Krystyna córka Lavransa. T. 3. Krzyż

Czytając wcześniejsze opinie, łapię się za głowę. Recenzenci zadają przeklęte pytanie każdego powieściopisarza - na ile ta historia jest prawdziwa? Cóż, Olga Tokarczuk bezradnie rozkłada ręce, gdy słyszy takie dociekania ("Czuły narrator" lub przemowa noblowska). Inni krytykują długość książki, bo mniej niż 300 stron, to dla nich za mało... Czytelnikom z resztkami zdrowego rozsądku, szukających w literaturze emocji, przeżyć, napięć, wzruszeń, a nawet złości, serdecznie polecam powieść jednego z moich ukochanych pisarzy, który po raz kolejny mnie nie zawiódł.

Wikingowie byli żeglarzami, wojownikami, eksploratorami i handlarzami, którzy pochodzili głównie z terenów Skandynawii, czyli dzisiejszej Norwegii, Szwecji i Danii. Określenie 'wiking’ nie odnosi się jednak do konkretnej grupy etnicznej, ale raczej do zawodu i aktywności, które podejmowali. Ich największa aktywność przypada na okres od ok. VIII do XI wieku n.e. Wikingowie, niezależnie od swojego pochodzenia etnicznego, zasłynęli z prowadzenia wypraw morskich, podbojów, handlu i odkryć na obszarach Europy, Azji i Ameryki Północnej. Akcja powieści toczy się na krótko przed, jak i po śmierci Olafa I Tryggvasona, więc około 1000 roku. Sigurd, Tore i Sygryda, rodzeństwo z Bjarkoy to główni bohaterowie książki. Ojciec został spalony w szwedzkim kraju, a matka po śmierci męża straciła zmysły i nie wychodzi ze swojej komnaty. Tore postanawia wydać za mąż rozbrykaną, pełną życia, upartą Sygrydę za Olvego, bogatego właściciela Egge. Sygryda nie jest przychylna tej wiadomości ponieważ jej serce zajmuje młody, urodziwy Eryk. Piękna w swej prostocie saga z wikingami w tle. Jednak nie jest to książka o krwawych walkach do jakich wikingowie nas przyzwyczaili. Owszem w tle wybrzmiewają wspomnienia jakichś bitew, ale sama powieść traktuje raczej o zwykłym życiu jakie prowadzili ludzie w tamtych czasach na ziemiach północnych. Dużo jest mowy o wierze, wszak za panowania Olafa I Tryggvasona wprowadzano na tych ziemiach chrześcijaństwo. Sporo różnych imion, nazwisk przy których język można sobie połamać, a przy okazji pogubić się, kto jest kim i z kim jest powinowaty. Mimo wszystko powieść czyta się przyjemnie. Sygryda ujmuje za serce swą osobowością, tym jak pięknie z młodej rozkapryszonej dziewczynki staje się piękną, mądrą, dojrzałą kobietą. Oprócz Sygrydy nie brakuje innych wartościowych bohaterów. Z każdym z nich związana jest niebanalna historia. "Córka Wikingów" dla jednych może być zwykłym romansidłem, dla innych ciekawą podróżą w odległe czasy. Dla mnie fanki tamtych czasów i wydarzeń ciekawym doświadczeniem, pełnym ciepła i miłości a nie tylko mieczem, walką i krwią naznaczonym.

To, co najbardziej cenię w tej książce, to nie sama historia (choć ta jest również bardzo interesująca), ale czynione przez autorkę obserwacje świata i natury ludzkiej. Czasem zdarzało mi się myśleć: "Rzeczywiście tak jest!", jakbym dopiero zdała sobie z pewnych rzeczy sprawę. Nieczęsto autor potrafi tak trafnie i błyskotliwie opisywać rzeczywistość.

