Bulbin z jednosielca

Piszę tę recenzję po dość długim czasie od przeczytania tej książki. I pomimo że minęły 2 lata nadal mam ją dość świeżo w głowie i nadal robi na mnie wrażenie. Dziwne - książka historyczna może robić wrażenie? Nie, nie jestem historykiem, amatorsko interesuje się historią ze szczególnym naciskiem na kulisy IIWŚ. Paweł Wieczorkiewicz jest postacią absolutnie wybitną, a dwa najważniejsze powody dla mnie to: w całości odrzuca nauczanie historii wprowadzone przez Sowietów. Jest w tej historii wiele odniesień do prawdziwych wydarzeń, ale tak mocno zmanipulowanych, że wyciąganie z tego jakichkolwiek wniosków obarczone jest błędami. Czyli historia Polski od czasów IIWŚ a nawet od IWŚ, powinna być napisana od nowa. A to robi m.in.. ta książka, jest w całości oparta na źródłach. Prof. Wieczorkiewicz nie kopiuje tu niczego z opracowań komunistycznych aparatczyków. A drugim punktem absolutnej wybitności i unikalności profesora jest jego odwaga, co umożliwia mu myślenie. Brzmi nieco dziwnie ale już wyjaśniam. Rekonstruując historię zawsze otrzymuje się pewną siatkę z ogromną ilością dziur. Dodatkowo, wiele rzekomych faktów faktami nie jest, albo pojawiają się "fakty" wykluczające. I tu wielu (a raczej ogromna większość) historyków przyjmuje postawę, fajtłap, biorą jakąś bezpieczną wersję wydarzeń, tłumacząc się: no takie są źródła. Te źródła czasem okazują się fałszywe. Prof. Paweł Wieczorkiewicz, był inteligentny i odważny, więc docierając do luk, potrafił myśleć, analizować i weryfikować, czy te "fakty" pasują do siebie. Jeżeli nie, to miał odwagę o tym pisać. Mas media często nazywają takich "oszołomami" albo łowcami "teorii spiskowych". Co do "Historii politycznej…" mamy w sposób nietuzinkowy i ciekawy ułożone wydarzenia poprzedzające IIWŚ ale także późniejsze losy. Co ciekawe, w zależności od naszej wiedzy będziemy inaczej interpretować opisane wydarzenia. Np. w mojej ocenie wcale tu nie wybrzmiewa, że Beck był nieudolny (o czym piszą inni w komentarzach) czy, że odpowiada za katastrofalny przebieg wydarzeń. Sytuacja była bez wyjścia. A Beck dobrze i realnie oceniał sytuację, np. rozmowa z ministrem Francji, gdy Beck wprost mówi (cytat z głowy): Jak Niemcy zaatakują Francję, to Polska po tygodniu będzie szturmować Berlin, w sytuacji odwrotnej, Francja może napisze o tym na ostatniej stronie gazety - co wprost pokazuje, że po stronie polskiej nie było złudzeń odnośnie pomocy zachodu. Potem dochodzą kulisy Katynia, gdzie dość mocno stawiana jest teza, że Zachód dobrze o tej zbrodni wiedział i miała kluczowy wpływ na późniejsze negocjacje. Kulisy śmierci Sikorskiego. A w tle cały czas rozgrywki w obozie władzy, rozgrywki nakręcane i sterowane przez tzw. "sojuszników" w szczególności z Francji. Jak wiele z tych wydarzeń wygląda znajomo:) Ta książka to absolutny "MUST HAVE" dla każdego amatora historii a także każdego, kto interesuje się współczesną polityką i geopolityką. Bardzo uczciwie i rzeczowo zrobiony materiał. Miłym dodatkiem jest ogrom wyszperanych smacznych detali ze zwykłego życia.

,,Mówi Józef Światło.Za kulisami bezpieki i partii 1940-1955 '' to książka, którą chciałam przeczytać żeby lepiej poznać początki komunizmu w Polsce. Przyznam że sama postać Światły budzi we mnie odrazę , to że ujawnił mechanizmy działania aparatu bezpieczeństwa wynikało ze strachu przed czystkami po śmierci Berii. Wątpię że ruszyło go sumienie i przejrzał na oczy , do pewnego czasu robił to samo co inni ubecy, a potem po prostu chronił własną skórę. Tak czy inaczej wiadro pomyj się wylało , zdemaskowane zostały wszystkie brudne sprawy MBP i Bieruta.Społeczeństwo wreszcie dowiedziało się o wszystkich manipulacjach, nadużyciach i kłamstwach aparatczyków sterowanych przez ZSRR. Z zainteresowaniem przeczytałam tę książkę, mialam tylko problem z szeregiem osób o których opowiadał Józef Światło , nie kojarzyłam tych nazwisk . Dobra książka dająca obraz wypaczonego komunizmu w czasach stalinowskich.

