Dwanaście

Książka pisana przez wyborowe towarzystwo, które bawiąc się dobrze we własnym gronie stworzyło kryminał pełen absurdalnych żartów słownych i sytuacyjnych. Czytałam trzykrotnie i będę do niej wracać. Może nasi Mistrzowie Pióra znów zasiądą w Ambasadzie Śledzia lub zupełnie innym- zacnym zakątku i stworzą coś Nowego na kształt starej- dobrej "Orchidei".

Z ciekawością sięgnęłam po swoją pierwszą książkę Krzysztofa Vargi. Zróżnicowane opinie zawsze kuszą mnie do przeczytania. Tym razem stoję po stronie fanów tej niecodziennej prozy. W tej niewielkiej objętościowo książce kryje się wulkan emocji i przemyśleń. Monolog bohatera na 100 stronach jego refleksji oddaje więcej, niż możnaby się spodziewać. Język, okazuje się że dla niektórych nie do przyjęcia, świetnie odkrywa przed czytelnikiem prawdziwe „ja” bohatera - muzyka „pankrokowego”. Momentami wulgarny, ale nie rażący, przeplatany nutami nostalgii i (nie taniego) sentymentu, nie pozbawiony humoru. Muzyka, seks i alkohol - nieodłączni partnerzy w życiu bohatera. To oni wypełniają całe jego życie, niosąc ze sobą rozczarowanie, utratę złudzeń i nadziei. Świetna proza. Szukam kolejnych książek autora.

Autentyczna i sprzedająca czytelnikowi kwaśnego kuksańca w nochala. Dużo tu męskiej frustracji. Momentami proza wpadająca w pułapkę swojej prędkości. Pracownicy sieciówek czy innych usług przeczytają swój nigdy niepublikowany dziennik, banany nie skumają, o co biega i o co ten hałas.

Mistrz jest zmęczonym życiem dawnym gwiazdorem kina dziecięcego, na szczęście nie jest już samotny. Suka wróciła. Mistrz mieszka w Krakowie, jest stary, „przytył, spuchł i posiwiał”. Całe dni spędza na piciu alkoholu w „Biurze”, pubie na ul. Świętego Jana. Pije, pije i rozmyśla o życiu. ⭐️ „Trzynaście” to mroczna historia zbrodni oraz poruszająca opowieść o miłości. Akcja rozgrywa się w trzynaście dni maja 2006 roku. Wciągnięty w podłą intrygę, Mistrz musi uciekać ze swojego ukochanego miasta. Za to, kim jest, spotyka go nieludzka kara: musi uciekać do Warszawy. Fascynująca jest narracja głównego bohatera. Autor pisze momentami poetycko, a jego proza bliska jest wierszowi, co pozwalało mi głęboko zanurzyć się w klimat tego pięknego miasta. Tło Krakowa jest niezwykle wplecione w fabułę i odgrywa kluczową rolę w tej historii. Potrafiłem przenieść się w czasie i wyobrazić sobie te bary, uliczki oraz nocne wędrówki głównego bohatera. Sam spacerując po Krakowie, lektura tej książki była dla mnie niezwykle emocjonująca. ⭐️Autor wplata również ironiczne komentarze dotyczące przemian społeczno-obyczajowych w Polsce. „Trzynaście” to nie jest typowy kryminał; akcja rozwija się powoli, a więcej jest tu refleksji i spacerów po mieście niż stricte kryminalnych. ⭐️„Trzynaście” to mieszanka przygody, kryminału i refleksji. Jeśli lubisz styl autora (poety-prozaika), interesuje Cię Kraków w literaturze i jego atmosfera, ta książka jest dla Ciebie. Ja jestem fanem typowych kryminałów, pełnych akcji, zagadek i napięcia. Jednak ta seria mnie porwała i skradła moje serce. Czasami warto się zatrzymać i kontemplować życie, a może lepiej – spacerować po Krakowie i rozmyślać o tej niezwykłej fabule. Bardzo polecam, Łukasz Po więcej książkowych polecajek zapraszam na mój Instagram/Bookstagram - lukasz_czyta