Autorka umiejętnie prowadzi przez wewnętrzne rozterki już dojrzałej Krystyny, zmagającej się z konsekwencjami swoich wyborów, próbując odnaleźć równowagę między miłością, obowiązkiem, a wiarą. Podoba mi się to, jak autorka pokazuje emocje – wszystko jest bardzo autentyczne, ze znajomością natury ludzkiej. Mamy niby spokojną historię, ale przez zżycie z bohaterami, te trudne wybory i spodziewane konsekwencje na horyzoncie, cały czas utrzymuje się napięcie i chęć kontynuowania historii, mimo jej opasłości.

e book Gdy zaczynałam "Bożą podszewkę" zrobiłam, to z czystej ciekawości, bo zakładałam, że jest to średniej jakości czytadło... Nie warto oceniać książki ani po okładce, ani po swoich wyobrwżeniach na jej temat (zresztą, to nie tylko o książce). Boża podszewka, to bardzo słodko gorzka, przesiąknięta sqoistym naturalizmem saga rodzinna i historia... o niekochaniu, o tym, że nie ma rzeczy na zawsze i o ciężarze jaki kładą nam na plecy nasze niezrealizowane pragnienia i nieukojone tęsknoty. Każdy człowiek raz w życiu był Maryśką. Bardzo dobra rzecz.

Powieść jak rzeka – historia sobie powolutku płynie przez wszystkie etapy życia Krystyny i rozlewa się szeroko na różnorodne wątki. Tego typu powieści lubię najbardziej, można w spokoju wczuć się w historię, zżyć z bohaterami i tak sobie dryfować ku finałowi. Imponujące jest przy tym bogactwo tej powieści – mamy tu sporo bohaterów, pierwszo-, drugo- i trzecioplanowych, skandynawską scenerię, próbę oddania sposobu myślenia ówczesnych ludzi, a nadto tło i wydarzenia historyczne. „Krystyna córka Lavransa” jest więc klasyką w swoim najlepszym wydaniu. Przy czym, Sigrid Undset bardzo dobrze poradziła sobie z tą gromadą bohaterów, która przewija się przez karty powieści - wiarygodnie sportretowała ich sylwetki i umiejętnie uchwyciła psychologiczne niuanse. Choć widzę, że jest to częsty zarzut wobec tej powieści, ja nie miałam poczucia, że autorka próbuje moralizować mnie na religijną modłę. Element religii był znaczący w historii, nie da się ukryć, ale był on też uzasadniony, biorąc pod uwagę, że wiara i Kościół stanowiły niemal fundament tożsamości ówczesnych ludzi, podobnie jak zabobony i guślarstwo. Odczytywałam „Krystynę córkę Lavransa” bardziej jako powieść psychologiczną, odwołującą się do uniwersalnych problemów etycznych i moralnych, właściwych dla wszystkich ludzi odczuwających moralny niepokój, niezależnie od tego, czy są wierzący, czy też nie. Ostatecznie, dla mnie „Krystyna, córka Lavransa” to nie jest także prosta przypowieść, w której piętnuje się tylko tych niecnotliwych i mniej pobożnych. Wręcz przeciwnie, to opowieść o tym, że wszyscy są grzeszni lub używając bardziej neutralnego języka – wszyscy popełniamy błędy – zarówno ci, którzy uchodzą za tak zwanych porządnych ludzi, jak i ci, którzy na to miano nie zasługują w ogólnym mniemaniu. Przy czym, Undset zdaje się podkreślać, że największym grzechem ludzi „porządnych” jest ich duma. Dumna była Krystyna, po tym, jak odpokutowała swój grzech, tak samo dumny był Szymon i na swój sposób stary Lavrans. Ta duma nie pozwalała im podchodzić z wyrozumiałością do ludzi słabych, przeszkadzała im w nawiązaniu relacji partnerskiej z ludźmi, których uważali za gorszych od siebie. Ostatecznie ta duma nie pozwalała im także przyjąć do świadomości, że tak samo są słabi, potrzebują zrozumienia i że mają prawo do błędów. Koncentrowali się więc na swoich błędach, rozpamiętywali je i nie mogli przejść obok nich obojętnie, zamiast skupić się na tym, co mogą zmienić. Zdaje się więc, że Sigrid Undset za pomocą historii Krystyny próbuje przypomnieć starą prawdę, że żeby pójść dalej, trzeba najpierw przebaczyć samemu sobie.