Świetna praca śp. prof. Wieczorkiewicza. Bardzo płynnie się czyta. Podzielona na dwie części. Pierwsza przedstawia genezę upadku II RP, druga to już sam przebieg działań wojennych. Książka odkłamuje wiele mitów, które narosły wokół wojny polsko-niemieckiej i które były powszechnie powielane. Zabrakło mi może tylko bardziej obszernego opisania agresji sowieckiej. Uważam, że Autor potraktował to zagadnienie trochę po macoszemu.

Doskonale udokumentowana i odkłamana historia Narodowych Sił Zbrojnych oraz biografia Leonarda Zub-Zdanowicza ps. „Ząb”. Autor przedstawia losy głównego bohatera, kiedy trafił do Cichociemnych, Armii Krajowej, NSZ i Brygady Świętokrzyskiej. Opisuje walki z okupantem niemieckim i sowieckim, ale także ze zdrajcami z GL i AL. Wskazuje zbrodnie, które popełniali polscy komuniści na ludności cywilnej. Przybliża faktyczne wydarzenia takie jak dokonywanie rabunków przez Żydów czy przechodzenie partyzantów z jednej organizacji do innej, czasem ideowo zupełnie przeciwnej. Jednocześnie wyjaśnia motywy, którymi oni się kierowali i możliwości, jakie mieli do wyboru w warunkach wojny. Obala także fałszywy mit jakoby NSZ-owcy współpracowali z Niemcami. Dzięki tej książce dowiadujemy się, że walkę z wrogiem Ojczyzny, zewnętrznym i wewnętrznym, można prowadzić nawet w sytuacji pozornie beznadziejnej. To my sami dokonujemy wyboru, po której staniemy stronie. Historia Narodowych Sił Zbrojnych uświadamia nam, że w chwili największej próby byli ludzie, którzy poświęcili wszystko, włącznie ze swym młodym życiem, dla nieśmiertelnej idei jaką jest Wielka Polska. Historia NSZ uświadamia nam, że nie ma dla nas żadnych wymówek, bo ci żołnierze takich wymówek sobie nie robili, a naszym zadaniem jest o nich pamiętać i kontynuować tą pracę, aby ich poświęcenie i przelana krew nie poszły na marne.

Najważniejszą uwagę, jaką mogę mieć do recenzowanej książki, są kontrowersyjne tezy przedstawione przez autora. Chodzi mianowicie o bardzo krytyczną ocenę Powstania Warszawskiego. Osobiście nie zgadzam się z tak negatywnym przedstawieniem sprawy. Wręcz przeciwnie, uważam że Powstanie Warszawskie było konieczne ze względu na to, że chcieliśmy za wszelką cenę być wolni i żyć w niepodległym kraju. Plan walki zbrojnej nie spadł na gorące głowy kilku nieodpowiedzialnych dowódców AK. Walka z okupantem była planowana (jako powstanie powszechne) jeszcze w roku 1939 i zaakceptowana przez polski rząd oraz dowództwo wojskowe zarówno na uchodźstwie, jak i w kraju. Nasi alianci zachodni (głównie Brytyjczycy) znali polskie plany. Kolejną uwagą jest to, że autorowi niekiedy brak konsekwencji w głoszeniu swych myśli. Przykładowo: w jednym miejscu jako zarzut przeciwko powstaniu przeczytamy, że wybuch walki nie był uzgodniony z aliantami zachodnimi – stąd brak wsparcia. Jednak w ostatnim rozdziale, przy porównaniu powstania w Warszawie i w Paryżu, dowiadujemy się, że francuskie powstanie także nie było uzgadniane z aliantami, ale na wieść o walkach w Paryżu Amerykanie tak prędko zmodyfikowali swe plany operacyjne, że pomoc nadeszła po kilku dniach. Podobnie w przypadku negatywnej oceny wyższych dowódców powstania – mimo tego dowiadujemy się, że Lubieński bardzo dobrze ocenia ppłk. „Radosława”. Poza tym autor krytykuje współczesnych polskich historyków za typowanie powstańczych scenariuszy alternatywnych, a po chwili sam snuje wątek: co by było, gdyby Krzysztof Kamil Baczyński przeżył wojnę… Wątek fikcyjnego życiorysu Baczyńskiego to częściowe powtórzenie ze wcześniejszej książki Bić się czy nie bić?, co zresztą sam autor na początku sygnalizuje. (https://historia.org.pl/2013/01/29/ani-tryumf-ani-zgon-szkice-o-powstaniu-warszawskim-t-lubienski-recenzja/)

