Apokalipsa. Księga miłosierdzia

Książeczka niepozorna, podzielona na krótkie, bardzo krótkie rozdzialiki. Jednak niemal w każdym z nich trafimy na myśl świeżą, niebanalną, wytrącającą z rutyny myślenia o Bogu i człowieku. Odkrywamy, że tak - przeczuwaliśmy, że "coś tu jest nie tak", może nawet błędnie przypisywaliśmy przyczynę danego stanu rzeczy, a tymczasem trzeba zmienić schemat myślenia na bardziej prawdziwy. Nieobciążony barokowymi dodatkami, na których się nadmiernie skupiamy. A następnie, po zmianie myślenia o Bogu, sobie i relacji między nami, zmieniać działanie....

Jaka prawdziwa i piękna książka. O sensie, jego rozumieniu, poszukiwaniu, odkrywaniu. Ale nie tylko, jest o nas, naszych pragnieniach, relacjach, o tym jak żyjemy i jak chcielibyśmy żyć. O oswajaniu rzeczywistości, rozumieniu siebie nazywaniu tego co w nas jest, co przeżywamy. Nie jest to poradnik, nie ma w niej gotowych rad i rozwiązań, nie ma prostych trików. Zresztą te nie działają, albo działają na krótką chwilę, będąc zwykłą ułudą. To co ma wartość, to kosztuje. Ale warto tego poszukiwać. Jest bowiem związana z tym nagroda lepszego życia. Z sensem życia.

Coraz częściej zauważam blaknięcie pewnych obszarów mojego życia. Tracą kolory: wyobrażenia, ideały; nadzieja, dawniej tak intensywnie wymalowana na twarzy, powoli zamienia się w szyderczy cynizm. A przecież tak bardzo pragnę wieść życie pełne Prawdy, dobra, piękna i za nic w świecie nie chcę runąć w odmęty straszliwej rutyny bylejakości i wartości niższych. Taki właśnie obraz wewnętrznych zmagań człowieka przedstawił w tej publikacji Fulton Sheen, starając się, sprawy trudne do samodzielnego rozeznania, wyjaśnić, tak aby mogło zatryumfować wszystko to, czego ludzka natura prawdziwie poszukuje. W 37 krótkich rozdziałach opisane zostały zagadnienia związane z m.in. przemianą samego siebie, funkcjonowaniem w społeczeństwie, rolą rodziny, zwalczaniu egoizmu, pielęgnowaniu dobroczynności i uczciwości względem innych i samego siebie , a wszystko to łączy przesłanie, które może być skondensowane do hasła : "Ad maiorem Dei gloriam" Bóg bowiem jest w tej książce najważniejszy. On jest celem i drogą, a autor udzielając wskazówek jak żyć, w gruncie rzeczy mówi o budowaniu pełnej Miłości relacji z Ojcem.

Czym według chrześcijan, według katolików jest sumienie? I jak to się ma do potocznego rozumienia sumienia, a jak do protestanckiego? Krótka książeczka wyjaśniająca w całkiem prosty sposób te kwestie na poziomie zdecydowanie bardziej polemicznym i potocznym niż chociażby św. Tomasz z Akwinu.

