L’Église et le Messie / Kościół i Mesjasz. Część 1

Wykłady paryskie Adama Mickiewicza to bodaj najmniej znana część jego twórczości. Nie bez powodu - poeta mówił z głowy, notatek praktycznie nie robił, a dzisiaj dysponujemy jedynie kopiami stenogramów i późniejszymi wydaniami. Jak jednak wyglądały faktycznie prelekcje mickiewiczowskie, na których ludzie mdleli, płakali i wpadali w ekstazę? To stara się przedstawić Krzysztof Rutkowski w nowej serii wydawniczej, którą otwiera "L'Église et le Messie. Kościół i Mesjasz".
Oczywiście nie chodzi tutaj o znanego detektywa, a o badacza, który towianistycznemu okresowi w życiorysie Mickiewicza poświęcił dziesięciolecia pracy. Trudno byłoby mi wskazać osobę właściwszą do tego zadania. Nie tylko ze względu na ogrom i szczegółowość jego wiedzy - łatwiej byłoby mi uwierzyć, że Rutkowski jest wampirem, który osobiście doświadczył tych wszystkich wydarzeń, niż w możliwość zdobycia takiej ilości informacji w klasyczny sposób. Również przez to, jak Rutkowski czuje mickiewiczowskiego ducha, jak zwraca uwagę na to, czego druk i papier nie oddadzą. Zwykłe przedstawienie słowo w słowo wykładów Wieszcza nie odda im sprawiedliwości, i Rutkowski doskonale to wie. Dlatego też kurs IV prelekcji, najbardziej mistyczny, będzie przedstawiony w dwóch tłumaczeniach - filologicznym (wiernym literze źródeł) i fantazmatycznym (z ducha)
Będzie - ponieważ na zapoznanie się z treścią wykładów przyjdzie nam poczekać do przyszłego roku, do kolejnych książek z serii. Część pierwsza "L'Église et le Messie" przybliża bowiem tło prelekcji - okoliczności powstania stenogramów i konflikty między ich autorami, echa wśród francuskich intelektualistów, relacje między towiańczykami a sektą Vintrasa, veto Słowackiego w Kole, wreszcie napięcia w trójkącie Adam-Celina-Ksawera. Obawiam się, że wiele osób może się w tym pogubić. Ja jednak czytam w podobny sposób, jak 180 lat temu słuchano wykładów Mickiewicza - z fascynacją, niedowierzaniem, niekiedy też protestem, ale też ogromnym podziwem i szacunkiem dla autora.
"Kościół i Mesjasz" przedstawia prelekcje paryskie nie jako odejście Wieszcza od poezji, ale jako naturalną ewolucję - wykłady stanowiły poezję żywą, pierwotną. Dla miłośników poety pozycja obowiązkowa.
Za egzemplarz recenzencki dziękuję wydawnictwu Żywosłowie.

Wykłady paryskie Adama Mickiewicza to bodaj najmniej znana część jego twórczości. Nie bez powodu - poeta mówił z głowy, notatek praktycznie nie robił, a dzisiaj dysponujemy jedynie kopiami stenogramów i późniejszymi wydaniami. Jak jednak wyglądały faktycznie prelekcje mickiewiczowskie, na których ludzie mdleli, płakali i wpadali w ekstazę? To stara się przedstawić Krzysztof...