Trzynaście

Rzeczywiście zaciekawia, intryguje językiem nieustannego "wkur...", czasem rozśmiesza, czasem uderza celnością opisu i wciąga w sentymentalne wspomnienia z PRL i wczesnej wolności lat 90., ale w trakcie czytania coraz bardziej męczy, drażni i pozostawia w osadzie brudno-wódczanej bezsensownej frustracji i beznadziejnej pogardy. I okazuje się w tym zupełnie nieoryginalnym produktem tzw. polskiej młodej prozy, która jest pisaniem o sobie i się znęca nad własnym społeczeństwem i krajem (haha, Bulanda country, wyrafinowane...). Problem w tym, że znów lądujemy w kanale wywnętrzeń i pozostajemy z pragnieniem prawdziwej literatury.

Noc, na parkingu dziwnie zachowujący się facet wpycha milczącą kobietę obcemu do samochodu, a po chwili się dosiada, grozi nożem i każe mu jechać. Brzmi strasznie? A gdy ta para to „Dwoje biednych Rumunów mówiących po polsku” (2006)? Lepiej, gorzej? W świecie przedstawionym Masłowskiej gorzej. To może nawet najważniejsza informacja z tego wszystkiego, tak jak pewnie byłoby w świecie rzeczywistym. A teraz reality-check. Dwoje Rumunów to w rzeczywistości dwoje naćpanych Polaków – Parcha i Dżina – wracających z imprezy, której lejtmotywem był: „Brud, smród i choroby”. Kto padł żartem kogo? Para nieznajomych, którą połączył potężny zjazd, napotyka nieprzyjemności ze strony ludzi uprzedzonych do Rumunów tak samo, jak oni. Nikt im nie chce pożyczyć telefonu w barze, a Kierowca z początku dramatu pragnie zemsty. Podwozi ich pijana kobieta, która ginie w wypadku. Po czym Parcha okrada jej torebkę. To nasi rodacy. Te wyolbrzymienia, ta ciągła akcja każe nam reagować fizycznie na bodźce. Pisała o tym Karolina Kowalczyk w „Dialogu”. Masłowska zmusza nas do obserwacji naszych reakcji na zdarzenia, bo nie ma czasu na maskowanie i przetwarzanie. Historia dramatu działa, bo wszyscy wierzą w to przedstawienie Rumunów – agresywnych, śmierdzących i bezczelnych. Na tyle, że para zachowuje się w ten sposób coraz bardziej, gdy Kierowca sam się tego po nich spodziewa. To samospełniające się proroctwo. Innym słowem, to stereotyp. Współcześnie już coraz bardziej zużyty. Chociaż język nienawiści nie działa sprawczo w dramacie, podtrzymuje status quo, podczas gdy wykluczenie dotyka Polaków przez Polaków – kat wyklucza kata. Kowalczyk zauważa jeszcze inne istotne podłoże sztuki – klasowe. Parcha to aktor, którego problemem jest samotność. Dżina jest alkoholiczką zaniedbującą swoje dziecko. Nie znajdują zrozumienia poza oczywistym faktem, że są nieszczęśliwi. Nawet gdy Dżina chce się wieszać, Parcha chce jej mansplainingować powód jej kłopotów. Kobieta prawdopodobnie nie musiała nawet przebierać się na tę imprezę, bo właśnie przepiła alimeny. Rumuńska tożsamość obojga postaci to metafora samotności i niezrozumienia. Język polski nie pomógł jednak w zjednoczeniu. https://www.instagram.com/metakonteksty/

