Pochwała historii, czyli o zawodzie historyka

Książka ta to w zasadzie w mniejszym stopniu apologetyka historii, lecz właśnie w głównej mierze rozprawa o pracy historyka, roli jaką odgrywa on w społeczeństwie i podstawach warsztatu nowoczesnego pisania o historii. Marc Bloch pisał swoje przemyślenia w okresie II wojny światowej, lecz nie jako epigon dawnej epoki, lecz jako jeden z tych, którzy przyczynili się do zrewolucjonizowania historiografii i postrzegania źródeł historycznych.

Praca obejmuje tematy obserwacji historycznej, krytyki źródeł, chronologii, a także oceny wydarzeń historycznych, a do wszystkich rozważań dołączone są obrazowe anegdoty z bujnego życia francuskiego historyka. Autor wypunktowuje niedoskonałości w czasie dokonywania obserwacji historycznej, błędy w rozumowaniu wynikające z charakteru historyka, jego epoki czy tendencji - świadomych lub nieświadomych, a także traktuje o tym, czy i jak powinien oceniać on dane wydarzenia. Bloch wychwala historię jako naukę w pełni humanistyczną, o cechach różnych od nauk przyrodniczych, a przy tym wymagających innego rodzaju ostrożności podczas badań. I to wysokie wartościowanie historii, jako nauki na wskroś traktującej o człowieku, powinno zostać również dziś głośno wypowiedziane, w czasie gdy mechanizacja, informatyka oraz umiejętności w obrocie pieniądzem są tak wysoko stawiane pośród wielu nauk i zdolności, a historia często zajmuje u niektórych pozycję zabawki lub narzędzia w dyskusji o polityce.

Znamienne jest także, że Bloch wskazuje nie tylko na źródła pisane, narratywne, ale i na wyciągi, wykazy cen itp., aby wskazać na złożoność świata przeszłości, nakładania się na siebie różnych czynników oraz charakterów pokoleń, które same w sobie także nie są homogeniczne. To wszystko zaś zostaje podsumowane tym, jak do tego powinien odnosić się historyk. Cenne uwagi także poczynia w temacie nomenklatury urobionej lub przyswojonej przez historyków, co prowadzi do miłej dla mnie konkluzji, że historyk winien z szacunkiem odnosić się do zastanych sobie słów i nie zmieniać ich sensu, a jeśli już chce wyrazić nową myśl, niech zrobi to nowym nazewnictwem, ale niech będzie przy tym zrozumiały dla społeczeństwa, któremu przecież winien służyć odrzucając paskudny hermetyzm.

To wydane po raz drugi w Polsce dzieło zawiera w przypisach informacje na temat pierwotnych fragmentów i uwag Blocha co do tekstu, co powoduje, że wydanie od Derewieckiego nabiera dodatkowej wartości, jako studium pracy nad esejem. Niewątpliwie niekiedy książka bywa trudna w odbiorze, co jest spowodowane erudycją autora, ale i jego tendencją do przelewania strumieni świadomości na papier; to sprawia oczywiście, że lektura sprawia dużo przyjemności, ale wymaga także sporo skupienia. To co faktycznie można zarzucić temu niedokończonemu dziełu to fakt, iż bywa chaotyczne i niestety przesycone pod względem treści w stosunku do objętości. Jest to jednak jedna z prac, która pośrednio wykłada ideę szkoły Annales i dlatego warta jest polecenia. Przywiązanie Blocha do nauk pomoczniczych i wskazanie na to, że historyk powinien być erudytą jest aktualne, jak nigdy dotąd. Ja sam żałuję, że tak późno po nią chwyciłem, lecz obiecuję sobie, że będę do niej wracać i to nie raz.

Książka ta to w zasadzie w mniejszym stopniu apologetyka historii, lecz właśnie w głównej mierze rozprawa o pracy historyka, roli jaką odgrywa on w społeczeństwie i podstawach warsztatu nowoczesnego pisania o historii. Marc Bloch pisał swoje przemyślenia w okresie II wojny światowej, lecz nie jako epigon dawnej epoki, lecz jako jeden z tych, którzy przyczynili się do...

Książka przełomowa dla historiografii - przemyślenia wielkiego historyka, współtwórcy słynnej szkoły "Annales" (obok Luciena Febvre). Publikacja kładzie podwaliny pod nowoczesną metodologię badań historycznych, podejście do interpretacji wydarzeń i zjawisk zapisanych w przeszłości oraz traktuje o roli historyka w całym procesie badawczym. Bezcenne źródło wiedzy, lektura obowiązkowa dla każdego miłośnika historii.

Książka przełomowa dla historiografii - przemyślenia wielkiego historyka, współtwórcy słynnej szkoły "Annales" (obok Luciena Febvre). Publikacja kładzie podwaliny pod nowoczesną metodologię badań historycznych, podejście do interpretacji wydarzeń i zjawisk zapisanych w przeszłości oraz traktuje o roli historyka w całym procesie badawczym. Bezcenne źródło wiedzy, lektura...

Przeczytane do egzaminu! bezpretensjonalny styl, zrozumiały, staranny język, daj Boże tak pisać panom uczonym w dzisiejszych czasach! jeśli się wie, w jakich okolicznościach powstała ta książka, to jej uporządkowanie, jasność i logika wywodu zadziwia.

Przeczytane do egzaminu! bezpretensjonalny styl, zrozumiały, staranny język, daj Boże tak pisać panom uczonym w dzisiejszych czasach! jeśli się wie, w jakich okolicznościach powstała ta książka, to jej uporządkowanie, jasność i logika wywodu zadziwia.

Książka, która tak naprawdę rozpoczęła "nowoczesną" historiografię. Czy ktoś zgadza się z Blochem odnośnie jego wizji badań historycznych i kolektywistycznym ujęciem dziejów, czy nie, książka ta musi znajdować się w podręcznej biblioteczce każdego. Swoją drogą, Autor artykułuje w swoim niedokończonym dziele wiele trafnych spostrzeżeń, które do dnia dzisiejszego obowiązują jako uniwersalne.

Książka, która tak naprawdę rozpoczęła "nowoczesną" historiografię. Czy ktoś zgadza się z Blochem odnośnie jego wizji badań historycznych i kolektywistycznym ujęciem dziejów, czy nie, książka ta musi znajdować się w podręcznej biblioteczce każdego. Swoją drogą, Autor artykułuje w swoim niedokończonym dziele wiele trafnych spostrzeżeń, które do dnia dzisiejszego obowiązują...