20 opowiadań, Czechow

Dzięki "Dziennikom", które mnie wessały tak bardzo, że jestem w szoku, odkrywam na nowo Dąbrowską. To bez dwóch zdań najlepsza polska pisarka; jeśli ktoś zasłużył na Nobla, to przede wszystkim ona. Nominowana pięć razy, co - jak ktoś napisał - jest nawet cenniejsze niż gdyby go dostała, a po dwóch latach nikt by jej nie pamiętał (co z noblistami często się zdarza). Tymczasem ona była uparcie wiele razy zgłaszana, wcale nie przez rodaków❤️ Choć "Noce i dnie" są bezkonkurencyjne, to także opowiadania warto czytać. Przepiękny język, niesamowity zmysł obserwacji, "ucho" do języka ludzi z różnych grup społecznych i last not least historie nie pozostawiające czytelnika obojętnym. Przepiękne historie 9.5/10

Historia o naiwnej, rozbuchanej wyobraźni, która doprowadza bohaterkę do zdrady małżeńskiej (wciąż dosyć niewinnej, bo ograniczonej do ukradkowego trzymania się za ręce). Amantem jest charyzmatyczny pisarz o ambicjach większych niż duchowa dyscyplina i biografii podejrzanie podobnej do samego Balzaca (przynajmniej jeśli chodzi o problemy finansowe). Jego miałkość, niewątpliwie celowa, odziera wątek miłosny z heroicznych złudzeń, nawet jeśli uczucie, jakie na chwilę łączy bohaterów, jest silne i nieudawane. Cała czystość i szlachetność pozostaje jednak po stronie tytułowej "córki Ewy", czyli Marie-Angelique de Vandenesse, niewinnej nawet w swych występkach. Mnóstwo postaci znanych już z innych części "Komedii ludzkiej" - to jedna z tych książek, w których widać, jak Balzac budował swój alternatywny Paryż. Lekturę utrudnia rozbudowany wątek ambicji politycznych Nathana i najróżniejszych machinacji finansowych, pożyczek, zastawów, weksli śmakich i owakich, dosyć mozolnie się to czytało. Na osłodę zostaje postać niemieckiego nauczyciela muzyki i jego przepysznie zapyziałego mieszkanka z rewelacyjnym kotem. W takich opisach Balzac był bezsprzecznie najlepszy, tak że wybaczam mu nawet niezrozumiały "niemiecki" akcent tej postaci. Zakończenie niespodziewanie krzepiące (a może tylko mnie się tak wydaje, bo Nathan jakoś wyjątkowo mnie mierził?). Wszystko dzięki Marie-Eugenie, ostrożniejszej, mniej łatwowiernej i przenikliwszej niż siostra, może dlatego, że za męża ma drańskiego bankiera, a nie pobłażliwego papę Vandenesse'a.

Jest to pierwszy utwór Dostojewskiego. Brakuje tu takiego późniejszego szlifu w konstruowaniu zdań, ale serce uwydatnia się, szczególnie w samej końcówce. Po dosyć męczących i nurzących zmaganiach, dostajemy na koniec strumień gwałtownej szczerości. To urzeka, i nie potrafi przyćmić tego nawet stan obłędu. Sami doznajemy szoku, że to wszystko jest mrzonką. Ale taka jest właśnie cienka granica schizofrenii, że to co realne, miota się w pacjencie, nie pozwalając mu wejść w stan rzeczywisty. Bardzo ciekawy debiut.

