Dawno temu w Warszawie

Świetna książka, nie wchodzi w jakieś biedapsychologiczne rozważania nad motywacjami Jerzego Urbana, nie wartościuje jego życia - po prostu pokazuje je chronologicznie, w migawkach, przez pryzmat jego tekstów i czynów, do tego czyta się to niesamowicie lekko, bo warsztatowo "Urban" to kawał dobrze wykonanej pisarskiej roboty. Jeszcze taki cytacik z obrad Okrągłego Stołu, bodajże z rozmowy z Kuroniem: "- Telewizja jest instrumentem władzy, takim samym jak wojsko i milicja". Zbyt wiele się od 1989 roku nie zmieniło, chyba tylko milicja w policję...

Przedziwna książka. Zaczęło się całkiem przyjemnie. Że Erwin Piontek, emerytowany górnik postanawia opłynąć świat pływając .........na około zalewu rybnickiego. Niestety w dosyć ciekawym momencie podróż się urywa i przenosimy się w początki XX wieku do Afryki, gdzie spotykamy wcielenie Erwina Piontka najpierw żeglarza, a potem żołnierza niemieckiego. Na koniec akcja przenosi się w przyszłości do przełomu lat 20 i 30 XXI wieku, gdzie nasz bohater zostaje zmuszony do bycia sobowtórem dyktatora ludowego państwa polskiego. W tej części pojawiają się różnego rodzaju dywagacje autora, pojawia się on sam, jakiś dygresje do wojny na Ukrainie i polityki Najmniej podobała mi się ze wszystkich dotychczas przeczytanych książek Szczepana Twardocha.

Na kanwie ostatnich zmian w Stanach Zjednoczonych i w konsekwencji zaprzysiężenia 47. prezydenta Stanów Zjednoczonych, Donalda Trumpa, postanowiłem przyjrzeć się postaci, która mocno wspierała Trumpa w ostatnich wyborach. Sięgnąłem po biografię Elon Musk autorstwa Waltera Isaacsona. Ta książka wciąga bardziej niż Steve Jobs tego samego autora. Musk to człowiek, którego życie to rollercoaster, a każde wyzwanie, jakiego się podejmuje, zdaje się niemożliwe. 🚀 Biografię Muska czyta się z zapartym tchem. Jest barwną postacią, która działa impulsywnie, na granicy zdrowego rozsądku – momentami wręcz maniakalnie. Niesamowite było śledzić historię człowieka, którego wcześniej widziałem w mediach, a teraz mogłem skonfrontować jego życiowe wybory z tym, co ja sam robiłem w tym samym czasie. Szkoda, że moje dokonania nie wyglądają tak imponująco. 😉 Na czym zarobił pierwsze pieniądze i na co je wydał? Dlaczego powstało The Boring Company? Skąd zamiłowanie do absurdalnego brytyjskiego humoru spod znaku Monty Pythona i dlaczego Autostopem przez galaktykę jest tak ważną lekturą dla właściciela firmy, która projektuje ubiory dla przyszłych kolonizatorów Marsa? Dlaczego rakiety SpaceX straciły nogi? Nie brakuje tu ciekawostek, takich jak pomysł na przenośny miotacz ognia czy perfumy o zapachu przypalonych włosów. Albo historie o Starlinku na wojnie w Ukrainie – dlaczego Musk zdecydował się odciąć Starlinkowy internet poza granicami kraju? A Neuralink? Czyli: połącz się myślami ze swoim smartfonem! 💻 Nie wspomniałem jeszcze o Tesli, a przecież na początku te samochody (aby zwiększyć produkcję) powstawały w hali namiotowej. Albo o rytuale malowania sprayem ❌ pomarańczowych krzyżyków na robotach, które spowalniały proces produkcji – te oznaczone wylatywały przez dziurę w ścianie fabryki na przyzakładowy parking. Za duża robotyzacja też może być problemem! Jeśli chcecie zrozumieć, co napędza tego człowieka i dlaczego zmienia nasz świat, musicie przeczytać książkę Isaacsona. Mało jest ludzi wystarczająco szalonych, by marzyć na taką skalę i jeszcze realizować te marzenia. Biografia Muska to pozycja obowiązkowa dla każdego, kto wierzy, że granice istnieja tylko w naszych głowach. 🚀