Kolejny zbiór kazań księdza Halika, tym razem wygłoszonych w okresie Wielkiego Postu, podczas pandemii, w pustym Kościele. Sporo cennych myśli, sporo politycznych wtrętów i krytyki fundamentalizmu, populizmu czy nacjonalizmu. Halika często się przedstawia jako "autorytet katolewicy", ale raczej należałoby powiedzieć, że Halik reprezentuje nurt tzw. chrześcijaństwa otwartego - raczej niechętnego anachronicznym dogmatom, a bardziej zainteresowanym dialogiem z ateizmem, ekumenizmem, czy istotą chrystusowego przesłania w dialogu ze współczesną kulturą. I tego mniej więcej dotyczą zebrane tu kazania. Halik imponuje mi jako myśliciel, który jest doskonale świadomy tego, że Kościół w obecnej "skorupce" (jakby to rzekł Harnack) niedomaga. Skorupka ta niczym grób, więzi Chrystusa. Można za wszelką cenę bronić skorupki, ale jest to droga fundamentalizmu, czy wręcz sekciarstwa, a wiara i przesłanie Chrystusa staje się po prostu nieautentyczną karykaturą, z którą zresztą wielokrotnie mamy do czynienia w tzw. pobożności ludowej, gdzie Bóg jest traktowany jak dojna krowa czy inny cielec, który jest nam potrzebny do tego, by nam dawał to co chcemy i który karze ludzi wirusem, gdy są nieposłuszni. Halik niedosłownie, ale wyraźnie, krytykuje też przykazania kościelne czy inne orzeczenia dogmatyczne, jak np. brak komunii dla rozwodników. Zauważa, że coniedzielne chodzenie do Kościoła nie jest istotą chrześcijaństwa, ale - co ciekawe - jest też przeciwnikiem transmitowania mszy, jako lekceważących aspekt wspólnotowy (dlatego wygłasza jedynie same kazania). Co śmieszne ale i smutne, dostaje się polskim hierarchom, których przykład Halik przywołuje w kontekście znanego nam magicznego myślenia o Eucharystii, która miałaby niejako nie przenosić wirusa. W każdym razie jest to dosyć krótka książeczka, którą warto przeczytać. Jedne kazania są bardzo dobre, inne niekiedy za bardzo idą w stronę polityki, chociaż są na tyle krótkie, że nie przeszkadza mi to. Garść cytatów: "Kiedy przychodzi do nas Jezus, pokazuje nam swoje rany. Mówi nam: i tobie wolno mieć rany. Nie musisz ich ukrywać pod kosmetykami, maską, zbroją czy pobożnymi frazami. Wolno ci mieć słabości, pytania, wątpliwości, swoje choroby i swoje grzechy. Papież Franciszek, wielki nauczyciel miłosiernej miłości Jezusa, znienawidzony przez faryzeuszy Kościoła naszego czasu, mówi jasno i zrozumiale: masz prawo mieć grzechy. Tylko nie miej zepsutego serca. Tylko nie miej chłodnego i pysznego serca. Wszyscy jesteśmy grzeszni, wszyscy upadamy, ale nie wolno nam zostać w pozycji leżącej". "Kościół ustami papieży ostatniego półwiecza pilnie przypomina, że jego główne posłanie – ewangelizacja – nie polega tylko na słownym głoszeniu (dodajmy: już w ogóle nie na prostym, mechanicznym powtarzaniu starych prawd albo na emocjonalnie rozbuchanej pobożności),ale na inkulturacji, w trosce o twórcze wcielanie ducha Ewangelii w żywą kulturę tego czasu i