Maleńkie opowiadanie, ale w moich oczach dobre ku temu, aby odnowić w sobie poczucie wartości świąt Bożego Narodzenia. Dlaczego odnowić? Kto w dzisiejszym świecie poświęca tyle czasu co kiedyś na przygotowanie potraw na stół wigilijny, skoro w marketach pułki uginają się od gotowych dań? Kto traci czas na własnoręczne wykonywanie, swoją drogą nieco prymitywnych, ozdób na choinkę, skoro dziś w oku mgnienia można kupić takie cacka, że wspomniane oko "bieleje"? Kto dziś przywiezienie choinki z lasu i wniesienie jej do domu w dzień wigilijny czyni zachowując swoisty rytuał i namaszczenie, skoro świat już na początku grudnia stawia niemal wszędzie choinki i ubierając je w co tylko możliwe, a odzierając z kontekstu sakralnego i symboliki wiary, która wskazuje na Jezusa Chrystusa? Kto dziś przejmuje się wspólnym śpiewaniem kolęd i usłyszeniem ich treści, skoro dziś już nawet nie potrzeba podnosić się, aby jak kiedyś załączyć płytę czy włączyć kasetę, bo przecież nawet wciąż siedząc przy stole wszystko to mamy dostępne w telefonie; wystarczy poklikać i kolędy będą brzęczeć w tle? A kto dziś jest w stanie wykrzyknąć autentyczne zdziwienie zapachami, które wiążą się z tym dniem: "Ach, figi! — Czy wy pamiętacie jeszcze, jak pachną figi i daktyle wespół z igłami choinki?" Kto wreszcie jest w stanie dziś ujrzeć na niebie "pierwszą gwiazdę", skoro z powodu rozświetlenia miast i ich okolic trudno dojrzeć choćby jedną gwiazdę, nie mówiąc już o teologicznym znaczeniu wypatrywania gwiazdy — komu dziś gwiazda przypomina Trzech Mędrców, którzy szukali Króla i, jak się okazało, wcielonego Boga? W takim świetle ujmując, uważam, że maleńkie opowiadanie Marii Dąbrowskiej "Boże Narodzenie" jest godne uwagi. . P.S. Dostępne na "Wolne lektury".

"W naszych czasach nawet dziwne się wydaje spotkać szczęśliwego człowieka". Dlaczego li to? Czyżby człowiek był twórcą swojego szczęścia? Czy być może szczęście to jedynie kwestia przypadku, zrządzenie losu? To pytania, które zadaje sobie Anton Czechow w opowiadaniu "Szczęśliwy", zgodnie ze swoim zwyczajem, bawiąc Czytelnika do łez. Polecać nie trzeba (w końcu mowa o Czechowie!). plus maksyma na zbliżające się Dziady: "Grunt, panowie, to jak najmniej myśleć! Do diabła wszystkie te analizy! Chce ci się pić - to pij, a nie filozofuj, czy to pożyteczne, czy szkodliwe". ...tylko co przyszło naszemu szczęśliwemu Iwanowi Aleksejewiczowi z tego niemyślenia? :)

To niesamowite jak autor potrafił w tym eseju, który został pośmiertnie opublikowany w maju 1862 odnieść się do ludzkiej potrzeby przebywania w dziczy i chęci powrotu do natury, ale i też ucieczki od codzienności poprzez stanie się włóczęgą wyjętym spod kajdanów zakładanym nam przez społeczeństwo. Jego słowa nadal są aktualne, bo wciąż można zostać uznanym za dziwaka, kiedy się długo wędruje i przebywa w naturze bez wyraźnego celu i z góry założonej korzyści. Wędrówka jest tutaj przedstawiona jako cel sam w sobie. I w przeciwieństwie do podróży do jakiegoś miejsca i po coś, pozwala nam zapomnieć o problemach codziennego życia i otworzyć umysł na dotąd nieodkryte ścieżki. Proponuje nawet być jak bezdomny, czyli zmierzać przed siebie bez poszukiwania w tym jakiegokolwiek sensu, czerpać przyjemność z bycia i doświadczania. Także wspomina o akceptacji bytów takimi jakie są i o tym, że nie powinniśmy przekształcać ich pod siebie, lecz korzystać z dobrodziejstw jakie one same z siebie nam dają. Na 77 stronach znajdziemy wiele prawd życiowych, którymi Thoreau obdarzył nas u schyłku swojego życia, które mogą nam pomóc odkryć to co jest dla nas najważniejsze.

