Mansarda

Nie potrafię ocenić tej książki, bo obawiam się, że nie wszystko z niej rozumiem. Jest przepełniona symboliką (już wiem, że cyprys i tytułowa ślepa sowa zwiastują śmierć, ale nie wiem co z resztą), mroczna i niepokojąca. Mnóstwo obrazów i sytuacji się tu powtarza, tworząc taki gorączkowy, rozedrgany, psychodeliczny klimat. Nie wiadomo co tu jest dziwną wizją po opium, a co prawdą. A może nic tu nie jest prawdą? A może wszystko jest prawdą? Jedyne czego jestem pewna po lekturze tej książki, to, że nie chciałabym spróbować opium, bo jak takie są po tym haluny, to ja dziękuję za takiego creepy bad tripa. Książka była zakazana w Iranie, więc podejrzewam, że dodatkowo jest tu jeszcze jakiś polityczno-społeczny komentarz, którego nie skumałam.

Książka poruszająca. Czy są granice poświęcenia dla drugiego człowieka? Czym mierzyć przyjaźń? Czy może mowa jest o toksycznej relacji? Na wikipedii angielskiej jest zapis, że autorka nie ceniła tej książki, nie wierząc w realność jej bohaterów. Pozostawiam to bez komentarza.

Intrygująca opowieść szkatułkowa, a w niej, jako najważniejszy, list wysłany do współczesnego narratora 200 lat wcześniej… Zaczyna się namolnie nawracającym snem siostry narratora, że budzi się w łóżku obok mężczyzny, w dodatku księcia, z poderżniętym gardłem – jak się potem okaże - dwieście lat temu w pałacu w Granadzie (gdzie ich cioteczna babka była kiedyś guwernantką). Wkrótce potem znika, nie zostawiając znaku życia, a gdy wraca, okazuje się, że…. Ale nie chcę nikomu odbierać – nigdy przecież tego nie czynię - przyjemności poznania zagadki, bo zaiste przednia. Na szczęście żaden to kryminał, co sugerowałby taki początek, tylko zarówno nierealistyczna, jak i wyrafinowana, historia pewnej podroży w czasie, notabene w zbożnym celu podjęta. Rzecz to dość wymagająca, bo dwa tu plany czasowe, zapętlenie wspaniałe, intryga misterna. A trzeba pilnie baczyć na pozostawiane przez Autora tropy, bo pewne fakty łatwo przegapić, Tak czy inaczej, wszystko układa się w dramatyczną całość - satysfakcja czytelnicza murowana. Styl jest odpowiednio wyszukany, postacie – zwłaszcza te z 18. wieku – wspaniale skonstruowane, tak bardzo że narrator wydaje się przy nich, a zwłaszcza siostrze, która w swej wyprawie wstecz pokazuje lwi pazur, całkiem bezbarwny, co dość rzadko spotykane. Szczególnie zajmujący jest wątek hiszpańskiej inkwizycji, która zaczyna we właściwy jej sposób interesować się naszą „czasonautką”. „Wiara hiszpańska jest posępna. Hiszpańskie madonny są piękne i zimne jak odaliski. Hiszpańscy Jezusowie są zawsze okrutnie dręczonymi ofiarami, które krwawią z większej ilości ran niż gdziekolwiek indziej w świecie”. „Kiedy spłonąć ma m ł o d a czarownica, mówi Don Picaza, to ilość widzów na takim auto da fe jest znacznie większa”. „Nie każdemu wolno dorzucić swoja szczapę. Jest to zaszczyt i łaska Boża”. „- A że pokutna szata, sanbenito, jedyne co oprócz spiczastej czapki ma na sobie heretyczka, spala się jako pierwsza, największe zainteresowanie wykazuje męska część widzów. Teraz zrozumiałam, dlaczego kapelan przez cały dzień był taki podniecony. - Ilu ludzi, na miłość Boską, pali się na stosach? - Nie na miłość Boską – powiedział Don Picaza - lecz ku chwale Bożej. Niewielu, Wasza Miłość, niewielu”. Cała rzecz może się daleko kojarzyć z podróżami w czasie z genialnych „Dzienników gwiazdowych” Lema, ale i równie wspaniałego „Trudno być bogiem” braci Strugackich. Najciekawsze cytaty „Mój sen jest zawsze silniejszy od moich zmartwień”. „Ludzie tacy jak on (…) swoje horyzonty objąć mogą rękami”. „Bo przecież najczęściej sprawdzają się wytłumaczenia najprostsze, a nie tak zwane głębsze”. „Wyglądało to tak, jakby rodzina obecnego rządcy starała się zachowywać pod sklepieniem tej wielkopańskiej siedziby, jak gdyby mieszkała w bloku. Ale może inaczej przyszłoby im zwariować w takim wielkim, pustym pałacu”. „Nie mogłam się jednak przyzwyczaić, że – wybacz, że będę mówić o intymnych sprawach - wkładano wprawdzie wszelka możliwa bieliznę, koszulki, haftki, pończochy, natomiast brakowało czegokolwiek czegokolwiek, co przypominałoby jakiejś majtki czy figi. (…) Musze przyznać, że czasami jest to nawet podniecające, kiedy ciepłemu wietrzykowi późnego, andaluzyjskiego lata uda się w moim pomarańczowym ogrodzie połaskotać mnie nieco poniżej pleców w okolice, które w waszym stuleciu nigdy tego nie doświadczają”. „Kawaler stał obok, przybrawszy swobodna minę zawadiaki, rzucając z ukosa czarujące spojrzenie, które w jego mniemaniu było prawdopodobnie bardzo męskie, lecz które kobieta taka jak ja, uważać mogła za wzruszające co najwyżej u psa, gdybym oczywiście lubiła psy”. „Czy wiesz, że jesteś o dwieście lat stąd?”. „Prawie miesiąc do Ciebie nie pisałam, ale cóż to znaczy, skoro ten list otrzymasz dopiero za dwieście lat, jeśli w ogóle do Ciebie dotrze”. A jednak dotrze, choć z niemałymi przeszkodami… To 3. moja książka Rosendorfera, dobrze skonstruowana, acz nieco ustępująca jego arcydziełu „Budowniczy ruin” i nieznacznie od niego słabszej dystopii „Wielkie solo Antona L.”.

