Georgij Ostrogorski

Wyczerpujące zarówno pod względem treści, jak i wykazu użytej bibliografii opracowanie dziejów Cesarstwa Wschodniorzymskiego. Termin Bizancjum wydaje się dość niefortunny, bo tym mianem określano obszar ograniczający się do stolicy, a sami ,,Bizantyjczycy" uważali się za ,,Romejów". Ukazano drogę od bastionu cywilizacji rzymskiej do promieniującego ośrodka kultury greckiej, od największego sojusznika papieża do ostoi prawosławia i jego krzewiciela wśród Słowian, wreszcie od co najmniej równorzędnego rywala Sasanidów do osmańskiego wasala. Przyczyn upadku państwa autor upatruje nie w działaniach jakiejś jednej konkretnej postaci, ale w pogłębiającej się od końca XII wieku izolacji, zaniku centralizacji administracji na rzecz wzrostu siły feudałów oraz gospodarczej impotencji, jaka towarzyszyła państwu niemal bez przerwy od czasu IV krucjaty. Książka jest napisana ciekawie i nie ogranicza się wyłącznie do przedstawienia ,,suchych faktów".