Czy jest ktoś, kto nie słyszał o Ebenzerze Scrooge’u? Trudno sobie nawet wyobrazić postać tak jednoznacznie złą. Choć, co prawda, wśród najbogatszych tego świata można wybrać paru pretendentów. "Kolęda" jest ponadczasowym przesłaniem i szansą na odkupienie nawet dla najbardziej zatwardziałych skąpców. Fabuła jest dobrze znana. Interesujący jest proces psychiczny przemiany i co ją powodowało. Duch z przeszłości obudził w Scrooge’u fantazję i uczucia, zarówno te złe, jak i dobre. Duch teraźniejszości zadał kłam jego twierdzeniom o byciu „kowalem swojego losu”, ale też wzbudził litość historią małego Tima. Wreszcie duch przyszłości... wzbudził lęk przed samotnością i śmiercią. Zastanawiam się, czy tylko ten ostatni duch nie zrobiłby tak samo dobrej roboty w przemianie Ebenzera. Śmierć można wypierać przez wiele lat, ale prędzej czy później o każdego się upomni. Warto wtedy mieć jak najmniej problemów z własnym rachunkiem sumienia. Chyba nie warto doszukiwać się „prawdziwości” przemiany Scrooge’a, tzn. w jakim stopniu wynikała z głębokich uczuć, a o ile z lęku. Może strach zawsze musi towarzyszyć przemianie – gdy go nie ma, przemiana jest pozorna i krótkotrwała. I niewiele znacząca. „Świerszcz za kominem”, w momencie wydania o wiele popularniejszy niż "Kolęda", jest z kolei mało świąteczny. Wynika to z faktu, że pierwotnie Dickens chciał w tej historii skrytykować współczesne społeczeństwo. Występuje tu jednak motyw odkupienia, choć mało wyraźnie. Dominuje opis wiktoriańskiego, szczęśliwego domu i waga prawdziwej miłości, przezwyciężającej wszystkie przeciwności losu. Szczególnie, że w epoce wiktoriańskiej ślepotę i głuchotę traktowano jako choroby dziedziczne, przez co potępiano małżeństwa takich osób. Co tu więcej mówić - "Kolęda" to klasyk, który przed Świętami warto sobie przypomnieć. https://www.instagram.com/metakonteksty/

Albert - opis przypadku, nic odkrywczego, ale też bez większych problemów. Sonata - tu się zaczyna. Czego tu nie ma! Tołstoj świetnie odnalazłby się na wykopie. Jestem w szoku, że to opowiadanie ma tyle lat ile ma. What a ride. Niestety momentami przynudzała i nie jest to żadne arcydzieło.

Zawsze jak byłem w kościele z Ojcem, to był dla mnie surowy. STÓJ! NIE ROZGLĄDAJ SIĘ! NIE POKAZUJ PALCAMI! Słyszałem, że ta książka ma optymistyczny wydźwięk. Może i to prawda, ale najpierw trzeba do tego dojrzeć. Dobre przyjemności, poczciwe tradycyjne, wartości, które żeby zachować z umiarem i rozsądkiem, w życiu doczesnym, musisz sukinsynu, je szanować, rozumiesz? Fajna przygoda? Oby cię nigdy nie spotkała w życiu, ciebie i innych. A my tu mamy przynajmniej niezłe świadectwo. Jeżeli wierzysz, odzyskasz wolność. Młot na koniec w kajdany, centrymetry obok twoich dłoni, a więc idź i nie grzesz więcej!

Chociaż Tołstoj jest moim ulubionym pisarzem to czytam go rzadko i to z premedytacją. Dawkuję sobie tę przyjemność. Owszem, zawsze mogę wrócić do jego twórczości ale ta magia pierwszego czytania, to pierwsze wrażenie zdarza się tylko raz niestety. „Dzieciństwo, lata chłopięce, młodość” to twór niezwykły, składają się na niego powieść autobiograficzne i prawdziwe wspomnienia Lwa Tołstoja. Niestety niepełne ale jednak. Zarówno powieść jak i wspomnienia to wyborna lektura ale dużo bardziej mnie urzekły jednak prawdziwe zdarzenia. Marzy mi się prawdziwa, rzetelna autobiografia Tołstoja, taka z prawdziwego zdarzenia, niestety takowej autor nie popełnił. Mam co prawda jego „Dzienniki” i „Listy” ale to nie to samo. Wracając do tej konkretnej publikacji to cóż ja, fanatyk twórczości Tołstoja, mogę innego napisać jak to, że jestem zachwycony. Językiem, stylem, swego rodzaju brawurą a także ostrym spojrzeniem na świat. Tołstoj słynął z tego, że był znakomitym obserwatorem społeczeństwa co potem idealnie przekładał na język literatury. Dla mnie to prawdziwa literacka uczta. Nie muszę zatem dodawać, że polecam

Jakiś niesamowity czar mają opowieści o starej Rosji. Jednak, nie każdemu czytelnikowi może przypaść do gustu specyficzny " stan umysłu" Rosjan. Piękne opisy przyrody, krótkie i rzeczowe przedstawienie typów ludzkich charakterów ówczesnych czasów. Urzekające.