Powieść stylizowana na autobiografię Julii, córki Oktawiana Augusta, zabawki politycznej w rękach ojca, ale też kobiety wielokrotnie zamężnej i oskarżanej o przekraczanie obyczajowych granic. Dored bierze ją w obronę, czarnym charakterem czyniąc Liwię, żonę Augusta, i na cichej wojnie obu pań opierając główny wątek. Mimo wątpliwej fragmentami zbieżności z faktami historycznymi, książkę czyta się przyjemnie, a akcja płynie wartko.

Druga część "Bożej podszewki" nie jest już tak dobra, nie wciąga tak jak pierwsza. Nadal mamy te same postaci, znane z pierwszego tomu. Jednak zmienił je czas, zmieniły się okoliczności. Została Maryśka, która znowu nie potrafi odnaleźć się w życiu i czasami nieświadomie komplikuje życie innym. Jest też Gienia, która osobiście nie wzbudziła mojej sympatii ani w jednej, ani w drugiej części. Oczywiście, nie brakuje też Józi, Janeczki, Bronisia, Bogdana czy Bolesława. Czasami pojawia się również Kostek. Cóż, polecam przeczytać, żeby dowiedzieć się co dzieje się dalej z bohaterami, ale nie jest to poziom, który dostaliśmy w pierwszej części. Książka jest krótsza niż poprzednia, czcionka całkiem wygodna dla oka. Filmowa okładka wydania akceptowalna.

„ Życie jego toczyło się wedle przypływów i odpływów morza, znał ich porę, tak jak inne ptaki znają porę wschodu i zachodu słońca. Przypływ w porze odpływu był dlań zjawiskiem równie niepojęty, jak słońce stojące nieruchomo na niebie.(…) Gąsior czekał na odpływ. Czekał chyba godzinę, aż głód i samotność napełniły go przenikliwy bólem. (…) Po upływie godziny gąsior zauważył jeszcze jedno dziwne zjawisko. Woda zakrywająca nurzaniec wcale nie odpływała, wręcz odwrotnie, jej poziom coraz bardziej się podnosił. Był teraz wyższy niż normalnie w porze przypływu”. Fred Bodsworth, Odmieniec, Przekł. R. Grzybowska, Czytelnik, Warszawa 1987,s.12. Fred Bodsworth- pisarz, reporter, od dzieciństwa pasjonował się ptakami, wiele lat spędził na północy Kanady, zaprzyjaźnił się nawet z miejscowymi Indianami. Powieść "Odmieniec" to historia bernikli białolicej - gęsi i dwojga młodych – biologa i Indianki. Jak potoczą się losy bernikli, ale też Roya i Kaniny - odmieńców w świecie natury i ludzi? Powieść ma swój rytm, ma swoje przypływy i odpływy, przyroda ani na chwilę nie znika z oczu, towarzyszy od pierwszej po ostatnią stronę pasjonującej historii miłości. 10/10

Moje pierwsze spotkanie z norweską sagą. Surowość, bezwględność, brak kompromisów. A tym samym mądrość, piękno i szlachetne, czyste serca. Przyzwyczajony do udogodnień naszych czasów, jakże chciałbym przenieść się w dziewicze tereny i lasy północy. Gdzie człowiek i natura były najważniejsze, a wszystko inne było tylko dodatkiem. Jakże całkiem inne niż dziś…