Można tej książce dać dwie oceny i dwie opinie. Pierwsza powinna dotyczyć konstrukcji powieści, bogactwa i wspaniałości opisanego świata Polski końca XV wieku. Ogrom pracy autora w przygotowaniu się do napisania tej książki jest widoczny, opisy miejsc, postaci i zdarzeń naprawdę imponują. Z drugiej strony główny wątek sprawia, że tak do końca nie wiadomo do kogo adresowana jest ta pozycja. Romans sugeruje raczej żeńskiego odbiorcę, ale kobiety raczej nie gustują w powieściach dziejących się w rycerskich czasach. To co byłoby zaś najciekawsze dla mężczyzny, czyli wojna, polityka, krew i odcinane głowy jest ograniczone praktycznie do minimum. To jest właśnie ta druga strona medalu, historia nie jest zbyt wciągająca. Gdyby została opisana w innych czasach prawdopodobnie nie byłaby tak bardzo godna uwagi. Widać nieco zmarnowany potencjał w związku z czym pan Kaczkowski przegrywa batalię ze swoim głównym konkurentem. Poza tym opierając się na dostępnych mi źródłach, uważam że postać samego autora jest na tyle nieprzyjemna iż powinno się odjąć przynajmniej jedną gwiazdkę. Nie zrobię tego jednak ze względu na klimat otaczający świtę króla Jana Olbrachta. Książka raczej dla fanów danego okresu historycznego niż miłośników romansów. Nawet jeśli ktoś twierdzi inaczej to nie mam zamiaru bronić swojej opinii potykając się konno lub pieszo, na kopie, topory, miecze długie, krótkie, a nawet średnie.

Postać będąca doskonałym uosobieniem absurdu polskich losów ostatnich 300 lat. Przenikliwy myśliciel. Demiurg. Szczery patriota. Nonkonformista. Erudyta. Człowiek wyjątkowej odwagi. Waleczny żołnierz (co wygląda egzotycznie w kontraście z jego kościanymi okularami mola książkowego). Kawaler Virtuti Militari. Ginie, rozerwany przez jakąś pierdoloną minę w pieprzonych Włoszech, będąc tam po to abyśmy mogli sobie czasem zaśpiewać rzewną piosnkę o makach na Monte Cassino.

“Srebrne orły” to ambitne wciągające studium narodzin państwa polskiego na tle skomplikowanej politycznie średniowiecznej Europy. Parnicki buduje swoją książkę nie tylko na faktach, ale i na kontekście kulturowym i politycznym epoki ukazując rodzącą się Polskę na tle relacji między Cesarstwem Niemieckim, papiestwem i Bizancjum. Wielowymiarowość bohaterów, ich motywacje, lęki i ambicje współgrają z ruchami politycznymi i kulturowymi. Jednak nie to jest najistotniejsze, co dzieje się z postaciami, ale rozważania o władzy, lojalności i narodowej tożsamości. Średniowiecze w powieści Parnickiego jest wielobarwne, niejednoznaczne, pozbawione klisz i uproszczeń. Książka wymagająca pod względem stylu i tematu, ale warta poświęconego jej czasu.

