Leki na miłość

Książka, która gdyby opisywać jej treść i zakres tematyczny, brzmiała by jak wybitnie głęboka, przemyślana bogata w symbole, znaczenia i uniwersalna . I taka poniekąd jest. Ale sam koncept rozbitka na samotnej wyspie zmusił autora do skumulowania zbyt wielu aspektów i narracji egzystencjalnej kosztem fabuły . I choć początkowo z dużą empatią śledziłam losy Robinsona to później treść stawała się coraz mnie interesująca i nie uratował tego nawet Piętaszek(choć to ciekawy watek w wewnętrznej przemianie myślenia u Robinsona) ani przewrotne zakończenie. Niewątpliwie jednak wiele fragmentów książki jest inspirujących i zachęcających do własnych przemyśleń

Nie potrafię ocenić tej książki, bo obawiam się, że nie wszystko z niej rozumiem. Jest przepełniona symboliką (już wiem, że cyprys i tytułowa ślepa sowa zwiastują śmierć, ale nie wiem co z resztą), mroczna i niepokojąca. Mnóstwo obrazów i sytuacji się tu powtarza, tworząc taki gorączkowy, rozedrgany, psychodeliczny klimat. Nie wiadomo co tu jest dziwną wizją po opium, a co prawdą. A może nic tu nie jest prawdą? A może wszystko jest prawdą? Jedyne czego jestem pewna po lekturze tej książki, to, że nie chciałabym spróbować opium, bo jak takie są po tym haluny, to ja dziękuję za takiego creepy bad tripa. Książka była zakazana w Iranie, więc podejrzewam, że dodatkowo jest tu jeszcze jakiś polityczno-społeczny komentarz, którego nie skumałam.

Wymagająca lektura. Wykreowane przez O'Connor postacie są dręczone dziwacznymi pragnieniami, mocno ukształtowanymi przez religijny fanatyzm Południa, niepokój wewnętrzny, ale też niedostatek. Czy gdzieś w ich groteskowości są Bóg i zbawienie? Na to nie ma łatwej odpowiedzi.

„Któż byłby tak szalony, żeby przed śmiercią nie obejść przynajmniej własnego więzienia?”Nie wiedziałam zbyt wiele na temat transformacji i przemian religijno- społeczno- obyczajowych w Europie w XVI wieku. Zwyczajnie, to nie jest mój konik. Jednak bardzo lubię powieści tej autorki, ich wielowymiarowość. Wartość historyczna nawet w wypadku tak dobrze oddanych realiów jest dla mnie dodatkiem do opowiedzenia robinsonady po świecie wykształconego człowieka „Renesansu”, poszukującego sensu swojego jestestwa. Yourcenar dywaguje nad żądzą pieniądza oraz rolą religii w życiu jednostki. Pomiędzy wierszami krytykuje instytucję kościoła. Odnosi się do filozofii, szaleństwa wojny, cielesności, etyki, humanizmu, „świętej inkwizycji”, polityki moralności i klasowości. Opowiada o indywiduum we wrogiej rzeczywistości na wszystko, co inne. Znalazłam sztukę, przysięgę Hipokratesa, ciągłe dążenie do polepszania wiedzy. Peroruje o kondycji człowieka w zderzeniu z postępem technologicznym. O tym, czy warto być nonkonformistą, dążyć do wolności. Wszystko poprzez drogę niezwykle inteligentnego, nieheteronormatywnego protagonisty, wyłamującego się konstruktom społecznym, za co przyjdzie mu słono zapłacić. Ten zabieg formalny odnosi się do doświadczenia samej Yourcenar. Brakuje mi w dzisiejszym świecie ludzi, którzy jak Zezon działają na zasadzie „na pohybel wszystkim”, wyrzekają się funkcjonowania w patriarchalnym schemacie kulturowym. Urzeka metatekstualność, metaforyzacja, symbolika i panorama bolesnych wydarzeń oraz kluczowych postaci zapisanych na kartach historii. Jednakże należy przyznać, że przez wieloaspektową fabułę i ogrom deliberacji egzystencjalnych „Kamień filozoficzny” jest trudny w odbiorze, żyłujący emocjonalnie. To przyczynek do dysputy o wędrówce w nieznane, która może przynieść zaskakujące informacje o jądrze własnego ja.Powieść uhonorowana Prix Femina. Na jej kanwie powstał film (reż. André Delvaux) o tym samym tytule.

