Order Uśmiechu - wspólny świat dzieci i dorosłych

Prezentowana książka to dokonana na 383 stronach historyczno-pedagogiczna analiza idei Orderu Uśmiechu osadzona w ramie teoretycznej pedagogiki Janusza Korczaka. Autor, losami dzieci i biografiami Kawalerów Orderu Uśmiechu, pokazuje olbrzymie deficyty współczesnego świata w zakresie opieki i wychowania nad dziećmi, rozmiar potrzeb i ich ustawicznego pomnażania na całym świecie.

Autorem książki jest Marek Michalak, dr nauk społecznych, Kanclerz Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu, Przewodniczący Międzynarodowego Stowarzyszenia im. Janusza Korczaka, w latach 2008-2018 Rzecznik Praw Dziecka.

Na okładce zamieszczono obraz wybitnego artysty - Grzegorza Ptaka pt. "Order Uśmiechu".

Wydawcą jest Międzynarodowa Kapituła Orderu Uśmiechu.

Polskie Towarzystwo Pedagogiczne nagrodziło książkę "Order Uśmiechu - wspólny świat dzieci i dorosłych" główną nagrodą w konkursie na wybitną monografię naukową z zakresu nauk pedagogicznych lub nauk pokrewnych za rok 2020.

Spis treści:

Przedmowa prof. dr hab. Barbary Smolińskiej-Theiss
Wstęp
Rozdział I. Dzieci i dorośli – relacje i więzi: (Religijny archetyp dziecka , Matka–dziecko – więź biologiczna, Dziecko–dorosły – społeczno-kulturowy kontekst)
Rozdział II. Korczakowskie modele relacji dziecko–dorosły: (Dziecko podporządkowane dorosłemu, Dialog dziecka z dorosłym, Podmiotowość i obywatelstwo dziecka)
Rozdział III. Żywa historia – ludzie i instytucje: (Archiwalia i relacje, Między monografią instytucji a studium przypadku)
Rozdział IV. Order Uśmiechu – inicjatywa dzieci i dorosłych: (Dziecięca propozycja Orderu Uśmiechu, Kapituła Orderu Uśmiechu, Znaki, obrzędy, procedury, Ramy prawne i organizacyjne)
Rozdział V. Dzieła Orderu Uśmiechu: (Order Uśmiechu – znak czasu, symbol kulturowy, Order Uśmiechu w podręcznikach, Szkoły i placówki im. Kawalerów Orderu Uśmiechu, Przestrzeń naznaczona Orderem Uśmiechu, Muzeum Orderu Uśmiechu, Zloty Kawalerów Orderu Uśmiechu , Medal Wielki Orderu Uśmiechu – polityczne znamię)
Rozdział VI. Kawalerowie Orderu Uśmiechu i dziecięce nominacje: (Dziecięca arena promocji dorosłych, Ludzie majestatu i dostojeństwa, Ludzie kultury, talentu i sławy, Zwycięzcy przekraczający granice możliwości i sięgający gwiazd, Profesjonalni bohaterowie, Bohaterowie ratujący zdrowie i życie)
Rozdział VII. Struktury biograficzne Kawalerów Orderu Uśmiechu: (Biografia w badaniach pedagogicznych, Biograficzne plany działania, Wzorce instytucjonalne przebiegu życia, Trajektorie życia, Biograficzne metamorfozy)
Zakończenie
Wiersze i piosenki o Orderze Uśmiechu
Szkoły i Placówki im. Kawalerów Orderu Uśmiechu
Ogólnopolskie zloty szkół i placówek im. Kawalerów Orderu Uśmiechu
Kawalerowie Orderu Uśmiechu (wykaz do VIII 2020)
Indeks osobowy
Bibliografia
Spis ilustracji

Recenzje i opinie naukowe:

Książka dr. Marka Michalaka mówi o dawaniu, o darach, obdarowywaniu. Tym razem jednak na planie pierwszym staje pytanie nie oto, co dorośli dają lub powinni dać dzieciom, ale czym dzieci obdarowują wyjątkowych, nadzwyczajnych dorosłych. Takim dziecięcym darem jest Order Uśmiechu – fenomen pedagogiczny, wyjątkowe działanie i oryginalna instytucja w skali polskiej i międzynarodowej. Order Uśmiechu sprawia, że dzieci i dorośli spotykają się we wspólnej korczakowskiej przestrzeni, we wspólnym świecie dzieciństwa wychylonego w stronę dorosłości i dorosłości, która nie zatraca wektora dzieciństwa. Jest to otwarta przestrzeń. Może do niej dołączyć każdy czytelnik, który idąc śladami Janusza Korczaka, przyjmuje dziecięcy uśmiech i zaproszenie do lektury książki Order Uśmiechu – wspólny świat dzieci i dorosłych.

