Tam, gdzie spadają Anioły

„PS Kocham Cię” Cecelii Ahern to jedna z tych książek, które nie tyle się czyta, co przeżywa całym sobą. Nie chcę tu opowiadać fabuły – bo ona w tym przypadku jest tylko tłem. Najważniejsze dzieje się gdzie indziej: w emocjach, w ciszy między zdaniami, w momentach, kiedy nagle trzeba odłożyć książkę, żeby złapać oddech, bo coś zbyt mocno ściska w środku. To historia o miłości, która nie kończy się wraz ze śmiercią, tylko zmienia formę. O tęsknocie, która potrafi być jednocześnie okrutna i piękna. O tym, że czasem ktoś potrafi poprowadzić nas dalej, nawet jeśli fizycznie już go nie ma. Czytając, miałam wrażenie, że ktoś bardzo delikatnie, ale stanowczo dotyka najbardziej czułych miejsc w człowieku. I nie robi tego po to, żeby zranić – raczej po to, żeby przypomnieć, że ból i miłość często idą razem. To nie jest książka „na jeden wieczór i zapomnienie”. Ona zostaje. W myślach, w sercu, w codziennych drobiazgach, które nagle zaczynają znaczyć trochę więcej. I choć potrafi złamać, to jednocześnie w dziwny sposób składa na nowo. Bardziej świadomie. Bardziej uważnie. Dla mnie to była emocjonalna podróż, po której trudno wrócić do tego samego miejsca w sobie. I chyba właśnie o to chodzi. :::

Bardzo przejmująca książka. Do bólu realistyczna. Na pewno warto po nią sięgnąć. Jedynym mankamentem jest to, że do połowy bardzo się dłuży (dopiero wtedy wszyscy zaczynają ćpać). “You think, if you don’t say the truth, the truth somehow doesn’t exist. You fool yourself.” “People hang on to situations. You think you are the situation.”

O tym, jak obudzić w kimś zło. Piętnastoletnia Marysia wraz z rodzicami i rodzeństwem przeprowadza się ze wsi do Wałbrzycha, rozpoczyna naukę w nowej szkole i walczy o akceptację nowych koleżanek. Przyznam szczerze, kompletnie nie wiem, co mam o tym myśleć. Tym, co się w tej książce wybija na pierwszy plan, jest znaczne umrocznienie i przeogromne dawki oniryzmu pojawiające się kompletnie znienacka. Wnioskując z mojego wcześniejszego doświadczenia z Tomkiem Tryzną ("Idź, kochaj"),są to charakterystyczne cechy jego stylu. Nie mogę powiedzieć, żebym była fanką tych rozwiązań. Jest to historia o trudach dorastania, o popadaniu w niewłaściwe towarzystwo i rozpaczliwych próbach przypodobania się nowym znajomym, nawet kosztem samego siebie. To jest ważny temat, ale problemem jest tutaj sposób jego uchwycenia. Gdybym miała tę książkę opisać za pomocą jednego słowa, byłaby to "przesada". Mam wrażenie, że to kolejna książka, której autor chciał za bardzo i przez to trochę zaprzepaścił niezły pomysł. Marysia początkowo jest dziewczynką bardzo naiwną, infantylną i religijną w sposób, który można by interpretować niemal jako nerwicę eklezjogenną. Z czasem jednak, pod wpływem nowych znajomości przemienia się w cyniczną, wyrachowaną dekadentkę, która za nic ma wszelką moralność. I trzeba przyznać, że łatwość i gwałtowność, z jaką ta zmiana następuje, jest co najmniej dyskusyjna (cała akcja książki obejmuje zaledwie trzy miesiące). Książkę czyta się całkiem dobrze mniej więcej do połowy i do tego momentu jeszcze da się wierzyć w tę historię. Ale potem jednak komuś trochę peron odjechał, za to symbolizm wszedł na pełnej petardzie. Wszystko tutaj jest niejasne, piętrowo manipulatorskie i naprawdę trudno się połapać, co z tego jest faktycznymi wydarzeniami, które miały miejsce w fabule, a co tylko wyobraźnią bohaterki. Brak tych onirycznych wstawek jest prawdopodobnie tym, czym film wygrywa z książką.

„Mały Książę” to z pewnością wartościowa książka, pełna uniwersalnych przesłań. Może nie wciągnęła mnie aż tak bardzo, jak niektóre inne lektury, ale jej mądrość jest bezsporna. Ma wiele ponadczasowych refleksji, które dotyczą zarówno dzieci, młodzieży, jak i dorosłych. Warto do niej wracać, bo za każdym razem odkrywa się w niej coś nowego.

Recenzja książki „Oskar i pani Róża” Czy da się w ogóle coś powiedzieć o tej książce? Wydaje się, że nie istnieją słowa by w pełni oddać jej znaczenie i emocje, jakie wywołuje. Jest ona tak krótka – niemal jak życie bohaterów, o których opowiada. To poruszająca historia, niosąca ze sobą piękne i głębokie przesłanie. Uczy, jak ważne jest życie tu i teraz, dbanie o siebie oraz docenianie każdego, nawet najmniejszego dnia. Pokazuje, że nawet w obliczu cierpienia można odnaleźć sens, nadzieję i odrobinę światła. To książka, która potrafi złamać człowieka, ale jednocześnie skłania do refleksji i przewartościowania własnego życia. Zostaje w pamięci na długo i trudno przejść obok niej obojętnie.

