Kot, który przenika ściany

W czasach narastających konfliktów zbrojnych, a także zagrożeń jakie niosą decyzje osób piastujących ważne funkcje polityczne, warto niekiedy przeczytać powieści ludzi, którzy doświadczyli wojny na własnej skórze. Sięgacie po tego typu tytuły? Autor "Wiecznego pokoju" brał udział w wojnie w Wietnamie, a swoje doświadczenia wykorzystał, by napisać pierwszy tom trylogii wojennej. Drugi tom, o którym dziś napiszę kilka słów, można czytać niezależnie, jednak na początku tej powieści znajduje się wpis, że jest to rozwinięcie poprzedniej części. Dla mnie było to pierwsze spotkanie z autorem, jednak wiem, że na pewno nie ostatnie, gdyż chcę sięgnąć po pozostałe części trylogii, by spojrzeć odpowiednio na całość myśli autora. Głównym bohaterem powieści jest Julian Class, naukowiec, który służy w wojsku jako jeden z mentalnych operatorów maszyny bojowej - tzw. żołnierzyka. Po wykańczających psychicznie misjach spędza czas ze swą partnerką Amelią, która wykłada na tej samej uczelni. Połowa książki jest zapisem kolejnych akcji oraz momentów z życia tej pary, aż do traumatycznej misji, po której Julian nie potrafi się pozbierać. W tym samym momencie Amelia otrzymuje od znajomego naukowca informację o bardzo niebezpiecznych badaniach, które mogą doprowadzić do końca wszelkiego życia. I na tym wątku skupia się druga część powieści (przyznam, że właśnie ta bardziej mnie interesowała). Powieść jest wielowątkowa, pokazująca brak równowagi i sprawiedliwości w podziale dóbr w społeczeństwie, ukazująca brutalność i bezsens wojny, oraz w pewien sposób opisująca zespół stresu pourazowego. Jednocześnie autor poświęca sporo czasu na opis związku i uczuć bohatera, uświadamiając nam jak bardzo ludzie potrzebują bliskości drugiej osoby. Akcja może nie gna na złamanie karku, jednak są momenty, w których wyraźnie przyspiesza. Całość może się wydać niektórym trochę przegadana, zwłaszcza jeśli przywykli do książek akcji lub militarnego SF. Dla mnie była to książka skłaniająca do refleksji, o której jeszcze długo będę myśleć, choć nie zaliczę jej do swoich ulubieńców. Na pewno była warta czasu, który jej poświęciłam, więc zachęcam, by po nią sięgnąć.

Akcja książki dzieje się w świecie, w którym korzystanie z urządzeń, rzeczy - ulepsza je, ot taka fizyka na opak. A Brin (m.in. autor 5 tomu Fundacji) do tego posługuje się jeszcze niezłym językiem, budując przy tym ciekawą fabułę. Bawiłem się nieźle przy tej SF + Fantasy, polecam.

Niespieszna noirowa dystopia świadomie uciekająca od sensacyjnych twistów- co wybiera choćby jej kultowa ekranizacja. Przyziemność jest tu zaletą, bo pozwala pokazać wykreowany świat z perspektywy przystępnej czytelnikowi - tak temu z okolic premiery jak i dzisiejszemu.

Początek zapowiada się bardzo obiecująco: intrygujący koncept, tajemnica, skala konstrukcji robiąca ogromne wrażenie i kilka naprawdę ciekawych pomysłów science fiction. Niestety im dalej, tym bardziej książka traci tempo i skupienie. Po dotarciu na Pierścień fabuła wyraźnie siada — dużo jest latania, oglądania i zapowiedzi wydarzeń, które rzadko prowadzą do czegoś konkretnego. Najciekawsze elementy to same idee: skala świata, zasady funkcjonowania Pierścienia, manipulowanie rasami czy koncepcja szczęścia jako cechy. Problem w tym, że są one porozrzucane i rzadko pogłębiane, a całość zbyt często skręca w stronę lekkiej przygodówki zamiast koncepcyjnego SF. Postacie są raczej nośnikami fabuły niż czymś, co angażuje emocjonalnie. To nierówna, momentami nużąca lektura, ciekawa głównie jako klasyka gatunku i zapis dobrego pomysłu, który nie został w pełni wykorzystany.