8.8/10. Od lat zgłębiam historię czarnoskórych obywateli USA i historię ich systemowego ucisku. Richard Wright zarysowuje to całe tło społeczne, rasizm, brak perspektyw, wyobcowanie. A jednak główny bohater Bigger dostaje jakąś szansę od systemu i postanawia wkroczyć na ścieżkę mordu. Co nim kierowało? Czy w ogóle miał motywy? Dostałem bardzo dobrą psychologię, brak poprawności politycznej i anatomię zła. Przypominało mi trochę "Z zimną krwią" Capote`a. Było wciągające od początku do końca. Warto przenieść się na mroczne ulice Chicago i poznać tę makabryczną historię.

Historia o miłości, ale jakiej miłości! McCullens w końcu pokazuje jak może wyglądać zaślepienie zauroczeniem; jakie są konsekwencje niezdecydowanego umysłu i przede wszystkim umysłu kryminalnego. Autor przedstawia troszeczkę przejaskrawioną wizję miłosnego trójkąta, lecz przedstawia to we wspaniały sposób. Bardzo chętnie wrócę jeszcze kiedyś do tej nowelki <3

Jak wygląda prawda o nas samych? Rodzimy się w samotności, żyjemy samotnie i umieramy sami. Pomimo tego, że wokół każdego z nas możemy znaleźć kochające i wspierające osoby, pomimo, że sami jesteśmy przekonani, że otacza nas wiele przychylnych nam ludzi, jeżeli głębiej się nad tym zastanowimy, okazuje się, że nasza samotność jest najzupełniej naturalnym i normalnym stanem. Nie ma w tym nic złego, że wybieramy życie w pojedynkę, nawet mając partnera/kę, dzieci czy ukochane zwierzęta. Zdrowy egoizm nie jest niczym złym. Dbanie o własny dobrostan też nie przekreśla nas jako istoty ludzkie. Najgorsze, co możemy zrobić to wisieć na kimś, być uzależnionym od innych, od ich komplementów, mniej lub bardziej trafionych porad czy pieniędzy. John Singer będąc obarczonym problemami innych, stając się ich niemym powiernikiem, pomimo, że sam się o to nie prosił, ani o przyznanie mu takiej dość uciążliwej roli, będąc mocno skonfundowany zaistniałą sytuacją, sam mierzy się z własnymi demonami. Nikt z odwiedzających go, nie proponuje mu, aby się wyżalił, nikt nawet nie pomyślał, żeby mu ulżyć w jego cierpieniu, bo go nie widział, albo nie chciał zauważyć skupiając się na sobie i swoich udrękach. Czy mamy prawo, aby tak oceniać bohaterów, jako samolubnych zapatrzonych w siebie egoistów? I tak i nie. Ludzi, których spotykamy na kartach tej jakże mocno zapadającej w serce powieści, trudno winić o ich krótkowzroczność, gdyż sami borykają się z wieloma dramatami i w pewien sposób są ograniczeni środowiskiem, prostym światem, z którego się wywodzą. Trudno im wyjrzeć dalej, niż poza czubek własnego nosa, bo sami są dość mocno poharatani przez życie. Urzekająca jest głęboka dojrzałość i przenikliwość młodej autorki, której ogromne pokłady empatii, zrozumienia, ale też sprzeciwu wobec niesprawiedliwości zostały mocno zaakcentowane w tej powieści. Brak tu jakiegoś pełnego domknięcia, ale to tylko silniej pobudza czytelnika do refleksji nad sobą i swoją egzystencją. Gorąco polecam

Jestem taka zirytowana i zdegustowana głównym bohaterem, że z przyjemnością sięgnę po kolejną książkę z cyklu o Króliku. Może czymś mnie zaskoczy... Książka na początku trochę mnie zmęczyła ale z każdą kolejną stroną wciągała w świat Królika coraz bardziej.

