Spis cudzołożnic. Proza podróżna

Proza Pilcha budzi dzisiaj duże kontrowersje - jedni widzą w niej manifest szowinisty, w którym kobiety (jeśli już się pojawiają) traktowane są przedmiotowo. Inni zaś dopatrują się skrzętnie tkanej przez autora feministycznej podszewki.
Gustaw, PRL-owski intelektualista zakłada tytułowy spis cudzołożnic, złożony z kobiet, z którymi miał podobno niegdyś seksualne stosunki. Podczas akcji utworu powstawania odnowić z nimi relację przy okazji oprowadzania po Krakowie pewnego szwedzkiego humanisty. W swojej narracji stara się owe kobiety ośmieszyć i zdyskredytować. Pojawia się jednak pytanie na ile możemy wierzyć narratorowi? Aby odkryć, co kieruje głównym bohaterem należy przebić się przez męskocentryczną narrację - wtedy czytelnik może odkryć, że Gustaw to próba ośmieszenia, a jednocześnie zgłębienia romantycznej figury kochanka, który nie radzi sobie z wyzwaniami nowej epoki, a swoje niepowodzenia stara się chować pod płaszczykiem mizoginizmu.
W resztę szczegółów nie będę się wydawać, gdyż wydaje się, że cały utwór jest w gruncie rzeczy grą z czytelnikiem, która polega na badaniu intertekstualnej warstwy dzieła i powolnym odkrywaniu tożsamości bohatera.
To pozycja bez wątpienia ciekawa, jednak nie można nie pochylić się nad patetycznym językiem i składnią, które (choć są budowane w sposób świadomy) utrudniają odbiór dzieła - sprawiają, że nie jest płynny i prowadzą do irytujących powtórzeń tych samych fraz.
Gdybym miała podsumować spotkanie z Pilchem jednym zadaniem, to powiedziałabym, dość nudna książka w czytaniu, za to bardzo interesująca na poziomie interpretacji.

Proza Pilcha budzi dzisiaj duże kontrowersje - jedni widzą w niej manifest szowinisty, w którym kobiety (jeśli już się pojawiają) traktowane są przedmiotowo. Inni zaś dopatrują się skrzętnie tkanej przez autora feministycznej podszewki.
Gustaw, PRL-owski intelektualista zakłada tytułowy spis cudzołożnic, złożony z kobiet, z którymi miał podobno niegdyś seksualne stosunki....

Ładnie ten Pilch pisze o brzydkich rzeczach.

Fabularnie mamy alkoholową odyseję poprzetykaną najróżniejszymi dygresjami o polskości, męskości i wątroby marskości. Ilość tych wtrąceń sprawia, że całość wygląda jak zbiór esejów, mniej-więcej tematycznie powiązanych, włożonych w ramy dość prostej historii. Całość dość brudna, pachnąca albańskim koniakiem i przepoconą pościelą, choć nie dołująca w wydźwięku (a przynajmniej nie na pierwszy rzut oka),mimo tematyki.

Ale to, co sprawiło, że czytałem Spis cudzołożnic z prawdziwą przyjemnością leży w umiejętnościach pisarskich Pilcha. Prawda, czasem te zdania układają się coś tylko teoretycznie sensownego, a czasem nawet i nonsensownego, kwiecistość wypowiedzi nierzadko boleśnie trze o granicę grafomanii i ogólnie trochę to przypomina gadkę narąbanego inteligenta (czyż nie o to chodzi?),ale wychodzi z tego dobra gawęda. Słowa Pilcha układają się ładnie i sam proces czytania dawał mi dużo radości.

Ładnie ten Pilch pisze o brzydkich rzeczach.

Fabularnie mamy alkoholową odyseję poprzetykaną najróżniejszymi dygresjami o polskości, męskości i wątroby marskości. Ilość tych wtrąceń sprawia, że całość wygląda jak zbiór esejów, mniej-więcej tematycznie powiązanych, włożonych w ramy dość prostej historii. Całość dość brudna, pachnąca albańskim koniakiem i przepoconą...

Odczuwają silne znużenie polską prozą współczesną wróciłem do Pilcha.

Odczuwają silne znużenie polską prozą współczesną wróciłem do Pilcha.

„Spis cudzołożnic” to dla mnie powieść kilku cytatów. Język typowy dla Pilcha – momentami wywołujący ogromne wrażenie, a momentami przekombinowany. Fabuła oryginalna, ale jej potencjał nie został wykorzystany w pełni. Niektóre fragmenty nie zestarzały się dobrze.

„Spis cudzołożnic” to dla mnie powieść kilku cytatów. Język typowy dla Pilcha – momentami wywołujący ogromne wrażenie, a momentami przekombinowany. Fabuła oryginalna, ale jej potencjał nie został wykorzystany w pełni. Niektóre fragmenty nie zestarzały się dobrze.