z przedmowy prof. dr hab. Barbary Smolińskiej-Theiss

Książka ta jest pierwszym w Polsce i jednocześnie na świecie kompendialnym opisem fenomenu społeczno-kulturowego, jakim jest Order Uśmiechu. W szczególny sposób, sposób pedagogiczny, opisanie idei i praktyki nagradzania Orderem Uśmiechu zbliża się do jednego z zasadniczych wątków istoty praw partycypacyjnych dzieci – ich prawa do oceniania działań dorosłych w perspektywie przyczyniania się do dobra i dobrostanu dzieci. Ta teza jest fundamentalną wartością książki, a jednocześnie magnesem, który będzie przyciągać wszelkie środowiska „prawodzieckowe” do jej lektury.

prof. dr hab. Ewa Jarosz

Praca ta ma wielką społeczną doniosłość. Zawiera wiele wątków eseistycznych w najlepszym wydaniu, ale przede wszystkim olbrzymi ładunek faktów i informacji tworzących fundamenty pod najlepsze rozwiązania pedagogicznych pytań i zadań teoretycznych z zakresu nauki o wychowaniu w społeczeństwie i o społeczeństwie wychowującym. Marek Michalak komunikatywnie ukazuje całe bogactwo i złożoność procesu wychowawczego, w którym pozytywne emocje, określone postawy i zachowania dorosłych są autentycznymi wartościami dostrzeganymi i cenionymi przez dzieci. I stają się impulsami do przyznania tej nagrody – symbolu! Dużą wartością opracowania jest szeroka panorama problemów wychowawczych z całego niemal świata. Autor, losami dzieci i biografiami Kawalerów Orderu Uśmiechu, pokazuje olbrzymie deficyty współczesnego świata w zakresie opieki i wychowania nad dziećmi, rozmiar potrzeb i ich ustawicznego pomnażania na całym świecie, a szczególnie w rejonach konfliktów, których nie tylko nie ubywa, a wręcz przybywa.

z recenzji naukowej prof. dr. hab. Tadeusza Pilcha

Niezwykła książka Marka Michalaka ukazuje społeczno-kulturowe miejsce Orderu Uśmiechu i jego wpływ na funkcjonowanie, zazębianie się i przenikanie dwóch światów – świata dorosłych i świata dzieci. Bardzo ciekawym jest w niej rozważanie ukazujące, jak w tym dziecięcym świecie dzieci odkrywają osoby niezwykłe i jakie podejmują działania, by wypromować ich na Kawalerów Orderu Uśmiechu. Publikacja jest rezultatem wieloletnich poszukiwań, studiów Autora, gromadzenia licznych, często unikalnych dokumentów, niejako zwieńczeniem Jego pedagogicznych dróg, wiodących przez różne stanowiska państwowe i pozarządowe. W swych dociekaniach Autor stwierdza, że to właśnie dzieciom zawdzięcza przygodę z Orderem Uśmiechu. One były Jego nauczycielami, mając wielki wpływ na wybór tematyki książki.

prof. dr hab. Bp Antoni Długosz, Kawaler Orderu Uśmiechu

Do tej pory bardzo brakowało opracowania, na gruncie pedagogiki, w którym w sposób kompetentny i wieloaspektowy zostałaby przedstawiona tematyka Orderu Uśmiechu jako fenomenu społeczno-kulturowego świata dzieci i dorosłych. Tę lukę wypełnia praca Marka Michalaka, która pod wieloma względami zasługuje na miano pionierskiego opracowania, tak od strony treści, jak i sposobu jej prezentacji.

z recenzji naukowej ks. prof. dr. hab. Stanisław Dziekońskiego

Order Uśmiechu skupia w sobie prądy i myśli pedagogiczne, które przyniosły wiele interesujących opracowań dziejów myśli pedagogicznej. Odnosi się do nich Marek Michalak w swojej książce, ukazując wyjątkowość relacji między dziećmi i dorosłymi, na którą zwracał uwagę m. in. Janusz Korczak. Czytelnik otrzymuje publikację, która odzwierciedla profesjonalizm jej Autora operującego szeroką wiedzą teoretyczną oraz umiejętnością analizy i syntezy różnych aspektów posiadanej przez siebie wiedzy. Publikacja stanowi cenną pozycję na rynku wydawniczym, przeznaczoną nie tylko dla teoretyków, ale przede wszystkim dla praktyków kreujących życie społeczne. Publikacja staje się ciekawą lekturą dla osób zainteresowanych fenomenem Orderu Uśmiechu oraz poznaniem elity „ex virtute, ex auctoritate, ex eliguae cause” uznanych przez dzieci w złożonej strukturze społecznej nowoczesnego społeczeństwa.

z recenzji wyd. prof. dra hab. Stanisława L. Stadniczeńki