Ajjj, skończyłam ją kilka minut temu.... Jejkuuu druga część to był taki rollercoaster emocjonalny... Ciężko jest mi to nawet nazwać. Tak bardzo trzymałam kciuki za bohaterów. Do końca miałam nadzieję że Jurij jednak wróci do żony lub w jakiś sposób spotka Larysę i może jakkolwiek ta historia skończy się pozytywnie... Niestety... Nic ich nie czeka. To przykre ale niestety prawdziwe. Wszak ilu ludzi mogła spotkać podobna historia. Doprawdy jej prawdziwość rozrywa serce. Ja sama, jako osoba, która zazwyczaj nie wzrusza się na książkach po prostu się rozpłakałam. Naprawdę przepiękna historia, którą powinien przeczytać każdy, bo oprócz wspaniałej historii ludzi ze zmarnowaną młodością. Możemy wyciągnąć z niej wnioski, prawdy moralne na temat wojen, rewolucji. To skłania do przemyśleń na temat istoty tych rzeczy. I powiem szczerze że chyba potrzebowałam trafić na tą książkę. Uświadomiła mi kilka rzeczy i powiem szczerze że trafiłam na nią przypadkiem. Chociaż uważam że one nie istnieją. Jeśli szukasz książki która jest napisana pięknym lecz nie skomplikowanym językiem, a z wybitną fabułą i świetnie wykreowanymi bohaterami. Naprawdę, wal śmiało w Doktora Żywago.

Książka jest ok, ale w zasadzie trudno powiedzieć o niej coś więcej. Autorka próbuje w niej przedstawić zarys tego jak żyło się w tamtych czasach, ale sposób w jaki to robi nie jest specjalnie dynamiczny. Stąd pod koniec trochę już męczyłam się z tą książką. Fabuła - raczej niezbyt zaskakująca.

Stworzona w pięknej scenerii, przed oczami stają monumentalne góry, mroźne zimy, zielone lasy, dzikie zwierzęta (potęga niedźwiedzia) i ludzie twardzi jak skała. Jednak pod tą grubą warstwą lodu bije serce, które przypomina o uniwersalnej prawdzie: nasza pogoń w życiu za sukcesem często oślepia nas na to, co daje nam życie. W każdej historii potomków rodu pojawiają się finalne refleksje, które są kojące, choć podszyte melancholią. Książka w prostym przekazie każdej historii przypomina, by nie czekać do jesieni życia z odkryciem, co jest najważniejsze.

Autorka, wnuczka zesłańca syberyjskiego. W trakcie obrony stolicy w 1939 r. pełniła służbę jako pielęgniarka. W okresie okupacji uczestniczyła w tajnym nauczaniu. Była sanitariuszką i żołnierzem ZWZ - AK, ps. Nowicka, w powstaniu warszawskim pełniła funkcję prasowego sprawozdawcy wojennego będąc bliską współpracownicą Jana Rzepeckiego. Odznaczona Orderem Virtuti Militari V klasy oraz dwukrotnie Krzyżem Walecznych, posiadała stopień kapitana. W 1964 r. podpisała list pisarzy polskich, protestujących przeciwko listowi 34 wyrażając protest przeciwko uprawianej na łamach prasy zachodniej oraz na falach dywersyjnej rozgłośni radiowej Wolnej Europy kampanii oczerniającej PRL [ sic ! ]. W latach 1983/86 prezes ZLP ( od 1986 r. prezesem honorowym ) W latach 1981/83 członek prezydium FJN, członek prezydium TRK Patriotycznego [sic !] Ruchu Odrodzenia Narodowego, następnie RK PRON. W 1983 r. wybrana w skład prezydium KR Tow. Przyjaźni Polsko - Radzieckiej. W latach 1980/89 posłanka na sejm. I co mam teraz zrobić ? Jak ocenić postępowanie pisarki ? Z taką np. Szymborską nie ma problemu, paskudny, wzorcowy komuch !!! Eee, napiszę coś o książce. Tytuł nawiązuje do herbu Sforzów, smok połykający dziecko, co symbolizowało jej włoskie pochodzenie i siłę. Akurat tej, Bonie żonie Zygmunta Starego nie brakowało. W książce łączącej fakty historyczne z fikcją literacką przedstawiona jest jako kobieta inteligentna, energiczna, ale osamotniona i niezrozumiała przez polskie otoczenie. Książka odzwierciedla z wielką dbałością o szczegóły obraz renesansowego Krakowa. POLECAM !!!