Wydanie z 1998 r. niechlujne, jedynie nazwy kapel rockowych pod koszmarnymi rysunkami samolotów, pełniących rolę „przerywników”, budziły moje zainteresowanie. Pisarstwo Vargi oceniam bardzo wysoko. Mimo, że tekst zagęszczony, czyta się dobrze, powstaje dużo obrazów, dużo się dzieje. Uważam, że ta powieść to już klasyka. Uderzająca jak huragan, rozbuchana opowieść o tamtych latach. Varga jest wirtuozem, radzi sobie znakomicie. Czułem trochę nostalgii. Z sympatią odebrałem Matkę i wszelkie jego urojone choroby. „Jest nowy rok, ostatni na tej planecie”.

Książka składająca się z mistrzowskich opisów aury: ,,Na zewnątrz panowała gęsta mgła. Cały dzień wiatr, potem niewielki deszcz, teraz gęsta mgła. Pewnie potem nastąpi gradobicie. Albo śnieg spadnie.'' oraz mistrzowskich wypowiedzi dialogowych narratora: ,, - A napijesz się, Jolu z nami? Jak się napijesz, to trzy - Morales umiał rozmawiać z kobietami. I umiał liczyć. - A jednego się napiję. A co mi tam! Taki dzień, że tylko się napić! Z dwoma takimi miłymi panami! - pani Jola umiała rozmawiać z mężczyznami. I również umiała liczyć. Mistrz nie umiał rozmawiać z nikim. Liczyć tym bardziej nie.'' Dodatkowo w książce jest sporo ,,niemal metafizycznych" treści (ale mniej, niż zapowiedziane 160 stron) i trochę kryminału w tle (bardzo mało). Jeżeli to jest przerost formy nad treścią, to jestem za takimi przerostami.

Odjechany trip. Nigdy nie sądziłem, że książka o imprezie, narkotykach i alkoholu może być tak ciekawa i być portretem pokolenia. Ciekawe przemyślenia ubrane w strumień świadomości. Jeśli ktoś nie potrafi przetrawić wulgaryzmów w literaturze to dość szybko może się zniechęcić. Szkoda Nahacza, dobrze się zapowiadał.

Fajne, inspirujące pisanie, niezłe zwroty akcji itd. Można dobrze poczuć klimat tamtych czasów, ale i spotkać pewne endemiczne indywidua, typowe dla tego okresu oraz specyficznych światków przez które prowadzi nas autor. Szkoda jednak, że te same chwyty stosuje w kolejnych książkach, aczkolwiek ta mnie wciągnęła mocno, że coś tam nawet przywarło na dłużej.

