, a zatem szkoda czasu i atłasu. - jak podręcznik z suchymi faktami bez jajcarstwa, przekory, poczucia humoru, przymrużenia oka, błyskotliwych podsumowań, czyli:"zieeew". Odpowiedź i zakończenie będzie krótkie: NIE JEST. Dalej nie rozumiem, dlaczego nie skończyłam tej książki zaraz po kupieniu. Reszta mojego przekazu w domyśle :)

Tytuł może sugerować, że chodzi o stację metra, ale taka nie powstała. Mamy natomiast ciekawą opowieść o Muranowie jako osiedlu. Na plus dobór materiału, umiejętnie połączone wypowiedzi różnych osób. Autorka wykonała mnóstwo pracy. Chwilami opowieści może są przydługawe (czy trzeba pisać tyle o Berlinie, skoro to książka o Warszawie?; są też opisane losy bohaterów także poza Muranowem, ale niekiedy to może mieć wpływ na zrozumienie całości). W sumie jednak książka wciąga. Przydałyby się przy rozdziałach mapki przedstawiające w lepszej skali omawianą okolicę, bo te ogólne pod okładkami nie zawsze wystarczają do zrozumienia, gdzie co było i jak zmienił się układ ulic.

Autor rzeczowo i sprawiedliwie opisuje każdą realizację, wokół których zawsze dochodziło do mniejszej lub większej awantury. To wszystko opatrzone pięknymi zdjęciami oraz najważniejszymi informacjami. Czego chcieć więcej? Chyba tylko drugiej części albo chociaż wznowienia z dodatkowymi rozdziałami. Wspaniała sprawa.