Pierwsze moje zetknięcie się z prozą White'a. Ten utwór czyta się powoli i to jest jego zaleta, a nie wada. Dlaczego? Z prostego powodu, to jest pastisz powieści dziewiętnastowiecznej. Klasyczna fabula, z zakończeniem sugerującym czytelnikowi dalsze losy Pani Roxburgh. Powieść White'a , z narratorem wszechwiedzącym ( znowu tradycyjny jej model znany z powieści angielskiej) to opowieść o człowieku i granicy jaką może przejść, by stracić swoje człowieczeństwo na rzecz przystosowania do warunków życia, żeby przetrwać. Natura człowieka jest nieodgadniona, co siedzi w nas dowiadujemy się dopiero w ekstremalnych warunkach. Nie trzeba wojny, wystarczy katastrofa morska. Fabuła tej książki jest jej atutem. Poznajmy wiele szczegółów, obrazów, myśli bohaterów. W innej fabule, gdzie zdarzenia da opisywane tylko w zarysie ( powieść i film współczesny) nie ma miejsce na "oddech czytelniczy", szybko się toczy akcja i tylko ona jest głównym bohaterem nie postaci czy charaktery ludzkie. Dobra literatura to taka , która potrafi czytelnika trzymać za słowo i emocje. Taka jest, przynajmniej w tej powieści. To gotowy scenariusz na film. Miałem wrażenie, że jako odbiorca jestem okiem kamery. Jest też to proza, która pokazuje jak życie różni się od fikcji. Jak sami tworzymy fikcję. Pan Roxburgh maniak - czytelnik ma kłopoty w normalnym świecie ( trochę przypomina romantycznego bohatera), nie odróżnia fikcji od życia. Natomiast jego żona stąpa po ziemi twardo. Pan Roxburgh przypomina męski odpowiednik pani Bovary. White wykorzystuje w tej książce wiele elementów gatunków literackich, np.: powieśći psychologicznej powieśći przygodowej czy powieśći o dojrzewaniu. To książka do wielokrotnego czytania, do odkrywania zamierzeń literackich autora. Do odkrywania nowych szczegółów. Nie jest to "potrawa literacka" rodem z McDonalda., którą można szybko skonsumować i nie poczuć nic. Warto po nią sięgnąć.