Fritz Leiber, uznany mistrz science fiction i fantasy, w "Wędrowcu" stworzył niezwykłą opowieść, która zachwyca rozmachem i głębią. To nie tylko klasyczna powieść z gatunku science fiction, ale także fascynująca podróż przez filozoficzne rozważania o naturze wszechświata i ludzkiej egzystencji. Akcja książki rozpoczyna się, gdy tajemniczy obiekt - tytułowy Wędrowiec - pojawia się nagle w pobliżu Ziemi, wywołując chaos i panikę. Historia jest opowiadana z perspektywy różnych postaci, zarówno ludzi, jak i istot pozaziemskich, co nadaje jej wielowymiarowości i pozwala czytelnikowi spojrzeć na wydarzenia z różnych perspektyw. Leiber doskonale buduje napięcie, łącząc wątki katastroficzne z intymnymi historiami bohaterów. Jego narracja jest barwna i pełna detali, co sprawia, że świat przedstawiony wydaje się niezwykle realistyczny. Jednocześnie autor zadaje pytania o granice ludzkiej wiedzy, miejsce człowieka we wszechświecie i relacje między różnymi formami życia. "Wędrowiec" to książka, która łączy w sobie wartką akcję, emocje i intelektualne wyzwania. Leiber udowadnia, że literatura science fiction może być czymś więcej niż tylko rozrywką – jest tu przestrzeń na głębokie refleksje i poruszające obrazy. Polecam tę powieść zarówno miłośnikom klasycznej fantastyki naukowej, jak i tym, którzy szukają książki skłaniającej do myślenia. "Wędrowiec" to prawdziwa perełka, która z pewnością zapadnie w pamięć na długo. Nie przegapcie tej niezwykłej przygody!

Dwa byty, których pochodzenie nie jest znane, nawet dla nich samych. Oba szukają wyjaśnienia zagadki, co sprowadziło je na Ziemię, choć droga, którą obrali do odkrycia tej tajemnicy, jest całkowicie różna. Uzurpator wybiera drogę badania ludzkich zachowań, obserwacji, nauki, utożsamiania się z ludźmi. Prowadzi go to do poznania nie tylko ludzkich obyczajów, ale i uczuć – tych najbardziej spektakularnych – do miłości. Kameleon natomiast obiera drogę gwałtu, destrukcji, wręcz sadyzmu – ludzie są jedynie nic nieznaczącą przeszkodą w poznaniu, a na końcu w dominacji. Nieunikniona zatem jest ich konfrontacja. A ludzie, ludzie skupiają się na odkrytym niedawno tajemniczym obiekcie, niby statku, którego budowa przeczy znanym prawą fizyki. Powieść Haldemana to nie są Himalaje SF, to raczej rozrywkowe dzieło, napisane lekkim językiem, z dość składną fabułą, które balansuje gdzieś między powieścią sensacyjną, thrillerem, a lekkim SF właśnie.

"Wyobraźcie sobie nasze słońce w swoich ostatnich fazach istnienia. Powiększone, palące mocniej, wysyłające promieniowanie o nieubłaganie rosnącej intensywności, które praży planety układu słonecznego. Ziemia, tak odległa w czasie od naszego obecnego istnienia, zwrócona jest już na stałe jedną stroną ku życiodajnej gwieździe. Strona oświetlona planety otrzymuję olbrzymią dawkę światła. Roślinność korzysta, a świat zwierzęcy cierpi, zanika, deewoluuje. Jak ludzie. To świat Cieplarni, Briana Aldissa, powieści o absolutnie fenomenalnej, choć niepokojącej wizji przyszłości." Więcej na kanale Mutahominid :)