Made in Polonicum Czytając takie pozycje jak „hawaikum - w poszukiwaniu istoty piękna” nie sposób przeoczyć walorów estetycznych, zważywszy na jej znakomite wydanie. Począwszy od fotomontażu na okładce, przez gigantyczną ilość wysokojakościowych fotografii, które zajmują niemal połowę publikacji, aż po przejrzyście i sensownie zaprojektowane wnętrze — należy przyznać, że Wydawnictwo Czarne utrzymuje wysoki poziom swoich opracowań. Pod redakcją m.in. prof. Agaty Pankiewicz (wykładającej na Wydziale Grafiki ASP w Krakowie) zebrano jedenaście esejów jedenastu różnych autorów z pogranicza sztuki, filozofii, historii oraz dziennikarstwa wszechstronnie pochylających się nad rodzimą egzotyką z importu. Książka ta, przeznaczona do czytania i oglądania, stanowi niewielki album nasycony koszmarkami, które tak sprytnie wtopiły się w nasz polski krajobraz i świadomość, że wydają się już ich stałym elementem. Każda wypowiedź podejmuje skomentowanie prowincjonalnej groteski z innej strony i niekoniecznie bezlitośnie. Znaczna większość artykułów odnosi się do niej wyrozumiale, z dystansem. Jedynie w kpiarskim rozdziale „Krytyka wydziaranego rozumu” pióra Marcina Smerdy, który zgryźliwie znęca się nad subkulturą blokowisk, przyrównując dresy do tubylczych ludów i nazywając ich Innymi, wyczuwa się raniący sztylet sarkazmu. Lecz jak pisze we wstępie Filip Springer: „okropna to lektura, ale niezbędna, by zrozumieć manowce, na jakie prowadzi nas takie koślawe skupienie się na Innym zamiast na sobie” (s.46). Filozoficzne wprowadzenie pomnikowym tekstem Józefa Tischnera może być dla niektórych zaskoczeniem, w końcu miało być o łabędziach z opon, o hotelu “Piramida” w Bolesławcu, domach-kostkach czy PGR-ach pomalowanych na jaskrawe barwy. Tropikalny bzik okazuje się mieć korzenie w melancholii. Tischner nazywa ją “sarmacką”, podkreślając swojskość oraz cień pozornej odwagi, z jednoczesną świadomością nadchodzącej porażki. Owa nastrojowość dzieli się na prozaiczną nudę smętnej codzienności i nieustanną tęsknotę do barwnej Utopii, której poszukiwania w części zostają poddane zgodzie na zastane warunki. Kolejne rozdziały poszerzone o taką perspektywę, wydają się następnymi etapami studium nad fantazmatycznym podejściem do upiększania przestrzeni, z podkreśleniem tęsknoty do jakiegoś nieosiągalnego absolutu. Tak oto, pochylając się nad brutalną architekturą realnego socjalizmu, który opanował polskie wsie, zasiewając krajobraz betonowymi domami z płaskim dachem, nie można przeoczyć inwencji mieszkańców w wyborze obłędnych pigmentów. To „jaskrawe kolory malowane w skali domów” jak pisze Marta Urbańska, omawiając agresywne barwy fasad budynków mieszkalnych na przykładzie obrazu Witkacego “Marysia i Burek na Cejlonie”. Ten drobny manewr jest oswobodzeniem spod dogmatu wszechobecnej szarości i sprzeciwem wobec kontynuacji codziennego banału. Podobnie ma się sytuacja z ogrodami, w których irracjonalne zabiegi estetyczne powołują do życia bajkowe scenografie, jak wspomniane wyżej, moje ulubione łabędzie z opon, gipsowe postumenty papieża wśród krasnali i jelonków czy wreszcie nieszablonowe żywopłoty stylizowane na pudle albo drzewka bonsai. Zresztą, nie tylko na wsi można wypatrzeć tę potrzebę egzotyki, której uosobieniem jest instalacja Joanny Rajkowskiej na rondzie gen. Charles’a de Gaulle’a w Warszawie. Podróżując po Polsce podobne palmy można znaleźć w przydrożnych zajazdach, będących przykładem brawurowego eklektyzmu w wydaniu przeskalowanych muchomorów, dobudówek w formie wieży z blankami, samolotów z demobilu pod banerem “Miami Laguna” czy niektórych domach weselnych w postaci neodworów. Kuszące tropiki szepczą nie tylko przez plastikowe daktylowce czy parapetowe orchidee i kaktusy, to niezaspokojenie rozbrzmiewa, chociażby w egipskim wystroju baru z zapieskami. O historii magnetyzmu ciepłych krajów możemy przeczytać w dowcipnym rozdziale Ziemowita Szczerka, który przytacza enigmatyczną opowieść o próbach skolonizowania przez rodaków zamorskich obszarów. Rozmyśla również nad Polską, która teoretycznie posiada kolonie, szczególnie uwiodła mnie wizja fiata cinquecento, zaparkowanego w buszu albo szyldy z odzieżą na wagę w orientalnym słońcu. Tsunami fantazji w wolności twórczej, nawet jeśli ma być brakiem umiaru i naiwną wrażliwością, nadal będzie trwać w naszej przestrzeni. Bo sztuka powinna być inkluzywna, nawet ta podwórkowa, jak mówił Hasior: „Proszę w tym domu nawet nie wymawiać słowa kicz. Nigdy! (...) To wyraz arogancji, oceny z pozycji salonów, zadufania. Słowo, które obraża, dyskwalifikuje, A co dyskwalifikuje? Zjawiska cudowne, najbliższe ziemi, wyrastające z potrzeby piękna. (...) prywatne światy (...) głośno mówiące do przechodnia, któremu ofiarują tę swoją wizję piękna".

Springer podróżuje po Polsce, opisując budynki, osiedla, uzdrowiska i inwestycje, które miały być symbolem nowoczesności, a często stały się przykładem chaosu i braku odpowiedzialności. Pokazuje decyzje urbanistyczne PRL-u i III RP — od ambitnych wizji po ich późniejsze deformacje. Rozmawia z architektami, urzędnikami i mieszkańcami, odsłaniając kulisy projektów, które wpłynęły na codzienne życie ludzi. Przestrzeń staje się tu bohaterem, a jej wygląd — zapisem historii społecznej i mentalności. To książka o tym, jak bardzo sposób budowania mówi o nas samych.

Wybitny autor. Mam wrażenie, że mógłby pisać o czymkolwiek, choćby relacjonować co przeczytał na etykiecie dezodorantu, a ja nie mógłbym oderwać się od lektury. Choć sama treść jest pouczająca i wyjaśniła mi wiele o tym jaka była i jest Ukraina oraz Ukraińcy, to chyba nie to podobało mi się najbardziej. Przewrotny, cyniczny i momentami prześmiewczy ton autora rozbawia do łez. A obnaża on właściwie wszystko i u wszystkich. Uczta!