4 września „Ponieważ czytanie jest moim zawodem, rzadko tylko wzrusza mnie jeszcze jakaś książka.” s.11. 30 stycznia „Tak często opisywane uczucie szczęścia przyszłej matki nie chce się jakoś pojawić”. s.73. 29 marca „Wznowienie filmu Złodzieje rowerów”.* (s. 108) Marlen Haushofer, Sekretne drzwi, Przekł. Barbara Tarnas, PIW, Warszawa 1978. * Do zdania o filmie „Złodzieje rowerów” dodajmy: „Bardzo dobrze zrobiony, a jednak pozostawia niedosyt. Właściwie dlaczego? Mam wrażenie, że nie chodzi tu o prawdziwą tragedię? Stracić rower, który jest biedakowi potrzebny do pracy, to na pewno smutne, ale nie tragiczne. Dopiero poza nędzą materialną może się rozwijać prawdziwa tragedia”.(s. 108) Powtórzymy: „Dopiero poza nędzą materialną może się rozwijać prawdziwa tragedia.” Słowa mają swoją moc, podobnie jak ilustracje (idealnie wpisują się w treść powieści Haushofer), wybitnej austriackiej autorki znanej w Polsce z dwóch powieści wydanych w latach 70-tych, czyli „Sekretnych drzwi” i „Mansardy”. Z kolei w serii Cymelia niedawno ukazała się jej powieść ŚCIANA (tekst wyjątkowego formatu). „Sekretne drzwi” najkrócej rzecz ujmując, to studium kobiecej samotności, napisane ręką profesjonalistki. Lektura niewielkich rozmiarów, ograniczona do stu kilkudziesięciu stron, jednakże pokazuje życie we wszystkich jego przejawach. Warto po nią sięgnąć. Haushofer nie zawodzi. 8/10

Książka poruszająca temat wymierania prawdziwej kultury rdzennych Indian w USA . Nie jest to jednak reportaż, a książka psychologiczna opisująca pogmatwane historie rodzinne, troski, emocje, ambicje ludzi a przede wszystkim sposób myślenia Indian . Odkrywa przed nami świat innej kultury, zmieniającej się z upływem czasu, uczy tolerancji ,zrozumienia dla ludzi inaczej myślących ale czujących jak wszyscy inni.

"Litością piekło jest wybrukowane" Zdumiało mnie, że tej powieści nie było w Bibliotece, brak takiej klasyki?Ale dzięki temu zakupiłem sobie, bo to zdecydowanie pozycja, którą trzeba mieć na półce. Poznałem już Zweiga, zwłaszcza "Dziewczyna z poczty" była doskonała, ale "Niecierpliwość serca" to jego opus magnum i perła w koronie. Była tu tak zaawansowana psychologia, tak prosta, a zarazem złożona fabuła i napięcie, które można ciąć nożem. Fabuła jest opowiadaniem oficera, który snuje swoją historię z czasów przed 1 wojny światowej, o tym jak mimo upływu lat, sumienie nie pozwala mu zapomnieć tamtych zdarzeń. To opowieść o tym jak źle pojmowane współczucie i litość może prowadzić do tragedii. Jak brak asertywności, fałsz, chęć przypodobania się i uniknięcie plotek może być priorytetem nad losem drugiego człowieka. Czytając "Świat wczorajszy" pamiętam jak Zweig wyjaśniał swoją metodę pisania, gdzie nie ma dłużyzn, zbędnych opisań, wszystko jest odtłuszczone i zostaje czysta, psychologiczna treść. Tutaj to doskonale widać, powieść nie miała ani jednego przestoju i słabszego momentu. Postać kalekiej dziewczyny Edyty była niesłychanie poruszająca, jej postawa mogła wzruszyć nawet taką zimną i analityczną rybę jak moja skromna osoba. Końcówka była czystą jazdą bez trzymanki, emocje sięgały zenitu, byłem dosłownie jak zahipnotyzowany i nie mogłem się doczekać rozwiązania. Wielka, wybitna, ponadczasowa literatura, która umieszcza ostatecznie Zweiga na literackim Olimpie. Arcydzieło.