Tak jak nie lubię "uwspółcześnionych" audiobooków, z efektami dźwiękowymi, dziwną intonacją narratorów, tak tu trafiłam na perełkę pod postacią narracji Hanny Kamińskiej. To oraz sam sposób prowadzenia opowieści przez Magdalenę Samozwaniec oddający klimat i mentalność opisywanego okresu czasu stworzyły z niej dzieło warte polecenia. Tym samym z czystym sumieniem polecam.

Kontynuuję poszukiwania skandynawskiego romansu, troszkę na chybił trafił wyciągam kolejne książki z bibliotecznych półek, kierując się tytułem, okładką... Tym razem trafiłam na ubraną w kwiaty powieść " Anna, Hanna i Johanna ". Anna.... Dojrzała kobieta, samotna, matka dwóch córek. Opiekuje się swoimi zniedołężniałymi rodzicami. Matkę odwiedza w szpitalu, ojca w domu. Jest dla obojga szorstka, szczególnie dla ojca. Nie znosi jego niedomagań wynikających z wieku, nie bardzo nawet stara się je zrozumieć. Troszkę więcej względów okazuje matce, próbuje z nią nawiązać kontakt, ale to nie możliwe, gdyż Johanna nie mówi i żyje we własnym świecie wspomnień. Ta sytuacja staje się bodźcem do poszukiwania śladów rodzinnej historii, a ta skupia się głównie dookoła losów kobiet. Okazuje się, ze Anna niewiele wie, niemal nic, o życiu swojej matki Johanny, a jeszcze mniej o życiu swojej babci Hanny. Hanna to niezwykła kobieta. Kiedy miała trzynaście lat straciła niemal wszystko, chyba wszystko co najważniejsze w życiu młodej dziewczyny. Godność, szacunek, beztroskę, radość, dzieciństwo... W zamian dostała upokorzenie, strach, wykluczenie i syna. Jednak pewnego dnia jej los się odmienia. Jak za sprawą czarów na jej drodze staje mężczyzna, co prawda nie książę, ale młynarz... Od tej pory Hanna może nosić na głowie chustę jak wszystkie mężatki we wsi. Johanna, najmłodsze dziecko Hanny, jedyna córka, wychowana w sumie przez ojca. Matka była dla niej jakimś reliktem poprzedniej epoki.Obiektem jej bezlitosnych kpin. Nie opowiada o niej nikomu, nawet swojej córce i wnuczkom. Kiedy Anna znajduje rodzinne albumy, odtwarza rodzinne historie, odnajduje skrywane przez lata sekrety znajduje samą siebie. Okazuje się, że uciekając od siebie samej, właśnie się odnalazła. " Anna, Hanna i Johanna " autorstwa Marianne Fredriksson to bardzo ciepła opowieść o trzech pokoleniach kobiet. Książka pięknie maluje ich portrety. Choć próżno szukać w niej romansu :) polecam :) recenzja napisana w związku z wyzwaniem : http://rudymspojrzeniemnaswiat.blogspot.com/2014/11/czytamy-literature-skandynawska-i.html zapraszam do przeczytania recenzji innych książek na moim blogu : http://marynistka.blogspot.com/

Norman Davies napisał w swoim Powstaniu 44, że Bratny w bardzo słabej książce jako pierwszy powstanie zbeletryzował. Było mi przykro, ale rozumiem. Bratny jako człowiek cyniczny i złamany propagandzista ciężko pracował na złą opinię i zapewne historyk nawet po Kolumbów nie sięgnął tylko bazował na ogólnej opinii o późniejszych dziełach autora. Tyle strasznych ile całkiem sprawnie warsztatowo pisanych. Na szczęście Wydawnictwo Czarne wypuściło dobrą biografię autora, która wiele wyjaśnia. Moim zdaniem do dziś nie ma lepszej beletrystyki w tym temacie. Podkreślam - beletrystyki, nie mylić ze wspomnieniami, dziennikami, wywiadami. A zatem to już jest kanon, w dodatku pisany przez świadka. Bardziej autentycznego już nie będzie i jakoś nie wierzę czy stać na taką epickość jakiegokolwiek współczesnego pisarza. Może Szczepan by dźwignął.