Po lekturze „Ojców i dzieci” postanowiłam pozostać jeszcze w wiejskich klimatach carskiej Rosji i sięgnąć po „Wieś” Iwana Bunina (Literacki Nobel 1933). Już „Ojcowie i dzieci” nie byli sielanką, ale „Wieś” budzi przerażenie. „Panie Boże, co za kraj! Czarnoziem na półtora arszyna – i to jaki! – a pięć lat nie przechodzi bez głodu. Miasto na całą Rosję sławne z handlu zbożem – a do syta jada w nim chleb może ze stu ludzi! A jarmark?! Nędzarzy,głuptaków, ślepców i kalek tak potwornych, że aż strach ogarnia i mdło się robi, po prostu cały pułk!” Akcja powieści toczy się w okresie wojny rosyjsko-japońskiej i rewolucji z 1905 roku, czyli jakieś 45 lat później, niż u Turgieniewa. Bunin maluje portret rosyjskiej wsi grubą czarną kreską. Ta wieś jest ciemna, dzika i zacofana, ale nie może być inna, skoro Rosja to kraj liczący „przeszło sto milionów analfabetów”. Bohaterami „Wsi” są dwaj bracia. Starszy, Tichon Krasow, posiada zmysł do interesów i jest majętnym wiejskim dorobkiewiczem. Do wszystkiego doszedł własnym sprytem i pracą. Z kolei Kuźma to pół- a może nawet ćwierćinteligent, któremu marzy się kariera pisarza. Dla jednego wieś jest rajem i ostoją, dobrze się w niej czuje, ceni sobie spokój i tu chciałby dokonać żywota. Drugi postrzega wieś jako więzienie, z którego najchętniej czmychnąłby, ale nie tam, gdzie pieprz rośnie, tylko do wielkiego miasta. Zdaniem Bunina, obaj mają o rosyjskiej wsi mylne wyobrażenia. Nie jest to lektura łatwa, a miejscami nie jest też przyjemna: „Zajrzał do wnętrza i w półmroku zobaczył piec, nary, stół, a na ławie pod oknem - korytko trumienki. Leżało w nim martwe dziecko o dużej, prawie nagiej główce i sinawej twarzyczce... Za stołem siedziała gruba ślepa dziewka i wielką drewnianą łyżką wyławiała z miski rozmoczone w mleku kawałki chleba. Muchy, niby pszczoły w ulu brzęczały nad nią i łaziły po twarzyczce trupa, a potem wpadały do mleka, ale ślepa, siedząc prosto jak statua i wybałuszając w ciemność zaszłe bielmem oczy, jadła i jadła...". Smacznego! Ale Bunin potrafi też zachwycić: „Z oddali, głucho jak spod ziemi, dochodził wciąż narastający grzmot i nagle cała okolica zatrzęsła się od huku: daleko, przecinając szosę, świecąc łańcuchem białych, rozjarzonych elektrycznością okien, przeleciał południowo-wschodni ekspres, niby latająca wiedźma, rzucając na wiatr przeświecające pąsem warkocze dymu”. Na koniec - ciekawostka! Otóż okazuje się, że szpitale w carskiej Rosji działały niemal tak samo, jak pracują nasze SOR-y prawie 120 lat później: „Trzeba było pójść do szpitala. Ale w szpitalu przez dwie godziny czekał w kolejce, siedział w korytarzu pełnym hałasu...”.