Historia dzieci ocalonych z Holocaustu, w dużej mierze autentyczna. Pokazane postacie niezwykłego księdza, próbując ego ratować kultury zagrożone wymarciem, w tym także Indian czy tybetańskich mnichów czy wulagrnej aptekarki o złotym sercu. Najbardziej mi się jednak podobało zakończenie - straszna jest historia Żydów, ale co z teraźniejszością, która przecież z każdą godziną zmienia się także w przeszłość, a Żydzi z ofiar stają się katami?

(1989) [Dead Poets Society] Tekst Kleinbaum (1948-2024) opiera się na scenariuszu Thomasa Schulmana (1950). Mając to na uwadze, jego nazwisko również powinno znaleźć się na okładce, jako współautora. Nie dysponując oryginalnym scenariuszem, ciężko stwierdzić, ile tu kreatywności Kleinbaum, ale wziąwszy pod uwagę fakt, że książka i film miały swoją premierę w ‘89, a zdjęcia realizowano na przełomie ‘88 i ‘89, najpewniej bazowała tylko na dostarczonym maszynopisie i była mu wierna. Tekst który powstał, był robotą rzemieślniczą, bliższą pracy redaktorki niż pisarki. Robioną na konkretny termin. Wszelkie różnice między obrazem Petera Weira a literacką adaptacją wynikają z tego, że część materiału wyleciała w wyniku późniejszych poprawek lub podczas montażu, a doszły też improwizacje i pomysły realizowane na gorąco, które wykorzystywały rzeczywistość zastaną, np. ukształtowanie terenu*. Każdy, kto zna ścieżkę aktorską odtwórcy roli belfra, jego zdolności sceniczne, zdaje sobie sprawę, ile Keating zawdzięcza Williamsowi (ile Williamsa jest w Keatingu). Te momenty, kiedy wciela się w różne role, np. parodiuje Marlona Brando lub naśladuje spacerujących chłopaków, dialog o zdjęciu w księdze pamiątkowej, którego nie uświadczymy w książce – pochodzą od Robina Williamsa**. Książka nie urzeka poziomem literackim, nie wykorzystuje pełni potencjału literatury pięknej, magii słowa, tak hołubionej w utworze, ale oferuje to, co w filmie zostało pominięte, w pierwotnej wersji – sprzed zmian, bez ożywczych improwizacji. Niektóre zdania warto by poprawić, bo brzmią jak kalki z angielskiego, niepotrzebnie odwzorowujące oryginalny szyk zdania, ale ogólnie czyta się to dobrze, szybko i sprawnie. Tłumaczenie Pawła Laskowicza (1963) pochodzi z ‘94 i jest stale wznawiane, choć bardziej z pobudek oszczędnościowych, merkantylnych, niż wyjątkowego uznania dla jego pracy. Przekład poezji to trudna sztuka: wersja wierna zachowa sens, ale straci urodę, czar i urok (oryginalny rytm, grę słów i rymy); artystyczna wytworzy zupełnie nowy wiersz inspirowany oryginałem – w najlepszym razie odda klimat i intencje; wariant pośredni, tworzony pod presją czasu, powoła do życia hybrydy-potworki mające wady obu wariantów, ale mało zalet. I tak jest z tymi wersami, które adaptował sam tłumacz. Fragmenty sztuki i wierszy zaczerpnięte od mistrzów w swym fachu, np. tłumaczenia Snu nocy letniej, wypadają lepiej. Mając na uwadze rolę poezji, wagę słów i sztukę posługiwania się językiem, warto by dodać obszerniejsze opisy i rozbudować charakterystyki poszczególnych postaci. Poszerzyć ich obraz psychologiczny, oddać życie wewnętrzne, rozterki, relacje z rodzicami. Kleinbaum nie miała na to czasu. Wywiązała się ze swojej pracy poprawnie, przemycając jedno niedopowiedzenie (skąd Knox wziął numer Chris Noel?). Opuszczenie pewnych fragmentów wyszło filmowi na dobre, podobnie jak improwizacje Williamsa czy ewidentne zmiany, takie jak symboliczny pocałunek Overstreeta zamiast spontanicznego obłapiania, który czyni jego jego miłość bardziej niewinną. Choć bohaterowie nie są dostatecznie opisani, a w większości przypadków autorka ogranicza się do imienia i nazwiska, i jeśli nie wykażemy odrobiny dobrej woli mogą nam się mieszać, to mają do odegrania konkretne role w grupie i je realizują: Anderson – świeżak, odstawiony przez rodziców na boczny tor, niepewny swojej wartości – dzięki kolegom i Keatingowi zyskuje pewność siebie. Perry – serdeczny kolega, pogodny dzieciak o dobrym sercu, lokomotywa grupy; okazuje wsparcie i zainteresowanie, umie rozmawiać z każdym; zafascynowany aktorstwem, pod wpływem presji załamuje się i staje główną ofiarą dramatu (obok Keatinga). Overstreet – emocjonalny i spragniony miłości, gotów do poświęceń – cechuje go odwaga i nieustepliwość. Dalton – zwariowany, wierny towarzysz, wprowadza humor i motywuje kolegów. Człowiek czynu. Meeks – typ mózgowca, podobnie jak Overstreet postać pozytywna, ale przedstawiona jednostronnie. Pitts – po prostu jest, partneruje Meeksowi. (Meeks & Pitts – jednosylabowe, krótkie nazwiska – efekt komiczny był zamierzony). Cameron – poznajemy go jako dupka-panikarza, a żegnamy jako gnidę i zdrajcę; postać tragiczna, którą może tłumaczyć młody wiek i wpływy środowiska, ale decyzja jaką finalnie podejmuje, przedstawiona