Powieść Kuniczaka porusza niełatwy, ale niezwykle ciekawy temat II wojny światowej. Obserwujemy losy kilku bohaterów, znakomicie nakreślonych, pełnych, różnych od siebie (szczególnie widać to w przypadku Antosia),z zaletami i wadami, z przeszłością i marzeniami o przyszłości. Obserwujemy nie tylko zaciekłą walkę o Polskę w pierwszym tysiącu godzin wojny, ale także zmiany bohaterów, ich rozwój bądź staczanie się. (...) C.D. na www.nietylkobestsellery.pl

Książka wydana w 2013 r. Już wtedy autor widział to z czego każdy, w miarę rozgarnięty Polak, powinien zdawać sobie sprawę !!! To analiza morderstw politycznych, układów, spisków, działań służb specjalnych, nepotyzmu, korupcji, antypolskiej działalności czołowych polityków będących na usługach obcych państw. Doprowadziło to ( już 13 lat temu ) do tego, że Polska stała się krajem sterowanym przez układy, a polska gospodarka stała się " gospodarką uzupełniającą " wobec Niemiec, nawiązując do koncepcji Mitteleuropy. Obecnie Herr Pusty Łeb, chce doprowadzić do utraty przez Polskę niezależności i całkowitego gospodarczego uzależnienia Polski od Niemiec !!! Książkę POLECAM, mając nadzieję, że pomoże zrozumieć niektóre sprawy !!!

Może nie jest to arcydzieło, ale całkiem przyzwoita książka z podtytułem idealnie oddającym jej treść („czyli jak rządzący Polską na przestrzeni wieków manipulowali polską walutą”). Przy czym w ramach wywodu zawartego wewnątrz Autor nie pozostawia wątpliwości, że termin „manipulowali” oznacza zwykłe oszustwo i grabież poddanych/rządzonych „w majestacie prawa”. Książki nie czyta się „od deski do deski” z równym zainteresowaniem. Trudno się też zgodzić z niektórymi tezami Autora, jak choćby z tym że najkorzystniejsze dla społeczeństwa byłoby jego jak największe „rozdrobnienie” administracyjno-polityczne, gdyż trudno oczekiwać, że najlepiej zorganizowana gmina czy miasteczko może skutecznie konkurować z jednostką wielkości księstwa/regionu - wygląda to na dość utopijny pomysł. Tym niemniej, moim zdaniem, po książkę warto sięgnąć z dwóch powodów. Po pierwsze: w kilku rozdziałach Autor pokazuje jak w ciągu wieków, metodą „drobnych kroczków”, dokonano niezwykle istotnej zmiany – przejścia od „realnego” pieniądza uniwersalnego, zawierającego jakąś ilość substancji o konkretnej wartości (i przez to właśnie uniwersalnego, bo – niezależnie od tego przez kogo wyprodukowanego, i niezależnie od ilości bezwartościowych dodatków – zawsze można było oszacować jego wartość zależną od ilości wartościowego kruszcu i posługiwać się nim na dowolnym obszarze),do pieniądza „wirtualnego” (czyli „papierowego” lub „elektronicznego”, którego ważność i wartość ograniczona jest do konkretnego miejsca i czasu, wskazanych określonymi przepisami),który w dowolnej chwili można unieważnić jednym ogłoszeniem. Po drugie: w ramach lekcji historii najnowszej zdecydowanie warto przeczytać przedostatni rozdział pt. „Kontrolowana rewolucja”, żeby nie „stawiać wozu przed koniem” i - mówiąc o polskiej historii z przełomu lat 80 i 90 XX w.- pamiętać o właściwej chronologii i relacjach przyczyna-skutek. A to najlepiej zobrazuje kilka cytatów z tegoż rozdziału: „Historycy nazbyt często skupiają się na kwestiach personalnych […] Tymczasem zręby nowego ustroju były już gotowe, zanim wyselekcjonowana przez władze część opozycji zdążyła w ogóle zasiąść do obrad okrągłego stołu. Zmiany te pozwoliły milionom aparatczyków na płynne wejście w nową rzeczywistość […]” „[…] 15 marca zalegalizowano całkowicie obrót dewizami. W „cudowny” sposób wiadomość o zmianie tego prawa dotarła zawczasu do Aleksandra Gawronika, który już 16 marca otworzył przy zachodniej granicy kraju sieć kantorów.” „Już od połowy 1988 roku Komitet Centralny PZPR zachęcał wszystkich członków partii do zakładania działalności gospodarczej […] Majątek wielu państwowych spółek użyczano lub wprost przekazywano kolegom z partii […] Szarzy ludzie również mogli otwierać działalność gospodarczą, lecz na starcie byli na gorszej pozycji, gdyż całe otoczenie instytucjonalne i infrastrukturalne należało wciąż do komunistów”. Warto o tym przypominać, bo była to przysłowiowa "druga strona medalu" nieodłącznie wiążąca się z tzw. "pierwszymi wolnymi wyborami" w 1989 r.