Bardzo solidny kawał science fiction. Definitywnie nie zgadzam się z niskimi opiniami na jej temat. Nie jest, jak inni recenzenci zdecydowali się ją określić chaotyczna. Ba. Jest wręcz bardzo prostolinijna, a momentami przewidywalna. Co w tym przypadku nie jest niczym złym. Jest to książka łatwa i przyjemna w odbiorze. Co do treści, bez zdradzania szczegółow, mamy tu do czynienia z kryminałem, gdzie główny bohater jest detektywem telepatą, dzięki czemu nie potrzebuje dowodów na winę przestępcy. Wystarczy że owego zdradzą myśli. I to właśnie stanowi główne danie tegoż tytułu. Gdzieś przy 1/3 historii (to nie jest jakiś tzw. spojler zabijający cała misterną intrygę, której tutaj nie ma) nasz protagonista, oraz morderca podają sobie dłonie, życząć sobie powodzenia. Ot i tyle ze szaczegółów. Jak więc można wywnioskować przestępstwo jest doskonałe i cały problem w tym, że morderca nie zdradza się myślami ze swoją winą. Tutaj zaczyna się zabawa w kotka i myszkę. Jeżeli wygra nasz bohater, to mordercę ostatecznie czeka fundowane przez rząd pranie mózgu, które sprowadzi go do poziomu prawie że niemowlaka. A dalej nauka wszystkiego od podstaw. Włącznie z mową, czytanie i pisaniem. Delikwent otrzymuje nową osobowość A co jeżeli przegra... No cóż. To jest właśnie pytaniem jakie stawia ta książka. Czy jest możliwym przechytrzenie człowieka, który może wejrzeć w każdy umysł? Dlatego też nie rozumiem skąd tak niskie oceny. W końcu ideą science fiction jest tworzenie różnego rodzaju opowieści z gatunku: Co by było gdyby za X lat (postęp nauki) wydarzyło się Y (fikcja). Powieść spełnia oba elementy. Naukowy jak i fikcyjny. Cała akcja jest wytworem wyobraźni, a jej akcja dzieje się w przyszłości. Tym którzy nie zapomnieli, że sf to szeroko pojęty gatunek i nie stawiąją przed książka wymagania, aby po jej lekturze mózg wyglądał jak stukrotnie zapętlony precel powinna się spodobać. Życzę miłej lektury.

Niebagatelna i tajemnicza historia, która rozwija się wraz z kolejnymi stronami. Kilka razy zatrzymywałem się nad tekstem, ale nie dlatego że mnie zmęczył, tylko żeby przemyśleć pomysły i spojrzenie na kreowany w książce świat. Naprawdę nieźle spędzony czas.

To jedno z tych sci-fi, które bardziej stawia na pomysł niż na akcję – i akurat tutaj to działa. Robert J. Sawyer bierze na warsztat temat świadomości, duszy i życia po śmierci, dorzucając do tego wątek kryminalny, który całkiem nieźle napędza fabułę. Największy plus tej książki to klimat „co by było gdyby”. Pomysł na cyfrowe kopie świadomości jest naprawdę ciekawy i daje sporo do myślenia, a całość podana jest w przystępny sposób, dzięki czemu czyta się to lekko i szybko. Nie wszystko jednak działa idealnie. Momentami czuć wiek książki – szczególnie w podejściu do technologii. Bohaterowie nie zapadają jakoś mocno w pamięć, a akcja potrafi zwolnić, kiedy autor wchodzi w dłuższe rozważania zamiast pchać fabułę do przodu. Mimo to całość wypada dobrze. To przyjemne, inteligentne sci-fi, które może nie wbija w fotel, ale zostawia z kilkoma ciekawymi przemyśleniami.