nie jako błąd, ale wynikająca wprost z cech charakteru i obranej postawy życiowej (oportunizmu) – skazuje go na wykluczenie, ostracyzm i hańbę. Pokątnie oczernia Keatinga, nie mając przy tym żadnych wyrzutów sumienia, myśląc wyłącznie o swojej dupie. (Aby go nieco rozgrzeszyć, można by dopisać kilka linijek wskazujących na wpływ rodziców, którym zwierza się z sytuacji i którzy decydują o obwinieniu Keatinga)***. Wedle scenariusza i nowelizacji Kleinbaum akcja rozgrywa się w górzystym stanie Vermont, ale w filmie nie mamy żadnej informacji o dokładnej lokalizacji: architektura i przyroda sugerują nam Nową Anglię lub nieco ogólniej: Wschodnie Wybrzeże. Film kręcono na terenie stanu Delaware, gdzie łatwiej o dobrą pogodę, ale kluczowym był neogotycki gmach St. Andrew’s School w Middletown, „grający” Akademię Welton, którego architektura nawiązuje do brytyjskich kampusów Oksford i Cambridge. Ukształtowanie terenu Delaware jest zupełnie inne niż w Vermont – nizinne, ponadto stan leży nad oceanem, na szerokości geograficznej odpowiadającej Andaluzji, południu Włoch, Grecji i Turcji, a Vermont Galicji, Lombardii i Prowansji. Z punktu widzenia logiki, realizmu, przeniesienie akcji bardziej na wschód lub południe było sensownym krokiem – szkoła położona gdzieś w dalekim, lesistym Vermoncie byłaby zanadto wyizolowana, mniej dostępna niż okolice Bostonu czy Nowego Jorku. (Najbardziej prestiżowe uniwersytety należące do Ivy League – Ligi Bluszczowej – takie jak Yale czy Harvard, których ławy zasilą absolwenci Welton, znajdują się w północnej części Wschodniego Wybrzeża, blisko Atlantyku. Z drugiej strony Dartmouth College jest w Hanoverze, miasteczku w New Hampshire, na granicy z Vermontem; Cornell również leży w głębi lądu, w małej Ithace). Nie jest istotne gdzie dokładnie znajduje się fikcyjna akademia Welton****. Z punktu widzenia amerykańskiego odbiorcy, który powinien utożsamiać się z bohaterami, to nawet lepiej, że film pomija tę informację, może byłoby korzystniej gdyby Kleinbaum również ją przemilczała. Książka króciutka, do przeczytania w dwa wieczory lub jeden leniwy dzień. Humanistyczny manifest, który broni się podwójnym przesłaniem: tym głównym, dla dorastających i zagubionych, oraz tym dla rodziców, wynikającym z tragicznego finału (śmierć Perry’ego). To z uwagi na nie warto przymknąć oko na nieskomplikowaną formę, która z punktu widzenia młodszego odbiorcy może być wręcz atutem. Jeśli młodsze generacje znajdowałyby w tej historii coś wartościowego, byłoby to bardzo krzepiące. ________________________ * Wbrew temu co piszą różni, domorośli recenzenci – książka nie jest przełożeniem filmu 1:1. Przed zakupem przeczytałem te narzekania, mimo to zdecydowałem na lekturę, licząc na wierniejszą wersję przekładu, pełniejszą listę dialogową, inną niż tekst czytany przez lektora. I nie zawiodłem się. Jeśli kogoś dręczą pewne luki fabularne, lub zastanawia zawartość tekstu z którym pracował reżyser, tekst Nancy Horowitz Kleinbaum dostarczy kilka odpowiedzi i dodatkowe sceny, w tym wersje alternatywne – kiedy to np. Knox nie ogranicza się do pocałunku, „Nuwanda” wylatuje ze szkoły, a Keating pojawia się w indiańskiej grocie i prowadzi zebranie. Oceniając tę książkę, warto mieć na uwadze, że scenariusz a produkt finalny to dwie równoległe rzeczywistości. Ze scenariusza zawsze może coś wypaść, a podczas pracy pojawią się niespodziewane kadry, improwizacje i pomysły które zrodził się pod wpływem chwili – ad hoc – w wyniku zaistniałych okoliczności. Lektura ma sens. (Usunięte sceny: https://www.youtube.com/watch?v=b_IRNN_XzPs; https://www.youtube.com/watch?v=TbYK4NKv4K0; https://www.youtube.com/watch?v=dMzJSEJyR9Q [nagrania z planu, widoczny pogrzeb Neila]). ** Co do komentarza do zdjęcia – nie ma pewności. Może została dopisany, ale znając Willamsa, idzie założyć, że po prostu nie trzymał się scenariusza. Książkowy profesor Keating to typ niepokorny, nieco egotyczny i bardziej brawurowy niż kreacja Williamsa; kładzie większy nacisk na rozbudzenie indywidualizmu, można odnieść wrażenie, że nie pojawia się to przy okazji poszczególnych tematów, ale jest celem głównym. Filmowy Keating jest bardziej stonowany, urzeka przede wszystkim ciepłem, głębią intelektualną i poprzez zdolności komiczne Robina Williamsa. *** Może kiedyś ktoś zdecyduje się na kilkuodcinkowy serial, który rozwinie wątki poszczególnych postaci. Opowie szerzej o relacjach w klasie i między różnymi rocznikami. Pokaże, że na angielskim omawia się nie tylko poezję. Istnieje jednak możliwość, że twórcy poszliby na łatwiznę i w duchu dzisiejszych czasów zmienili orientację jednego z chłopaków, np. Todda, który nadaje się do takiej modyfikacji najlepiej z całej paczki, i uczynili z jego rozterek