Pierwszy tom "Antologii" pod redakcją Mariusza Szczygła to pozycja, obok której żaden miłośnik literatury faktu nie może przejść obojętnie. To nie tylko książka, to niemal instytucja i hołd dla polskiej szkoły reportażu. Już na wstępie trzeba oddać pokłon autorowi za ogrom wykonanej pracy - selekcja tekstów z tysięcy archiwalnych numerów gazet i zapomnianych książek to wysiłek, który zasługuje na najwyższe uznanie. Sam pomysł na antologię jest strzałem w dziesiątkę! Szczygieł prowadzi nas przez Polskę, której już nie ma: pod zaborami, zachłyśniętą niepodległością, okupowaną podczas wojen, stawiającą czoła wielkiemu kryzysowi, próbującą odbudować się po zniszczeniach. Jak to bywa w przypadku tak obszernych antologii (prawie 900 stron), poziom tekstów jest nierówny. Obok reportaży, które czyta się z wypiekami na twarzy i które mimo upływu lat nie straciły nic ze swojej aktualności, pojawiają się fragmenty, które potrafią czytelnika wymęczyć. "Antologia polskiego reportażu" to lektura obowiązkowa, ale wymagająca cierpliwości. To książka, po którą sięga się etapami, a ja postanowiłam połknąć ją "na raz" i może to był błąd? Spodziewałam się pewnej 10/10, a ostatecznie moja ocena to 8/10. Na pewno sięgnę po kolejne dwa tomy, które czekają już na półce, ale pozwolę sobie na wolniejszą lekturę :) ig: bookstagram.uli

Autor przedstawia wpływ rozwoju technologi i produkcji masowej na design. Opowiada wiele ciekawych informacji od architektury przez motoryzacje, modę i sztukę. Moim zdaniem jest trochę chaotyczna, taki przekaz myśli. Ale jest to książka w formie eseju więc ma to sens. Polecam szczególnie studentom architektury i projektowania wnętrz. Warto przeczytać. PS. bardzo ładna jest ta okładka, zwykle nie przepadam za jaskrawymi kolorami, ale tutaj mnie urzekł ten żółto-pomarańczowy.

Jedna z najciekawszych książek, jakie przeczytałam przez ostatnich kilka lat. Historia architektury wnętrz, z naciskiem na to, co siedziało ludziom w głowach i jak przekładało się to na sposób w jaki żyli. Napisana we wciągający sposób, rzuca wiele światła na współczesność. Pomaga zrozumieć historię i architekturę w ogóle. Czytając latały mi w głowie poprzednie strzępki wiedzy, zrozumiałam, że sporo z tego to były popularne przekonania, które z wiedzą wiele wspólnego nie miały.

Jak będę duży to chce być jak Gropius! A taks serio, sam architekt i jego eseje są bardzo inspirujące. Szczególnie do mnie przemawiało to jak opowidał o tym jak edukować na studiach przyszłe pokolenia studentów i to wcale nie studiujących wyłącznie architektury a bardziej kierunki około kreatywne-inżynierskie. Sam temat juz podejscia do architektury, dla mnie tu nie było odkrywczych rzeczy, ale myśle, żę to idealna książka na początek zaznajomienia się hobbystycznie tematem architektury, ubranistyki itd. Są tu bardzo dobre puenty wychwytujące sedno mysli autora (zaznaczone kolorem więc serio trudno je ominąć).

Książkę dostałem w prezencie pod choinkę i przeczytałem z wielką przyjemnością. Takie niespodzianki od Mikołaja to ja uwielbiam! Alfabet Sudjica to mieszanka luźnych, osobistych uwag o dizajnie, urbanistyce, architekturze, modzie czy współczesnej kulturze cyfrowej. Pewnie nie wszystkim przypadnie do gustu takie skakanie po różnych wątkach, ale trzeba jasno to podkreślić - to nie jest monografia, słownik ani encyklopedia, a po prostu zbiór krótkich esejów, ułożonych dla zabawy w ciąg alfabetyczny. Z drugiej strony ta różnorodność tematyczna chyba w niezamierzony sposób pokazuje przenikanie się różnych poziomów ponowoczesnej rzeczywistości. Gdyby ta książka dotyczyła tylko i wyłącznie jednego, wybranego aspektu, byłaby w gruncie rzeczy mniej zrozumiała i pewnie nieznośnie nudna. A tak otrzymaliśmy całkiem barwny kolaż tekstów, a wszystkie, nie tylko każdy z osobna, ale właśnie jako całość, niezwykle interesujące. Mam kilka liter, które są mi szczególnie bliskie, inne stanowiły dla mnie pewne novum, ale zdecydowana większość esejów z tej książki wpisuje się w uniwersum, które otacza nas zewsząd coraz ciaśniej.