7,5 / 10 Wszystkie opowiadania znajdują się już w wydanym jakiś czas temu zbiorze "Ocalisz życie, może swoje własne", ale fajnie było sobie przypomnieć co niektóre świetne krótkie formy. Klimat opowieści Flannery O'Connor jest nie do podrobienia.

Opowieść o traumie, którą trudno nawet sobie wyobrazić, a co dopiero opisać. W dodatku w tak piękny sposób. Historia dzieje się na styku dwóch światów: świata żywych i świata umarłych, które spotykają się w przestrzeni jednego domu i w relacjach jego mieszkańców. Śmierć, utrata, poczucie winy, wyrzuty sumienia, pragnienie zadośćuczynienia, ogromne poczucie krzywdy i lęk modelują więzi między bohaterami. Ładunek emocjonalny książki jest ogromny, trudno czasami przewrócić kartkę i przeczytać kolejną stronę. Jednocześnie wiele scen jest tak malowniczych, że trudno uwierzyć, że piękno (w szczególności natury) może być obecne w największych ludzkich tragediach, a słońce dalej wschodzi, mimo że ogrom cierpienia bohaterów wydaje się nie do udźwignięcia. Przepiękną wizualnie sceną jest np wyprawa Sethe z córkami nad zamarznięty potok na łyżwy, a potem picie waniliowego mleka przed rozgrzanym kominkiem. Powieść Morrsion ma w sobie trochę cech realizmu magicznego, gra między rzeczywistym, a nierzeczywistym, pięknem i cierpieniem jest cały czas obecna na kartach powieści. Lektura ta, chociaż była trudna, mnie zachwyciła, a bohaterowie, szczególnie postaci kobiece, bardzo mnie poruszyli.

jaki wspaniały bohater nieprzystosowany... figura człowieka, który nie tylko nie potrafi ale i nie chce dopasować się do mieszczańskiego świata: pracy, kariery, stabilizacji, konwenansu, pozorów i hipokryzji... ten nieudany pracownik, ciągle zmieniający zajęcia, nie umiejący „być poważny”, ten wieczny początkujący pracownik i ta dziecięca, niemal naiwna perspektywa, która jest jednak przewidującą mądrością, widzącą absurd tam, gdzie inni widzą „normalność”... Robert Walser, jeden z ulubionych pisarzy Franza Kafki, jak podaje Benjamin Walter w "Aniele historii", szczególnie w opowiadaniu „Pomocnik” („Der Gehülfe”), opowieści o młodym urzędniku/pomocniku w dziwnym domu‑przedsiębiorstwie, jakby włąśnie kafkowskim... pierwsza powieść Roberta Walsera (nie debiut jako taki) - opowieść autobiograficzna (włącznie z wątkiem szpitala psychiatrycznego avant la lettre, do którego kiedyś trafi, załamany psychicznie autor)...

Posłaniec jest najbardziej znaną powieścią brytyjskiego autora i publicysty, Leslie Poles’a Hartley’a (1895 – 1972). Powieść została opublikowana w 1953 roku. Moje wydanie pochodzi z 1992 roku. Dwunastoletni Leo Colston spędza wakacje u kolegi ze szkoły. Kanikuła 1900 roku. Czas żniw i słodkiego lenistwa. Schyłek ery wiktoriańskiej. Olbrzymia posiadłość w Norfolk gości wiele osób z socjety, a kulminacją wakacyjnych spotkań ma być bal, na którym ogłoszone zostaną zaręczyny Marian Maudsley z lordem Triminghamem. Piękna Marian jest siostrą Marcusa, kolegi Leo. To początek dziwnej historii, w której interes dorosłych przedkładany jest nad odczucia dzieci. Marian i ubogi farmer, Ted Burgess nakłaniają Leo (najpierw prośbą, później szantażem emocjonalnym) do przesyłania wiadomości. Chłopiec czuje się coraz bardziej przypierany do muru, stając się zabawką w rękach dorosłych. Od razu po przeczytaniu obejrzałam (po raz kolejny po wielu latach) doskonały film z 1971 roku w reżyserii Josepha Loseya z Julie Christie i Alanem Batesem. Możecie kojarzyć, że ta sama para grała cztery lata wcześniej w ekranizacji Z dala od zgiełku. Dziecięce niewinne uczucia przeciwstawione są kłamstwom i nieszczerości świata dorosłych. Miłość poświęcona w imię statusu i pełnej kiesy. Gdyby historia Marian i Teda rozgrywała się w późniejszych czasach, ich miłość, być może przetrwałaby. Piękna książka, o której będę długo myślała i roztrząsała jej niuanse. Proza Hartleya z mroźnego Śląska przeniosła mnie do upalnego lata końca XIX wieku. Czułam na skórze słońce, słyszałam świerszcze, uczestniczyłam w meczu krykieta i strzelałam urodzinowymi petardami. I wiem, że wrócę tam znów. Będę przeżywała to, co bohaterowie, chociaż pewnie za każdym razem odrobinę inaczej.