Jeśli to prawda, że dusza żywi się pięknem, to ja czuję sytość. Życie każdego z nas to opowiadanie, opowieść, która łączy się z historią najbliższej nam osoby, tworząc naszą wspólną historię, ta z kolei łączy się z opowieściami innych itd., itd. „Pajęczyna świata”. Czytając Bartha, wchodzę do labiryntu naszpikowanego grą słów, gdzie czekają na mnie „opowiadania o opowiadaniach w opowiadaniach, połykające własny ogon jak wąż Uroboros. Poskręcane i skomplikowane jak pętle czasowe”. W labiryncie jest ciepło, panuje cisza i spokój; przechodzę przez tunele pełne ironii, w niektórych trafiam na dobry humor, w innych jeszcze zaskakują mnie nietuzinkowe metafory pełne cząstek, fal i neutronów. A wszędzie biegnie czas podlegający bezlitosnej erozji. „Pieprzone mgnienie oka”. Koniec drogi.

Książka poruszająca. Czy są granice poświęcenia dla drugiego człowieka? Czym mierzyć przyjaźń? Czy może mowa jest o toksycznej relacji? Na wikipedii angielskiej jest zapis, że autorka nie ceniła tej książki, nie wierząc w realność jej bohaterów. Pozostawiam to bez komentarza.

To jest dobra książka dla tych wszystkich osób, które obawiają się ekspansji obcej kultury i religii w Europie.  Bo dobrze uświadomić sobie to, jak kultura „białego człowieka” zdewastowała kultury Afryki, Australii, czy Ameryki Południowej. Chinua Achebe pokazuje zderzenie kultur, w którym jedna strona, tubylcza, jest na straconej pozycji, bo to nie tyle zderzenie, co pożarcie, pochłonięcie i zdewastowanie. Pisze się, że Achebe to ojciec literatury afrykańskiej, to uproszczenie. Byli przed nim inni, ale to jednak on książką „Wszystko rozpada się”, pisaną, nomen omen, po angielsku, przebił się do czytelników brytyjskich pokazując im drugą stronę medalu. Powieść była tłumaczona na wiele języków, a autor w 2007 roku otrzymał za nią Nagrodę Bookera. Chinua Achebe pisze, „nagle pojąłem, że te książki [europejskich autorów o Afryce] należy czytać w innym świetle. Na przykład „Jądro ciemności” Conrada […] Uprzytomniłem sobie, że to ja jestem jednym z tych dzikusów, skaczących po plaży. Kiedy człowiek przeżyje taką iluminację, zaczyna myśleć, że ktoś powinien napisać inną historię.” (z posłowia do wydania polskiego, PIW 2009). Nie ma ziemi bez ludu. Nie ma ludu bez kultury. Nie ma też znaczenia, czy ta kultura nam się podoba czy nie. Bo kultura to jest baza tożsamości. Co się dzieje, kiedy zostaje zniszczona? Mamy na to dziś aż nadto przykładów. Achebe pięknie opisuje kulturę swojego ludu, Igbo. Czy wiecie, że Igbo mieli bardzo zaawansowaną demokrację? Czy wiecie, że kobiety Igbo mogły zajmować wysokie pozycje w społeczności? Czy wiecie, że Igbo inaczej liczyli czas? Czy wiecie, że tydzień przed sianiem i sadzeniem mieli Tydzień Pokoju, czas, w którym nie wolno było krzywdzić innych, choćby słowem, by pokazać Bogom, że są godni dobrych zbiorów? Achebe pokazuje też fanatyzm. Pokazuje sztywne i bezrefleksyjne trzymanie się tzw. „tradycji”. Trzeba pamiętać, że jego ojciec był jednym z pierwszych, którzy przyjęli religię przyniesioną przez białego człowieka. Jego rodzina stanęła po drugiej stronie barykady, dzięki czemu Achebe nauczył się angielskiego i odebrał brytyjską edukację. Znalazł się w sytuacji uprzywilejowanej. Książkę, która podbiła świat i zmieniła europejskie spojrzenie na Afrykę (przynajmniej w jakimś stopniu), napisał po angielsku. Oddając w niej hołd swoim przodkom i wspaniałej kulturze, z której wyrósł. Bardzo warto przeczytać.