Przed czytaniem tej książki miałem wyrobione zdanie o prezydencie Kwaśniewskim i nie była to zbyt pochlebna opinia. Przyznam, że po lekturze mój punkt widzenia nie zmienił się o 180 stopni, jednak muszę stwierdzić, że niniejszy reportaż mi wiele spraw rozjaśnił. Czasem tkwi się w przekonaniu o kimś nie znając jego historii. Wywiad Aleksandra Kaczorowskiego otwiera drzwi do zrozumienia znaczących kwestii, którymi prezydent Kwaśniewski kierował się podejmując ważne dla Polski decyzje podczas swoich dwóch kadencji, a także w okresie zanim wystartował w wyborach. Decyzji, dzięki którym kraj po dziś dzień zyskuje gospodarczo, ale i potyka się moralnie. Pytania, choć generalnie zadawane dość chaotycznie, wydają się wydobywać istotę myślenia włodarza ówczesnego państwa, a jednocześnie męża i ojca. Miałem wrażenie, że tak jak same pytania, tak i odpowiedzi respondenta zdają się czasem odbiegać od sedna sprawy. Kwaśniewski wielokrotnie dopuszcza się w nich dygresji, jednak w ujęciu ogólnym sprawiają one dobre wrażenie. Spodziewałem się, że większa część tego wywiadu-rzeki będzie badała zdanie Kwaśniewskiego w sprawie konfliktu na Ukrainie. Były prezydent w każdym ze swoich wywodów wykazuje się dużą wiedzą. Ujawniają się jego kompetencje lingwistyczne, umiejętności bacznej obserwacji świata oraz przewidywania zdarzeń na mapie politycznej. Pokazuje oblicze mentora, nauczyciela, ojca narodu, z uwagami którego warto budować korzystne i trwałe relacje na każdym szczeblu kariery. Nie pozostawia przy tym złudzeń, że pełniąc czołowe funkcje w państwie należy mieć przede wszystkim szacunek do ludzi, tolerancję dla odmiennych ideowo, a także spory dystans do siebie. Obszerność tego wywiadu nie gwarantuje uzyskania wyjaśnienia wszystkich kluczowych kwestii, które wieku czytelników chciałoby uzyskać, ale z pewnością nie da się oprzeć wrażeniu, że książka Kaczorowskiego to dobry podręcznik historii współczesnej.

„Informację zwrotną" czytałem jako ktoś, kto najpierw obejrzał serial. To znaczy, że przez całą lekturę Piotr miał w mojej głowie konkretną twarz, Marcin miał twarz Jakubika. Co w książce działa na mnie bez żadnych zastrzeżeń, to sceny bezpośredniego starcia ojca z synem. Triggerowały mnie osobiście i to dość mocno. Nie w sensie, że czułem się źle, w sensie, że czułem to samo co Piotr wobec Marcina. Yrochę gorzej z "intrygą", która spaja całość. Im bliżej rozwiązania fabularnego, tym bardziej mechanizm zaczyna skrzypieć. Nie chcę tu spoilować, ale jeśli ktoś na chwilę zatrzyma się i zacznie racjonalnie przykładać miarę do tego, co właściwie się wydarzyło i dlaczego, może poczuć, że jest to wszystko mocno naciągane. Żulczyk sprawnie przykrywa to tempem i atmosferą, ale pod spodem ktoś wyraźnie naciągał gumkę. Ogólnie jednak: książka mocna. Trzyma w napięciu, momentami jest krępująca, momentami obrzydliwa — i to jest komplement, bo dokładnie taka powinna być książka o alkoholiku będącym w ciągu. Jakby sama naśladowała swojego bohatera: wciąga, dusi, zdarza jej się przekroczyć granicę dobrego smaku, a mimo to człowiek odkłada ją dopiero wtedy, kiedy dobrnie do ostatniej strony.