" Historia każdego kraju bierze początek w sercu mężczyzny lub kobiety". Czasy osadnictwa w Stanach Zjednoczonych to temat rzeka. Co i rusz spotykam taki wątek w książkach, przeważnie sagach rodzinnych . " Drzewo białej morwy" to właśnie książka w tym temacie. Gdzie osadnicy w pocie czoła rywalizują z naturą o udomowienie ziemi, wody i bydła. To książka do spokojnego czytania, odpoczynku i wytchnienia. Lubię takie lektury.

(...) Bohaterka "Szczęśliwych lat udręki" nie ma większych planów i marzeń. Całą młodość spędziła w kolejnych internatach, nie mając styczności ze społeczeństwem. Jej egzystencja jest tu i teraz, koncentruje się na nauce, codziennych obserwacjach oraz spacerach w górskie doliny. O jej sprawach osobistych wiemy niewiele. Matka mieszka w Brazylii skąd listownie kieruje losami córki, ojciec pozbawiony domu tuła się po hotelach. Monotonię szkolnej nudy przerywa pojawienie się tajemniczej Frederique. Główna bohaterka spędza z nią coraz więcej czasu, rozmawiają o literaturze i wzniosłych ideach. Czytelnik nie może jednak pozbyć się wrażenia, że zafascynowanie innością Frederique, to życie zastępczym życiem. Narratorka do mistrzostwa doprowadza sztukę mimesis, fascynując się zainteresowaniami nowej dziewczyny doprowadza swą obsesję do radykalnego naśladownictwa – imituje styl pisma Frederique. (...) Całość dostępna na stronie 16 informatora czytelniczo-kulturalnego Biblioteki Kraków: https://issuu.com/bibliotekakrakow/docs/informator_biblioteka_krakow_5_2021-i

Liczyłam na Lód, a tam ludzie. Za mało majestatu żywiołu, za dużo ludzkiej brutalności, zła i motywów militarnych. Bohater coś sobie majaczy, ma zwidy o dziewczynie, która jest nieznośnie bezsilną wzorową ofiarą, którą wszyscy krzywdzą, oraz konfrontuje się z przemocowym rywalem, a może oni oboje są tylko niezintegrowanymi odłamkami jego jaźni, ale tego się nie dowiesz, bo całość ma budowę natrętnego, koszmarnego snu o labiryncie bez wyjścia. Na uwagę zasługuje ciekawy sposób prowadzenia narracji i płynne przenikanie się planów.

Książka z tzw. " czarnej serii " PIW - go, ukazującej się od 1968 r. Była jedną z najpopularniejszych serii w Polsce prezentujących współczesną literaturę piękną. Kupowałem ją odkąd pamiętam, pierwszą książką, którą kupiłem ( zaraz po wysprzedaniu całej mojej biblioteczki młodzieżowej, czego do dzisiaj żałuję )była dwutomowa "Rozmowa w katedrze " M. Llosy. Takie rzeczy się pamięta !!! Dorobiłem się ponad dwóch półek, podwójnych rzędów tych książek. Od 2015 r. PIW wydaje ją pod nazwą 'Proza Światowa ". Książka jest opisana. Mało smaczny wątek homoseksualny, ale czego się nie robi dla literatury. Książka to klasyk, osiągnął statut powieści kultowej. Są dzieła literackie, które wypada i trzeba przeczytać. To jest jednym z nich. Polecam również adaptację filmową z 1985 r. pod tym samym tytułem.