Książka z tzw. " czarnej serii " PIW - go, ukazującej się od 1968 r. Była jedną z najpopularniejszych serii w Polsce prezentujących współczesną literaturę piękną. Kupowałem ją odkąd pamiętam, pierwszą książką, którą kupiłem ( zaraz po wysprzedaniu całej mojej biblioteczki młodzieżowej, czego do dzisiaj żałuję )była dwutomowa "Rozmowa w katedrze " M. Llosy. Takie rzeczy się pamięta !!! Dorobiłem się ponad dwóch półek, podwójnych rzędów tych książek. Od 2015 r. PIW wydaje ją pod nazwą 'Proza Światowa ". Książka jest opisana. Mało smaczny wątek homoseksualny, ale czego się nie robi dla literatury. Książka to klasyk, osiągnął statut powieści kultowej. Są dzieła literackie, które wypada i trzeba przeczytać. To jest jednym z nich. Polecam również adaptację filmową z 1985 r. pod tym samym tytułem.

„[…] wszystko było tylko obietnicą”. Nieuchwytny sens Zamknięte głowy Myśli niejasne Myśli swobodne I krew wzburzona Bezkształtna przyszłość Świat pozorów Pod sklepieniem ciszy była... pustka. Patrick White tak, jak protagonista jego Wiwisekcji, został naznaczony piętnem talentu. To jest maestria. Nie da się przejść obojętnie obok takich fragmentów, jak: „[…] i blady pył snu przysypał jasnobrunatne sztywne postacie” czy „[…] puch białych dusz musnął wilgotną skórę […]”. I znów trwam niemalże w zachwycie. Tak właśnie, niemalże; bo pierwsza część książki można by rzec, doskonale intrygująca czytała się sama, potem natomiast autor, dążąc do literackiej doskonałości, moim zdaniem przedobrzył; czytanie już tak nie zachwycało, jakby obciążone zbędnym balastem. Dlatego ode mnie niżej niż Wiwisekcja czy Drzewo człowiecze, ale mocna ósemka. „Słońce dęło potężnie w złotą trąbę”.

„Przebrałam się. W pończochach znów poleciały mi oczka, dzieje się to dość często, bo zahaczam pończochy rękami szorstkimi od prac domowych, ale wolę już szorstkie ręce niż śliskie gumowe rękawiczki. Włożyłam więc nowe pończochy, stary popielaty kostium i na to mój najstarszy płaszcz, który noszę wyłącznie na pogrzeby. Jest to bowiem mój jedyny czarny płaszcz, nie cierpię w ogóle czerni. Wszystko to zrobiłam, żeby broń Boże nie wyglądać zbyt młodo i kolorowo, wargi ledwie musnęłam szminką. Bo im lepiej wyglądam, tym bardziej zdenerwowana jest baronowa, która po prostu nie może znieść dobrze wyglądających ludzi”. (s. 69) Marlen Haushofer, Mansarda, Przekł. Maria Kłos- Gwizdalska, PIW, Warszawa 1973. Wyd.1. W KLUBIE INTERESUJACEJ KSIĄŻKI ukazały się też: „Kochanica Francuza” J. Fowlesa i P. Scotta „Dzień skorpiona”. M . Haushofer - pisarka austriacka, autorka ŚCIANY – powieści, która na długo pozostaje w sferze wyobraźni Czytelnika (czy tego chce, czy nie). Na tym polega ponadczasowe pisarstwo. Czy tak będzie w przypadku dwóch powieści wydanych w Polsce w latach 70 – tych, Mansardy (1973) i Sekretnych drzwi (1978)? Mansarda- słowo nieistniejące w codziennym obiegu rzeczy, ale miejsce znaczące dla bohaterki. W potoku zdarzeń, zajęć, obowiązków… płynie czas od niedzieli do niedzieli. Bohaterka, jak sama stwierdza: „Nigdy nie rysowałam nic innego jak owady, ryby, gady i ptaki, do ssaków i ludzi nigdy nie doszłam”. (s. 19) Hubert (jej mąż) : „… wrócił trochę później do domu, musiał pójść na kolację z jakimś klientem. Nie byłam więc zobowiązana siedzieć przed telewizorem…” (s.40) „Ilza (córka) prawie nigdy nie spędzała z nami wieczorów”. (s.41) Toczy się niespiesznie życie. Jest jednak tajemnicza korespondencja ukrywana … w tytułowej mansardzie…, jest i strzelec… Haushofer udaje się oddać istotę codziennego życia, (o co najtrudniej w prozie), przykuć uwagę Czytelnika znakomitą narracją, a opowieści o rodzinie płynąć. Wystarczy. 7/10