jeden z głównych wątków, kluczowych dla finalnej metamorfozy. Nie byłoby w tym nic złego, ale jest to motyw solidnie wyeksploatowany i ładowany wszędzie na siłę, nieadekwatnie do częstotliwości występowania. Akcja mogłaby zostać przesunięta w przyszłość: ‘59 to upadek reżimu Batisty na Kubie, a wielkie komputery drugiej generacji wykonują obliczenia w największych instytucjach (np. IBM 7090); na początku nowej dekady trafia do sprzedaży pigułka antykoncepcyjna – Ameryka jest u progu rewolucji seksualnej, dwa lata wcześniej Sowieci wysyłają na orbitę pierwszego satelitę (’57). Ostatni rok dekady jest równocześnie początkiem nowego okresu – dla osób których nie ma już pośród nas, było to bardziej czytelne. Na tym tle Welton Academy zdaje się zupełnie nie pasować do nadchodzących czasów. **** Wedle książki, gdzieś pod fikcyjnym Welton, albo na jego obrzeżach – zapewne w granicach administracyjnych. Już w pierwszym zdaniu dowiaduję się, że Welton założono „[…] wśród dalekich wzgórz Vermontu […]” (str. 5),a na końcu rozdziału przeczytamy jeszcze o „[…] nowym domu [dla uczniów], odizolowanym w pięknych, ale surowych lasach Vermontu” (str. 11). Welton Academy jest konsekwentnie tłumaczona przez Pawła Laskowicza jako „Akademia Weltona”, ale nie ma pewności czy nazwa miasta Welton pochodzi od czyjegoś nazwiska. W języku angielskim „Welton” popularnym toponimem, pochodzącym z połączenia staroangielskiego well (źródło, studnia) i tun (osada, zagroda; z tun zrobiło się town – miasteczko); oznacza „miasto przy źródle”. • Gdyby dramat w reżyserii Weira nigdy nie powstał, a książka mimo to trafiła do sprzedaży – jej ocena byłaby zdecydowanie wyższa. Z uwagi na świetnie zrealizowany film, wzbogacony wyjątkową charyzmą Williamsa, książka jest oceniana źle. Film zaoferował więcej, tekst nie wykorzystał w pełni możliwości słowa pisanego. Za przesłanie, przypomnienie o tym, że każdy dzień jest cenny, a życie krótkie (memento mori),i trzeba czerpać z niego pełnymi garściami (carpe diem),w duchu epikureizmu (choć z umiarem),pochwałę przyjaźni, kreatywności i wychodzenia poza schematy (jednak z głową) – 10/10. Z uwagi na walor literacki oryginału i jakość tłumaczenia, ogólną poprawność – 6/10. Posiłkując się metodą dr J. Evansa Pritcharda, wyrysowując sobie wykres*, można dać tej mini-powieści 7/10. Dramat Schulmana pozostaje uniwersalną opowieścią o tym, co w życiu najcenniejsze: aby nie zatracić samego siebie i nie zejść na psy**. ________________________ * Str. 38-39 (rozdział V, wyd. z 2000) lub 21 minuta filmu (https://www.cda.pl/video/20135297b2) – jeśli w waszych podręcznikach do literatury ta strona również została wydarta… ;) ** Większości się nie uda. • SUBIEKTYWNIE O FILMIE Film oglądałem po raz pierwszy w późnych dziewięćdziesiątych lub na początku dwutysięcznych, w wieczornym paśmie filmowym. Byłem wówczas dzieciakiem. Zapadło mi w pamięć kilka scen: wydzieranie strony z podręcznika, palenie fajek w grocie i wizyta dziewczyn, a przede wszystkim pożegnalny hołd; wers Walta Whitmana „O kapitanie, mój kapitanie!” oraz kreacja Robina Williamsa. No i tytuł filmu, z miejsca uruchamiający ciekawość. (Być może tych seansów było więcej, może kiedyś trafiłem na niego w środku emisji?). Dopiero w tym roku, tj. 2026, u progu czterdziestki, obejrzałem go po raz kolejny*. Zakładałem, że znam tę historię, jednak fabuła wyparowała mi z neuronów i dzięki temu przyjemność z oglądania była pełna. Będąc dzieciakiem, nie wychwyciłem, że fabuła rozgrywa się w końcówce lat 50., w okresie o zupełnie innej obyczajowości, na tle której profesor Keating wnosił coś faktycznie ożywczego i atrakcyjnego dla chłopaków przeciążonych nauką, przytłoczonych oczekiwaniami rodziców, wymogami dyscypliny i ogłupiającą religijnością**. Kiedy myślałem o tym filmie i rozważałem ponowny seans, wszelkie detale umożliwiające prawidłową identyfikację czasu akcji, takie jak auta czy nieliczne sprzęty techniczne (gramofon, telefon) lub stroje młodzieży spoza Welton zupełnie znikły z mojej pamięci. Zastanawiałem się, czy to końcówka XIX stulecia, czy lata 20. lub 30. XX (!). Ładne kadry, tradycyjna architektura pośród przyjemnego, znajomego, swojskiego krajobrazu, skąpanego w jesiennych barwach Wschodniego Wybrzeża, wczesne zachody słońca i ośnieżone, skute lodem akweny, pagórki i nagie drzewa***; przekonująca gra młodych aktorów, w miarę czytelna, i dobrze poprowadzona historia, a nade wszystko: piękne przesłanie. Film, który chce się oglądać, kradnący serce, określany klasykiem – w pełni zasłużenie. (Estetyka obrazu, wspólny wysiłek reżysera, scenarzysty, aktorów, osób odpowiedzialnych za casting, montaż i oprawę muzyczną – wszystko to, wyjąwszy pewne skróty fabularne, które uwypukla książka, tworzy