Poruszający reportaż ukazujący życie kobiet w realiach międzywojnia, naznaczonych biedą i codzienną walką o przetrwanie w najuboższych warstwach społeczeństwa. Autor z dużą wrażliwością oddaje ciężar tamtej rzeczywistości, pokazując, jak trudne doświadczenia kształtowały siłę i niezależność bohaterek. Lektura bywa wymagająca i momentami traci tempo, jednak jej wartość poznawcza i emocjonalna pozostaje niezaprzeczalna. To książka, która pozwala lepiej zrozumieć, skąd wzięła się determinacja i hart ducha kolejnych pokoleń kobiet.

To moja pierwsza książka z serii amerykańskiej. Na zmianę czytałam i słuchałam, chcąc koniecznie podążać za historią dynastii Sacklerów i ich opioidowego imperium. Bardzo bogate przedstawienie całej historii rodu, od ambicji i zaradności młodego Artura przez jego ewolucję w biznesmena, który nie chce widzieć ciemnych stron i kosztów swojego sukcesu, aż po cała plejadę członków rodziny bez zawahania projektujących system, który przynosi im korzyści, powodując plagę uzależnień zabijającą setki ludzi każdego dnia, przez ponad 20 lat. Fantastycznie napisany reportaż.

Dogłębnie analizuje historię polskiego hip hopu z perspektywy stolicy. Fajnie że omawia również "proto hip hop", a także wszystkie większe epoki w latach 90. Cytowanie tekstów na plus, na minus dziwne wstawki z historiami mającymi chyba wprawić w nastrój i nakreślić brutalny klimat lat 90., co jednak wyszło dosyć karykaturalnie i stereotypowo. Spodziewałem się również więcej mięsa, jakichś wywiadów, może wypowiedzi raperów z tamtych czasów które byłyby ekskluzywne dla tej książki.

Marcin Kącki, znany z bezkompromisowych reportaży o mrocznych stronach polskich miast i instytucji, w książce „Chłopcy. Idą po Polskę” bierze na warsztat środowisko Konfederacji oraz szeroko pojęty ruch libertariańsko-narodowy. Przyznając tej publikacji ocenę 6/10, doceniam sprawność warsztatową autora i próbę zrozumienia fenomenu popularności skrajnej prawicy, jednak dostrzegam w niej wyraźny brak obiektywizmu, który osłabia siłę reportażu. Książka jest efektem wielomiesięcznego przenikania Kąckiego do środowiska „młodych gniewnych” polskiej polityki. Autor nie skupia się wyłącznie na liderach, takich jak Janusz Korwin-Mikke czy Sławomir Mentzen, ale przede wszystkim na ich zapleczu – młodych mężczyznach, którzy w postulatach niskich podatków i „wolności totalnej” odnajdują receptę na swoje życiowe frustracje. Kącki świetnie oddaje duszny klimat męskich biesiad, przesiąkniętych alkoholem i mizoginią, pokazując, że za politycznymi hasłami często kryją się głębokie kompleksy i lęk przed zmieniającym się światem. Reportaż uczestniczący czy śledczy? Największym problemem „Chłopców” jest postawa samego autora. Kącki stosuje metodę reportażu wcieleniowego, stając się niemal częścią opisywanej grupy. Z jednej strony pozwala to na zdobycie unikalnych materiałów i szczerych wypowiedzi, z drugiej – zaciera granicę między obserwatorem a uczestnikiem. Czytelnik odnosi wrażenie, że autor z góry założył tezę, a zebrany materiał ma jedynie potwierdzić obraz „chłopców”, którzy nigdy nie dorośli do odpowiedzialności za państwo. Choć opisywane sceny bywają groteskowe i przerażające, brakuje w nich głębszej analizy ekonomicznej czy społecznej, która wyjaśniłaby sukces tego ruchu poza sferą obyczajową. Szóstka to nota dla książki, którą czyta się błyskawicznie, ale która pozostawia pewien niesmak. Warsztat Kąckiego jest bez zarzutu – dialogi są żywe, a opisy sugestywne. Jednak jednostronność przekazu sprawia, że „Chłopcy” stają się raczej manifestem niechęci autora do opisywanego środowiska niż rzetelną próbą zrozumienia połowy młodego pokolenia Polaków. Dodatkowo, w kontekście późniejszych kontrowersji wokół osoby samego autora, niektóre fragmenty książki dotyczące relacji damsko-męskich nabierają dwuznacznego, niemal ironicznego charakteru. „Chłopcy. Idą po Polskę” to reportaż ważny, bo dotykający realnego problemu radykalizacji nastrojów, ale jednocześnie bardzo subiektywny. To lektura, która z pewnością usatysfakcjonuje przeciwników Konfederacji, utwierdzając ich w przekonaniach, ale raczej nie przekona nikogo, kto szuka wyważonej analizy polskiej sceny politycznej. To solidne 6/10 – mocny, mięsisty reportaż, któremu zabrakło chłodnego dystansu i próby wyjścia poza bańkę światopoglądową autora.