Pierwsze moje zetknięcie się z prozą White'a. Ten utwór czyta się powoli i to jest jego zaleta, a nie wada. Dlaczego? Z prostego powodu, to jest pastisz powieści dziewiętnastowiecznej. Klasyczna fabula, z zakończeniem sugerującym czytelnikowi dalsze losy Pani Roxburgh. Powieść White'a , z narratorem wszechwiedzącym ( znowu tradycyjny jej model znany z powieści angielskiej) to opowieść o człowieku i granicy jaką może przejść, by stracić swoje człowieczeństwo na rzecz przystosowania do warunków życia, żeby przetrwać. Natura człowieka jest nieodgadniona, co siedzi w nas dowiadujemy się dopiero w ekstremalnych warunkach. Nie trzeba wojny, wystarczy katastrofa morska. Fabuła tej książki jest jej atutem. Poznajmy wiele szczegółów, obrazów, myśli bohaterów. W innej fabule, gdzie zdarzenia da opisywane tylko w zarysie ( powieść i film współczesny) nie ma miejsce na "oddech czytelniczy", szybko się toczy akcja i tylko ona jest głównym bohaterem nie postaci czy charaktery ludzkie. Dobra literatura to taka , która potrafi czytelnika trzymać za słowo i emocje. Taka jest, przynajmniej w tej powieści. To gotowy scenariusz na film. Miałem wrażenie, że jako odbiorca jestem okiem kamery. Jest też to proza, która pokazuje jak życie różni się od fikcji. Jak sami tworzymy fikcję. Pan Roxburgh maniak - czytelnik ma kłopoty w normalnym świecie ( trochę przypomina romantycznego bohatera), nie odróżnia fikcji od życia. Natomiast jego żona stąpa po ziemi twardo. Pan Roxburgh przypomina męski odpowiednik pani Bovary. White wykorzystuje w tej książce wiele elementów gatunków literackich, np.: powieśći psychologicznej powieśći przygodowej czy powieśći o dojrzewaniu. To książka do wielokrotnego czytania, do odkrywania zamierzeń literackich autora. Do odkrywania nowych szczegółów. Nie jest to "potrawa literacka" rodem z McDonalda., którą można szybko skonsumować i nie poczuć nic. Warto po nią sięgnąć.

Nie czytałam jeszcze wychwalanych „Opowiadań wszystkich” Clarice Lispector, ale znalazłam w domowej biblioteczce dawno wydane przez WL opowiadanie „Godzina gwiazdy”. Przedziwne. Nietuzinkowe. Przejmujące. Bohaterką jest Macabea, nordestina, osierocona dziewczyna z ubogich terenów północnej Brazylii, która pracuje jako maszynistka w wielkim mieście i czuje się kompletnie zagubiona i bezradna. Na pewno brakuje jej wykształcenie, sprytu czy inteligencji, a przede wszystkim pomocnej dłoni. Niewiele jej potrzeba do szczęścia, jej wymagania wobec życia i marzenia są minimalne. Malutka książeczka, ale pełna treści. Oprócz historii Macabei znajduje się w niej warstwa wynurzeń narratora, dotyczących pisania tej opowieści, niezwykle rozbudowanych, nieustannie przerywających główny wątek. Te przemyślenia z jednej strony dotyczą procesu twórczego, a z drugiej są pełne głębokiego współczucia dla bohaterki, protestu wobec takiego życia. Marnego, smutnego, beznadziejnego, po którym nic nie zostaje. Nie jest to lektura poprawiająca humor, ale niezwykle wzruszająca, ciekawa w warstwie faktograficznej i pobudzająca do refleksji nad naszym życiem.