dzieło kultowe). Charyzmatyczny, empatyczny Keating, wzbogacony o talent komiczny Williamsa, idący pod prąd, ale tak, by nikogo nie ranić – to niemalże ideał belfra. Pasjonata, który zaraża swoimi fascynacjami, zdobywa uwagę i serca. Pomaga przezwyciężyć słabości i rozwijać talenty, pozostając mentorem również po dzwonku. Całość angażuje emocjonalnie, budzi w człowieku to, co najlepsze. Produkcja idealna dla nastolatków, subtelnie zaszczepiająca zdrowe podejście, a jednocześnie przestroga dla przeżartych przez ambicję rodziców, którzy, skupiając się na celu, tracą z pola widzenia dziecko****. ________________________ * Przez całe dzieciństwo, kiedy nie było innych rozrywek, oglądałem pewne filmy wielokrotnie. Ilekroć leciały w telewizji, zaliczałem seans. Dziś już z rzadka decyduję się na spontaniczny re-watch – szkoda mi na to czasu. Warto zaostrzyć selekcję i nie naśladować ogółu – zamiast oglądać wtórną słabiznę, desperacko skacząc po kanałach, lepiej zobaczyć raz na jakiś czas coś dobrego. Im człowiek starszy, im więcej klasyki odhaczonej, tym głód fabularny mniejszy. Mało co wydaje się realnie wartościowe i potrzebne, a kiedy główną motywacją jest zarobek, powstają gnioty i potworki. W dorosłym życiu, przypadkowe treści, głównie rozwlekłe programy o niczym, seriale niskich lotów i wieczne powtórki nie miały już dla mnie wiele do zaoferowania – odrzuciłem telewizję bez żalu. Początkowo, jeszcze z rzadka oglądając co lepsze filmy w nocnym paśmie, po powrocie z roboty, a potem włączając odbiornik tylko na wiadomości. Po przeprowadzce telewizor trafił do szafy i tam już pozostał. ** Tragedia, Horror, Dekadencja, Perwersja (zamiast Traditon, Honor, Discpline, Exellence [Perfekcja] – czterech sztandarowych zasad akademii). Tej trawestacji w książce zabrakło. Pięknie oddaje humor i dystans, których Welton, przezywana przez chłopców Piekłem (Hellton),nie zdołała stłamsić. *** Samo ukazanie sportów drużynowych, np. wioślarstwa, mundurki i stroje luźniejsze, muzyka poważna i słuchany ukradkiem rock’n’roll, stare mury i staroświeckie wnętrza… wszystko to składa się na obraz minionej epoki, na elitarną placówkę, archaiczną na tle innych – w Stanach i na świecie. **** Męska szkoła z internatem jest na Zachodzie doświadczeniem mniejszości, a rodzicielska presja i surowa obyczajowość lat 50., w tym kary cielesne – należą już do przeszłości. Rozkruszyły je zmiany społeczne lat 60. i 70., a 80. wprowadziły kompletne poluzowanie i plastic-fantastic. Nie oznacza to jednak, że zniknęły zupełnie, np. w Korei Południowej normy edukacyjne Welton mogą wydać się zaskakująco znajome. I nie tylko tam. • UWAGI (tłum. Paweł Laskowicz, wyd. Bertelsmann Media Sp. z o.o. jako Klub Świat Książki i Rebis, Warszawa/Poznań 2000; wydanie z logo ŚK na grzbiecie, na okładce scena spoza filmu – Robin Williams stoi okrakiem na biurkach uczniów): Str. 6 – Doskonałość, jedna z czterech cnót Akademii Welton (w oryginale: Excellence); dobrany termin brzmi nieadekwatnie, co dobrze sygnalizuje definicja przygotowana przez jednego z uczniów: „Doskonałość to rezultat ciężkiej pracy […]” (str. 9) – czyli pożądany rezultat – suma doświadczenia i mądrze realizowanych starań, lepiej pasowałaby tu Perfekcja. Str. 22 – poranna toaleta ma miejsce przed śniadaniem na stołówce? W tak renomowanej szkole średniej, o tak wyśrubowanych normach obyczajowych, siedzi się w przepoconych piżamach? A może je się w pokojach? Str. 75-76 – skąd Knox Overstreet miał telefon do dziewczyny syna państwa Danburrych? Jest to dziura fabularna – można ją wyjaśnić pomocą siostry Cheta, Giny, która ma dużo do powiedzenia na temat brata. W filmie wątek urywa się zaraz po powitaniu przez głowę domu. Str. 6 – nie zapalone (niezapalone); str. 7 – nie zmącona (niezmącona); str. 10/111/151 – campusu (kampusu); str. 41 – Nie kończących (Niekończących); str. 41 – nie opętane (nieopętane); str. 48 – brak trzeciego znaku w wielokropku; str. 68 – nie dokończone (niedokończone); str. 71 – nie wtajemniczonym (niewtajemniczonym); str. 85 – nie zmieszana (niezmieszana); str. 87 – nie zauważony (niezauważony); str. 93/94 – rozdział X rozpoczyna się kontynuacją IX, nie ma żadnego uzasadnienia dla podziału sceny z wstawionym Knoxem, to nie cliffhanger; str. 94 – „cz uję” (błąd zecerski); str. 100 – nie przespanej (nieprzespanej); str. 106 – nie przeczytanych (nieprzeczytanych); str. 106/107 – nie kończących (niekończących); str. 107 – nie przeczytane (nieprzeczytane); str. 116 – nie dokończoną (niedokończoną); str. 121 – nie odśnieżoną (nieodśnieżoną). „Pittsiu” w oryginale zapewne Pittie/Pitty, i można było tak to śmiało zostawić; Stowarzyszenie Umarłych Poetów jest zapisywane tak, że tylko pierwszy człon rozpoczyna się dużą literą (!).

