Zegar słoneczny

Słoneczna przeszłość

Któż z nas nie zna „Mitologii” Jana Parandowskiego… Wydana po raz pierwszy w 1924 stała się lektura podstawową wielu pokoleń Polaków. Niektórzy znają również powieść „Dysk olimpijski” nagrodzony brązowym medalem w olimpijskim konkursie sztuki i literatury w czasie Letnich Igrzysk Olimpijskich 1936 w Berlinie. Ale „Zegar słoneczny” trochę ginie wśród antycznej twórczości pisarza. Bo nie o antyku on jest….
Ongiś każdy pisarz pragnął utrwalić na papierze, słowem drukowanym swoje dzieciństwo i młodość. Wszystko zgodnie z zasadą Mickiewicza:
„Kraj lat dziecinnych! On zawsze zostanie
Święty i czysty, jak pierwsze kochanie,(…)”
Autorka niniejszej recenzji też takowe teksty popełniła…
Parandowski zabiera nas w swój kraj lat minionych. Trafiamy na początek XX wieku do Lwowa. Spacerujemy jego ulicami. Przyglądamy się ówczesnym ludziom. Czytamy o metodach wychowawczych sprzed stu laty. Zaglądamy do szkoły. Może się nawet dziwimy, iż wykonanie maturalnego tableau (pamiątkowego zdjęcie grupy osób; składa się z wielu mniejszych zdjęć tych osób. Najczęściej dużych rozmiarów, wykonywane np. w celu upamiętnienia grupy uczniów i nauczycieli lub studentów i profesorów – za wikipedią) sprawia trudności, powoduje przedziwną tremę. Bo zdjęcie robi się tylko raz i trzeba dobrze na nim „wyjść”. Żaden komputer go nie poprawi, bo do ery komputerowej jeszcze daleko…
Otrzymujemy zatem opowieść o czasach dawno minionych, historycznych. Tam wszystko było inne. Czy wszystko było dobre? Na pewno nie. Ale dzieciństwo widziane po latach zawsze jest dobre i ładne. Tęsknimy za nim. Tak też jest w książce Parandowskiego. Ktoś określił tekst jako „ciepły”. Rzeczywiście taki jest. Można dodać jeszcze słowa pogodny, spokojny, a przede wszystkim nostalgiczny. Czytelnik wyraźnie odczuwa, iż narratorem jest ten, co już młodość ma za sobą. Książka ukazał się po raz pierwszy w 1953 roku, kiedy jej autor zbliżał się do sześćdziesiątki. Wtedy rozpoczyna się czas wspomnień….
Czy utwór spodoba się współczesnemu czytelnikowi? Myślę, że odniesie się do niego z szacunkiem, jak na wiekowe dzieło przystało, ale zachwycony nie będzie. Przeczyta, bo chyba w szkole jeszcze ktoś mu polecił „Mitologię” Parandowskiego i być może warto coś jeszcze tego pisarza przeczytać. Ale „ochów” i „achów” nie będzie. To tekst z dawnej epoki. Pisany bardzo starannym językiem polskim, ale bez fajerwerków. Chwilami monotonny. Sporo opisów. Nie, nie jest „przegadany”, dialogów tyle, ile trzeba, ale takich niedzisiejszych. Całość trąci przysłowiową „myszką”.
Wytrawni czytelnicy powinni jednak tę pozycje przeczytać. Zawsze warto wrócić do historii. Aha, zupełnie nie wiem dlaczego, we wszelkich opisach opowieści jest informacja, że są to „opowiadania” o Lwowie. Owszem, wszystko dzieje się we Lwowie, ale jest to przede wszystkim opowieść o dzieciństwie i młodości. Bohater po prostu żył we Lwowie, tak jak ja żyłam w Wałbrzychu...

Słoneczna przeszłość

Któż z nas nie zna „Mitologii” Jana Parandowskiego… Wydana po raz pierwszy w 1924 stała się lektura podstawową wielu pokoleń Polaków. Niektórzy znają również powieść „Dysk olimpijski” nagrodzony brązowym medalem w olimpijskim konkursie sztuki i literatury w czasie Letnich Igrzysk Olimpijskich 1936 w Berlinie. Ale „Zegar słoneczny” trochę ginie wśród...

[...]
-Babciu co to jest Gijejl?Co to jest gijejl? C to jest gijejl?
-Nie wiem, to jakieś nowe słowo. Paskudne jak wszystkie nowe słowa. Ludzie zapomnieli mówić po ludzku.