Ależ znakomity to strumień świadomości alkoholika z podkarpackiej wsi, z lekką niepełnosprawnością intelektualną oraz kilkoma innymi deficytami, snuty na pustym (już wtedy) przystanku autobusowym. Przemawia do mnie bezbrzeżny smutek bijący z tej pozornie zabawnej opowieści o życiu niewartym uwagi i takimże świecie z 2004 r. Jak się można spodziewać, jest to narracja bardzo politycznie niepoprawna. Z tego powodu wolałem tylko takie cytaty przytaczać, które mogły być cenzuralne dla mnie samego, nawet już nie dla standardów społeczności LC. Niemniej imponuje mi słowotwórstwo i język bohatera, godny najlepszych mistrzów takiej narracji – nie żadnych salonowych. Nie jest łatwo wejść w skórę takiego „bożego prostaczka”. Miał Nahacz wybitne zdolności językowe, skoro tak wiarygodnie wykreował jego cały świat, że ktoś mógłby ulec pokusie utożsamienia podmiotu mówiącego z piszącym… A zarazem ten bełkot (ale czy tylko…?) wylewający się ze stronic „Bombla” powinien, a nawet musi być, choć dziś, wysłuchany, by cokolwiek w ogóle zrozumieć z naszego pięknego kraju, a zwłaszcza, choć nie tylko przecież, z wyborów politycznych rodaków. Bo mamy tu świetnie oddany stan nie-świadomości tych wszystkich, którzy nie mieli nawet cienia szansy załapać się na benefity transformacji. Znienawidzili tych, którym się to udało, a przy okazji i samych siebie – jeszcze mocniej. To niemal dokumentalny zapis nastrojów i emocji „przegrywów” niewartych uwagi ani wspomnienia. Ale Nahacz pamięta…… Narrator nie imponuje składną mową. Gubi wątki, a w zasadzie twórczo je rozwija, jak przystało na ludowo-alkoholowy poemat dygresyjny prozą pisany. Niekończące się, wielokrotnie złożone, niemal transowe zdania wręcz oszałamiają. Kwestie poboczne bywają ważniejsze niż to, co było zamiarem wypowiedzi, jeśli w ogóle taki zamiar był. Acha, no i nie ma dialogów… Tematy główny, co oczywiste, to alkohol, kobiety i nicnierobienie. Jest kilka szczególnie znakomitych epizodów, m.in. wyjazd do Słowacji, gdzie eksploduje nienawiść do Romów, przerażający opis powodzi i pożaru, traumatyczne wspomnienia tzw. „domu rodzinnego”, gdzie zaznał tylko zła. Nie przypadkiem stał się takim, jaki jest. Ale znajdzie się też tu miejsce na delikatne wspomnienie akcji „Wisła”, wciąż żywe jeszcze – Autor był wszak Łemkiem (BTW: nie dość, zwłaszcza dziś, przypomnienia, że dla IPN te zbrodnicze przesiedlenia to żadna zbrodnia). Po tej książce dostrzegam, że śmierć Nahacza stanowiła niepowetowaną stratę dla naszej literatury. A odszedł w 2007 w wieku 23 (!) lat. Jakimże mistrzem mógłby być, a raczej jakim byłby…. Jeżeli miałbym go do kogoś porównać, byłby to niezapomniany Marian Pilot. Która to już moja książka, którą się chce niemal całą przepisywać? „Mówię, jakby wewnątrz mnie wiał wiatr, i najwyraźniej do mojej głowy nawiewa ciągle nowe myśli, miesza te, które już tam są jako tako uporządkowane, robi z nich kompletny pierdzielnik, burdel do kwadratu, i ciągle nawiewa nowe, ciągle coś, czego jeszcze nie powiedziałem, o czym nawet nie wiem, że miałbym ochotę powiedzieć, wszystko przez ten umysłowy wiatr”. „Może jakiś mój anioł stróż mógłby pomyśleć akurat: biedny ten Bombel, miał straszne życie, matka go nie kochała, ojciec bił, a żona okazała się kurwą, całe jego życie to pech”. „Mój ojciec był dobrym człowiekiem, ale bił mnie okrutnie cepem i sznurami różnych grubości i długości oraz zamykał w stajni, jak było minus dwadzieścia pięć stopni Celsjusza, w samych majtkach”. „Żadnych perspektyw przed sobą nie widzę, przez co najmniej dwa dni”. „Nie znajdzie się żaden człowiek, który