Opowieść o dziewczynie, która w bardzo młodym wieku zostaje matką i musi zmierzyć się z trudną rzeczywistością dorosłości. Historia skupia się na jej wewnętrznych przeżyciach, lękach i odpowiedzialności, która spada na nią nagle i bez przygotowania. Książka pokazuje, jak zmienia się życie bohaterki po narodzinach dziecka oraz jak trudno odnaleźć się w nowej roli, gdy brakuje wsparcia i stabilizacji. Autorka w prosty, ale emocjonalny sposób opisuje dojrzewanie, samotność i konsekwencje podejmowanych decyzji.

Książka ma zaledwie 200 stron, ale ciężko jest przez nią przebrnąć. Opisuje historię miłosną pary, która przeżyła razem dzieciństwo, a następnie mają kilkuletnią rozłąkę. Jako dorośli ludzie mają możliwość spotkania i wspólnej podróży. I gdyby to była jedynie historia miłosna z różnymi przygodami w tle to mogłabym pokusić się o lepszą ocenę. Jednak na każdej stronie tej książki jest nawiązanie do wiary, Boga, są przytaczane cytaty z Biblii. Przez to niestety ciężko sie czyta tą książkę. Przez to również bohaterka książki staje się infantylna, bo zmienia zdanie co kilka kroków. Ogólnie książka ma potencjał, ale bez tej religijnej otoczki.