Wpaniale napisana, piękna i bolesna książka. Cieszę się, że znalazłam taką perełkę. Wzruszyła mnie do łez. (mam też skojarzenie: jakby studio Ghibli robiło nadal bardziej brutalne i naturalistyczne filmy (coś w stylu Księżniczki Mononoke) to mogliby to zekranizować, bo to trochę ten vibe)

Opowieść o młodej kobiecie z zubożałej rodziny, do której zaczyna zalecać się bogaty ziemianin. Ona nie żywi do niego uczucia, jednak wszyscy wokół są bardzo przychylni temu związkowi. Nelli czuje się coraz bardziej osaczona, nie chce tych zalotów, jednak wskutek nieszczęśliwej śmierci ojca, pod naciskiem matki zgadza się na ślub. To historia nieszczęśliwego małżeństwa, żony uwięzionej i osaczonej miłością i męża który ja pies oczekuje chociaż najmniejszy oznak ciepła z jej strony. Historia którą da się zmieścić w jednym zdaniu, jednak Laszlo Nemeth robi z niej powolne arcydzieło, nawarstwia, zagęszcza, trzyma w napięciu, mistrzowsko maluje pełny obraz tej sytuacji z wszelkimi niuansami i kipiącymi emocjami. Wszystko poznajemy z perspektywy głównej bohaterki, jesteśmy w jej głowie, niemal namacalnie doświadczamy pączkującej w niej odrazy do męża, która wzrasta jak spiętrzona fala by zalać i opanować ją całą. „Czy ciocia wie co to jest miłość? To ze strony wulgarniejszej istoty pragnienie połknięcia drugiej, po dokładnym oślinieniu jej” to zdanie doskonale obrazuje jej odczucia. Szkoda mi jej było i rozumiałam jej miotanie się w tym małżeństwie na siłę, które było jedynym wyjściem dla kobiety bez majątku w tych czasach ,a jedocześnie jej zachowanie -pogarda dla człowieka który chce ją uszczęśliwić, kapryśność, nieumiejętność pokochania własnego dziecka - budziły niechęć. Autor mistrzowsko balansował te odczucia. Węgierski pisanie w najlepszym wydaniu- powoli, z uwagą na każdy szczegół, z głębią psychologiczną.

Podobno każda książka musi trafić w konkretny czas dla konkretnego czytelnika. No to ta trafiła w 1000% . Właśnie taką potrzebowałam. Sama się dziwię ale nie mogłam się od niej oderwać. była dla mnie fascynująca. Mimo, że jednocześnie wiem, że dla innych, lub dla mnie w innym czasie, mogłaby być nudna. Chyba poprostu potrzebowałam ściany wokół mnie i spojrzenia z dystansu. Super zadziałała. A po zakończeniu chciałoby się zacząć czytać od nowa.