popatrzy na mnie z bólem w sercu i ze współczuciem wyciągnie do mnie pomocną dłoń, zakończoną jakimś alkoholem”. „Jak piliśmy jeden dzień, drugi, trzeci i wszystkie następne, to po jakimś czasie cały komplet pamięta się jak jeden dzień”. „Jezu, tak mówię i nie poznaję tych słów, które wychodzą z mojej gęby. Gadam jak nienormalny, bo tylko tacy do siebie mówią”. „Słychać już buczenie dojarek, bo teraz dużo ludzi sobie takie kupiło. Zakłada się na wymiona krowom i już. Ale ja myślę, że to je boli. Nie ma tak, żeby nie. Bo jakby tak na kutasy tym wszystkim rolnikom pozakładać, to może na początku byłoby i fajnie, ale potem nie gwarantuję. Bo żeby się wyłączyło, musi uciągnąć piętnaście litrów, a tyle ładunku to nawet najlepsi katolicy nie mają”. „I może wszystko byłoby w porządku, gdyby na każdym kroku nie widziało się kobiet zesłanych prosto z nieba. Bo one są już wszędzie: na obrazkach, w gazetach, telewizorach, kalendarzach”. „Kręciła tą piękną dupą, tym cudem na świecie, tym chodzącym dowodem, że Pan Bóg istnieje i ludzie to jego dzieci”. „Mądrą miałem matkę, że w kołysce straszyła mnie Cyganami, bo do teraz została mi jakaś taka ostrożność, taki zmysł obserwacji czarnych, że jak się jakiś pojawia w kącie oka, od razu zapala mi się czerwona lampka (…) ale grunt to nie popadać w przesadę, a to co, się stało z nimi, to tylko płacz i zgrzytanie zębów”. „Z Pietrka zresztą jest patriota i zawsze chodzi głosować, żeby potem z czystym sumieniem mógł narzekać”. „Widziałem, jaki wkurwiony jest Bóg na ten cały świat”. „Myślę sobie, że w zasadzie jest całkiem źle, bo są same braki i to, czego nie ma, jest ważniejsze niż to co jest”. „W dodatku ci policjanci ani razu mnie nie uderzyli, a przecież mogli bez kłopotu, takiego pijaka jak ja zawsze można, dobrze o tym wiem, nikt przecież nic nie powie, nawet dobrze w zasadzie, że żula biją, może przestanie się lumpić i zrobi się z niego porządny obywatel”. „Powiedzieli, że mnie zostawiają ze względu na znikomą szkodliwość społeczną czynu, ale mam się nie ruszać z miejscowości zameldowania, jakbym nic całe życie nie robił, tylko ciągle gdzieś podróżował”. „Już nigdy mi nie opowie, jakie dawniej wszystko było piękne, że wszyscy mieli pracę pieniądze były, każdy miał swoje miejsce na świecie, każdy był potrzebny państwu, nie tak jak teraz, że zdychajcie, a co nas, kurwa, obchodzicie, jak nic nie umiecie, przyzwyczajajcie się, nieroby, nikt wam nic nie da za darmo, skurwysyny”. „Życzę mu, żeby w jego niebie było tak, że dwadzieścia anielic jest oddelegowanych tylko do tego, żeby zabawiać Karczaka w sposób ziemski, z pięć, żeby mu nalewać wino i ze dwie, żeby tańczyły przed nim nago taniec brzucha”. „Bez domu ogień jest niczym. I widać, jakim on jest pasożytem, jak żre to drewno, te zasłony i komplety mebli wypoczynkowych kupionych na raty bez żyrantów i pierwszej wpłaty, widać jak to żre i od razu przerabia, od razu sra tym i rzyga, zamienia w coś nieuchwytnego, w coś, czego nie można chwycić, w coś, co od razu ucieka w niebo, w coś, czego naprawdę nie ma, a tylko się wydaje”. „Czas wokół przystanku jest teraz kryształem, który odbija wszystko to, co już kiedyś było, a czas w środku przystanku jest już zupełnym lustrem, które prócz tego kryształu z zewnątrz odbija też to, co mam w głowie”. „Nie lubię wyjeżdżać nigdzie z mojej wsi, boję się potem jak wracam, że jej tam nie będzie, że nie będę mógł znaleźć drogi z powrotem, że ją przestawią bez mojej wiedzy i zgody”. ”Mam tylko jednego kumpla, porządnego, ale nawiasem mówiąc, z niego to też niezły skurwysyn i świnia”.