"Słowo wstępne" do "Opowiadań" Mikołaja Gogola stanowi przemówienie znanej polskiej pisarki Marii Dąbrowskiej. Wygłasza je 4 marca 1952 roku na uroczystym wieczorze w warszawskim Teatrze Polskim w setną rocznicę śmierci Mikołaja Gogola. Widać w jej tekście skrzywienie socjalistyczne, przemówienie jest skażone ówcześnie panującą w Polsce ideologią. Ta książka stanowi zbiorek sześciu opowiadań. Są one różne, lepsze i gorsze. Po ich lekturze nasuwa mi się na myśl takie określenie: "bajki dla ludu". Mikołaj Gogol na swoich bohaterów obiera wiedźmy, szlachciców, urzędników. Stwarza komiczne sytuacje, czasem absurdalne. Rzuca się w moje oczy czasownik w drugiej osobie liczby pojedynczej: "łżesz"; Rosjanie bardzo często go używają. Mikołaj Gogol ma talent pisarski.

Książka zawiera dwa utwory - tytułowego "Tristana" oraz "Nieład i wczesna udręka", które urzekają doskonałością języka, jest to kawałek misternie utkanej prozy. Cudowny przekład Leopolda Staffa przydaje tekstom dostojeństwa i powagi, z drugiej strony utwory nie pozbawione są humoru i ironii. Zaskakujący jest dobór słów i szyk niektórych zdań. Czysta finezja.

Nie wiem dlaczego tak jest, ale podobają mi się książki rosyjskich autorów. Przynajmniej jak do tej pory. Króciutka książeczka, zawierająca dwa opowiadania. Jeśli chodzi o "Żmiję" przeczytałam z nie małym zainteresowaniem losy naszej bohaterki Olgi. Nostalgiczna, momentami przytłaczająca. Ale ten koniec - uwielbiam ten zabieg Autorów, a zarazem go nienawidzę. Zmusza do namysłu i refleksji.

Schopenhauer wyraża myśl jakoby miłość była tworem kulturowo wyidealizowanym - poszukiwanie bratniej duszy, spełnienia w drugiej osobie oraz przyjemność z wzajemnej obecności jest wyłącznie fortelem mającym na celu ukrycie naszych autentycznych motywacji. Potrzeba współżycia jest zdaniem filozofa ważna, jednak jest dla nas tak istotna ze względu na to, że w niej najmocniej musi się objawiać wola życia, ażeby przedstawienie dalej trwało. Zostajemy otumanieni rozkoszą, korzyścią własną, przyjemnościami, ażeby nieświadomie realizować interes gatunku. Temat miłości to tylko wybieg by Schopenhauer mógł przedstawić w pełnej okazałości wnioski swojego systemu o pozorności jaka często charakteryzuje „interes własny” - poczucie naszego własnego spełnienia najczęściej wiąże się ze spełnianiem zachcianek wiecznie pragnącej Woli. Następnie Schopenhauer rozwodzi się nad coraz to bardziej zdeaktualizowanymi teoriami o przyciąganiu się przeciwieństw, fetyszach, niesmaku wysokich kobiet do wysokich mężczyzn by nie rodziły się giganty itd itd. Oczywiście, całkowita zgoda z Schopenhauerem byłaby zbyt „edgy” dla kogokolwiek poważnego a wiele fałszywych tez Schopenhauera o miłości weryfikuje XXI wieczna rzeczywistość - mimo to fajny, krótki tekst wprowadzający w system i rozumowanie Schopenhauera.

„Atala” François-René de Chateaubrianda to jedno z najpiękniejszych dzieł francuskiego romantyzmu, w którym autor splata wątki miłości, przyrody i duchowej przemiany. Wydana po raz pierwszy w 1801 roku jako część monumentalnego dzieła *Geniusz chrześcijaństwa*, powieść szybko zdobyła uznanie dzięki swojej unikalnej poetyce i emocjonalnej głębi. Akcja utworu toczy się w dziewiczych lasach Ameryki Północnej, gdzie młody Indianin Chactas opowiada o swojej wielkiej miłości do Atali, pięknej i tajemniczej dziewczyny, która ratuje go z niewoli. Ich wspólna podróż przez majestatyczne krajobrazy Luizjany staje się tłem dla rozważań o miłości, poświęceniu i religii. Chateaubriand z niezwykłą precyzją maluje obrazy przyrody, od dzikich rzek po tętniące życiem lasy, które symbolizują zarówno piękno, jak i nieokiełznaną siłę natury. Centralnym punktem fabuły jest tragiczna miłość między bohaterami. Atala, związana przysięgą czystości złożoną matce, zmaga się z własnymi uczuciami i duchowym obowiązkiem. Jej ostateczne poświęcenie staje się przejmującym aktem tragizmu, który podkreśla konflikt między namiętnościami a wiarą. Chateaubriand wykorzystuje tę historię, by ukazać potęgę chrześcijańskich wartości i duchowego odrodzenia. Styl powieści zachwyca lirycznością i barokowym bogactwem opisów. Każdy detal – od światła księżyca odbijającego się w wodach Missisipi po śpiew ptaków wśród drzew – tworzy atmosferę pełną magii i melancholii. Chateaubriand, zainspirowany własnymi podróżami do Ameryki, oddaje nie tylko piękno krajobrazów, ale także duchowe znaczenie pierwotnej natury. „Atala” to nie tylko historia miłosna, ale także głęboka medytacja nad ludzką kondycją, wiarą i naturą. Powieść, która łączy elementy literatury romantycznej z religijnym przesłaniem, zachwyca swoją uniwersalnością i pięknem. To dzieło, które nadal porusza czytelników swoją ponadczasową tematyką i niezwykłą literacką wrażliwością.