Frank Herbert znany jest szerszej publiczności jako autor sagi o Diunie. Niewielu jednak kojarzy inne jego powieści, w których poruszał różne problemy dotyczące rozwoju ludzkości. Jedną z nich jest powieść pt. "Oczy Heisenberga", dotykająca tematu inżynierii genetycznej oraz tak lubianego przez autora tematu wykształcania z człowieka nowych ras, w wyniku manipulacji genami oraz odpowiedniego warunkowania (farmakologią, treningiem, wychowaniem). Książka sama w sobie prezentuje inny styl pisarski niż Diuna - nie ma tu filozoficznego nadęcia, akcja jest wartka, intryga wciągająca a forma zwięzła. Nie znaczy jednak, że jest ona pozbawiona warstwy futurologicznej - wizja świata w niej przedstawiona jest poruszająca i skłania do refleksji. Warto sięgnąć po tę powieść, zwłaszcza jeśli gustuje się w antyutopiach.

dobra jednak nie porywająca. trochę inne spojrzenie na podróże kosmiczne i rozwój ludzkości. tłumacz czy też redaktor powinien wrócić do szkoły podstawowej i powtórzyć pisownię "nie" z różnymi częściami mowy. poprawnie udawało się tylko przypadkiem ponieważ przyjął taktykę "wszędzie osobno".

Szczerze mówiąc spodziewałem się poważnej (– Hmm sf i poważnej? – pyta moja żona) powieści, a tu proszę - jeden z największych luzaków bohaterem ciekawych zdarzeń na "gruszce" i dodatkowo zwierzający się robotowi w sesjach terapeutycznych. Świetnie się czytało, sięgam po część 2gą.