Zbiór refleksji o fotografii, patrzeniu i pamięci. Nowicki pisze w sposób eseistyczny, ale przystępny – to książka równie dla pasjonatów sztuki, jak i dla ciekawych świata czytelników. Pokazuje, że obrazy mają swoje warstwy, intencje i ukryte znaczenia. Bardzo osobista, a zarazem intelektualnie angażująca lektura. Dla miłośników kultury wizualnej i dobrego stylu.

Rewelacja! Niby reportaż, niby literatura faktu - a po lekturze czuję ukontentowana również literacko. I to tak, że mimo wrodzonego skąpstwa "Bukareszt..." w końcu kupiłam, po tym, jak dwa razy wypożyczyłam z biblioteki. To jedna z książek, do których będę wracać. Już sam język jest dużym plusem. Rejmer pisze tak plastycznie, że oddycha się tym samym powietrzem, co ona sama i bohaterowie jej opowieści, które są raz tragiczne, raz komiczne, a często i takie, i takie jednocześnie - jak to w Rumunii. W głowie na wieki pozostanie mi "Siekiera i postęp" (ot, sielska scenka z życia komisji kolektywizacyjnej) i cierpienia więźniów poddanych w Pitești eksperymentowi pozbawiającemu ludzi człowieczeństwa. Niektóre teksty są moim zdaniem nieco słabsze, ale, na brodę Decebala, one też trzymają fason. A te najlepsze postawiły poprzeczkę bardzo wysoko. Każdy rozdział to zamknięta całość, jak fragment szkła w przykurzonym witrażu, otoczony ołowianą ramką. Te odpryski tworzą jednak razem fascynujący obraz Bukaresztu i Rumunów. Nie mogę się doczekać, by pojechać do Rumunii i stworzyć w głowie własny "witraż", już z własnych doświadczeń.

Spodziewałem się łatwiejszej i bardziej "popowej" lektury, było chwilami wymagająco. Ale umiejętność "odczuwania" poprawia, tłumaczy skąd się te odczucia biorą i nadaje architektonicznym zjawiskom nazwy, ze znalezieniem których w głowie miałbym kłopot.

Strasznie dużo tu melancholii. Nie wiem czy ten reportaż zachęciłby mnie do odwiedzenia Portugalii. Skądinąd książka jest na prawdę ciekawa. Opowiada o historii różnych ludzi, bardzo się od siebie różniących. Łączy ich tylko jedno, Portugalia. Jednych mocniej, drugich słabiej. Każdy ma na nią inny pomysł, pogląd i każdy żywi do niej inne uczucia. Autorka przeprowadziła rozmowy z szalenie ciekawymi osobami, czego jej zazdroszczę. Widać również, że sporo czasu spędziła śledząc dawne losy kraju. Wszystko to razem ładnie połączyła i wyszła z tego dobra pozycja.

cieniutka książeczka, która może się spodobać (szczególnie warszawiakom), nie usypiając czytelnika przedwcześnie monotonią... spokojne rytmem, przejrzyste treścią (głównie opisową, przeplataną z rzadka mocniejszymi kontrapunktami rodzajowych scenek) spacery po ulicach miasta - miasta, w którym się żyje, obserwuje i przemierza je własnymi szlakami, z suczką Myszką, bojącą się burzy... :)

O tym jak uczą się wolności: ludzie z byłych krajów komunistycznych oraz tresowane niedźwiedzie zabrane właścicielom. Książka bardzo wyraźnie dzieli się na dwie części. Pierwsza pokazuje jak likwidowano w Europie proceder tresowania niedźwiedzi do tańca, jakich podstępów używano, żeby je od właścicieli wykupić i jak potem próbowano przywrócić im choćby namiastkę życia na wolności, często przy tym spotykając się z niezrozumieniem lokalnego społeczeństwa. Zastanawiające (i dla mnie nieco niepokojące) jest przy tym to, że ludzie, którzy bardzo troszczą się o los zwierząt (co samo w sobie jest jak najbardziej chwalebne), nie mają nawet strzępów tego zrozumienia w stosunku do ludzi. Druga część książki skupia się już wyłącznie na ludziach i na tym jak wyglądało życie w krajach komunistycznych (oraz w Grecji) po zmianie ustroju. Pokazana jest tu perspektywa przeciętnych ludzi, którzy często zostali bez środków do życia, perspektyw zawodowych i kwalifikacji, nie umieją odnaleźć się w "wolnym" kraju, muszą się borykać z konfliktami na tle narodowościowym (np. w Estonii czy Kosowie), a nawet tęsknią za czasami komunizmu i wciąż obdarzają ciepłymi uczuciami dyktatorów. Obie części książki są świetne, aczkolwiek korelacja między nimi jest bardzo luźna i, gdyby nie wstęp, byłaby dla mnie całkiem nieczytelna.