Książkę tę mam na liście “do przeczytania” od zawsze, a zabieram się do niej jak do jeża, bo jakoś kojarzy mi się z “Faraonem”. I nie wiem co miałbym do tej ostatniej mieć, bo monument filmowy Kawalerowicza nawet mi się kiedyś jakoś podobał, a oryginału Prusa przecież nie czytałem. Odwagi więc! No więc, czy trzeba było bać się powieści Waltariego? O czym jest opowieść Egipcjanina Sihnue? Jest z pewnością opowieścią o tamtych czasach, czy raczej o naszym wyobrażeniu o tamtym Egipcie; o państwie, które czasy największej świetności ma już zdaje się za sobą, a obecnie toczone jest problemami zewnętrznymi (jak konieczność toczenia większych i mniejszych wojen z mniej lub bardziej wrogimi i agresywnymi sąsiadami) oraz wewnętrznymi (jak spiski, walka o władzę czy słabości opisywanych faraonów). W takich to czasach dzieje się opowieść Sinuhe, którego to zmienność losów i niestałość szczęścia zdaje się znamienna dla epoki. A podana jest w księgach - godnie jak u jakiego Herodota czy innego Tukidydesa. W prostym odczytaniu jest więc o ludzkim losie jako swoistym wahadle, którego ruchy są jak zyskiwanie i tracenie bogactwa, szczęście i rozpacz po nim następująca, miłość i utraty kolejnych obiektów miłości. A wydarzenia te cykliczne jak Nil wylewający i ustępujący na przemian. Może to rytmiczność rzeki wydarzenia te kreuje i napędza? Jest też - głębiej sięgając w znaczenia książki - o postprawdzie, którą tworzy się od zawsze zwalając pomniki przeszłych władców, albo skuwając podpisy na marmurowych popiersiach po to tylko, by wykuć tam imiona własnych przodków. O niezmienności wydarzeń, gdzie “nil novi sub sole”, jak miano stwierdzić za lat tysiąc i stwierdzać do dziś - przez kolejne dwa milenia. Choć inni powiadają, że właśnie “nic dwa razy się nie zdarza”... Mamy opowieść o sektach kapłańskich uzurpujących sobie prawo do władzy - nie tylko nad “rzędami dusz”, ale i nad - o zgrozo - boskim faraonem. Dziel i rządź, wychowuj młodzież i opychaj się mięsem zwierząt ofiarnych! Nie jest to jakoś znajoma narracja? W ogóle i w ten sposób można spojrzeć na tę książkę z szerszej perspektywy; w rzeczywistości jest ona - podaną pod starożytnym płaszczem (tuniką może?) - opowieścią o nas samych, nawet tych współczesnych, bowiem człowiek nie tak znów bardzo zmienił się przez kilka tysiącleci spisanych o nim opowieści; nie myli się inny wielki Klasyk mówiąc “przeszłość jest to dziś, tylko cokolwiek dalej”. Życiowa droga Sinuhe pozwala nam spenetrować granice znanego wówczas świata: Egipt, Syrię, Kretę, Jerozolimę, Teby i Babilon, kraj Hatti. Poznajemy różnice kulturowe, religijne, społeczne, a pamiętać należy, że rzetelną wiedzę o tym, co jest w innych krainach szło wóczas poznawać z opowieści podróżników lub własnoocznych obserwacji podczas własnych perygrynacji. A poza tym, czy jest to opowieść przekazująca nam prawdę historyczną? Jakoś wydaje się, że raczej dzieło historyzujące, choć nie aspirujące do ściśle naukowej dokładności w oddaniu realiów opisanego świata. Prosto pisana linijna opowieść, choć od początku zdajemy sobie sprawę, że to rodzaj wspomnień, relacjonowanych z perspektywy docierania do kresu. Bez zbędnych ozdobników, choć i sama historia życia Sinuhe jest ciekawa i interesująco tu podana. Może tylko nieco zbyt rozwlekle? Nie bez znaczenia jest powieściowy humor. Może nie samej tytułowej postaci, bo ta akurat przymiotu tego jest niemal całkowicie pozbawiona. Ale nie brak jej już jego słudze - Kaptahowi, u którego przebiegłość łączy się z prostotą, a naiwność z logicznym rozumowaniem. Duet ten nie może nie przypominać pewnego zmyślnego szlachcica z Manczy i Sanczo Pansa - jego wiernego sługi. To mocna figura tej powieści. Prawda nie tylko z tej powieści: religia to zło, fanatyzm religijny - zło jeszcze większe, sekty zaś kapłanów (różnych zresztą kultów) - zło w stopniu najwyższym… Łatwo tworzy się też nowych bogów, choć trudno doń przekonuje lud, z umysłami już zatrutymi poprzednimi bóstwami. Audiobook świetnie zrealizowany i przeczytany (Marcin Popczyński), co znacząco podnosi wartość lektury, ale staram się oceniać tak, jakbym sam czytał z papieru… Po zakończeniu książki nie mam wrażenia, że oto spotkałem się z arcydziełem, ale czasu spędzonego na wysłuchaniu opowieści Sinuhe za stracony nie uważam - wprost przeciwnie. Choć mój stosunek do dzieła faluje od wzmagającego się zainteresowania do irytacji; trudno mi utrzymać jednolite zainteresowanie dość nierówną opowieścią. Nie jest to moje pierwsze spotkanie z pisarstwem Miki Waltariego (doskonały “Obcy przyszedł na farmę”) i wcale nie wykluczam jeszcze sięgnięcia po coś więcej jednego z najbardziej znanych fińskich pisarzy.