“A little while and I will be gone from among you, whither I cannot tell. From nowhere we came, into nowhere we go. What is life? It is a flash of a firefly in the night.” - Ostatnie słowa Crowfoot, Wodza Czarnych Stóp. Książka opowiada o naukowych badaniach nad doświadczeniami z pogranicza śmierci prowadzonych przez psychiatrę Joannę Lander oraz neurologa Richarda Wrighta. Jej lektura była dla mnie przeżyciem samym w sobie, pozostawiła niezmywalny ślad, który na dłużej będzie mi towarzyszył. Dokąd odchodzi nasza świadomość po śmierci i jaką funkcję z naukowego punktu widzenia przedstawia NDE (near-death experience)? Możliwe odpowiedzi odkryjecie na kartach tej powieści. Zacznijmy od oczywistego - tak, “Przejście” jest najbardziej przegadaną książką jaką w życiu przeczytałem, ale w tym szaleństwie zdecydowanie dostrzegam metodę. Było tu mnóstwo foreshadowing dotyczących przyszłych wydarzeń, informacji, które w rozdziałach końcowych mają fundamentalne znaczenie dla tego co obserwujemy, a charakterystyka bohaterów ukazana w ten gadatliwy sposób sprawiała, że zaczyna nam realnie zależeć na tych postaciach - ich przeżyciach, doświadczeniach - a ich determinacja i motywacje nabierają głębokiego, zrodzonego z uczucia i familiarności zrozumienia. Świat rzeczywisty przenika się z doświadczeniami “z pomiędzy” i metaforą sprawiając, że non-stop towarzyszy nam pytanie o sposób funkcjonowania ludzkiego mózgu, na ile możemy zaufać naszym przeczuciom oraz pamięci. Skoro już ten punkt mamy z głowy, pomówmy o zaletach. Na pewno nie spotkałem się z lepszym przedstawieniem metodologii naukowej i wyzwań jakie występują przy pracach badawczych w oparciu o wywiady personalne. Jesteśmy podatni na wiele błędów poznawczych, a jednym z nich i działającym najmocniej jest “efekt potwierdzenia”, o który bardzo łatwo gdy usiłujemy ustalić interesujący nas fakt. Samo cross-examination, porównywanie wielu pozornie niezależnych źródeł lub zmiennych na raz nosi ryzyko przypadkowego błędu wynikającego z naszej preferencji wobec określonych danych wyjściowych. Tak samo jest z korelacją i przyczynowością, wielokrotnie mylonych, bowiem potrafią wynikać z zupełnie niezależnej zmiennej. W “Przejściu” doświadczamy również innych przeszkód natury ludzkiej - czy osoba poddana badaniu może mieć powody by kłamać, czy może być ideologicznie zaprogramowana w celu ujrzenia określonych obrazów? Czy dopowiada sobie logiczny ciąg wydarzeń post factum? Czy wizje, których doświadczają pacjenci podczas NDE mogą wynikać z przenikania danych do naszego sensorium w sposób nieuświadomiony? Jaki wpływ może mieć sposób zadawania pytań na wynik obserwacji? I tak dalej i tak dalej. Mnóstwo było tego w pierwszej części tekstu (sama powieść dzieli się na 3 części) i zostało to pokazane perfekcyjnie. Nuda? Dla kogoś niezainteresowanego metodologią naukową i nauką sensu stricte na pewno, dla mnie to było coś naprawdę godnego uwagi, coś czemu się poświęca tak mało uwagi w powieściach science fiction (albo zbywa się jednym machnięciem ręki, jednym zdaniem, aby odhaczyć element wątpliwości),a tutaj opisano we wspaniały sposób to, jak możemy wielokrotnie błądzić na drodze naukowego poznania. Książkę powinny przeczytać wszystkie pseudonaukowe głąby chcące poprawiać naukowców siedząc na kibelku z telefonem w ręku. Drugą rzecz, za którą chciałbym pochwalić autorkę jest to, że podejmując się takiego tematu (który nie ukrywajmy, w społecznej świadomości ma dosyć religijne konotacje) do samego końca przedstawia naukę z należytym jej szacunkiem. Mam na myśli to, że autorka nie odlatuje w wishful thinking nawet w kulminacyjnych elementach powieści i choć wielokrotnie stawia czytelnika na tym rozdrożu między wiarą, a nauką, balansuje na granicy pomiędzy tym co wytłumaczalne, a tym co wymyka się naszej percepcji, to ani na chwilę nie odlatujemy w bełkot lecz obcujemy z wybitnie introspektywną, wielopoziomową, wysokich lotów realistyczną literaturą SF, która daje sporo do myślenia i zostawia nas w tym słodkim miejscu, w które celuje wielka proza - na pograniczu, na rozdrożu i zachęca nas do samodzielnej interpretacji wydarzeń. Trzecią rzecz, za którą muszę pochwalić “Przejście” jest finalny, trzeci akt powieści, który trzymał mnie w fotelu do późnych godzin nocnych. W drugim akcie autorka serwuje nam znakomity zwrot akcji, który wziął mnie całkowicie z zaskoczenia i sprawił, że nie potrafiłem odłożyć książki na bok, musiałem wiedzieć jak ta historia się skończy. I podoba mi się też jak autorka wybrnęła z tego ryzykownego manewru - nie po hollywoodzku, a z wielką dojrzałością i inteligencją. O postaciach już mówiłem, ale bardzo krótko: Maisie, mała dziewczynka o chorym sercu, która uwielbia historie o wielkich katastrofach i potrafi “grać na czas” by odwiedzający ją w