Marcin Świetlicki "Dwanaście" Pan Świetlicki, krakowski poeta i moje ostatnie odkrycie. Znany przede wszystkim z melorecytacji w swym zespole Świetliki oraz z innych projektów muzycznych. "Dwanaście" to jego indywidualny debiut prozatorski. W moim mniemaniu test z prozy zdał świetnie. "Dwanaście" gatunkowo kwalifikuje się w thrillerze dziejącym się w czasach nam współczesnych, a dokładniej w 2005r. W tle mamy śmierć papieża i wstawki polityczne. Główną osią jest tutaj osoba określana mianem "mistrza", jest to dawny gwiazdor programu dziecięcego. który "utył, spuchl, posiwiał" (kluczowe słowa ;)). Obecnie czas spędza na odurzaniu się alkoholem. Bezsprzeczny outsider i indywiduum, bowiem nie posiada nawet dowodu osobistego, komórki itp. Osobiście w jego kreacji podoba mi się fakt, iż mówi tylko tyle, ile potrzeba i tyleż samo od innych oczekuje. Jego postawa wobec zwykłej ludzkiej ciekawości jest niezwykle chwalebna ;). Pozostałymi ważnymi osobami w toku powieści stają się: Mango Głowacki, Patrycja Twardowska, redaktor Malinowska, ochroniarz Robert, Ćma koledzy z zespoły i inni. Recz dzieje się w hipnotyzującym Krakowie, który upaja samą swoją atmosferą. Mistrz wpada na trop zabójcy... W tle historia seryjnego mordercy z przeszłości- Karola Kota (notabene pojawia się w on w jednej z piosenek Świetlików). Przyznam szczerze, że ja się pogubiłam. Wnioski: wciąga, trzyma w napięciu, a co najważniejsze na koniec zaskakuje. Splot wątków jednak nie należy do najłatwiejszych do przetrawienia. Doskonała książka dla ludzi lubiących "tropienie" i dla główkujących, zagadka to bowiem przednia. Wszystkie przymioty thrilleru posiada. Cóż chcieć więcej? Może tylko tego, aby w miejscowej bibliotece jego książek i tomików poetyckich było więcej, bo ta ostała mi się jako jedyna na zakurzonej półce... Ocena: zasłużone 9/10. Tekst pierwotnie opublikowano na stronie w 2010 roku: https://www.photoblog.pl/poczytelnia/65918721/3.html

Odjechany trip. Nigdy nie sądziłem, że książka o imprezie, narkotykach i alkoholu może być tak ciekawa i być portretem pokolenia. Ciekawe przemyślenia ubrane w strumień świadomości. Jeśli ktoś nie potrafi przetrawić wulgaryzmów w literaturze to dość szybko może się zniechęcić. Szkoda Nahacza, dobrze się zapowiadał.

Wydanie z 1998 r. niechlujne, jedynie nazwy kapel rockowych pod koszmarnymi rysunkami samolotów, pełniących rolę „przerywników”, budziły moje zainteresowanie. Pisarstwo Vargi oceniam bardzo wysoko. Mimo, że tekst zagęszczony, czyta się dobrze, powstaje dużo obrazów, dużo się dzieje. Uważam, że ta powieść to już klasyka. Uderzająca jak huragan, rozbuchana opowieść o tamtych latach. Varga jest wirtuozem, radzi sobie znakomicie. Czułem trochę nostalgii. Z sympatią odebrałem Matkę i wszelkie jego urojone choroby. „Jest nowy rok, ostatni na tej planecie”.

Książka składająca się z mistrzowskich opisów aury: ,,Na zewnątrz panowała gęsta mgła. Cały dzień wiatr, potem niewielki deszcz, teraz gęsta mgła. Pewnie potem nastąpi gradobicie. Albo śnieg spadnie.'' oraz mistrzowskich wypowiedzi dialogowych narratora: ,, - A napijesz się, Jolu z nami? Jak się napijesz, to trzy - Morales umiał rozmawiać z kobietami. I umiał liczyć. - A jednego się napiję. A co mi tam! Taki dzień, że tylko się napić! Z dwoma takimi miłymi panami! - pani Jola umiała rozmawiać z mężczyznami. I również umiała liczyć. Mistrz nie umiał rozmawiać z nikim. Liczyć tym bardziej nie.'' Dodatkowo w książce jest sporo ,,niemal metafizycznych" treści (ale mniej, niż zapowiedziane 160 stron) i trochę kryminału w tle (bardzo mało). Jeżeli to jest przerost formy nad treścią, to jestem za takimi przerostami.