Rzeczywiście zaciekawia, intryguje językiem nieustannego "wkur...", czasem rozśmiesza, czasem uderza celnością opisu i wciąga w sentymentalne wspomnienia z PRL i wczesnej wolności lat 90., ale w trakcie czytania coraz bardziej męczy, drażni i pozostawia w osadzie brudno-wódczanej bezsensownej frustracji i beznadziejnej pogardy. I okazuje się w tym zupełnie nieoryginalnym produktem tzw. polskiej młodej prozy, która jest pisaniem o sobie i się znęca nad własnym społeczeństwem i krajem (haha, Bulanda country, wyrafinowane...). Problem w tym, że znów lądujemy w kanale wywnętrzeń i pozostajemy z pragnieniem prawdziwej literatury.

Nie pamiętam kiedy ostatnio przeczytanie jakiejś książki zajęło mi tyle czasu. Książka nie wciągnęła mnie od początku na tyle, żeby myśleć o niej, chętnie do niej wracać, zastanawiać się co dalej i wyczekiwać zaskakujacego finału. Szczerze to od początku zastanawiałam się o czym jest i czy się rozkręci. Zawsze czytam rozpoczętą książkę do końca, więc kilka razy robiłam do niej podejścia, odkładałam, czytałam coś innego, znowu wracałam do niej, aż w pewnym momencie nastąpiła zmiana i już nie odłożyłam jej aż do ukończenia. W trakcie lektury kilka razy zaskoczyło mnie to i owo, ale dopiero przeczytanie całości pozwoliło ją zrozumieć i (d)ocenić. Zastanawiam się tylko, czy przeciętnemu czytelnikowi starczy cierpliwości i samozaparcia, żeby doczytać do końca, zamiast rzucić książką w kąt. Książka o książce, o historii pewnej miłości, z fantastyką i wątkiem szpiegowskim, gdzie podczas lektury czytelnik zastanawia się co jest rzeczywiste a co nie. Polecam wszystkim lubiącym opowieści nieoczywiste, nieprzewidywalne i zaskakujące, zapewniam że nikt z was nie spodziewa się tego co tu znajdzie.

Jest to moje drugie zetknięcie z tym autorem. "Widmokrąg" jest zbiorem opowiadań, które dotyczą ludzkiej seksualności, erotyzmu, namiętności, uczuć oraz jak człowiek zakochany inaczej odbiera cały świat i co się może dziać w jego głowie. Styl autora jest bardzo charakterystyczny, dlatego uważam, że nie jest to książka dla każdego. Pierwsze opowiadanie od razu przypomniało mi styl Gombrowicza (którego bardzo lubię), dalsze były napisane w bardziej przystępny sposób. Uważam, że w te historie trzeba się po prostu wczuć, nie czytając ich jak leci bez większych przemyśleń i rozważań. Jeśli nie boicie się książki, w której autor odważnie operuje słowem, stylem i porusza szeroko rozumianą ludzką seksualność, to zachęcam 😁

Opowieść w której wspomnienia mieszają się z wyobrażeniami. Osnuta tajemnicą tatrzańskiej mitologii jednostkowa historia stosunków polsko-polskich, między Ślązakami i Góralami. Potrafi męczyć i uwierać przez okrutnie celne wyostrzanie przywar każdej z subnacji, by chwilę później porwać w świat magiczny i omotać czytelnika mitologiczną historią. Rewejacyjna, choć niekoniecznie wciągająca od pierwszych stron.