szpitalu goście zostali z nią odrobinkę dłużej to najcudowniejszy dzieciak o jakim przyszło mi czytać w ostatnich latach. Rozkosznie dziecinna, bystra, pełna życia mimo poważnej choroby, zarażająca swoim humorem i osobowością wszystkich wokół siebie. No przesympatyczny dzieciak. Jest też staruszek, który ciągle konfabuluje opowieści z II wojny światowej i o ile już ten gagatek potrafi działać na nerwach czytelnika, to czasami muszę przyznać śmiałem się do siebie wyobrażając sobie jego i ludzi, którym nie daje spokoju. W ogóle w tej powieści jest dużo ciepła i humoru. Para naszych głównych bohaterów ma również przyjemne - tak bardzo nie-disneyowskie, niedzisiejsze, tylko prawdziwie zabawne - poczucie humoru, nie popadają jednak w karykaturę. Wcielanie się w ich umysły pozwala nam na eksploracje tematyki NDE pod wieloma kątami - od środka i od zewnątrz, poprzez oczy naukowca i poprzez oczy kogoś wybitnie spostrzegawczego i biegłego w interpretowaniu ludzkich zachowań. Wielka szkoda, że nie mogłem czytać tej książki w roku jej publikacji (2001),ponieważ byłaby ona jeszcze mocniej immersyjna. Dlaczego? Nie mogę wyjawić więcej oprócz tego, że pewien film odcisnął spore piętno w ludzkiej świadomości i w pewien sposób miał on pośredni związek z wydarzeniami rozgrywanymi w drugiej części “Przejścia”. Tak czy inaczej był to kolejny, interesujący zwrot akcji, który powoduje dodatkowe zainteresowanie. Co się dzieje ze świadomością gdy umieramy? Czy można opisać doświadczenie z pogranicza śmierci? Connie Willis robi wspaniałą robotę opisując te wszystkie wizje, próbując je objaśnić nauką tam, gdzie możliwe i wchodząc w dywagacje tam, gdy nasze zmysły każą nam sugerować, że te obrazy są bardziej rzeczywiste niż sny, że osoby doświadczające śmierci klinicznej mają wrażenie, że faktycznie gdzieś egzystowały podczas tych epizodów. Albo jak opisać wrażenie głębokiego przekonania o czymś, na co nie ma się żadnych dowodów? Przekonania tak pełnego, tak przeszywającego, nie dającego się opisać komuś, kto nie doświadczył tego samego. Jak opisać pewność bez zrozumienia źródła tej pewności? Connie Willis radzi sobie kapitalnie i z tym zadaniem. Chciałbym tutaj pochwalić również opisy z 3 aktu, ale musiałbym wejść w spoilery aby coś o nich powiedzieć merytorycznego - w każdym razie, były świetne! Każdy z 60 rozdziałów otwiera krótki cytat zawierający ostatnie słowa przed śmiercią różnych ludzi, którzy jakoś zapisali się w historii świata. Nie będę ukrywał, robi to wrażenie i dodatkowo podsyca klimat tej opowieści gdy się to czyta, gdy jesteśmy wciągnięci już w wir narracji i odkrywania tajemnic z pogranicza życia i śmierci. Dlatego postanowiłem zacząć tą opinię właśnie od przykładu, który dosyć dobrze to oddaje. Cała ta książka jest jednym wielkim doświadczeniem. Próbując ją przyporządkować do standardów literackich, rozczłonkowywać ją na czynniki pierwsze pisząc, że pewne fragmenty były niepotrzebne, a coś można by było skrócić tak naprawdę odbieramy tej powieści ten element, który nadaje jej realizmu. Bohaterowie natykają na ślepe uliczki, fałszywe tropy, błędy poznawcze, wyciągają fałszywe wnioski, podejmują złe decyzje, trafiają na niewłaściwy czas lub docierają w niewłaściwe miejsce. Wszechświat “ukrywa” przed nimi informacje, rzeczy martwe nie chcą współpracować, pamięć płata figle, nie wszystko idzie we właściwym kierunku - ale tak z perspektywy całości należy powiedzieć, że każda postać (nawet epizodyczna, może poza jedną) odegrała istotną rolę w zakończeniu, a wszystkie ślady prowadziły naszych odkrywców do poznania ostatecznej tajemnicy, jaką jest śmierć. Bo wiecie, w nauce nie uczymy się tylko z sukcesów, ale i porażek - i ta książka doskonale to ilustruje. Na poziomie metaforycznym pokazuje, ile przeszkód staje przed dokonaniem znaczącego progresu naszej wiedzy i jak istotne w tym wszystkim są porażki. Zakończenie jest świetne, sam bym lepiej tego nie wymyślił. Niezmiernie polecam lekturę osobom, którzy chcą mieć realistyczne podejście do tego tematu, a jednocześnie poczuć na swojej skórze ten dreszczyk związany z odkrywaniem czegoś ważnego i fantastycznego. Jest tu mnóstwo rzetelnej nauki i głębokiego researchu z dziedziny neurologii, są wyraziste postacie, są emocje, troska i cudowne objawienia na krawędzi niepoznawalnego. Jestem absolutnie pewny, że zamierzam przeczytać wszystkie pozostałe książki tej autorki (która to, jak dowiedziałem się przed kilkoma dniami, jest rekordzistką jeśli chodzi o główne nagrody literackie z gatunku fantastyki - Hugo (11 nagród),Locus (10),Nebula (7)). Polecam lekturę po angielsku - język jest bardzo prosty, a z autopsji wiem, że czytanie łatwo przyswajalnej prozy w języku obcym wzmaga naszą koncentrację i nie nudzimy się tak łatwo jak z tekstem w naszej ojczystej mowie.