Ta książka to bardzo ciekawa pozycja, która pokazuje bardzo dokładnie czym jest uzależnienie. Przechodzimy razem z autorką przez 15 lat jej życia i możemy dokładnie zobaczyć jak bardzo zmieniła się ona i styl jej pisma, zachowania, myśli przez te lata. Brakowało mi bardzo wytłumaczenia dlaczego autorka zaczeła brać narkotyki. Wspomina o tym, że to przez brak miłości ale nie wiemy nic poza tym. Ciężko było mi przebrnąć przez końcówkę książki, bo mam wrażenie że ciągle czytałam to samo. Pojawiły się tam też poetyczne zwroty, co mi osobiście przeszkadzało ale potrafię zrozumieć, że właśnie przez to możemy zobaczyć jak zmieniła się bohaterka.

Polecono mi, że książka magiczna i dobrze się czyta. To prawda. Jednak się nie zachwyciłam, i nie chodzi mi o pisarstwo, tylko o treść. Jestem miłośniczką historii, które naprawdę się zdarzyły, reportaży, biografii, powieści opartych na faktach. A "Czekolada" momentami jest taka baśniowa.

Nie oglądam filmu – o fabule nie wiedziałam prawie nic tak naprawdę znałam gatunek i tyle. Książka z początku lat dwutysięcznych, końca dwudziestego wieku i to czuć dosyć mocno. Przedstawienie pracy w świecie mody a dokładniej związanych z nią mediów w krzywym zwierciadle. Historia nie jest wybitnie ciekawa choć bywa zabawna, ale dzięki całkiem inteligentnej głównej bohaterce czyta się to całkiem fajnie.

Historia o rodzinie, która musi zmierzyć się z narodzinami dziecka z zespołem Downa. Historia skupia się na emocjach rodziców, ich rozczarowaniu, lęku, ale też stopniowym dojrzewaniu do akceptacji i miłości. Książka pokazuje, jak zmienia się spojrzenie na dziecko i życie rodzinne, gdy pojawia się niepełnosprawność. Autorka w symboliczny i refleksyjny sposób porusza temat odrzucenia, inności oraz tego, co naprawdę oznacza bycie rodzicem. Powieść jest głęboko emocjonalną i skłaniającą do refleksji historią o miłości, akceptacji i dojrzewaniu do zrozumienia drugiego człowieka.

"Widzimy wszystko jakby w zwierciadle, niejasno. Czasami możemy zajrzeć przez lustro i zobaczyć odrobinę tego, co jest po drugiej stronie. Gdybyśmy całkiem wyczyścili zwierciadło, zobaczylibyśmy o wiele więcej. Ale wtedy nie moglibyśmy już widzieć siebie...” – to chyba jeden z najbardziej znanych, a zarazem najbardziej skłaniających do myślenia cytatów tej książki. To opowieść o chorej dziewczynce i aniele, który ją odwiedza. Ich rozmowy dotyczą tematów, o których nikt z jej bliskich nie potrafi lub nie odważa się z nią rozmawiać – życia, przemijania, sensu istnienia. Akcja rozgrywa się na granicy jawy i snu, w świecie, gdzie trudno rozdzielić, co wydarza się naprawdę, a co pozostaje jedynie metaforą. Anioł pełni rolę przewodnika. Tłumaczy dziewczynce rzeczywistość, daje jej spokój ducha, odpowiada na pytania, które od dawna w niej dojrzewały, a przede wszystkim pomaga przygotować się do odejścia. To subtelna, niezwykle delikatna opowieść o życiu i jego kruchości – smutna, ale jednocześnie piękna w swoim zakończeniu. Przejście „na drugą stronę” zostało tutaj przedstawione z ogromną czułością. Nie jako dramatyczne wydarzenie, lecz raczej jak zaśnięcie w samochodzie i przeniesienie na rękach rodzica do domu – spokojne, bezpieczne i pełne miłości. To książka, która zostawia czytelnika z refleksją, ale też z poczuciem niezwykłego ukojenia.

Powieść „Nostalgia anioła” zaczyna się bardzo tragicznym zdarzeniem – zabójstwo czternastoletniej Susie nie jest ani przypadkowe ani delikatne. Tym większe robi wrażenie, że dowiadujemy się o jego szczegółach z ust samej dziewczynki. Narratorka po śmierci trafia do nieba i stamtąd może obserwować jak jej zabójca zaciera ślady zbrodni, żeby zmylić policyjne śledztwo. Widzi też jak jej zaginięcie wpływa na najbliższą rodzinę i przyjaciół. Susie już nigdy nie dorośnie, pozostanie tam - w zaświatach - jako czternastoletnia dziewczynka, której życiowe marzenia nigdy się nie zrealizują. I taka będzie jej opowieść. Językiem nastolatki i z wrażliwością nastolatki będzie snuła osobistą relację o tym, co zapamiętała z własnego krótkiego życia i o tym, co po jej śmierci dzieje się wśród najbliższych, których musiała opuścić. Jednak w powieści Alice Sebold to nie Susie i niebo - w którym dziewczynka się znalazła - są w centrum uwagi czytelników. Najważniejsze stają się przeżycia osób, które muszą poradzić sobie z bólem i traumą, które czekają na ujęcie sprawcy i odnalezienie ciała córki oraz siostry. W rodzinie pojawia się "Syndrom Chodzącej Śmierci". "Polega on na tym, że ludzie widzą zmarłą osobę i nikogo więcej." (s.61) Autorka w bardzo przejmujący sposób ukazuje, jak śmierć dziewczynki wpływa na życie całej jej rodziny i zmienia je nieodwracalnie. „Nostalgia anioła” to historia o bólu, cierpieniu, stracie i próbie ratowania oraz odbudowania rodzinnego życia będącego w kompletnej rozsypce. To opowieść o smutku i żałobie, z którymi trzeba nauczyć się żyć. Ale to również pełna ciepła historia o nadziei przezwyciężającej rozpacz. Ta powieść, nie tylko smuci i wzrusza, ale też momentami bawi, a przede wszystkim zmusza do refleksji. Chociaż głównym wątkiem książki jest śmierć Susie, to utwór jest pochwałą życia. Motyw obserwowania doczesnego życia z zaświatów i uczynienie narratorką nastoletnią dziewczynkę był niewątpliwie interesującym zabiegiem fabularnym. Historia barbarzyńskiej przemocy, której doznała Susan jest wstrząsająca i odwołuje się do dramatycznych zdarzeń z życia samej pisarki. Świadomość tego nie może jednak przesłonić faktu, że niektóre pomysły fabularne (szczególnie zakończenie wątku zabójcy) zastosowane przez Alice Sebold są - delikatnie mówiąc - zaskakująco naiwne. Na podstawie powieści w 2009 roku powstał film w reżyserii słynnego Petera Jacksona, do którego Brian Eno stworzył rewelacyjną ścieżkę dźwiękową. Po premierze obraz zdobył nominacje do Oscara oraz Złotych Globów (obie za rolę drugoplanową). Moim zdaniem reżyser zbyt mocno wyeksponował w ekranizacji wątki baśniowe i w efekcie stworzył dosyć naiwną i melodramatczną opowiastkę w stylu kina familijnego. 🪻Przeczytane w ramach wyzwania marcowego 2026: książka, która została sfilmowana (8).