Witkowski tak cudownie opisuje polską szarzyznę, tę listopadową piździawicę, błoto, chaotyczną szyldozę i nieodpartą brzydotę polskiego braku architektonicznego i społecznego porządku. Mimo, że nie mam do tej polskości żadnego sentymentu, tak jego proza budzi we mnie nieodpartą melancholię. Dlatego kocham Michaśkę, mimo tego że w każdą historię przedstawia po kilka razy w każdej kolejnej książce. Ale mogę to czytać po wielokroć

Podobno Niskie łąki to jeden z lepszych obrazów przemian zachodzących w Polsce przed trzema dekadami. Nie wiem, czy tak jest, ale książkę Piotra Siemiona czytałem z przyjemnością. To ciekawa historia grupki ludzi, których losy nieraz się przenikały i mieszały. Jaką historię opowiada „najważniejsza powieść pokoleniowa, która najpełniej jak dotąd chwyta doświadczenia i wyraża nastroje Polaków urodzonych na początku lat 60”? Wszystko zaczyna się jeszcze w latach 80., kiedy do Wrocławia przyjedzie młody Anglik. Wierzy, że będzie reżyserował Ibsena, jednak szybko zderzy się z polską rzeczywistością. Zostanie przy okazji pobity i wrzucony do rzeki, a wkrótce później pozna nieobliczalnego Carlosa i zakręconą Lidkę. Długo nie będą się przyjaźnić, gdyż znów rozdzieli ich spory dystans. Spotkają się po kilku latach w Nowym Jorku, a potem znów we Wrocławiu. Dla autora będzie to okazja, by przyjrzeć się ludzkim losom i zobaczyć, jaki wpływ na nich miały przemiany. Historia bywa smutna, brutalna, ale i też zabawna za sprawą nieźle napisanych dialogów. Język powieści jest jednak specyficzny i nie wszystkim przypadnie do gustu. Wielu ludzi zmęczy, innych zachwyci. Niskie łąki są gorzkim rozliczeniem z pokoleniem przełomu, choć niewątpliwie specyficznym i dotyczącym wąskiego grona. Opowiada o generacji, która pojawiła się nieco za wcześnie, by odczuć korzyści z nowej Polski, choć jednocześnie nieco za późno, by nie próbować z nich korzystać. Rzecz jest bardzo filmowa, choć gdyby ktoś pokusił się o jej zekranizowanie, powstałby zapewne ponury, ciężkawy snuj. A może się mylę? Bo przecież nie brakuje tu humoru i efektownych scen… Więcej recenzji: https://zdalaodpolityki.pl/category/ksiazka/

Do przeczytania tej książki namówił mnie znajomy, który od dwóch lat poleca mi ją cyklicznie przy każdej okazji. Zaczęło mi się nawet wydawać, że niecierpliwi się nawet nieco, że trochę się z lekturą ociągam, wybierając co rusz inne pozycje. W końcu jednak postanowiłam zobaczyć, co to za cud literacki i czy faktycznie takie to dobre... Początek nie był dla mnie łatwy. Mogłabym opisać to następująco: czytanie pierwszych stron tej książki było jak nowa znajomość, nawet dobrze się zapowiadająca, której tłem jest podróż samochodem, gdzie siedzę na miejscu pasażera. Kierowca to nowy znajomy, wytwarza się nić porozumienia, sytuację jednak naznacza fakt, że ten nowo poznany człowiek zupełnie nie potrafi prowadzić auta, a właściwie jakoś tam potrafi, ale nie tak, by poczuć się na 100% dobrze. Każde zdanie Stasiuka, krótkie, nagle jakby urwane, było dla mnie właśnie jak jazda samochodem z kimś, kto wykonuje manewry niespodziewane i mało przyjemne. Tak, te krótkie zdania były dla mnie jak nagłe hamowanie. Musiałam się do tego stylu przyzwyczaić. Jestem wielbicielką raczej zdań długich, nawet półstronicowych... Zdaje się jednak, że dalej Stasiuk zaczął się rozwijać, zdania stały się nieco dłuższe, gawędziarski styl dopomógł nam się mimo wszystko porozumieć. A o czym jest ta książka? Jak nazwa wskazuje: o stawaniu się pisarzem. Czy pisarzami zostają tylko ludzie niezwykli? Niekoniecznie. Czy w życiu ludzi "zwyczajnych" dziać się mogą rzeczy godne próby literackiej. Oczywiście. Niczym innym ta opowieść nie jest, jak właśnie historią pewnego chłopaka, potem mężczyzny, żyjącego jeszcze w minionym systemie, który przywołuje z pamięci kumpli, przyjaciół, trochę bliskich kobiet i przygody niepogodzonego z życiem człowieka, który w zasadzie nie wie, co z tym czasem na ziemi począć. Włóczymy się ze Stasiukiem nie tylko po Warszawie, ale jest tu całkiem sporo, ale również po innych zakątkach kraju, gdzie trafiał nierzadko zupełnym przypadkiem. Moimi ulubionymi fragmentami były te, które opowiadały o więziennym życiu i wojsku. Stasiuk posługuje się demitologizacją, tworząc jednocześnie specyficzny rodzaj legendy o przypadkowości i zwykłości ludzkiego życia, uwikłanego w wielką historię, która - jak się okazuje - nie musi mieć wcale na nie wielkiego wpływu. I tak: książka to warta polecenia. https://www.instagram.com/p/DJymM2AtfeB/ https://www.facebook.com/JustynaCzytuje/