Moja dziwna słabość do Pilcha bierze się chyba z miłości do jego stylu, języka (vel brawurowej frazy) i absurdu. Mimo alkoholizmu i obsesji Gustaw da się lubić. Kraków lat 80 tak samo zresztą.

Moja dziwna słabość do Pilcha bierze się chyba z miłości do jego stylu, języka (vel brawurowej frazy) i absurdu. Mimo alkoholizmu i obsesji Gustaw da się lubić. Kraków lat 80 tak samo zresztą.

Jedno trzeba zaznaczyć na starcie. Takich książek się nie czyta na raz. Koloryt i barwność języka wielka. Jerzy Pilch bawi się językiem polskim a nawet trochę popisuje. Uczciwie można powiedzieć, że już tak się nie pisze, to se ne vrati. Sama historia z początku wydająca się leciutką nowelą zyskuje każdą kolejną stroną. Dziwi mnie tak niska ocena na tym portalu, ale to nie pierwszy i nie ostatni raz.

Jedno trzeba zaznaczyć na starcie. Takich książek się nie czyta na raz. Koloryt i barwność języka wielka. Jerzy Pilch bawi się językiem polskim a nawet trochę popisuje. Uczciwie można powiedzieć, że już tak się nie pisze, to se ne vrati. Sama historia z początku wydająca się leciutką nowelą zyskuje każdą kolejną stroną. Dziwi mnie tak niska ocena na tym portalu, ale to nie...

Zabawna, inteligentna, specyficzna. Rzadko sięgam po tego typu książki, ale do Pana Pilcha mam jakiś sentyment.

Zabawna, inteligentna, specyficzna. Rzadko sięgam po tego typu książki, ale do Pana Pilcha mam jakiś sentyment.

Kobiety, wino (A może raczej: koniak albański) I śpiew o Polsce, naszych przywarach i rządzących nami stereotypach w naszym myśleniu. Pomimo upływu 31 lat (pierwsze wydanie: 1993 rok) zaskakująco aktualne.

Albo w zasadzie gorzko aktualne.

Powieść, której fabuła jest dla Pilcha tylko pretekstem do snucia opowieści.

Kobiety, wino (A może raczej: koniak albański) I śpiew o Polsce, naszych przywarach i rządzących nami stereotypach w naszym myśleniu. Pomimo upływu 31 lat (pierwsze wydanie: 1993 rok) zaskakująco aktualne.

Albo w zasadzie gorzko aktualne.

Powieść, której fabuła jest dla Pilcha tylko pretekstem do snucia opowieści.

Rzadko zdarza się, żebym jakiejś książki nie lubił. Nawet słownikowe gnioty nie wybijają mnie z neutralności, co najwyżej zostawiają po sobie niesmak rozczarowania. „Spisu cudzołożnic” natomiast ewidentnie nie lubię. Jest to powieść cierpka, ze zramolałym humorem, uch, „humorem”:

„– Przychodzę niecały, bom wszędzie po drodze cząstkę mej duszy zostawił! Jedna cząstka pozostała w tramwaju numer cztery i tam docieka, czy motorniczy jest komunistą, czy bojownikiem o wolność, i kogo ściga, i czy robi to, by wydać w ręce nieprzyjaciół, czy by ochronić i ocalić! [...]
– Nie pierdol – przerwała mi Jola ciepło i wskazała miejsce za stołem, bym spoczął.”

Tak, wiem. To trawestacja stylu wysokiego, wielkopańskiego, który w dodatku, co pewnie miało oddawać polskość lat 80., wchodzi na tematy opozycyjne, by w zestawieniu z tą prawdziwą, „niepierdolącą”, polskością wywołać efekt komiczny. Dla mnie jest to grafomania, nie boję się tego powiedzieć. Pilch wstrzelił się w czasy, bo dziś Nagroda Literacka Nike, przy takich powieściach, raczej by mu nie groziła. Nie wyobrażam sobie zresztą, żeby jakikolwiek sensowny krytyk młodego pokolenia mógł pozytywnie zaopiniować tę powieść; efekt żenującej autokreacji (Gustaw pewnie robi za porte-parole, co widać choćby po częstych ewangelickich wstawkach),prymitywnego maczyzmu, zabawy w Don Juana z wstawkami Leszka Kołakowskiego i łaciny. Do zapomnienia; oby szybkiego.

Rzadko zdarza się, żebym jakiejś książki nie lubił. Nawet słownikowe gnioty nie wybijają mnie z neutralności, co najwyżej zostawiają po sobie niesmak rozczarowania. „Spisu cudzołożnic” natomiast ewidentnie nie lubię. Jest to powieść cierpka, ze zramolałym humorem, uch, „humorem”:

„– Przychodzę niecały, bom wszędzie po drodze cząstkę mej duszy zostawił! Jedna cząstka...

Grafomański, pretensjonalny gniot.

Grafomański, pretensjonalny gniot.