Na „Cedry pod śniegiem” natknęłam się kiedyś w księgarni i opis mnie zaciekawił. Japończycy w Stanach Zjednoczonych po ataku na Pearl Harbour? No właśnie! Do tej pory nie spotkałam chyba z żadną powieścią traktującą o tych wydarzeniach, tymbardziej pióra amerykańskiego pisarza. Chciałam przekonać się, jak przedstawi ten niechlubny epizod w najnowszej historii Stanów i tym sposobem natrafiłam na naprawdę wciągającą i dobrą lekturę. W 1954 roku, na niewielkiej wyspie San Piedro, gdzie właściwie wszyscy się znają, w dość tajemniczych okolicznościach ginie rybak, Carl Heine. Miejscowy szeryf prowadzi dochodzenie, które prowadzi go do Japończyka urodzonego już na terenie Stanów Zjednoczonych, Kabuo Miyamoto. Człowiek zostaje oskarżony i dochodzi do procesu. Wysłuchując poszczególnych świadków, czytelnik nie tylko ma okazję śledzić kryminalną intrygę, ale poznać społeczność zamieszkującą wyspę. Od wielu już lat zamieszkiwali ją Japończycy, których zachęcała możliwość zarobku przy uprawie i zbiorze truskawek, głównym zajęciem mieszkańców San Piedro, poza rybołóstwem. Obie grupy, Japończycy i Amerykanie, współistniały całkiem zgodnie i choć nie można było mówić o zbytniej integracji, panował względny szacunek i praca układała się pomyślnie. Wszystko zmieniło się w dniu ataku Japończyków na Pearl Harbour, kiedy nawet uważająca się za mieszkańców, a nawet obywateli, japońska społeczność San Piedro została obwiniona za zło tego świata i potraktowana jak zdrajcy. Choć wiele osób, jak na przykład miejscowy dziennikarz, Arthur Chambers, pozostało im życzliwych i próbowało wspierać, strach i agresja Amerykanów doprowadziła do wielu przykrych sytuacji, a ostatecznie Japończycy zostali przewiezieni do specjalnych obozów. Po wojnie wrócili do swych dawnych domów, ale niewiele spraw toczyło się jak dawniej. Przekonał się o tym także Ishmael Chambers, weteran wojny amerykańsko-japońskiej, który przed zostaniem żołnierzem zaprzyjaźnił się i zakochał w ślicznej Hatsuo. Ishmael jako dziennikarz stawia się codziennie na rozprawie o morderstwo i wspomina swój związek z Japonką, dziś żoną oskarżonego… Fabuła jest dość mocno poszatkowana i przedstawia wydarzenia z różnych okresów i z różnych perspektyw. Nie ma w niej jednak chaosu. To bardziej rozmaite obrazki, mozaika, która składa się w spójną całość. Wątek kryminalny jest interesujący, choć intryga nie należy do głównych motywów książki i jest potraktowana dość marginalnie – dużo istnotniejsze jest psychologiczne tło procesu. Choć powieść posiada także wątek miłosny oraz wojenne wspomnienia, jest to przede wszystkim książka psychologiczna, starająca się wniknąć w umysły mieszkańców San Piedro. Porusza problem tożsamości narodowej, który bardzo mnie interesuje, człowieczeństwa, umiejętności wybaczenia sobie samemu i światu, a także poszukiwaniu swojego miejsca. Przedstawia niezwykle trafną refleksję nad wyborami tego, co jest dla nas dobre, rozczarowaniami dorosłego życia. Nie ma w niej sentymentalizmu, ładnie opowiada o uczuciach, a bohaterowie są różnorodni i sprawnie nakreśleni. Najbardziej spodobała mi się sama Hatsuo, silna i odważna młoda kobieta. Guterson wspaniale tworzy klimat sennej wysepki, mroźnego portu i bujnego lasu cedrowego. Język powieści jest prosty, ale na tyle obrazowy, że opisywane miejsca po prostu pojawiają się przed oczami. Autor opisuje swoich bohaterów bez upiększeń, chwilami niemal naturalistycznie. Nie kryje swojego zdania i choć cały proces jest swojego rodzaju rozrachunkiem z całą ówczesną sytuacją, to Amerykanie nie są kreowani na bezmyślnych okrutników – zdarzają się wśród nich jednostki wybitnie dobre i złe, jak wszędzie.