Zegar bez wskazówek amerykańskiej pisarki Carson McCullers rozpoczyna się od momentu postawienia diagnozy białaczki głównemu bohaterowi, dlatego nie mamy dokładnego wglądu w jego przeszłość. Czas „przed” jest w dużej mierze przedstawiony już z perspektywy człowieka śmiertelnie chorego. Malone był zwykłym aptekarzem, który za niedużą kwotę wykupił aptekę, należącą do ojca żony. Jego życie było bardzo przeciętne. Wykonywał codziennie tę samą pracę, nie myśląc o tym, czy jest zadowolony i spełniony. Diagnoza nie przynosi żadnych przełomowych zmian. Przez następny rok Malone wciąż będzie wykonywał te same czynności, nie spełni żadnego marzenia ani nie zrobi nic wyjątkowego. W jego przypadku dokonało się jednak pewne spustoszenie wewnętrzne. Malone zaczął myśleć i rekapitulować swoje życie. Analizował swój stosunek do żony, daleki od miłości. W jego umyśle wykształtowały się pojęcia zmarnowanego czasu i zmarnowanego życia. Ogarnął go żal z powodu niepowodzeń w przeszłości, straconych młodzieńczych nadziei, bo nie udało mu się skończyć medycyny, a także braku sukcesów w karierze, bo nawet jego żona była bardziej przedsiębiorcza i wnosiła do domowego budżetu więcej pieniędzy niż on. Po raz pierwszy zaczął zastanawiać się nad pytaniami o byt, o konsekwencje czynów, duszę i życie pozaziemskie. W rozważaniach zastanawiał się, jak może umrzeć, kiedy jeszcze nie żył. Zirytował się swoim brakiem działania, dlatego jedynym wspomnieniem, do którego powracał, był krótki romans gdzieś w przeszłości, kiedy postąpił zgodnie ze swoim pragnieniem, nawet jeśli było niemoralne. W ostatnich miesiącach pragnął tylko pojechać nad morze, ale i na to się nie zdobył. Bliskość śmierci pobudziła jedynie jego myśli, ale nie zdążył zamienić ich w konstruktywne działanie. Stanął w obronie siebie, odmawiając zabójstwa Shermana, ale nawet to wywołało w nim więcej wstydu i troski o swoją reputację niż dumy z trzymania się dopiero co wykształconych zasad moralnych. Autorka rozpoczęła książkę od chwili postawienia diagnozy i kończy ją wraz z ostatnim tchnieniem bohatera. W końcowym rozdziale, opisującym umieranie Malone’a, pierwszą rzeczą, o której pisze, była rozbudzona wrażliwość na wschód słońca, na przyrodę w ogóle. W czasie, gdy naturalny bieg życia zataczał kolejne koło i przyszła pora wzrostu, odrodzenia, Malone leżał w łóżku bez sił. Wszystkie niepokoje, bunty i wątpliwości poprzednich miesięcy zniknęły. Gdy zaczynałam czytać tę książkę, nie sądziłam, że zderzę się nie tylko z tematem znoszenia fizycznego cierpienia, ale też z zachwytem nad życiem, nauką cieszenia się nim i niemarnowania go, a także ożywczym spojrzeniem na miejsce człowieka w kole natury i oswajaniem śmierci, szukaniem siebie. Czytając o życiu pozornie ułomnym i ograniczonym, czytałam o wielkiej sile ludzkiego ducha, wartości relacji międzyludzkich i nadziei. O tym jak powinno się żyć i czym jest życie.

W „Powiedz mi..." Baldwin bawi się czasem i przeszłością tak samo, jak pamięć potrafi bawić się z nami w berka. Pretekstem do snucia wspomnień i powrotu do młodości jest najzwyklejszy zawał serca. Niespodziana przypadłość dopada słynnego Leo Proudhammera, czarnoskórego aktora, podczas ostatniego aktu sztuki. Wielbiony za swój talent czterdziestolatek odwieziony zostaje do szpitala. Tam, otoczony wianuszkiem najbliższych, ma czas, by ponownie przeżyć swoje życie: od dzieciństwa chłopca z Harlemu, przez rasizm, naukę bycia aktorem i mężczyzną, po dorosłość i ciągłe borykanie się z niesprawiedliwością białych, których nienawidzi. To wciągająca opowieść o dojrzewaniu ale i walce z uprzedzeniami – jest ich tak wiele, że doszedłem do przekonania, że nasz świat stoi na fundamentach z nich zbudowanych. Doświadczający agresji ze strony bladoskórych obcych i pogardy najbliższych z uwagi na wybory, jakie podjął, Leo uczy się, czym jest Duma i jak żyć, by jego nazwisko nabrało znaczenia, stało się prawdą. Ciekawe są wątki dwuznacznej bliskości z bratem (i ścieżki życiowej Kaleba), Barbary, z którą Leo nawiąże romans oraz odkrywania, że jest w nim także drugie oblicze, serce przepełnione ogniem skierowanym ku mężczyznom. Do tego Nowy York lat czterdziestych, jeszcze nie taki liberalny, pełen jednak dziwaków i upadłych gwiazd kina. Całość przypomina sztukę teatralną, tak samo zresztą jak życie, które wypełnia ciągła gra, oczekiwanie na oklaski, akceptację i pozbycie się pustego gniewu. Jest w prozie Baldwina coś zaskakującego, jakaś świeżość spojrzenia i obserwacji. Potrafi zaskoczyć spostrzeżeniem, jak wtedy, gdy na wieść o zakończeniu wojny i zrzuceniu bomb atomowych Leo stwierdza, że nie spadły one na Niemców dlatego, że ci, w przeciwieństwie do „żółtobrzuchych <Japońców>”, są biali. Cel wybrany z uwagi na kolor skóry. Czarni będą następni. Powrót do prozy Baldwina był otrzeźwiający i orzeźwiający. Plus jedyne wydanie z 1971.