Bardzo cenna poznawczo książka o skrajnej biedzie rejonu Appalachów (amerykańska wersja dawnej „Polski B”) i o tym, jak naiwność, chciwość koncernów i chory system stworzyły narkomanię „na życzenie”. Nie wybitna literacko, ale solidna i cholernie poruszająca!

Lektura potwierdza, że pieniądze i władza uzależniają - tu nie była odkrywcza. Natomiast prowadzenie flirtu z czytelnikiem - jak jest napisana, intryga snująca się przez powieść - wciąga bez reszty. Jak przedstawione są Indie? W dużym skrócie - nadal funkcjonujący kastowy podział społeczeństwa, niesprawiedliwość, korupcja, brak realnej władzy państwowej, mizoginizm, okrutne warunki życiowe a raczej utrzymujące przy życiu, a obok złoto. O Indiach, szczególnie współczesnych wiem tyle, ile z wiadomości - przekaz nie jest romantyczny. I "Wiek zła" nie zmienił mojego nastawienia - nie chcę z bliska poznawać lokalnych warunków.

Mocny, dopracowany reportaż o człowieku, który wykorzystał wiedzę naukową w najmroczniejszy możliwy sposób. Autor imponuje przygotowaniem: akta, rozmowy, kontekst prawny – wszystko podane jasno i bez taniej sensacji. „Profesor” to nie tylko historia narkobiznesu, ale też opowieść o lukach w systemie i cenie, jaką płacą za nie inni. Bardzo dobra lektura dla fanów true crime.

Marcin Matczak w swojej najnowszej książce wychodzi daleko poza rolę prawnika i komentatora bieżących sporów politycznych, wchodząc w buty socjologa i filozofa. "Kraj, w którym umrę" to lektura wymagająca, ale niezwykle potrzebna w obecnym momencie dziejowym. To, co uderzyło mnie najbardziej, to trafna diagnoza pustki, która powstała po laicyzacji społeczeństwa. Matczak nie moralizuje w prosty sposób o "upadku wartości", ale pokazuje mechanizmy psychologiczne: co robimy, gdy znika Bóg (lub inny wielki system porządkujący świat)? Okazuje się, że w tę lukę wchodzi polityczny fanatyzm, kultura "beki" i memy, które stają się naszą terapią zastępczą. Autor celnie punktuje zarówno prawicę, jak i lewicę, obnażając techniki populistów żerujących na naszym lęku. To nie jest książka, która głaszcze czytelnika po głowie – momentami irytuje, zmusza do rewizji własnych poglądów, a styl Matczaka bywa momentami nieco mentorski (dlatego "tylko" 8 gwiazdek, a nie 10). Mimo to, teza o tym, że myślenie o śmierci paradoksalnie może przywrócić sens naszemu życiu społecznemu, jest odświeżająca. Polecam każdemu, kto czuje się zmęczony jałową wojną plemienną i szuka głębszego zrozumienia procesów, które nami rządzą. To kawał solidnej publicystyki.