postanowiłem, że Jerzego Kosińskiego będę poznawał stopniowo. wszystko zaczęło się od Dziennika Telewizyjnego z roku 89, który zobaczyłem na tvp historia, a w którym to była  wzmianka o przyjeździe wyżej wymienionego do Polski. później, gdy już trochę naczytałem się o nim, z dyskontowego kosza z książkami wyszperałem good night dżerzi. Dżanusa znałem ze sztuki Antygona w Nowym Jorku, na którą w szkole średniej zostałem wyciągnięty siłą przez nauczycielkę jęz. polskiego w pewien piękny, ciepły, słoneczny piątek. wiedziałem więc, że mogę spodziewać się dobrej prozy. i nie myliłem się. książkę czyta się jak rasową biografię i na dodatek wg. mnie jest przewodnikiem po Nowym Jorku. Dżanus przedstawia w niej burzliwe historie z życia Kosińskiego dość bezpośrednio i nie waha się oceniać oraz wątpić w umiejętności pisarskie głównego bohatera. książka jednak nie rozwieje niepewności czy #kosiński rzeczywiście był autorem swoich dzieł czy może korzystał z pomocy ghostwriterów. nie mniej jednak po przeczytaniu sięgnąłem po prozę Jurka nie zniechęcony faktami jakie przytoczył autor. również po prozę Dżanusa chętnie jeszcze sięgnę.

Lubię Witkowskiego, to jak buduje zdania, jak opisuje to polskie smutne pachnące cebulą życie, jego poczucie humoru. Ale wadą Michaśki jest to, że spisała sobie z 10 sytuacji do prozy i wykorzystuje je w każdej swojej książce, więc koniec końców po nowej lekturze mam wrażenie że już to kiedyś przeczytałam.

Czasem śmieszy. Czasem żenuje. Czasem mówi wiele o człowieku, Polaku w człowieku, Polaku. Nie nudzi. Kolejny to mój tom opowiadań pisarza, który z niepoprawności politycznej uczynił znak rozpoznawczy swoich tekstów. Narrator Rudnickiego - wolę bardziej pisać tak niż: Autor - często jedzie po bandzie i to bardzo ostro, także jeżeli chodzi o wokabularz - by ująć rzecz elegancko. Posługuje się on różnymi rejestrami języka z różnym skutkiem - najczęściej sukcesem. Narratorami czyni z reguły ludzi z różnymi deficytami, także jeżeli chodzi o znajomość literackiej odmiany języka polskiego - nb. coraz częstsza to nieumiejętność – ogólnych zasad kultury i jeszcze paru innych niemodnych już dzisiaj wartości. Wydaje mi się, że on sam nawet chce, aby utożsamiać go z narratorem, w jakimś odruchu przedziwnej przewrotności, a może i solidarności z takimi, którzy sami nigdy niczego nie napiszą, bo i nie umieją. Ewidentnie uwielbia wszelkie możliwe prowokacje. absurdalne porównania, a najbardziej - wszelkie sytuacje skrajne. Wydaje mi się nieco podobny do Mrożka, choć powiększony do sześcianu w tym, co pisze i jak... Z drugiej zaś strony Autor czasem nie udaje, że nie jest narratorem, co bynajmniej nie zmniejsza “nieprzyjmowalności” jego narracji… Ja tej pułapce nie ulegam, bo wiadomo że chodzi o pewną stylizację, a zdolność do jej rozszyfrowania też coraz bardziej zanika… W sumie z Rudnickim prosta sprawa: albo się go akceptuje, albo odrzuca. Mieszkając długo w Niemczech, Rudnicki chyba musiał mieć przymęcz, by pisać o Niemcach, zbytnio się nie ceregieląc. “Lepiej palić papierosy niż Żydów“ - mówi np. narrator do niemieckiego konduktora, gdy ten mu zwraca uwagę, że w pociągu się nie pali. Albo takie cytaty: “Książek on przeczytał chyba więcej, niż ich Niemcy spalili. Bilet tramwajowy kiedyś czytał, w te i wewte, w tramwaju, jak nie miał co czytać”. “A jak wy, Polacy, nazywacie nas, Niemców, kiedy chcecie nas obrazić? Bo, wie pan, my mówimy Polacken, a wy? My nie mamy jakiegoś specjalnego słowa, odpowiadam zniecierpliwiony, my mówimy Niemcy, po prostu Niemcy. To straszne, mówi po chwili, i milczy (...) Żal mi się go robi, klepię go po ramieniu i mówię, żeby się nie martwił, że przesadziłem, że tak, mamy określenia obraźliwe, Szwaby na przykład, albo Szkopy, odetchnął, kamień mu z serca spadł, przy pożegnaniu mało mnie nie wycałował“. “Katar sienny, przez pyłki, w Niemczech pyłki to Pollen, jak my, tylko jedno +l+ więcej, ostrzegają czasami w gazetach, Achtung die Pollen kommen!, i piszą, jak się przed nimi bronić“. Najwspanialszy jest chyba rozdział o Almie Mahler, niezwykłej kobiecie, związanej trochę i jednocześnie, i trochę po kolei, z takimi gwiazdami, jak Gustaw Mahler, Oskar Kokoschka, Walter Gropius i Franz Werfel... “Alma z powrotem do Wiednia, Gropius z powrotem na front, tam gdzie Kokoschka, ale wątpliwe jest, żeby to jeden z nich rzucił granatem, od którego ranny został Apollinaire“. “Alma wpuszcza do siebie mężczyznę, którego członek sterczy równolegle do jego prawego ramienia“ (bo sam jest członkiem NSDAP). Inne cytaty (naprawdę starałem się wybrać bardziej cenzuralne dla admina, dlatego z odrazą przytoczę np. taki: “Nawet przejezdni pedofile nie odchodzą stąd z pełnym workiem mosznowym”). “Na pewno już w życiu wymiotował, ale nigdy pieniędzmi“. “Miłość, ta szelma, zawsze nas do wiatru wystawi“. “Człowiek człowiekowi człowiekiem“. “To już wolę z dwojga złego być skazany na bluesa niż na bliźnich. Stać obok niego, bliźniego, ujdzie w tłumie, siedzieć obok to granica bólu, siedzieć naprzeciwko: ból“. “Im większa moja nienawiść do bliźniego, tym większa moja miłość własna. Z takimi jak ja pokoju nie będzie“. “Książki wychodzą na światło dzienne, kłaniają się sobie nawzajem i nikną w mroku“. “Życie polskiego patrioty to polonez na polu minowym“. “Kto powiedział, że historia się nie powtarza, hę? Powtarza? Ona się jąka“.