Dawno, dawno temu słuchałem tej powieści w formie słuchowiska radiowego w rozgłośni, której już nie ma. I już wtedy wprawiła mnie w zachwyt - tyle tylko, że nie sięgnąłem ( moja wina, wielka wina) od razu po książkę. I musiało upłynać niemal 40 lat, żeby w końcu, wziąć w ręce to cudo; tak właśnie - cudo, gdyż samodzielnie czytany tekst okazał się jeszcze bardziej znakomity, niż dawne słuchowisko. Książka nie dla wszystkich, to jasne - styl narracji wymaga skupienia i pewnej wiedzy historycznej. Ktoś powie - zawiły, dziwny, przestarzały, nikt już dzisiaj tak nie pisze. Ale to są właśnie zalety powieści dla mnie, uwielbiającego np. stosowanie w dziele literackim czasu zaprzeszłego. Polecam - choć zdaje sobie sprawę, że nie każdy czytelnik wpadnie w zachwyt podobny do mojego.

interesująca metafora w czasach swego powstawania - tuż przed narodzinami Tertium Imperium - oraz obecnie w trakcie neo-imperialnych prób i dokonywanych równocześnie zbrodni syjonistycznego państwa Izrael oraz stanowczemu odcięciu się i krytyce ze strony świata żydowskiego, ludu Tory i szeroko rozumianego judaizmu... "Der jüdische Krieg" (1931-32) - epicka rekonstrukcja życia Józefa Flawiusza i wydarzeń których był uczestnikiem i świadkiem - żydowskiego arystokraty, dowódcy i późniejszego historyka – na tle narastającego konfliktu między Żydami a Rzymem... pierwsza część tzw. Trylogii Józefusa [pozostałe części to: "Die Söhne" (1934-35) oraz "Der Tag wird kommen" (1939-41)] powieść obejmuje okres od ok. 40 r. n.e. do 73 r. n.e., czyli późne rządy dynastii Heroda, narastanie konfliktów społecznych i religijnych w Judei, I wojnę żydowską (66–73),upadek Jerozolimy (70),oblężenie Masady (73)... tłem historycznym są - Judea pod panowaniem rzymskim (napięcia między lokalną arystokracją a rzymską administracją, rosnące podatki, korupcja, brutalność prefektów, konflikt między hellenizacją a tradycją żydowską) - podziały wewnątrz społeczeństwa żydowskiego, w szczególności rozpad wspólnoty - wojna nie tylko z Rzymem ale i między Żydami: faryzeusze – strażnicy tradycji, saduceusze – elita kapłańska, esseńczycy – ascetyczne wspólnoty, zeloci – radykałowie, sykariusze – terroryści polityczni. - Rzym jako imperium, jako potęga militarna i administracyjna, stosujący cynizm polityczny, oraz fascynacja kulturą grecko-rzymską, która wpływa na Flawiusza... protagonista Józef Flawiusz to ambitny intelektualista, człowiek rozdarty między lojalnością a pragmatyzmem, człowiek, który chce ocalić naród, ale nie wierzy w zwycięstwo militarne - postać moralnie niejednoznaczna...

Książka z serii "mocna rzecz". Mam taką swoją półkę w głowie gdzie takie pozycje sobie układam. Cóż tu mocnego zapyta ktoś? No wiadomo: Żydzi. Zaznaczam, że nie chodzi tu o Hebrajczyków czyli Żydów biblijnych z czasów Pana Jezusa, ale o Chazarów, o czym wspomina autor. Wszelkie rewolty, przewroty, podważanie chrześcijańskiego porządku rzeczy to w bardzo znacznym stopniu Żydzi. Generalnie - komunizm to "produkcja" głównie żydowska. Sprawy ekonomiczno-gospodarcze, polityka, kultura (ze szczególnym naciskiem na Hollywood) to samo: Żydzi. I tu można się uśmiechnąć i powiedzieć sobie: "No nie, kolejny nienawistnik, kolejny odklejeniec widzący wszędzie żydowskie spiski, kolejny autor tworzący treści na podstawie stereotypów". No tak, można i tak. Zachęcam jednak do przeczytania tej krótkiej książki (ale jakże treściwej) by wyrobić własne zdanie. Britton w "Za plecami komunizmu" podaje szereg nazwisk, wydarzeń, które dziś szczególnie można sobie spokojnie zweryfikować nie będąc skazanym na tzw. "jedynie słuszną linię partii". P. S. Tych "mocnych rzeczy" w swoim życiu trochę przeczytałem i tak się składa, że te treści się nakładają. Do tego dodam, że pisali to autorzy także żydowscy i co jeszcze lepsze - będący po różnej stronie barykady ideologicznej. Warto przeczytać.