Na początku miałam wątpliwości, bo nie przepadam za "przerysowanymi" w ten sposób bohaterami, ale później jak wciągnęłam się w ciąg wydarzeń - to weszło jak masełko. Świetnie poprowadzona fabuła, czytało się bardzo przyjemnie. Wycięłabym tylko (lub skróciła) kilka opisów, które miały być jakimiś rozległymi metaforami, ponieważ czasami były zbyt powtarzalne i czasami zbyt mało przekonywujące, dziwnie dobrane - a może po prostu nie na mój gust.

Świetna książka o muzycznym świecie Seattle z drugiej połowy lat 80. i początku lat 90. Rzuca światło na branżę muzyczną także od strony wydawniczej. Książka jest spójna i przemyślana. Wymaga jednak skupienia, ponieważ w karuzeli imion w pewnych momentach łatwo się zgubić — zwłaszcza jeśli nie zna się wspominanych zespołów, a tym bardziej tych mniej rozpoznawalnych. Jako ciekawy dodatek mogłaby pojawić się lista utworów do odsłuchania.

Przepraszam, Panie Abelardzie! Nie czekałam, aż Pan opuści ten padół łez! Czy Pan go w ogóle opuści, czy jakimś cudem uda się Panu przeżyć samego siebie i pożyć jeszcze długo oraz płodnie na "Stacji-Segregacji, choćby w formie papierowej, jednej zmiętej stronicy z Pana książki, to ja i tak już to przeczytałam! Nie żałuję! Sorry! Non, je ne regrette rien! Es tut mir laid! Mi scusi! Pardon! Po dobrze przyjętej "Zagładzie i czekoladkach" tym razem Abelard Giza, uznany komik, scenarzysta, stand-uper i założyciel Kabaret Limo, troszkę zmienia kierunek i w tej niedługiej, ale bardzo treściwej, niby-że-nie-kąśliwej książce, odważnie oraz błyskotliwie zaprasza do świata na pierwszy rzut oka banalnych, prostych życiowych spraw (w których na co dzień uczestnicząc, nie zawsze mamy świadomość ich znaczenia dla dalszych losów naszych, a może i świata), ale z błyskotliwym finałem i zawsze nieoczywistą puentą. Czuje się, że Autor to doskonały obserwator rzeczywistości, „wyłapywacz” niuansów i drobnych egzystencjalnych smaczków. Czy pisze o stypie, czy o nieprzyjemnym chamie w sklepowej kolejce, a nawet o legalizacji marihuany – zawsze celnie wyłapuje ludzkie przywary i współczesny pęd do „zdjęć i relacji na instagramach i fejsbukach”, powierzchowność, ludzką złośliwość oraz chęć szybkiego zysku w świecie, gdzie coraz częściej nie wybacza się słabości, potknięć, depresji, nadwagi czy widocznej biedy. Opowiadania są naprawdę niedługie, momentami abstrakcyjne, zawsze z zaskakującym, by nie napisać szokującym zakończeniem! Jakby mimochodem, "ocierając się" o czytelnika, słowa Gizy nie pozostawiają nikogo myślącego obojętnym. Chociaż czasami trzeba je przemyśleć, by dokopać się do znaczeń dopiero po czasie. Chciałoby się więcej, bo Abelard Giza jest naprawdę mistrzem takiej krótkiej formy. To tylko 24 opowiadania, a "pracują" w odbiorcy długo, co chwilę przywodząc na myśl inne możliwości, odcienie i znaczenia. Zmuszają do zadania sobie pytania: co Autor miał na myśli? Jak obiecuje sam Abelard Giza (co już z gruntu brzmi niepokojąco, acz chyba zachęcająco): „Jeśli macie ochotę dowiedzieć się, co tak bardzo zeźliło Eltona Johna podczas koncertu na Stadionie Narodowym, komu potrzebne są nogi, albo kim był drugi papież Polak – zapraszam do lektury!” Dla mnie ta książka jest jak talerz smacznych, lukrowanych pączków, nie zawsze idealnie okrągłych, ale wypieczonych z sercem; tradycyjnie kryjących w sobie dobrą kapkę szklistej marmolady. "Puszyste, delikatne, obficie wypełnione różanym nadzieniem, idealnie wysmażone, otulone cukrem pudrem, wabiły zapachem już z końca ulicy”. Ciekawostka: audiobooka czyta Tomasz Kot. Ja tam jednak zawsze wybieram wersję papierową! No więc: nosić przy sobie i sięgać do kieszeni/torby zawsze, gdy dopada ból duszy albo ktoś nas naprawdę bardzo wkurzy! RECENZJA JEST MOIM AUTORSKIM TEKSTEM. ZAKAZ KOPIOWANIA, POWIELANIA I WYKORZYSTYWANIA CAŁOŚCI LUB CZĘŚCI PUBLIKACJI, BEZ MOJEJ WCZEŚNIEJSZEJ ZGODY. WSZYSTKIE RECENZJE POCHODZĄ ZE STRONY, NA KTÓRĄ ZAPRASZAM: https://www.facebook.com/TatraLang/