„Ten dom miał dwa piętra. Ojciec starego K. wybudował go dla swojej rodziny… Przyszła wojna i posłanie zdarła, wymięła, trzeba było ścielić od nowa.( s. 9) (…) Przez długi czas kładłem się spać wcześnie. Siostra starego K. powtarzała zawsze, że tylko sen przed północą tak naprawdę regeneruje organizm, a matka przekonywała, że tylko to, co wyśnione przed północą , ma moc proroczą. Przez długi czas kładłem się spać wcześnie, bo potrzebowałem jakiejś wróżby… Ale przez sen też uciekałem. Uciekałem od tego domu. Uciekałem z pięściami w kieszeni, uciekałem z obrączkami na palcach, uciekałem z dziećmi na rękach uciekałem w butach ślubnych i w kaloszach, w śniegach i w kałużach, w łopianach i w potokach, z duszą na ramieniu, z sercem w gardle, z Bogiem w kanapkach, uciekałem z włosami postawionymi na wiatr, uciekałem się pod obronę wiatru… (s. 211) Wojciech Kuczok, Gnój. Antybiografia. Wyd. WA.B. Warszawa 2003.Wyd.I. Seria …archipelagi.. Autor na wstępie zapewnia, że zarówno przedstawione wydarzenia, jak i postacie są fikcyjne, a podobieństwo do faktów – przypadkowe. Czytelnik nie ma żadnych … Interesująco przedstawia się także Spis rzeczy: Przedtem. Wtedy. Potem. Czas w niezwykle oryginalny autorskim ujęciu. A co odsłania wnętrze antybiografii? Z opowieści warto zacytować: „…ojciec starego K. twierdził, że „przy każdym domu musi rosnąc rówieśne mu drzewo, żeby pamiętać o tym, że się dom starzeje”. (s.16) „ (Łodstow już, chłopie ta gorzoła, byda ci piwo przynosić”.( s.17) „ – Co za histeryk pieprzony. Cała matka. Parę klapsów dostaje i ryczy, jakby go zarzynali.” (s.68) Słowa: dom, rodzina, przemoc- to klucze do odczytania Gnoju. Kilka uwag po lekturze tekstu Wojciecha Kuczoka: a) autor- to mistrz epickiej opowieści; b) spektakl słowny, oddający życie rodziny starego K.- nie ma konkurencji; c) koloryt ŚLĄSKA, koloryt piekielnej RODZINY – uchwycony bez nadmiernego epatowania gwarą. Dobry tekst ma wartość literackiego złota. Powieść z Paszportem Polityki (2003) i Literacką Nagrodą Nike (2004). 10/10