7,5/10 Chyba wystarczającym powodem by sięgnąć do "Wilhelma Tella" Schillera jest chęć poznania okoliczności (jeśli nie historycznych to przynajmniej literackich) słynnego strzału z kuszy, i myślę że właśnie to kieruję sporą częścią współczesnych czytelników. Jest to jednak przede wszystkim najdojrzalsze dzieło Schillera wieńczące jego całą twórczość dramatyczną. Nie znaczy jednak, że jest to jego najlepszy utwór. To co może czytelnika przytłoczyć w "Wilhelmie Tellu", mnie najbardziej zaciekawiło - historyczność utworu. Schiller wprowadza w tym mało scenicznym dramacie naprawdę pokaźną ilość różnorodnych postaci charakteryzujących społeczeństwo znajdującej się pod habsburskim panowaniem Szwajcarii przełomu XII i XII wieku. Schiller umiejscawia akcję nie tylko w bardzo realnych i namacalnych miejscach w Szwajcarii, ale też szeroko kreśli tło historyczne szwajcarskiego powstania. Sam Tell jest tutaj cichym bohaterem i żadnym dowódcą, ale symbolem zrywu narodowowyzwoleńczego. Choć jest tytułową i centralną postacią dramatu, według zamysłu niemieckiego poety często pojawiającym się jedynie w tle opowiadanej historii. W zasadzie to czyni dramat jeszcze ciekawszym pod względem formalnym, zwłaszcza że Schillerowi całkiem nieźle udaje się oddać psychikę Tella - wielkiego bohatera, ale nie czującego się wielkim. Niestety pod względem czytelniczym "Wilhelm Tell" jest bardzo mało angażujący. Powstanie Szwajcarów nie budzi we współczesnym czytelniku większych odczuć, a ich sprawa mało obchodzi czytelnika, co niestety odbiera pewną dozę przyjemności z lektury. Sam utwór czyta się dobrze, choć może znużyć w pewnych momentach. Dzieło całkiem imponujące, ale zupełnie niepociągające. Pomimo tego zarzutu, warto się zapoznać.