𝐙 𝐂𝐘𝐊𝐋𝐔 "𝐎𝐂𝐀𝐋𝐈Ć 𝐎𝐃 𝐙𝐀𝐏𝐎𝐌𝐍𝐈𝐄𝐍𝐈𝐀" !
Miałam przyjemność wysłuchać Słuchowiska z cyklu "Scena Wspomnień" Teatr Polskiego Radia, który przedstawił ,według prozy Jana Parandowskiego pt. "Zegar słoneczny. Opowiadania o Lwowie". Cudownie opisane wspomnienia z dzieciństwa i to wszystko "z podziałem na role", napisane z humorem i dystansem. Można się było momentami utożsamić i odbyć podróż do przeszłości.
W tym konkretnym przykładzie wypada o niebo lepiej niż słowo pisane. Chociaż też się nim "posiłkowałam". Jak zwykle przy tego typu "nośnikach" staram się też mieć albo wersję papierową albo elektroniczną. 😉
Słuchowisko w reżyserii : Wojciecha Maciejewskiego
Adaptacji : Zofii Zawadzkiej.
Realizacja Akustyczna : Sławomira Pietrzykowskiego.
Premiera Słuchowiska odbyła się w 1970 roku.
Emisja: 2008-11-09

𝗪𝗬𝗦𝗧Ą𝗣𝗜𝗟𝗜 :
-Andrzej Szczepkowski - Narrator;
-Konrad Skibniewski - Dunek - dziecko;
-Małgorzata Flisowska - Dunek młody chłopiec
-Jerzy Nasierowski - Dunek - młodzieniec;
-Teofila Koronkiewicz - Babka;
-Barbara Horawianka - Matka;
-Jerzy Bielenia - Mężczyzna z kantoru loterii;
-Konrad Morawski - Fiakier;
-Igor Śmiałowski - Wuj Stefan;
-Adam Mularczyk- Pan Mieciu;
-Stanisław Jasiukiewicz - Poeta;
-Zbigniew Koczanowicz - Profesor;
-Anna Maciejewska - Grzegorz - chłopiec;
-Witold Dębicki - Grzegorz - młodzieniec;
-Barbara Drapińska; Maria Homerska; Halina Jezierska; Damian Damięcki; Maciej Damięcki; Andrzej Szenajch.
𝐂𝐙𝐘𝐓𝐀𝐉𝐂𝐈𝐄 - 𝐒Ł𝐔𝐂𝐇𝐀𝐉𝐂𝐈𝐄 - 𝐖𝐀𝐑𝐓𝐎 !

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
𝐃𝐋𝐀 𝐂𝐈𝐄𝐊𝐀𝐖𝐒𝐊𝐈𝐂𝐇 :
𝐉𝐀𝐍 𝐏𝐀𝐑𝐀𝐍𝐃𝐎𝐖𝐒𝐊𝐈 - Podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich w 1936 roku w Berlinie, w towarzyszącym zmaganiom sportowym Olimpijskim Konkursie Sztuki i Literatury otrzymał brązowy medal za powieść "Dysk olimpijski". Rok później Polska Akademia Literatury przyznała mu Złoty Wawrzyn za wybitną twórczość literacką. W latach 1937–1938 w Państwowym Wydawnictwie Książek Szkolnych redagował serię "Wielcy ludzie".
więcej na stronie :
https://culture.pl/pl/tworca/jan-parandowski

[...]
-Babciu co to jest Gijejl?Co to jest gijejl? C to jest gijejl?
-Nie wiem, to jakieś nowe słowo. Paskudne jak wszystkie nowe słowa. Ludzie zapomnieli mówić po ludzku.

𝐙 𝐂𝐘𝐊𝐋𝐔 "𝐎𝐂𝐀𝐋𝐈Ć 𝐎𝐃 𝐙𝐀𝐏𝐎𝐌𝐍𝐈𝐄𝐍𝐈𝐀" !
Miałam przyjemność wysłuchać Słuchowiska z cyklu "Scena Wspomnień" Teatr Polskiego Radia, który przedstawił ,według prozy Jana Parandowskiego pt. "Zegar słoneczny....

Wspaniale napisane wspomnienia z dzieciństwa i wczesnej młodości - z humorem, ale i czułością dla utraconych już lat.

Wspaniale napisane wspomnienia z dzieciństwa i wczesnej młodości - z humorem, ale i czułością dla utraconych już lat.

Na "stare lata" odkrywam na nowo Parandowskiego. Bardzo ciepło napisane wspomnienia z dzieciństwa.

Na "stare lata" odkrywam na nowo Parandowskiego. Bardzo ciepło napisane wspomnienia z dzieciństwa.