Książka pisana przez wyborowe towarzystwo, które bawiąc się dobrze we własnym gronie stworzyło kryminał pełen absurdalnych żartów słownych i sytuacyjnych. Czytałam trzykrotnie i będę do niej wracać. Może nasi Mistrzowie Pióra znów zasiądą w Ambasadzie Śledzia lub zupełnie innym- zacnym zakątku i stworzą coś Nowego na kształt starej- dobrej "Orchidei".

Ze wszystkich książek Masłowskiej, które przeczytałam, ta wypada u mnie najgorzej. Uważam, że „Wojny polsko-ruskiej” już nic nie przebije. Rozumiem zamysł powieści i doceniam wykorzystanie piosenki hiphopowej jako formy podawczej, ale po pewnym czasie książka bardzo mnie zmęczyła i poprowadziła donikąd. Wiem, że taki był zamysł autorki, ale w jej debiutanckiej powieści wszystko zbiegło się w jakiejś kulminacji. Po tej pozycji spodziewałam się czegoś lepszego.

Ciekawa rzecz... wiedziałam o tej książeczce od lat, ale nic mnie do niej nie przyciągało... natomiast do pracy nad swoją nową książką szukałam książek o wierze, niekoniecznie wydawnictw katolickich. I oto trafiłam. Myślę, że warto przypomnieć tę książkę właśnie teraz także z powodu powrotu do dyskusji nt. osoby papieża – znów staje się ona aktualna! Jest to inne spojrzenie na wiarę i Ojca Świętego (właściwie śmierć papieża jest tylko kontekstem), z perspektywy młodego, artystyczno–intelektualnego środowiska Krakowa. Chyba książka o tym, że "coś" jest na chwilę (zaduma, refleksja, chęć zmiany) a potem ten zapał mija... Bardzo mi się spodobały zaprezentowane przez autora poglądy, szczególnie kiedy pisze on o Pani Terri Sciavo (kwestia prawa do życia i eutanazji) – media coś "nakręcają" i nie pytają bohatera/ki, czy ma chęć w tym uczestniczyć. Ostatnie zdanie w książce mnie poraziło. Według mnie książka "Ojciec odchodzi" pomimo małej objętości, porusza wiele problemów, które na co dzień traktujemy zbyt powierzchownie.

Cwaniactwo na wysokim literackim poziomie, czyli pan Witkowski (którego czytelniczo właśnie poznałem) wraca do dresowych lat dziewięćdziesiątych i tka lombardową, półświatkową historię, budując ją ze skrzących, wielobarwnych cząstek tworzących mozaikę namiętności, religijności i spraw zakazanych, dwuznacznych i całkiem wyjątkowych. Soczysta i dosadna to opowieść, relacja z życia faceta w pewnym wieku, z jego natchnień i uniesień, spraw przyziemnych, ocierających się o zwykłą bandyterkę, przedsiębiorczość rozumianą pokracznie i całkiem na serio. Pociesznym jest główny bohater Hubert (zwany Barbarą), groteskowy w stroju i wyznaniu, zamiłowaniach i postępowaniach. To taka pokraczna karykatura przemian społecznych, całkiem sympatyczna, raz naiwna, przez co ciekawa, bo poznaje świat każdym zmysłem, chłonie go całym sobą i chce poznawać (choć nie odpycha od siebie myśli o zakończeniu kariery zawodowej i ziemskiej), raz mocno stąpająca po łez padole, trzymająca w silnej garści swoje upadłe i działające, planowane i wymarzone biznesy (i miłości niespełnione). Mistrz kombinatorstwa, geszefciarz, kantorowy kanciarz (sic!). Dostaje się Polsce i Polakom, cwaniakom i cwaniaczkom, łasym na pochlebstwa i mamonę. To smutny obraz, ale warto przypomnieć sobie, jak bardzo w tamtym czasie potrzebowaliśmy kolorowych torebek foliowych i czegoś „z zachodu”. Bo samo tylko pochodzenie rzeczy oznaczało wysoką jakość, a posiadacza cudeńka oświetlało blaskiem szczęścia i luksusu. I to wystarczyło, by być. Z drugiej strony ciągle tkwiący tu „siermiężny” ale całkiem „nasz” Wschód i te wschodnie chłopaki-cudaki, tani w obejściu, mocni w piciu, gotowi na wszystko. Polska w rozkroku, jeszcze nie do końca pewna, w którą stronę pójść. Języka pana Witkowskiego porywa, historia Barbary meandruje, trochę męczy, by po chwili znów porwać. Płynie się z nią niekiedy przez mielizny, ale ostatecznie warto zapoznać się z panem Hubertem. Można bawić się wyłuskiwanie historyczno-kulturalnych nawiązań, odniesień i mrugnięć oka, a z pewnością dać się ponieść językowym igraszkom.