„Dubler” Roberta A. Heinleina to książka, która na pierwszy rzut oka wygląda jak lekka, sensacyjna science fiction, ale bardzo szybko okazuje się czymś znacznie poważniejszym. Pod warstwą intrygi i futurystycznej otoczki kryją się pytania o władzę, odpowiedzialność i to, jaką cenę musi zapłacić zwykły człowiek, gdy zostanie wciągnięty w wielką politykę. Dodam tylko że to dla mnie już piąte spotkanie z twórczością Heinleina. Akcja powieści rozgrywa się w roku 2100. Lawrence Smythe to przeciętny aktor, jeden z tych ludzi, którzy wciąż wierzą, że „ta jedna rola” odmieni ich życie. Los – a raczej polityczna intryga o międzyplanetarnej skali – daje mu taką szansę, choć w formie, której z pewnością się nie spodziewał. Po porwaniu charyzmatycznego lidera opozycji, Johna Bonefortea, Lawrence zostaje zmuszony do wcielenia się w jego rolę i tymczasowego zastąpienia go podczas kluczowego wydarzenia politycznego. Stawką jest zachowanie pokoju między Ziemią i Marsem. Heinlein sprawnie łączy tu political thriller z science fiction. Intryga rozwija się powoli, a uwaga czytelnika skupia się na głównym bohaterze, który musi grać polityka, wiedząc, że jeden fałszywy gest lub źle dobrane słowo mogą mieć katastrofalne konsekwencje. Forma pierwszoosobowego pamiętnika dodatkowo wzmacnia to wrażenie – czytelnik niemal cały czas tkwi w głowie Lawrencea i obserwuje wszystkie wydarzenia jego oczami. Czytając „Dublera”, trudno było mi uciec od skojarzenia z „Karierą Nikodema Dyzmy” – oczywiście w wersji science fiction i po amerykańsku. Motyw człowieka z przypadku, który dzięki splotowi okoliczności trafia na sam szczyt politycznej gry, jest tu wyraźnie obecny i stanowi jedno z ciekawszych źródeł interpretacji powieści. Nie jest to jednak książka pozbawiona słabszych punktów. Z pewnym niedosytem przyjąłem fakt, że Heinlein nie rozwinął szerzej rywalizacji politycznej pomiędzy Partią Ekspansjonistyczną a Partią Ludzkości. Potencjał tego konfliktu jest ogromny, a przedstawione zostaje on raczej szkicowo, jako tło dla losów Lawrence’a, niż jako pełnoprawny temat analizy politycznej. Również język powieści nie porywa – jest poprawny, chwilami surowy, ale daleki od literackiego rozmachu znanego z najlepszych utworów autora. Na koniec warto wspomnieć o stronie edytorskiej. Wydanie pozostawia wiele do życzenia: drobna czcionka i bardzo małe odstępy między wierszami znacząco obniżają komfort lektury, co przy książce wymagającej skupienia jest odczuwalne. Mimo tych zastrzeżeń „Dubler” to powieść, którą zdecydowanie warto poznać – szczególnie jeśli ktoś interesuje się literaturą science fiction zahaczającą o politykę i mechanizmy władzy.