społeczeństwa". „Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie”, mówi Jezus. Ale trzeba tu zadać zasadnicze pytanie: co zawiera w sobie „Ja” Jezusa? Czy znamy jego granicę? Na to pytanie Jezus sam odpowiada w opowieści o sądzie ostatecznym: co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili. To ja byłem. Chrystusowe ja nie jest zatem ograniczone do „Chrystusa według ciała”, do Jezusa jako jednostki, która żyła i zmarła w Palestynie przed dwoma tysiącami lat. Do „szerszego Ja” Chrystusa należy Jego „Mistyczne Ciało” i to sformułowanie na pewno nie oznacza tylko instytucjonalnego Kościoła, ale i wszystkich „najmniejszych”, z którymi się Jezus dosłownie utożsamia. Mistyczne „Ja” Chrystusa nie jest ograniczone do „widzialnego Kościoła” ani do jego sakramentów". "Pytanie to pobożność myśli, twierdził Martin Heidegger. Nasze wątpliwości nie mogą być grzeszną przeszkodą na drodze do Boga, ponieważ nie są przepełnione pychą wątpliwości o Bogu, ale są wątpliwością o naszych własnych wyobrażeniach religijnych; są zatem raczej przejawem pokory, która przeciwnie, zbliża nas do Boga i otwiera na Jego tajemnice. Do wiary istotowo należy „eschatologiczna cierpliwość”, wyglądanie celu końcowego, który nie jest w objęciach świata i tego czasu, ale w objęciu Boga na końcu czasu." "Także nasza wiara będzie dojrzalsza, bo właśnie przychodzi próba, w której z tak wielu rzeczy musimy zrezygnować, aby znaleźć to, co istotne. Prawdopodobnie wielu chrześcijan uważało za istotne chodzenie w niedzielę do kościoła na mszę. Podczas gdy pierwszych chrześcijan, jak czytamy w Piśmie, ludzie rozpoznawali po ich wzajemnej miłości, nas ludzie często odróżniali po tym „chodzeniu do kościoła”. I proszę: papież jednym pociągnięciem pióra może wydać dyspensę i już żaden katolik nie musi chodzić na niedzielną mszę. I z tego powodu nie jest ani o jotę mniej chrześcijaninem. Obowiązkiem na szczęście nie jest też oglądanie mszy w telewizji." "Niebo jest dawnym symbolem Boga. Ta metafora mówi nam, że Bóg jest z nami tak, jak nad nami jest nieboskłon – jest z nami zawsze, także wtedy, kiedy Go sobie nie uświadamiamy, choć jest poza naszym zasięgiem i poza naszymi możliwościami. Jest najjaśniejszym horyzontem naszego istnienia. Obraz „nieba nad nami” nie pasuje do dzisiejszych kosmologicznych wyobrażeń, a mimo to możemy tę metaforę zrozumieć: każe nam podnieść głowy, kieruje nasze spojrzenie do miejsca nadziei, do ostatecznego wypełnienia naszej wiary. Biblia mówi o celu historii i ludzkiego życia – o ostatecznym spoczynku w Bogu – w obrazach." "Uczniowie Jezusa mają oponować wobec faryzejskiej i prawniczej religii w postaci systemu zakazów i nakazów. Chrześcijaństwo jest sztuką, sztuką życia; nasze przeżywane chrześcijaństwo ma być oryginalną i twórczą interpretacją Ewangelii. Musimy się starać o coraz głębsze zrozumienie Bożej mowy, abyśmy mogli ją zrozumiale i w sposób przekonywający wyjaśniać ludziom wokół nas."