Bardzo ciekawe rozmowy o problemach współczesności wynikających z przeszłości (m.in. z profesorem Lederem i profesorem Kuiszem). Interesujący rozmowa o ekonomii z profesor Turowicz. Reszta rozmów (zwłaszcza z A. Holland i J. Owsiak) bardzo sztampowa, takie jakie można przeczytać na popularnych portalach internetowych.

Trochę ploty/ploteczki, ale nie da się ukryć, że książka dobrze pokazuje jak kształtowały się stosunki między Polską a Ukrainą na początku agresji rosyjskiej. Chętnie przeczytałbym kolejną część po zakończeniu wojny, no ale to historia pisze się już sama.

I to była niespodzianka z tych przyjemnych, muszę to przyznać. Spodziewałem się reportażu i reportaż dostałem, ale ciekawym zabiegiem było ujęcie go w formie pamiętnika fikcyjnego kibola opisującego szlak bojowy Psycho Fans z Chorzowa. Podobało mi się to narracyjnie, momentami brzmiało trochę jak wynurzenia Gruza z 'Czarnego słońca' imć Żulczyka. Natomiast, będąc uczciwym, raczej nie opisano tutaj nic czego nie było już w prasie, pewnie wzbogacono lekturą akt sądowych w sprawie PF i wiślackich Sharksów, więc to raczej zręczna kompilacja niż jakaś krecia reporterska robota, wchodzenie w środowisko i wywiady z jego przedstawicielami, stąd tak trochę się waham między 6 a 7, ale dam 7, bo mi się podobało. Niech żyje subiektywizm.

Co się ubawiłam, to moje. Prychnięciom i uśmiechom jednak towarzyszyła nutka goryczy, która korelowała z uczuciem przemijającego czasu. Choć Warszawę znam z opowieści i krótkich wojaży, bo nie miałam okazji zagościć w niej na dłużej niż dzień, Baśka przybliża jej klimat na tyle, by poczuć się, jak wśród swoich. Smaczki z mazowieckiej gwary, a precyzyjniej mówiąc - ochockiej gadki, wpływają na autentyczność opowieści Wojtka Friedmanna. Jako rodowita Łomżynianka, silnie związana ze swoim podregionem i miasteczkiem, używająca niektórych z powiedzonek na co dzień, odbieram te lingwistyczne frykasy z niekrytym entuzjazjmem. Tę historię połknęłam na raz. Mimo, że krótka, to intensywna i nasycona kontekstem. Bardzo polecam! Swoją drogą... Długo czekałam, aż Baśka zawita na Legimi. Jakże się ucieszyłam, kiedy w końcu, wyszukując ją przypadkowo, ujrzałam ikonę okładki. Panie Wojtku, dziękuję bardzo!