Tak, ta książka jest seksistowska, ale ma też wady. Na przykład kilka dziur fabularnych i niezbyt ciekawe postaci. Najbardziej szkoda, że im bliżej końca, tym bardziej historia mnie nudziła. Chyba zabrakło pomysłu jak to zakończyć, jakieś hipnozy i inne głupoty. Przynajmniej finał jest lepszy niż w Inwazji porywaczy ciał, do którego porównanie samo się nasuwa, ale umówmy się, poprzeczka była zawieszona bardzo nisko. Generalnie czyta się nieźle, ale dzisiaj nie robi to wrażenia.

Akcja tej opowieści toczy się w drugiej połowie XXII wieku (około 2180–2185) na wielu planetach, do których miała już dotrzeć ludzkość. Głównym bohaterem jest pułkownik Cletus Grahame - dowódca, który zamiast klasycznej przewagi militarnej, wykorzystuje coś znacznie subtelniejszego: ludzką skłonność do popełniania błędów. To klasyczne science fiction, ale bardzo „intelektualne”. Zamiast kosmicznych bitew - dostajemy rozgrywkę strategiczną, w której kluczowa jest psychologia, przewidywanie reakcji przeciwnika i umiejętność wykorzystania chaosu. W książce tej Dickson pokazuje wojnę trochę jak partię szachów - gdzie błąd przeciwnika bywa cenniejszy niż własna siła. Choć książka powstała w 1970 roku, jej pomysły na strategię, psychologię i prowadzenie wojny wydają się brzmieć zaskakująco świeżo. Wróciłem do niej po latach - pierwszy raz czytałem ją jako nastolatek i musiała ona wywrzeć na mnie dość duży wpływ bo często łapałem się na tym, że wykorzystuję pewne elementy stosowane przez głównego bohatera w życiu codziennym. Warto je poznać więc choć nie jest to opowieść porywająca - zachęcam do jej przeczytania.

Książka, która rozwija szczególnie żywy koncept w latach 60, w jaki sposób język programuje zachowania. Czyli zwrot językowy i pochodne gramatyk generatywnych Chomskyego. W warstwie literackiej dość męczące, tłumaczenie specjalnie nie poprawia czytelności. Postaci i dialogi nie ciekawe, jako pretekst do opisania idei. Warto przeczytać w kontekście Zamieci Neala Stephensona.

Obok tej powieści nie da się przejść obojętnie. Bester stworzył interesującą wersję przyszłości i przewrotnie opowiedział historię z perspektywy odrażającego antybohatera. Człowiek, który podporządkował wszystko zemście i dążył po trupach do celu, nie bacząc na krzywdę postronnych osób, które akurat znalazły blisko niego. Sama historia jest niezła (tylko i aż),ale zakończenie wgniata w fotel. Autor bawi się formą, ale jednocześnie porusza ważne problemy filozoficzne. Niespodziewana i satysfakcjonująca konkluzja - dla niej warto przeczytać tę książkę, nawet jeśli nie cała fabuła jest na tym samym poziomie, a z główną postacią po prostu nie da się utożsamiać.

Daję 6, bo jednak 7 byłoby zbytnim szastaniem cyferkami (a połówek, jak po weekendzie w centrum Katowic, tu nie uświadczysz). Ale to dobra lektura - o wyborach między rozumem a sercem, o rozterkach, o tym, że choć chciałbyś uratować czyjeś życie, to nie zawsze się da, bo stawka może być za wysoka. Dobra opowieść, która wyszła spod kobiecej ręki - co niestety widać. Jak np. w niespójnościach między wyposażeniem badaczki w symultanicznie działający mikro-mikro translator i telefony zaliczające padakę w czasach współczesnych. Czytałem to drugi raz, po latach i tym razem po polsku. Cóż, kiedyś wydawała mi się dużo ciekawsza :) Teraz te zbyt drobiazgowe opisy czynności wykonywanych krok po kroczku niekoniecznie zapisuję po stronie plusów autorki. To, co na początku jest dobrym zabiegiem (schemat: wziął, podniósł, przeczytał, przerzucił kartkę, zaczął czytać dalej),szybko zaczyna nużyć, męczyć.