Świetny wywiad, do którego obaj rozmówcy są bardzo dobrze przygotowani i chociaż mają czasem inne zdanie bardzo kulturalnie go wyrażają, spierają się nie obrażając adwersarza ani jego poglądów. Polecam, chociażby z tego względu. Poza tym książka dość trafnie diagnozuje bolączki współczesnego kościoła.

Zaskakujące, jak bardzo różni się ta Ewangelia od pozostałych - synoptycznych. W mniejszym stopniu jest samą relacją z życia i nauki Jezusa, po części to jednak próba wyjaśnienia, wręcz wyznaczenia linii interpretacji. Ciekawe jest to, że widać, iż powstała późno - odnosi się do różnych wydarzeń (np. rozejścia się Kościoła i Synagogi) czy opinii (np. samo zakończenie - wyjaśnienie roli św. Jana). A z drugiej strony - zapadło mi w pamięć podkreślenie jednoczesności skazania Jezusa i rozpoczęcia ofiarowywania baranków w świątyni w Jerozolimie.

Komentarz do Pisma Świętego jest tym, bez czego nie wyobrażam sobie mojej półki z książkami. I wcale nie jest tak, że brakowało na niej takiego tytułu. Owszem, zanim zacząłem zakupy serii, do której należy ta konkretna książka, miałem w swojej biblioteczce inne komentarze. Ale miały już swoje lata. Z biblistyką jest jak z każdą inną dziedziną. Rozwija się. Nie można więc zatrzymywać się na pewnym etapie, bo prowadzi to do systematycznego pozostawania w tyle za resztą. Tak było trochę z moimi komentarzami. Są dobre, ale mają swoje lata. Stało się więc tak, że zauważyłem gdzieś reklamę tej serii i postanowiłem sobie, że będę sukcesywnie kupować kolejne tomy, żeby zaktualizować swoją biblioteczkę. Z komentarzami jest tak, że zazwyczaj sięga się po nie wtedy, kiedy przygotowuje się kazanie (mówię o sobie). Rzadko kiedy czyta się je w całości. Zresztą rzadko kiedy (oceniam na postawie moich doświadczeń) są przygotowane z takim założeniem, że ktoś przeczyta dany komentarz "od deski do deski". Poza tym, wcale nierzadko pojawia się w nich bardzo hermetyczny język, który zniechęca do czytania dłuższych fragmentów. Z tym komentarzem jest inaczej. Jest napisany bardzo przystępnym językiem, który sprawia, że ten konkretny komentarz jest "przyjazny dla użytkownika". Nie wydaje się być pisany z myślą o specyficznej grupie ludzi jaką są księża czy teologowie. Jest napisany "dla każdego". I to moim zdaniem jest jego największa wartość. Dlaczego w ogóle postanowiłem przeczytać ten komentarz? W końcu - jak napisałem wcześniej - większość z nich nie nadaje się do tego za bardzo. Z uczciwości wobec tych, którzy słuchają moich homilii. Chciałem przestrzec się przed zbytnim pokładaniem zaufania w swoją wiedzę i w swoje własne interpretacje. To ostanie było dla mnie szczególnie ważne, bo mam wrażenie, że to szczególna plaga dzisiejszych czasów. Każdy interpretuje Pismo Święte tak, jak mu się podoba. Nierzadko w ogóle nie przejmując się zasadami, nauką Kościoła i całym bagażem dokonań nauk biblijnych w tym zakresie. Nierzadko więc dziś dochodzi do tego, że przychodzi mi stanąć wobec "proroka", który ignorując to wszystko stwierdza coś w rodzaju: "Nikt przede mną nie rozumiał tego dobrze, dopiero ja wam powiem jak to ma być." I co z takim począć? Ten komentarz polecam nie tylko księżom. Polecam go każdemu, kto chce lepiej rozumieć Słowo Boże. Członkom Kręgów Biblijnych, lektorom, liderom grup modlitewnych... I na koniec jeszcze jedno. Coś co mnie zachwyciło. Na samym końcu znajduje się jedna strona, która może być bezcenna, a która zawiera propozycje lektur. Złoto!!!

Stworzyliśmy taki świat, w którym każdy żyje sam. To jedna z pierwszych myśli kard. Rysia zawarta w tej książce. Mocna i stawiająca do pionu i nie chodzi o to by się zachwycić trafną diagnozą i dalej wrócić do swoich tylko spraw. Nawet jeśli poszerzymy tę „swojość” o naszą najbliższą rodzinę. Ciągle będziemy zwróceniu ku sobie. Kard. Ryś proponuje coś zupełnie innego. Nie tylko wskazuje cel ale i drogę. Drogę w której może towarzyszyć nam Pismo Święte, które z czasem może stać się dla nas Bożym Słowem. Pokazuje Biblię i podpowiada aby poprzez jej czytanie szukać w niej Osoby, która za tym Słowem stoi. To wymaga wytrwałości ale i pokory. Pokory aby uznać inny autorytet niż tylko ja sam, moja wiedza, moje doświadczenie i moja intuicja. Wtedy tekst może zamienić się w Osobę, która do mnie mówi. Teraz trzeba już tylko posłuszeństwa i zaufania aby za tym głosem pójść dalej w swoim życiu.

Świetna książka, która w prosty sposób przybliża Boga i pokazuje jak pogłębiać z Nim relacje. Podobały mi się krótkie rozdziały, na dosłownie 2-3 strony i kilka zdań z zadaniem praktycznym. Czytałam sobie co drugi dzień i dlatego tak wiele miesięcy towarzyszyła mi ta książka. Będę tęsknić 😉 dobrze ze mam zaznaczonych mnóstwo fragmentów - będę do niej wracać.

Książka pomaga poradzić sobie z niektórymi problemami intelektualnymi związanymi z osobą Jezusa. Polecam szczególnie wierzącym (dla niewierzących lepsze jest "Dochodzenie w sprawie Stwórcy"). Ciekawe są nie tylko argumenty rozumowe ale też samo świadectwo wiary wielu osób z którymi Strobel rozmawiał.