Czy ktoś jeszcze pamięta autorkę, a książkę, która przyniosła jej sławę i finansową niezależność ? W ZSRR była już znana w latach 30, a po II wojnie światowej stała się tam sztandarowym manifestem idei postępowych, lepszym od produktów propagandowego socrealizmu. Wydawana w masowych nakładach jako dzieło postępowej przedstawicielki Zachodu. Doczekała się też dwóch ekranizacji, ostatnie jeszcze w 1980 r. PRL nie mógł być gorszy, pierwsze wydanie miało miejsce już na początku lat 50, a następne, w sumie kilkanaście, ukazywały się regularnie do końca sowieckiej okupacji. Równie ciekawą, a może i ciekawszą postacią był mąż tej irlandzkiej pisarki... Michał Wojnicz ( Voynich ). Polak, zesłaniec syberyjski, skazany w 1887 r. w procesie " Proletariatczyków " na zesłanie na Syberię. Poznał J. Piłsudskiego, z zesłania uciekł ( ? ), w 1890 r. pojawił się w Londynie i dorobił znacznego majątku na handlu antykwarycznym. Do grona znajomych małżeństwa należeli anarchiści, terroryści, członkowie PPS, Narodnej Woli, Sawinkow, Reilly ( Rosenblum ) i wielu innych. Wojnicz był jednym z organizatorów wyjazdu Piłsudskiego w 1904 r do Japonii, przekazano mu też opiekę nad partyjnym archiwum PPS. Przed I wojną światową małżeństwo przeniosło się do Nowego Yorku gdzie Wojnicz założył jeden z bardziej prestiżowych antykwariatów. Do brzegu !!! Dlaczego wyniósł się z Londynu ? Ano dlatego, że rozeszła się sensacyjna wiadomość o współpracy Wojnicza z rosyjską tajną policją, czyli po prostu przez cały czas był tajnym agentem !!! Nie ma czasu na opisywanie innej ciekawej sprawy związanej z Wojniczem, to tzw. sprawa " manuskryptu Voynicha ". Jak cię zainteresuje to pokop, może coś znajdziesz w internecie. Książkę POLECAM, bo to historyczne świadectwo czasów minionych !!!