Z moich poprzednich doświadczeń wiedziałam, że cokolwiek Sontag napisała, będzie dobre. Tym razem padło na wywiad z nią o cudownym tytule: Myśl to forma odczuwania. To jest dosłowny cytat z jej wypowiedzi, która w szerszym kontekście odnosi się do słów o literaturze z perspektywy płci. Jej przemyślenia wybiegają o wiele dalej niż proste stwierdzenie, że literatura może się różnić, ale nie musi, w zależności od tego, kto ją pisze. Sontag wyjaśnia też dlaczego, że to przez kwestie społeczne i kulturalne, a nie różnice biologiczne. Kontekstów w tej rozmowie jest o wiele więcej. Jonathan Cott zadaje pytania ciekawe i szerokie. Wywiad pierwotnie opublikowano w magazynie Rolling Stone w 1978 roku, ale nie cały. Dopiero w książce znalazły się kompletne wypowiedzi autorki, które w tej formie po raz pierwszy ukazały się w 2013 roku. 🤔 Rozmowa o życiu i umieraniu Rozmowę zaczynają od jej esejów o chorobie. Czasami wspominają także inne jej teksty, czasami zaś rozmawiają po prostu. Sporo jest o tym, jak Sontag pisze – o jej nawykach, o postrzeganiu feminizmu. Ciekawe są rozważania o rozłącznym traktowaniu uczuć i myśli, do czego, jak wspominałam, nawiązuje tytuł tej książki. Podoba mi się jak mówiła o agresji, która jest “wpisana w rytm życia”, a jednak dzisiaj postrzegana jako coś złego. Podoba mi się też, że mówiła o sobie, że: “czyta jak inni oglądają telewizję”. Sontag pozwalała literaturze pracować w nieświadomości. Nie nadawała czynności czytania jakichś magicznych, czy patetycznych właściwości. Sobie zresztą też nie. Mówi: “wiem dużo mniej, niż wielu ludzi sądzi”. Jest też o nihilizmie, o innym odbieraniu literatury w zależności od momentu, w którym się ją czyta, o tym, jak się myśli i że książka jest formą przestrzenną. 🤔 Od nieformalnej strony Forma wywiadu sprawia, że poznajemy autorkę prawdziwą, od nieformalnej strony. Nie wystylizowaną w tekstach, nie zredagowaną. Przy czym, w obszernym wstępie z krótką biografią i kilkoma wspomnieniami autora wywiadu dowiadujemy się, że Sontag mówiła bardzo precyzyjnie, całymi akapitami. To musiała być niezwykła osoba, fascynuje nawet po latach. Myśl to forma odczuwania to jedna z książek, przy których czytaniu zauważam, jak wiele jeszcze się muszę nauczyć, przeczytać. Ile rzeczy lepiej kojarzyć, odważniej łączyć kropki oraz pogłębić myślenie i podejście. Wywiad z Sontag sprzed kilkudziestu lat, niby nie nowy, a jednak świeży i aktualny. Niby krótki, a jednak porusza wiele zagadnień, które zostaną ze mną na dłużej.

Zapomniane słowa. Niezapomniane doświadczenie. Dostajemy alfabetyczny leksykon starych, wychodzących z użycia lub tracących główne znaczenie słów i kilku zwrotów. Każdy krótki opis to piękna laurka historii, czasami analizatorsko kronikująca podróż w czasie, to znów wspomnienia z dzieciństwa. Dostałem trochę wiedzy, sielankowy ton opowiadań mnie nie robi ale chyba są dobre. PS. Możecie wyzywać dzieci od bachorów a jak ktoś się do was przysra to wzywajcie go od antysemitów - to chyba najlepsze co wyciągnąłem z tej książki.