Z ciekawością sięgnęłam po swoją pierwszą książkę Krzysztofa Vargi. Zróżnicowane opinie zawsze kuszą mnie do przeczytania. Tym razem stoję po stronie fanów tej niecodziennej prozy. W tej niewielkiej objętościowo książce kryje się wulkan emocji i przemyśleń. Monolog bohatera na 100 stronach jego refleksji oddaje więcej, niż możnaby się spodziewać. Język, okazuje się że dla niektórych nie do przyjęcia, świetnie odkrywa przed czytelnikiem prawdziwe „ja” bohatera - muzyka „pankrokowego”. Momentami wulgarny, ale nie rażący, przeplatany nutami nostalgii i (nie taniego) sentymentu, nie pozbawiony humoru. Muzyka, seks i alkohol - nieodłączni partnerzy w życiu bohatera. To oni wypełniają całe jego życie, niosąc ze sobą rozczarowanie, utratę złudzeń i nadziei. Świetna proza. Szukam kolejnych książek autora.

Autentyczna i sprzedająca czytelnikowi kwaśnego kuksańca w nochala. Dużo tu męskiej frustracji. Momentami proza wpadająca w pułapkę swojej prędkości. Pracownicy sieciówek czy innych usług przeczytają swój nigdy niepublikowany dziennik, banany nie skumają, o co biega i o co ten hałas.

"Jestem przeklęty", myśli Bunny Munro w nagłym przeblysku samoświadomości, jaki zdarza się wyłącznie tym, którzy mają niebawem umrzeć." Jednostkowa apokalipsa komiwojażera w średnim wieku, tytułowego Bunny'ego Munro - maczystowskiego kutasa chorobliwie opętanego piczką, który zupełnie nie panuje nad sobą, a raczej nad swoim kompulsywnym pożądaniem. Bo miał takiego samego ojca i niczego więcej go nie nauczono? Bo jest idiotą, który nie potrafi docenić tego, że ma piękną żonę i syna? Bo taki jest świat? Trudno jednoznacznie odpowiedzieć.... Cała recenzja na stronie: https://nakanapie.pl/recenzje/apo-ku-wa-lipsa-czy-cos-w-tym-rodzaju-smierc-bunny-ego-munro