Cóż nie spodziewałam się chyba takiej fabuły jaką zastałam. Choć, na okładce pisze, że jest to bajka dla dorosłych, miałam nadzieję, że jednak pozwoli ona uciec trochę realiom rzeczywistości. Jednak książka jest bardzo oryginalna, a mechanizm jaki Jack nosi w (na) swoim sercu jest również swego rodzaju katalizatorem, przed złem tego świata. Niestety każdy musi kiedyś dorosnąć.

"Dziewczyna z pomarańczami" to niesamowita książka z ważnym przesłaniem. Historia na pozór łatwa i "zwyczajna" okazała się niezwykle złożona i piękna. Wszystko tu miało swoje znaczenie. Można powiedzieć, że nic nie działo się bez przyczyny. Po przeczytaniu nasunęło mi się pewne porównanie do tej książki - początek to taka ledwo kiełkująca roślinka, która z biegiem stron przeistacza się w piękne drzewko pomarańczowe pełne soczystych owoców, które pozostawiają po sobie słodkogorzki posmak przemyśleń. Okładka idealnie pasuje do treści. Jest piękna w swojej prostocie i po prostu przykuwa wzrok i nie pozwala o niej zapomnieć. "Ale marzenie o czymś nieprawdopodobnym ma swoją własną nazwę. Nazywamy je nadzieją." GORĄCO POLECAM. Szkoda tylko, że taka króciutka.

Moim zadaniem ta historia byłaby lepsza, gdyby opowiadała o naprawieniu tego wszystkiego bez jednoczesnego ranienia innej postaci. Rozumiem Grace, Pielgrzyma i Roberta. Ich zachowania, reakcje i obawy. Niezwykle podobało mi sie prowadzenie ich odnowy w sposób spokojny i łagodny. Żałuję, że ich historia nie była jedynym wątkiem tej książki. Jednak nie potrafię zrozumieć matki, Annie jest dla mnie niewdzięczna, niezrozumiana (w głównej mierze przez siebie). Rozumiem jej ból po stratach, ale nigdy nie będę w stanie zrozumieć jej "sposobu" na uzdrowienie siebie. Mogła być silną i jednocześnie zranioną postacią. Jednak ten paskudny romans, ktory niby ją uratował, próba powrotu do człowieka, który robił dla niej tyle i próba "połączenia" rodziny na nowo po tym jak zaszła z innym typem.. nie, po prostu nie. Oglądałam film wielokrotnie jak byłam młodsza i wtedy tego tak nie odczuwałam, teraz niestety nie jestem w stanie przejść obojętnie obok tego całego "romansu". Czuję odrazę do tej kobiety. Tom z kolei jest postacią, z którą również mam problem. Stoik, który ma rękę do zranionych dusz.. i gdyby to skończyło się tutaj - byłoby idealne. Jednak musieli dołożyć bezsensowną relację i nadmierną reakcje. Ta książka mogła być tak dobra i rozumiem, że dla wielu właśnie taka jest. Dla mnie niestety nie, są momenty, które uwielbiam, ale są również te, których nie potrafię zrozumieć.

Niesamowicie mnie poruszyła, wbrew pozorom jest to książka, która potrafi rozpalić w nas płomyk nadziei i chęci do życia. Rozprawia o strachu przed odmiennością. O tym, jak w codziennym życiu jesteśmy ograniczeni przez własne niewidzialne mury - strach oraz wstyd. Skłania do refleksji nad kruchością naszego życia i nad tym jak nieuchronna jest śmierć, co sprawia, że każdy nasz dzień powinniśmy witać z radością i wdzięcznością. Przypomina nam, że warto jest marzyć i dążyć do spełnienia wszystkich swoich pragnień. Bardzo cenna, napewno zapadnie mi długo w pamięci.

Książka dostarczyła mi wspanialej rozrywki, ale też wzruszenia. Z czego tego drugiego w ogóle się nie spodziewałam, dlatego podnoszę ocenę o jedną gwiazdkę. Do tego humorystyczny styl autora potrafił długo przytrzymać mnie przy lekturze. Widać, że autor jest felietonistą. Nie jest to może literatura jakiś wysokich lotów, ale jest lekka i przyjemna w odbiorze, doskonale zabawia czytelnika, poprawia humor, być może dla niektórych nawet jest pouczająca, a niewątpliwie dla wszystkich ciepła i pozytywna - pozycja w sam raz na przerwę między ambitniejszymi książkami.