Te niepublikowane wcześniej wykłady z filozofii człowieka Księdza Profesora dotknęły mnie tak mocno i tyle we mnie czułych strun poruszyły, że trudno mi znaleźć odpowiednie słowa, żeby ich wartość opisać. A czytałam, a właściwie kontemplowałam je po fragmencie, dając sobie czas na ich przemyślenie i przeżycie. W swoich wykładach ks.Tischner z wielką wrażliwością interpretuje fragmenty tekstów mistyków (św. Jana od Krzyża i Mistrza Eckharta) w kontekście Biblii i poglądów innych filozofów. Skupia się głównie na miłości, której naturę i wartość próbuje uchwycić, charakteryzując nie tylko relację człowieka z Bogiem, ale też kobiety i mężczyzny. Analizuje paradoks wolności i posiadania, naturę pożądania i tęsknoty, nadziei i wierności, prawdy i iluzji, a także "ciemnych nocy miłości" i obecności "trzeciego" w każdej miłosnej relacji. Przygląda się również miłości romantycznej, tak bardzo w naszej kulturze mitologizowanej. I wreszcie wskazuje na niebezpieczne uprzedmiotowienie miłości w czasach współczesnych. A wszystko to czyni w sposób logiczny i błyskotliwy, czytelny i zrozumiały nawet dla kogoś takiego jak ja, kto z filozofią przez duże "F" miał ostatnio do czynienia ponad dwadzieścia lat temu. Zresztą pamiętajmy, że są to wykłady, więc Ksiądz na pewno widział reakcje słuchaczy na co trudniejsze i bardziej skomplikowane treści, więc nieustannie odwoływał się do zabawnych anegdot, przykładów z literatury i fragmentów pieśni góralskich. Starał się, żeby jego język był jasny i przystępny dla odbiorców, a przy tym nie spłycał głębi poruszanych problemów. Bo ta miłość jest przecież realna i prawdziwa! To nie wydumany ideał, tylko konkretne doświadczenie albo lepiej - "nieustannie powtarzany wybór wolnego człowieka". Jestem pewna, że "Miłość w czasach niepokoju" to lektura obowiązkowa dla wszystkich, którzy chcą żyć i kochać bardziej dojrzale i świadomie! Z tak wielką kulturą, erudycją i wrażliwością mógł wykładać o miłości tylko ksiądz Tischner!

Jest to naprawdę bardzo dobra książeczka, zrozumiale napisana i świetnie tłumacząca racjonalność wiary katolickiej. Pisana jeszcze w czasach przed SVII więc dla niektórych to może być dodatkowa zaleta. Jak jeden z przedmówców napisał - z pewnością świetna na prezent dla osoby przed bierzmowaniem, czy ogólnie dla kogoś, kto jest katolikiem, ale szuka jakiegoś małego kompendium teologicznego. Bardzo dobre są zwłaszcza rozdziały o Bogu i Trójcy. Wady? Dla niektórych z pewnością to tylko zalety - tradycyjne podejście do duszy ludzkiej (w nowszej teologii coraz częściej dusza przestaje być ośrodkiem poznania i woli - to rola mózgu),a także tradycyjne podejście do Upadku Adama i Ewy, bez relatywizowania tego wydarzenia.

Czasami takie krótkie książeczki są najlepsze. Nie są przegadane, ale esencjonalne i praktyczne, a jednocześnie nieuproszczone. I wydaje się, że taką książkę bardzo trudno jest też napisać. Autorowi jednak w pełni się to udało, przekazując nam duchową treść na temat modlitwy i wsłuchiwania się w głos Boga w kilku zaledwie rozdziałach. Publikacji daleko jednak od poradnika - nie będzie tutaj porad w stylu "jak zostać kontemplatykiem?" Autor w rozbrajającej szczerości stwierdza, że sam tego nie wie. Ale tak jest dobrze. Trudno jest wyrazić niewyrażalne. Wydaje się też, że wszyscy ciągle jesteśmy na etapie początkujących, którzy nie wiedzą. Lecz czasem zamiast nadmiaru słów wystarczy tylko małe naprowadzenie. A potem "opatrzność Boża poprowadzi cię tą drogą i da ci to, czego potrzebujesz. Musisz tylko chcieć wsłuchiwać się w Boże słowo."