To się nazywa geniusz i ekstrawagancja! Jedna z najdziwniejszych i najbardziej kpiarskich powieści, jakie udało mi się przeczytać. Cóż za konstrukcja. Istna powieść przenicowana, oglądana od podszewki, pełna fastryg i roboczych ściegów. Tyle, że wszystko to zamierzone, przemyślane, błyskotliwe i niepowstrzymanie szalone. Kobiety rodzące stare, schorowane dzieci, które od razu zasilają rzesze rencistów i emerytów. Kowboje, Dobra Wróżka o paskudnym charakterze, leniwi studenci i szereg innych niezwykłych i wyrazistych postaci. A wśród nich mocno szarpany i dręczony autor, któremu akcja i jej bohaterowie zupełnie wymknęli się spod kontroli. Urocze, zabawne i arcy inteligentne.

O tej książce można by napisać osobną książkę, co pewnie zresztą zostało już uczynione. Wzniosłe i błyskotliwe arcydzieło, pełne symboliki (czerń-biel, światło, imię, słowo), nie będące tylko powieścią o rasizmie, ale egzystencjalną przypowieścią o niewidzialności człowieka w społeczeństwie, które woli widzieć etykietki zamiast osób, o poszukiwaniu własnej indywidualności i tożsamości, notorycznie i z uporem odmawianej. Główny bohater – czarnoskóry młody mężczyzna bez imienia – jest stale redukowany do roli przedstawiciela jakiejś zbiorowości. Nieważne, czy jest studentem, robotnikiem czy aktywistą – wszędzie próbuje się go zaszufladkować, by pasował do jakiejś narracji, nie pozwala się mu być po prostu sobą. I co gorsza robią to nie tylko biali, ale również inni przedstawiciele tej samej co on rasy. Powieść pełna jest biblijnej stylistyki, kafkowskiego absurdu i gorzkiej ironii. Każda część tej książki pyta o sens bycia sobą w świecie pełnym fałszu. Poruszający jest wątek Trueblooda – ukazujący, jak biali darczyńcy nagradzają czarnego mężczyznę za potwierdzanie ich najgorszych stereotypów. Tak samo obraz Bractwa – ideologicznej maszynerii, która używa narratora jak pionka, a potem bezceremonialnie go porzuca. To książka o poszukiwaniu tożsamości, o godności i o tym, że niekiedy trzeba zejść do podziemia, dosłownie i metaforycznie, by wreszcie stać się sobą.

