Style radykalnej woli

Momentami ciekawa i interesująca ale też pełna intelektualnego bełkotu i pustosłowia. Po przeczytaniu ostatniego eseju o jej wizycie w Wietnamie Północnym lepiej rozumiem czemu komuniści uważali zachodnich intelektualistów za pożytecznych idiotów. Przypadkowo zabrałem się za czytanie tej książki nie wiedząc nic o autorce i na pewno do niej już nie wrócę bo ewidentnie nie jestem jej publiką.

Momentami ciekawa i interesująca ale też pełna intelektualnego bełkotu i pustosłowia. Po przeczytaniu ostatniego eseju o jej wizycie w Wietnamie Północnym lepiej rozumiem czemu komuniści uważali zachodnich intelektualistów za pożytecznych idiotów. Przypadkowo zabrałem się za czytanie tej książki nie wiedząc nic o autorce i na pewno do niej już nie wrócę bo ewidentnie nie...

strasznie nierówne (etycznie i estetycznie),ale satysfakcjonujące doświadczenie

strasznie nierówne (etycznie i estetycznie),ale satysfakcjonujące doświadczenie

Żeby być dobrym pisarzem, trzeba być sprawnym obserwatorem. Czujnym, obecnym i pełnym wyjątkowego zaangażowania. Taka jest wówczas Susan Sontag. Kobieta, która swoją przenikliwością w myśleniu uwiodła mnie (nie bez powodu) jak i wielu czytelników na całym świecie.

Jeżeli miałbym sprowadzić tą książkę do wspólnego mianownika, określając ją jednym i jedynym słowem. Użyłbym miana „transgresji”. Zaciekawiony czytelnik spytałby: Hola, hola, czym jest ta tajemnicza „transgresja”? Ja wówczas, śpieszę z pomocą by jak najklarowniej to wytłumaczyć. Jean Durancon w jednym z esejów na temat Bataille, (który sam ukuł to znaczenie) tłumaczy to tak: „jest czymś co nie istnieje w sobie, co nie może mieć imienia własnego. Jest tym co wymaga nowego sposobu myślenia, spojrzenia.” Te ostatnie zdanie daje nam do myślenia w kontekście całej książki. To co prezentuje Susan, wymaga właśnie tego nowego spojrzenia. Swoistego katharsis, które pozwoli nam zrewidować temat z czystej na swój sposób nieskazitelnej strony, wyzwolonej spośród europejskiego bądź amerykańskiego egocentrycznego sposobu myślenia, który w tej kwestii jest wyjątkowo zabójczy.

Czym jest cisza. Decyzją? Karą? Czy cisza może istnieć bez punktu odniesienia? Czy cisza jest inherentną częścią dzieła filmowego, sztuki? Pytania te, które zalewają czytelnika od pasa w dół, nie pozostawiając dla niego żadnej jednoznacznej odpowiedzi, do momentu gdy on sam swoim doświadczeniem nie doprowadzi do zrozumienia tego, czym tak naprawdę dla niego jest cisza. Abstrakcyjność szerzonych definicji i ich punktów odniesienia skłania czytelnika do wzięcia tego we własne ręce, które jako jedyne pomogą uzyskać satysfakcjonującą dla nas odpowiedź.

W kolejnym segmencie części pierwszej, mamy wyraźny przeskok tematyczny. Z dywagacji na temat estetyki ciszy skłaniamy się ku „wyobraźni pornograficznej”. Temat ten w Polsce jest wyraźnie przykryty płachtą tabu, tutaj natomiast otrzymuje swój zasłużony rozgłos. Susan rozgranicza tu wówczas powieści pornograficzne, odróżniając przysłowiową szmirę od dzieł, które pomimo swoich wyjątkowych walorów artystycznych, nie zapisały się w odpowiedni sposób na łamach historii. Sięgając po de Sade i Bataille podejmuje w sposób niecodzienny gruntowną analizę. Z zacięciem stara się pokazać czytelnikowi, tą niedostępną a tym samym nieobecną perspektywę, która dla wielu z nas może być czymś świeżym. Jej śmiałość i brak lęku przed tak zamkniętym społecznie tematem, jest w moim mniemaniu nieoceniona.