Dystopijno-psychodeliczny thrillero-kryminał? Gęsty, dobry język, ale męczący. Ogrom pracy, to na pewno. Od połowy książki traciłem coraz bardziej zaangażowanie w lekturę. Jest to coś innego niż jego wcześniejsza twórczość. Wcześniej ("Bocian i Lola") mamy rzeczywistość plastyczną, rozpadającą się, a tu natłok dookreślania jej opisami i ścisłe rzeźbienie fabuły, aż do przesady, bez chwili wytchnienia. To jest bardzo fabularne i bardzo filmowe. Tony dobrych, ale męczących, ścisłych opisów. Owszem, język jest świetny, ale jest go za dużo. A fabuła jest bardziej jak z thrillera. Prawie bez zwolnień tempa, aż do końcowej części. Do tego elementy sensacji/akcji. Trochę jak Dick na sterydach. Trzecia część trochę upuszcza ciśnienia, ale jest już za późno. Za dużo intrygi, sensacji i męczących opisów, by mi się spodobało jako całość. PS. O zakończeniu - ważne: wydaje się, że cała ta długa, męcząca intryga może być kamuflażem do wyrażenie zakończenia, które jest wg mnie o planach samobójczych autora. Jest to tak dosadnie wyrażone na tych 2, może 3 kartkach na ponad 500 całości, że nie sposób nie utożsamiać Robura, a przynajmniej tego końcowego fragmentu z Nahaczem. Dlatego mam wrażenie, może mylne, że miał plany na takie zakończenie życia, a ta książka jest pożegnaniem/wielkim literackim żartem, który na końcu uchyla rąbka tajemnicy. I tego nie sposób oceniać w kategorii gwiazdek, zwłaszcza jak ktoś lubi autora. Zaś sama książka to takie 7/10, przy czym jak komuś nie przeszkadza męcząca dla mnie jazda z intrygą opisywaną gęstymi, długim tekstem, to na pewno może być to dużo więcej. Koniec jest porażający, jeśli ktoś czuł jego pisanie. Jednak gdybym miał oceniać jego 4 książki, to "Bocian i Lola" jest najlepsza, potem reszta, a ostatnia formalnie jednak niżej. "Bombla" traktuję jako świetny eksperyment z monologów, być może częściowo opartych na nagrywaniu - o to "podejrzewam" Nahacza:) - a 84 jako długie opowiadanie/mikropowieść, więc ciężko je porównywać na równych zasadach z dwoma ostatnimi pozycjami. PS.2. Chyba się śpieszył z realizowaniem swojej decyzji - stąd może zgrzyt z Czarnym i również niedokończenie wydawania z Prószyńskim w normalny sposób. Nie oceniam jego decyzji, ale jest tak jasno widoczna w zakończeniu... Ciekawe, czy bliscy to czytali jak pisał.

Fajne, inspirujące pisanie, niezłe zwroty akcji itd. Można dobrze poczuć klimat tamtych czasów, ale i spotkać pewne endemiczne indywidua, typowe dla tego okresu oraz specyficznych światków przez które prowadzi nas autor. Szkoda jednak, że te same chwyty stosuje w kolejnych książkach, aczkolwiek ta mnie wciągnęła mocno, że coś tam nawet przywarło na dłużej.

Przegladając recenzje przeczytałam: "Książka nie podobała mi się. Autorka zbyt drastycznie i realistycznie przedstawia codzienną, szarą rzeczywistość." Oraz: "Zbyt dosadna i przekombinowana Język autorki przenika do trzewi .Po lekturze czuję się zdołowana i brudna." I dokładnie taka jest ta książka, tylko że dla mnie te zarzuty stanowią o jej sile. Bohaterami jest 5 osób, mieszkających na warszawskim Grochowie, których historie autorka przeplata w tym tragikomicznym dramacie. I tak poznajemy: - Jana Niedzielę, który zapisuje swoje sny i podejmuje pracę jako twórca mów pogrzebowych, - Longina Wąsika, niespełnionego polonistę, który w wyniku pretensji żony zostaje tramwajarzem, - studentkę Annę Kowalską, którą prześladuje warszawski powstaniec, - nawiedzoną Lucynę Łut, która po śmierci męża przeżywa religijne uniesienia, - Adę Amek, opiekującą się ojcem chorym na depresję, który planuje samobójstwo. Rejmer pisze o ludziach, którzy bronią się przed bliskością i odgradzają od siebie zniechęceni strachem i uprzedzeniami. Pozwala nam zajrzeć do ich mieszkań, czasem brudnych, czasem ciemnych i pobyć w tej atmosferze dziwactw, beznadziei i frustracji. To specyficzna, ale interesująca proza i błyskotliwy debiut. Nie miałam jeszcze okazji czytać reportaży Małgorzaty Rejmer, ale jej sposób narracji i nieoczywistych, ironicznych skojarzeń bardzo do mnie trafia. Mam nadzieję, że autorka powróci jeszcze do pisania powieści.