Noc, na parkingu dziwnie zachowujący się facet wpycha milczącą kobietę obcemu do samochodu, a po chwili się dosiada, grozi nożem i każe mu jechać. Brzmi strasznie? A gdy ta para to „Dwoje biednych Rumunów mówiących po polsku” (2006)? Lepiej, gorzej? W świecie przedstawionym Masłowskiej gorzej. To może nawet najważniejsza informacja z tego wszystkiego, tak jak pewnie byłoby w świecie rzeczywistym. A teraz reality-check. Dwoje Rumunów to w rzeczywistości dwoje naćpanych Polaków – Parcha i Dżina – wracających z imprezy, której lejtmotywem był: „Brud, smród i choroby”. Kto padł żartem kogo? Para nieznajomych, którą połączył potężny zjazd, napotyka nieprzyjemności ze strony ludzi uprzedzonych do Rumunów tak samo, jak oni. Nikt im nie chce pożyczyć telefonu w barze, a Kierowca z początku dramatu pragnie zemsty. Podwozi ich pijana kobieta, która ginie w wypadku. Po czym Parcha okrada jej torebkę. To nasi rodacy. Te wyolbrzymienia, ta ciągła akcja każe nam reagować fizycznie na bodźce. Pisała o tym Karolina Kowalczyk w „Dialogu”. Masłowska zmusza nas do obserwacji naszych reakcji na zdarzenia, bo nie ma czasu na maskowanie i przetwarzanie. Historia dramatu działa, bo wszyscy wierzą w to przedstawienie Rumunów – agresywnych, śmierdzących i bezczelnych. Na tyle, że para zachowuje się w ten sposób coraz bardziej, gdy Kierowca sam się tego po nich spodziewa. To samospełniające się proroctwo. Innym słowem, to stereotyp. Współcześnie już coraz bardziej zużyty. Chociaż język nienawiści nie działa sprawczo w dramacie, podtrzymuje status quo, podczas gdy wykluczenie dotyka Polaków przez Polaków – kat wyklucza kata. Kowalczyk zauważa jeszcze inne istotne podłoże sztuki – klasowe. Parcha to aktor, którego problemem jest samotność. Dżina jest alkoholiczką zaniedbującą swoje dziecko. Nie znajdują zrozumienia poza oczywistym faktem, że są nieszczęśliwi. Nawet gdy Dżina chce się wieszać, Parcha chce jej mansplainingować powód jej kłopotów. Kobieta prawdopodobnie nie musiała nawet przebierać się na tę imprezę, bo właśnie przepiła alimeny. Rumuńska tożsamość obojga postaci to metafora samotności i niezrozumienia. Język polski nie pomógł jednak w zjednoczeniu. https://www.instagram.com/metakonteksty/