Kolejny temat podejmuje zagadnienie myśli Emila Ciorana. Konserwatysty, pesymisty, wielbiciela Schopenhauera i Nietzschego, który swą aforystyczną formą wciąż jest obecny w świadomości części z nas. To nie ta sama pierwszorzędność co w poprzednich esejach, ale również warto go przeczytać.

Następna część obejmuje Bergmana i Godarda. Artystów, którzy stanowią dla siebie zupełne przeciwieństwo. Pierwszy z nich, w wysublimowany, dokładny i w pełni zaplanowany sposób komponuje swoje filmowe dzieła, oponując tym samym do drugiego z przytoczonych reżyserów, który fragmentarycznie, ale w pełni intertekstualnie i nieprzewidywalnie skleja swoje dzieła z porozrzucanych obrazów.
(Tak, tak. Już zwalniam. Wiem, że muszę już kończyć)

W przedostatniej części Susan pokazuje status społeczeństwa USA u kresu lat 60. W sposób bliski książce Henriego Millera „Pamiętać, by pamiętać”, pokazuje część ludności ameryki, jako wyobcowany naród. Pełen sprzeczności, alienacji i wrodzonej niechęci do zmian (nie na naszą stronę),która bierze się z krwawej tradycji kolonizatorskiej. Jej imperialistyczne zapędy sprawiły, że jedynym spoiwem trzymającym naród sam w sobie nie jest solidarność, a próżność. Refleksja ta powinna dać nam wiele do myślenia.

Książkę tą zamyka esej o Wietnamie, pełen niewysławialnego na swój sposób poczucia odrębności kultury, obyczajów i ludzi wokół których kręci się cała ta historia. Wokół bezbronnych Wietnamczyków, którzy pomimo trudów wojny, cierpienia i bólu, nie zatracili czegoś takiego jak człowieczeństwo i wewnętrzne samo z siebie płynące dobro. Ich hermetyczna kultura stanowi spoiwo ich solidarności i ciepła jakim ogarniają nawet najgorszego wroga. Sądzę, że możemy się dużo od nich nauczyć. I czuje, że nie jestem w tym jedyny.

Żeby być dobrym pisarzem, trzeba być sprawnym obserwatorem. Czujnym, obecnym i pełnym wyjątkowego zaangażowania. Taka jest wówczas Susan Sontag. Kobieta, która swoją przenikliwością w myśleniu uwiodła mnie (nie bez powodu) jak i wielu czytelników na całym świecie.

Jeżeli miałbym sprowadzić tą książkę do wspólnego mianownika, określając ją jednym i jedynym słowem. Użyłbym...

Intelektualna uczta! "Style radykalnej woli" to wybór esejów, z których każdy idealnie trafia w moje gusta - niesamowicie erudycyjny wykład na temat estetyki ciszy, pełne odniesień kulturowych rozważania na temat pornografii; do tego dogłębnie przestudiowany portret ukochanego przeze mnie Ciorana, u którego Sontag widzi tę samą co ja barokową witalność, pozbawiając go powierzchownych etykietek pesymisty. Złożona i wieloaspektowa refleksja na temat twórczości Godarda i konwencji Nowej Fali w ogóle. I jako wisienka na torcie, osobny blok poświęcony kondycji moralnej Amerykanów i jej paradoksom - zważając na lata powstania tych prac (schyłek lat 60.),uderza mnie błyskotliwość i wrażliwość autorki, która umożliwia jej wręcz wizjonerskie obserwacje, aktualne jeszcze bardziej teraz, niż wtedy.
Chapeau bas dla tak wielkich humanistów, intelektualistów i dziennikarzy, jak Susan Sontag.

Intelektualna uczta! "Style radykalnej woli" to wybór esejów, z których każdy idealnie trafia w moje gusta - niesamowicie erudycyjny wykład na temat estetyki ciszy, pełne odniesień kulturowych rozważania na temat pornografii; do tego dogłębnie przestudiowany portret ukochanego przeze mnie Ciorana, u którego Sontag widzi tę samą co ja barokową witalność, pozbawiając go...

są momenty. bardzo ciekawa relacja i spojrzenie na wojnę w Wietnamie.

są momenty. bardzo ciekawa relacja i spojrzenie na wojnę w Wietnamie.