Klasyka, tzn. klasyka Wolniewicza ale teksty Musiała też spoko, dobra krytyka "wróżbiarstwa", w zasadzie nie ma w tej książce jakichś kontrowersyjnych treści, a ten rozdział właśnie o Wspólnocie - must read dla każdego. Zwłaszcza dziś w dobie panującej ideologii proimigranckiej.

Najbardziej optymistyczna książka Rembeka. Powstała w najlepszym, dla Autora okresie, gdy po sukcesie powieści ,,W polu'' z 1937 roku, nagle stały się znanym i cenionym pisarzem. Ten krótki okres, powodzenia osobistego, miedzy 1937 rokiem, a wybuchem wojny, został wykorzystany, przez Rembeka, na intensywną prace nad ,,Przemocą i szablą''. Książka, opowiada o przygotowaniach do antyrosyjskiego powstania, po zalaniu Rzeczpospolitej, przez wojska rosyjskie, grupa patriotów,z biskupem Krasińskim na czele, postanawia zawiązać, w celu obrony niepodległości konfederacje, aby uzyskała ona legalność w oczach rodaków i opinii międzynarodowej, potrzebny jest protest ze strony sejmu, jednak większość posłów, jest zastraszona przez moskiewskich okupantów, na protest decyduje się, Józef Wybicki, poseł z Pomorza, a w przyszłości, twórca hymnu narodowego. To rozmaite perypetie, Wybickiego, z tym protestem związane, stają się motorem fabuły. Brak tutaj, jakiegokolwiek wątku romansowego, co odróżnia książkę Rembeka, od dziewiętnastowiecznych powieści historycznych. Mało tutaj, tez batalistyki, choć ukazana wizja wojny barskiej, należy do najlepszych w literaturze i wypada żałować, iż Autor, urywa opowieść na początku walk, optymistyczna wymowa książki, jednak wymagała, unikania opisu ostatecznej klęski i rozbioru. Styl, jest lekko archaizowany, bardzo przystępny, bez jakiś, młodopolskich stylistycznych udziwnień, które tak, drażnią czytelnika współczesnego. Książkę, warto polecić miłośnikom Sienkiewicza, albowiem, jak i dzieło noblisty, służyć miała pokrzepieniu serc czytelników. Powieść, ukazywała się w odcinkach, w prasie, wiosną - latem 1939, i zapewne zaraz później, zostałaby wydana w formie książkowej, wybuch wojny, pokrzyżował te plany, a sposób ukazania rosyjskiej okupacji, pozbawił ją szans, na ukazanie się w formie książkowej, przed upadkiem PRL.

Bardzo dobrze napisane wspomnienia dotyczące okresu 1945-1947 z perspektywy amerykańskiego ambasadora w Polsce. To Polska krok po kroku przejmowana przez komunistyczny reżim sterowany bezpośrednio przez Stalina; to Polska, która realnie została poświęcona przez USA i Wielką Brytanię już w Teheranie w 1943r i odarta ze złudzeń, że istnieje jakakolwiek możliwość funkcjonowania w ramach paradygmatu demokratycznego państwa prawa. To bardzo smutne ujęcie przejmowania zrujnowanego przez wojnę kraju przez ZSRR i jego polskich "podwykonawców" i z całą siłą ukazanie braku zainteresowania ze strony USA. Polska została złożona na ołtarzu braku chęci wchodzenia w konflikt z ZSRR przez Trumana (wcześniej przez Roosevelta) i w konsekwencji przez kolejnych 45 lat wszyscy żyliśmy pod mniej lub bardziej widoczną protekcją ZSRR. To kolejny dowód, że polityka ustępstw dotyczy małych i średnich państw i prędzej czy później kończy się porażką. Niestety 3 pokolenia Polaków musiało żyć w tej rzeczywistości. Warto przeczytać ten dziennik i wyciągnąć wnioski na przyszłość, tak byśmy jako obywatele wolnego kraju podejmowali takie decyzje nad urną wyborczą, byśmy już nigdy więcej nie byli przedmiotem światowych polityk, ale raczej podmiotem, który współuczestniczy w geopolitycznych układankach.