Cwaniactwo na wysokim literackim poziomie, czyli pan Witkowski (którego czytelniczo właśnie poznałem) wraca do dresowych lat dziewięćdziesiątych i tka lombardową, półświatkową historię, budując ją ze skrzących, wielobarwnych cząstek tworzących mozaikę namiętności, religijności i spraw zakazanych, dwuznacznych i całkiem wyjątkowych. Soczysta i dosadna to opowieść, relacja z życia faceta w pewnym wieku, z jego natchnień i uniesień, spraw przyziemnych, ocierających się o zwykłą bandyterkę, przedsiębiorczość rozumianą pokracznie i całkiem na serio. Pociesznym jest główny bohater Hubert (zwany Barbarą), groteskowy w stroju i wyznaniu, zamiłowaniach i postępowaniach. To taka pokraczna karykatura przemian społecznych, całkiem sympatyczna, raz naiwna, przez co ciekawa, bo poznaje świat każdym zmysłem, chłonie go całym sobą i chce poznawać (choć nie odpycha od siebie myśli o zakończeniu kariery zawodowej i ziemskiej), raz mocno stąpająca po łez padole, trzymająca w silnej garści swoje upadłe i działające, planowane i wymarzone biznesy (i miłości niespełnione). Mistrz kombinatorstwa, geszefciarz, kantorowy kanciarz (sic!). Dostaje się Polsce i Polakom, cwaniakom i cwaniaczkom, łasym na pochlebstwa i mamonę. To smutny obraz, ale warto przypomnieć sobie, jak bardzo w tamtym czasie potrzebowaliśmy kolorowych torebek foliowych i czegoś „z zachodu”. Bo samo tylko pochodzenie rzeczy oznaczało wysoką jakość, a posiadacza cudeńka oświetlało blaskiem szczęścia i luksusu. I to wystarczyło, by być. Z drugiej strony ciągle tkwiący tu „siermiężny” ale całkiem „nasz” Wschód i te wschodnie chłopaki-cudaki, tani w obejściu, mocni w piciu, gotowi na wszystko. Polska w rozkroku, jeszcze nie do końca pewna, w którą stronę pójść. Języka pana Witkowskiego porywa, historia Barbary meandruje, trochę męczy, by po chwili znów porwać. Płynie się z nią niekiedy przez mielizny, ale ostatecznie warto zapoznać się z panem Hubertem. Można bawić się wyłuskiwanie historyczno-kulturalnych nawiązań, odniesień i mrugnięć oka, a z pewnością dać się ponieść językowym igraszkom.

Podjęłam drugą próbę po latach, tym razem już dorosłam do tej powieści. To specyficzna historia, opowiedziana kapitalnym językiem, który dla mnie okazał się prawdziwą perełką. Przyczynek do refleksji nad stanem ojczystego języka, tak brutalnie kaleczonego przez wszystkich we współczesnym świecie (czy też zwracacie uwagę, jak nawet dziennikarze mówią np "zobaczyć na"?). Dobra, ale nie wybitna, i na pewno nie dla każdego czytelnika

Pierwsze trzy opowiadania bardzo dobre, czwarte jak dla mnie zdecydowanie odbiegające poziomem in minus. Co czaruje w tej książce ( a raczej w 3/4 tej książki), to niewiarygodna wręcz umiejętność wczucia się pisarki w kreowane przez siebie postacie. Autorka musi być osobą o niewiarygodnym zmyśle obserwacji i głębokiej empatii, aby umieć stworzyć i przedstawić wnętrza i życie bohaterek w taki sposób. Jak dotąd znałem Sylwię Chutnik tylko z jej działalności społecznej. Pierwsza lektura zdecydowanie zachęciła do dalszego poznawania jej jako pisarki.