„Brzegi Syrtów” to takie pulsowanie, poetyckie pulsowanie tętnem poezji. Jakby powolne bicie serca. Jakby powolny spokojny wciąż powracający oddech morza, senne falowanie, przypływ i odpływ, rytmiczny wdech i wydech brzegu Syrtów. Niesamowity klimat. Co to jest za pisanie? Co to jest za styl? Z czym to porównać? Może coś z powolnego spokojnego stylu Patricka Modiano? Może hipnotyzujący nadrealizm tkany przez Sebalda? Ale to nie do końca to. Oniryczne, senne, eteryczne, leniwe, ale tak wciągające, wsysające swoją magią. I te pulsowanie tekstu, ten oddech miarowy. Na wewnętrznej stronie obwoluty czytamy "Wspólna wielu utworom Juliena Gracq’a jest mroczna, tajemnicza atmosfera. Ich bohaterowie, wyjęci spod władzy czasu, trwają w jakiejś nieokreślonej przestrzeni". Tak, nieokreślona przestrzeń, wyjęcie spod władzy czasu. Jakieś łachy piachu, mielizny, szuwary, trzciny, miejsca gdzie granica między wodą a lądem jest płynna i zaciera się, gdzie mgła wodna i wilgotne powietrze tworzy płynne zwidy, majaki gdzieś na horyzoncie zlewającym się z szarym niebem. Najbliższa cywilizacja oddalona o 300 kilometrów. Przypomina mi to okolice Żuław i Mierzei Wiślanej ale podniesione do wiele większej skali, przesunięte dużo bardziej w dal pustkowi. Czuć to na pierwszych stronach dzieła. „Wśród odgłosów kościanego szelestu który nadawał temu pustkowiu złowieszcze pozory życia przedzierałem się wąskim przesmykiem, wyciętym w gąszczu suchych łodyg widząc jedynie od czasu do czasu, po lewej, w jakimś nagle otwartym prześwicie lagunę, matową jak cynowe ostrze, oraz żółte jęzory piasku, między którymi konała niepewna, bardziej jeszcze zgaszona żółtość wszędobylskich, natrętnych szuwarów. […] Czułem się sprzymierzony z tym jałowym pejzażem, z jego dążeniem do absolutnej ascezy. Był końcem i początkiem. Za tą równiną żałobnych szuwarów i oczeretów, rozciągały się piaski pustyni, jeszcze bardziej jałowe i puste; a dalej, jeszcze dalej – jakby przekraczające granice śmierci – gdzieś poza nadmorską mgłą miraży rozbłyskiwały wierzchołki gór, których nazw nie potrafiłem już przed sobą ukrywać”. (s.82) Cała książka jest taka, jak ten cytat powyżej. Cudowne pisanie. Przeglądam Internet i widzę niektóre francuskojęzyczne wydania książki z obrazami de Chirico na okładce, z czymś zupełnie przeciwnym, niż moje skojarzenia, z ostrymi liniami i kontrastami, kubistycznymi bryłami. Ale po chwili zastanowienia myślę, że to również w pewien przewrotny sposób pasuje do klimatu powieści. Może nie tyle ostrość linii i kontrastów, co ten niesamowity, mistyczny i transcendentalny klimat pustki z obrazów de Chirico. Pustka i ostrość światła na jego obrazach jest tak samo głęboka, jak pustka i światło w powieści Gracq'a. „Z całą pewnością sądziła, że jest sama. Wyszła z kąpieli i miała na sobie tylko luźne, marynarskie spodnie i krótką, głęboko wykrojoną bluzę, która odsłaniała nagie ramiona. Teraz stała, wykręcając wilgotne włosy: w zagłębieniu pachy widać było kępkę brązowych włosów, między piersiami ciemną bruzdkę. […] Jej palce wolno przeczesywały sprężyste sploty, zanurzały się w nich, odchylona głowa uwydatniała bladą krzywiznę szyi, prężyła delikatnie półkule piersi”. (s.164) Cudowna książka, do samego końca cudowna. Odkrycie roku. Wystawiłem dychę w tym roku tylko raz, była to „Pani Bovary”. Teraz bez najmniejszego wahania wystawiam „dychę” po raz drugi, ale książka Gracq’a jest lepsza. Jest lepsza, bo to moje zaledwie pierwsze z nią spotkanie. Myślę, że drugie podejście będzie po prostu oszałamiające. Zdaje się, że mam już murowanego kandydata na moją prywatną Książkę Roku. Gdzieś tam po piętach depcze Woolf i jej „Do latarni morskiej”, ale książka Gracq’a jest po prostu magiczna. To jest sama magia.

[W ramach czytania Noblistek i Noblistów]: Saul Bellow jest pierwszorzędnym opowiadaczem. Nie ma u niego postaci bez wad, słabostek i zagubień. Wszyscy są lekko zepsuci, podejrzani, ale raczej dobrzy niż niedobrzy. Amerykańska saga głównego bohatera, Augiego jest zabawna i straszna a sam chłopak, choć sympatyczny nie zawsze zachowuje się przyzwoicie. Miota się, wpada w tarapaty, ale nie sposób mu nie kibicować. Przyglądamy się jego upadkom i wzlotom i wiemy, że autor opowiada jego losy trochę jak baśń, w którą jednak chętnie wierzę. Bellow pisze pięknie: czasem męcząco, czasem dowcipnie, ale na pewno to język piękny, precyzyjny (precyzyjny w oddaniu np. pochodzenia bohaterów).