Układając sobie w głowie zarys niniejszej recenzji, na samym początku nasunęło mi się zasadnicze pytanie, które nie chce wyjść mi z głowy: czy ktoś jeszcze czytuje tego rodzaju książki? Czy ktokolwiek ma potrzebę sięgania po literaturę, która nie stroni od biblijnych alegorii, która za swoją czysto prozaiczną formą skrywa coś więcej aniżeli czysto hedonistyczną treść? Czy tak wyszukana i niełatwa w odbiorze stylistyka jest w stanie przyciągnąć dzisiejszego, zabieganego i mało wymagającego czytelnika? Znam odpowiedź, zacznę jednak od początku, od kolejnego pytania. Kim lub czym jest tytułowy Stary z książki Williama Faulknera? To określenie rzeki Missisipi, przedstawionej w swej najgorszej z możliwych postaci. Stary to wzburzona, mętna woda, wezbrane brzegi, to powódź wszech czasów, chaos i dezorientacja. Błoto i muł, koczujący na dachach i drzewach powodzianie i oni: ewakuowani więźniowie. Wśród nich wybrana dwójka: wysoki i chudy dwudziestokilkuletni chłopak bez imienia oraz niski i tłusty, również bezimienny mężczyzna. Przydzieleni zostają przez wojsko do specjalnego zadania: mają uratować ciężarną, uwięzioną na drzewie kobietę. Wysłani łodzią ruszają w niebezpieczną podróż, nie tylko w głąb zalanych terenów, ale przede wszystkim w głąb siebie. Rzuceni dosłownie i w przenośni na głęboką wodę mężczyźni muszą przeciwstawić się bezdusznemu żywiołowi. Puszczeni poniekąd wolno skazańcy, rozegrać muszą walkę z samym sobą, stawić czoło swoim pokusom i demonom, uświadomić sobie istotę honoru, zbrodni i kary jej wymierzonej. Stary to niewielka objętościowo książeczka (zaledwie 130 stron),swoimi ramami obejmuje jednak zaskakująco wiele. Pierwsze, co mnie ujęło, to potęga przyrody. Zjawiska atmosferyczne (jak przykładowo ulewa) zostały nakreślone niezwykle barwnie i obrazowo. Ich odbiór jest niemal organoleptyczny. Są to niezwykle zjawiskowe opisy, którymi wręcz się zachłysnęłam. Faulkner stworzył rzecz niezwykłą, przedstawił naturę niczym żywą istotę. To ona wiedzie w opowieści prym, jest jej główną bohaterką, siłą napędową akcji. Jej żywiołowość, nieprzewidywalność i agresja mają za zadanie jedno: wywołać w czytelniku niepokój. I to też ze mną zrobiły. Kolejny aspekt, na który należy zwrócić uwagę, a który jednocześnie mnie ujął, to konflikt psychologiczny puszczonego wolno więźnia. Mający uwolnić ciężarną kobietę skazaniec stoi przed wyborem: iluzorycznie ułatwionej (choć w obliczu szalejącego żywiołu nie jest to rzecz oczywista) ucieczki z więzienia a ratunkiem powodzianki i powrotem do celi. Czy postąpi mężnie i honorowo? Czy jego decyzja stanie się powodem zredukowania jego kary czy wręcz przeciwnie? I sprawa najistotniejsza – licznie rzucające się w oczy odwołania do Biblii: potop, Adam i Ewa, węże, czy grzech. A to wszystko jest tylko czubkiem góry lodowej niniejszej pozycji. William Faulkner to pisarz kompletny, nie pobłaża czytelnikowi, stawia mu poprzeczkę bardzo wysoko. Prócz wielowarstwowej fabuły, w Starym nie brak więc zagadnień egzystencjalnych, w pozycji doszukać możemy się również konfliktu tragicznego. Co więcej, całość napisana została w dosyć wyszukany sposób. Język, choć zrozumiały, do najprostszych nie należy. Wina leży po stronie składni zdań. Są wielokrotnie złożone, przez co czytelnikowi łatwo jest zgubić wątek. Jak widać, Stary to powieść wymagająca, której niepozorna wielkość jest odwrotnie proporcjonalna do jej merytorycznej zawartości. Jest to lektura wymagająca wnikliwości, skupienia i rachunku sumienia. Odpowiadając na zadane we wstępie pytanie, trzeba wziąć pod uwagę jeden, dosyć istotny aspekt: egzemplarz recenzowanej książki miał wylądować na śmietniku. Patrząc przez pryzmat mojej przytoczonej wyżej opinii, odpowiedź nasuwa się sama, do optymistycznych nie należy. Obawiam się, że książka nie przypadnie do gustu dzisiejszemu, przeciętnemu czytelnikowi, szczególnie jeśli szuka on w literaturze czystej, nieskalanej wysiłkiem umysłowym przyjemności czytania. Usatysfakcjonuje za to fanów naturalizmu i egzystencjalizmu, osoby lubiące szperać głęboko w tekście, dogrzebywać się do drugiego, głębszego dna. Mnie zmusiła do przyjrzenia się bliżej dorobkowi pisarskiemu Faulknera. Zdecydowanie polecam i na pewno do jego twórczości wrócę. Niebawem! www.bookiecik.pl