Aphelium

Georges Perec sugerował, że literatury nie sposób ująć za pomocą klasycznych kategorii, gdyż zawsze pozostaje niedostępna część układanki, kluczowa dla zrozumienia relacji między autorami i ich dziełami. Istoty tej myśli dopatrzył się Tomasz Rębacz, przedstawiając w „Aphelium” sedno znaczenia puzzli jako: „...możliwość zespolenia jednego fragmentu z innym fragmentem. Dopiero połączone elementy stają się czytelne, nabierają znaczenia.”
Tak też poszczególne epizody składające się na całość wspomnianej książki, odkrywają dystans do tego wszystkiego, co dotąd czytelnik poznał w literaturze. O ile jest to człowiek oczytany, zaznajomiony z umiejętnością stworzenia własnego świata wyobraźni w przestrzeniach nierzeczywistych i czerpaniem z różnej literatury.
„Aphelium” to obrazy misternie opisane w domyśle „a gdyby...” Towarzyszymy spotkaniom z postaciami istniejącymi lub nie - w przeszłości. Bywamy w miejscach bardziej lub mniej znanych, jak Omra, medytując nad pojęciem istoty zła w kontekście znaczenia samogłosek, gdzie siły nabierają słowa ŚMIERĆ i SZATAN. Nagle nabieramy ochoty, by odnaleźć wyrazy, które oddychają tlenem odebranym z „...ust mówiącego, uszu słuchającego, oczu czytającego.” Poznajemy artystów z obszaru muzyki, obrazu i słowa, także rzemieślników (np. Bartelbooth) i filozofów (np. Ludwig Wittgenstein). Zastanawiamy się – dlaczego Albert Pelikan szedł? Czy zmiana sposobu myślenia pozwoli mu usiąść na pustym krześle przy zastawionym stole? Japońska pianistka Aiko jest dźwiękiem, którego nie potrafimy zrozumieć, przełożyć, ale zachwycamy się i odnajdujemy przyjemność w brzmieniu jej mowy. Twarz jako znak muzyczny – zapewne okrągła, jasna i roześmiana, niczym pełna brzmienia cała nuta, którą liczymy do 4i.
Cały czas mowa o poszukiwaniu, oczekiwaniu, zmianie kierunku, drodze, mijaniu się, stanach skupienia i żywiołach. Narrator poszukuje czegoś, bywa w różnych miejscach, spotyka postaci prawdziwe lub wymyślone. Powołuje do życia tych, którzy dawno odeszli i rozmawiając przy stoliku w Café Combray, przywołuje pamięci starożytność w postaci Artemizji Quasi. Jej waleczna odwaga w bitwie pod Salaminą, zestawiona zostaje w „Aphelium” z odpowiedzialnością za tych, którzy giną. Pod Salaminą utonęło wielu walecznych mężów, jednak Artemizja Quasi uzmysławia Tobiaszowi Q., że nie w bitwach najwięcej ludzi ginie lecz na co dzień. Walka o życie odbywa się już w łonie matki. Wylicza istnienia, które straciły szansę na byt.
W epizodach pojawiają się Memento Quaestio, Albert Pelikan, Tobiasz Q., Antoni Art, Ariel Post, Silentio Alter. Czy są to pielgrzymi, mający naprowadzić pewnymi wskazówkami na istotę egzystencji, czy świadomości literackiej, wynikającej z dbałości o szczegóły, jakimi są dobrze wyważone słowa, składające się na upodmiotowienie zdania? O czym jest „Aphelium”? To książka drogi, poszukiwań własnego ja w czasie i przestrzeni. Epizody przekazują wiele zróżnicowanych sytuacji i zamyśleń. Rozważania o człowieczeństwie wywołują zdolność do myślenia abstrakcyjnego. Przychodzi zwątpienie – czy zło jest naprawdę złe, a dobro krystalicznie czyste w swojej intencji? Wszystko zależy od złożoności umysłu, który analizuje poszczególne zdarzenia, bo nie ma dwóch identycznych, mogą być tylko podobne.

Georges Perec sugerował, że literatury nie sposób ująć za pomocą klasycznych kategorii, gdyż zawsze pozostaje niedostępna część układanki, kluczowa dla zrozumienia relacji między autorami i ich dziełami. Istoty tej myśli dopatrzył się Tomasz Rębacz, przedstawiając w „Aphelium” sedno znaczenia puzzli jako: „...możliwość zespolenia jednego fragmentu z innym fragmentem....