Książka zwięzła i konkretna. Sprawnie, jasno i zrozumiale napisana, tak, że dobrze i szybko się czyta. Lektura nie dla zaawansowanych (pewnie za oczywista dla nich) ale raczej dla początkujących czy też dla mnie, czyli dla trochę zaznajomionych z tematem i szukających uporządkowania informacji oraz nowych impulsów. Dobra lektura, by podnieść jakość swojego życia duchowego.

Świetny komentarz biblijny i chyba najlepszy, który dotąd czytałem. Jego dużym plusem jest niewątpliwie sporo wtrąceń kulturowo-historycznych, które naświetlają lepiej kontekst Ewangelii. Minusem książki są czarnobiałe ilustrację oraz to, że czasami lepiej jest przeczytać cały fragment samemu, bo w rozdziałach jest on pocięty na kilka fragmentów, co ułatwia analizę, ale jest gorsze dla osoby, która czyta komentarz jako codzienną lekturę duchową.

Ogólnie miałem tej książki nie czytać, gdyż uznałem że takich ogólnych wprowadzeń apologetycznych mam za sobą i tak sporo. Jednak nie żałuję. Publikacja nie podsuwa nam gotowych odpowiedzi, ale raczej prowadzi do wypracowania swojego apologetycznego podejścia, opartego o własne świadectwo i doświadczenia, ale przede wszystkim o to, że nie powinniśmy uczyć się wyłącznie apologetycznych regułek i argumentów, a brać pod uwagę z kim rozmawiamy, każdego traktując indywidualnie. Polecam.

Ten trzeci - czyli święty Józef to jedna z najbardziej tajemniczych i milczących postaci zapisanych na kartach Biblii. Człowiek, który jest mężem Maryi i który stał się ziemskim opiekunem Jezusa Zbawiciela nie wypowiada ani jednego słowa w Ewangelii. A jednak jest jednym z najważniejszych świętych, uważanym przez wielu współczesnych teologów za obrońcę Kościoła. Książka składa się z sześciu wywiadów z osobami zarówno duchownymi, jak i świeckimi, które opowiadają o swoich osobistych doświadczeniach i wyobrażeniach na temat świętego Józefa. Dla mnie najciekawsze były wypowiedzi świeckich: Wincentego Łaszewskiego, Pawła Zuchniewicza i Tomasza Terlikowskiego. Opisują oni losy Józefa nie z perspektywy świętego, ale jako zwykłego, pobożnego Żyda, "cadika", który zaufawszy bezgranicznie Bogu musiał wziąć na siebie brzemię wielkiej odpowiedzialności za losy nie tylko swojej małej rodziny, ale i całego świata. Do refleksji.

W tej ksiażce przygladamy się postaci jaka była Maryja, Matka Jezusa. Autor fenomenalnie, krok po kroku analizuje dziewięć kluczowych momentów jej życia opierajac się na Ewangelii. Nie często wystawiam aż tyle gwiazdek w opinii ale ta ksiażka na nie po prostu zasługuje. Przyczyniła się do pogłębienia mojej wiary a także zachęciła do chwili refleksji. Jedna z tych ksiażek, do których wraca się z uśmiechem na twarzy.

Ciekawa książka dotycząca związków starożytnego święta Paschy, Ostatniej Wieczerzy, Wielkiego Piątku oraz Mszy Świętej. Pewnym mankamentem jest porównanie obrzędów żydowskiego błogosławieństwa oraz błogosławieństwa darów w czasie Mszy - ten tekst w liturgii Mszy został wprowadzony po Soborze Watykańskim II, zdaje się że celowo zapożyczony z obrzędów judaistycznych. Przydałaby się podobna analiza dotycząca Mszy "trydenckiej".