Mordercy są wśród nas

Dla mnie mistrzostwo. To wydanie to świetny wybór jego opowiadań zresztą. "Umarli są wśród nas" to perła gatunku i perła samego Hłaski. W nosie mam jakie miał poglądy i polityczne stanowisko w tamtym czasie, skoro tak pisał, opowiadał historie. A może po prostu obserwował ówczesną rzeczywistość, pisał o tamtej Polsce jaka była, o jednych i o drugich. Wszyscy mogli być zaślepieni i niedoinformowani.

Dla mnie mistrzostwo. To wydanie to świetny wybór jego opowiadań zresztą. "Umarli są wśród nas" to perła gatunku i perła samego Hłaski. W nosie mam jakie miał poglądy i polityczne stanowisko w tamtym czasie, skoro tak pisał, opowiadał historie. A może po prostu obserwował ówczesną rzeczywistość, pisał o tamtej Polsce jaka była, o jednych i o drugich. Wszyscy mogli być...

Wyróżniłbym ten zbiór ze względu na cudowne opowiadanie "Trudna wiosna". Hłasko zawarł w nim całą istotę swojej twórczości. Piękna gloryfikacja miłości komunisty do panny z dobrego domu. Wykracza tutaj poza ogólnie przyjęty schemat, pokazując, że najważniejsze to to, co jest w człowieku, w jego sercu, a nie to, do jakiej frakcji należy. Proszę, przeczytajcie to kiedyś, najmocniej polecam.

Wyróżniłbym ten zbiór ze względu na cudowne opowiadanie "Trudna wiosna". Hłasko zawarł w nim całą istotę swojej twórczości. Piękna gloryfikacja miłości komunisty do panny z dobrego domu. Wykracza tutaj poza ogólnie przyjęty schemat, pokazując, że najważniejsze to to, co jest w człowieku, w jego sercu, a nie to, do jakiej frakcji należy. Proszę, przeczytajcie to kiedyś,...

Jednak wolę całe powieści, takie kawałki książek to nie dla mnie

Jednak wolę całe powieści, takie kawałki książek to nie dla mnie

Ciekawa pozycja, szczególnie dla fanów Hłaski.

Ciekawa pozycja, szczególnie dla fanów Hłaski.

"Mordercy są wśród nas" to zbiór bardzo nierówny; zaczyna się od co lepszych fragmentów "Wilka", które zostały odpowiednio przeredagowane, poprawione stylistycznie i tak podane tworzą naprawdę niezłe, samodzielne opowiadania, przekonująco oddające przedwojenne, podłe realia najbiedniejszych warstw miejskiego proletariatu. W przeciwieństwie do książki, odbywa się to bez nadmiernego agitowania w stronę jedynie słusznej ideologii. Dalej mamy najmocniejszy punkt zbioru: dłuższy utwór "Umarli są wśród nas" również umiejscowiony (przede wszystkim) w realiach przedwojennych i wypełniony po brzegi świetnie podaną tematyką egzystencjalną, która wraz z pięknem opisów, ogólną melancholią i celnością spostrzeżeń, stanowi jedno z lepszych dzieł popełnionych przez Hłaskę w ogóle. Odnajdujemy tu typowy dla niego kontrast: rzeczywistość odrażającą i pozbawioną złudzeń, a jednocześnie przepełnioną wolą życia i odnalezienia w tych różnorakich zgliszczach i wszechpanującej beznadziei, piękna i czegoś lepszego.
Dopiero pod koniec opowiadanie się psuje, skręcając w kierunku jedynie słusznego komunizmu i budowania lepszego świata, co w przypadku głównego bohatera - osoby przegranej, zrezygnowanej i cynicznej, jest czymś mało zrozumiałym i nieprzekonującym. Dwa kolejne opowiadania gloryfikują wspaniałą rzeczywistość socrealistyczną. Z dzisiejszego punktu widzenia są niestrawne, przepełnione kiczem i odczuwalnie gorzej napisane, chociaż i tutaj zdarzają się przejaśnienia w postaci pomniejszych życiowych spostrzeżeń, które czasem wybijają się spod propagandowego bełkotu. Pewien kontrast stanowią kolejne opowiadania, które nie są już bezmyślnym hołubieniem nowego ładu - na pierwszym bądź drugim planie pojawiają się ofiary komunizmu, stanowiące bardzo wyraźny kontrast do obowiązującej linii programowej (chociaż nie są to jeszcze utwory jednoznacznie krytyczne i pełne zarzutów). Na uwieńczenie książki mamy jeszcze kilka felietonów, które są chyba najmniej ciekawe - w tym tytułowy, o dwóch małoletnich mordercach. Nie czyta się tego źle, ale Hłasko - oddany socrealista, jawi mi się jako postać nieautentyczna w swej naiwności i zwyczajnie groteskowa. Niemniej warto poznać go również od tej strony. Całościowo 6 gwiazdek, "Umarli są wśród nas" - 8.

"Mordercy są wśród nas" to zbiór bardzo nierówny; zaczyna się od co lepszych fragmentów "Wilka", które zostały odpowiednio przeredagowane, poprawione stylistycznie i tak podane tworzą naprawdę niezłe, samodzielne opowiadania, przekonująco oddające przedwojenne, podłe realia najbiedniejszych warstw miejskiego proletariatu. W przeciwieństwie do książki, odbywa się to bez...

"Trudna Wiosna"

"Trudna Wiosna"

Zbiór ten stanowi mieszankę najwcześniejszych opowiadań Hłaski, drukowanych w połowie lat 50. oraz tych, które wydano już po jego śmierci, dopiero w latach 80. I tym, co bardzo mocno daje się odczuć podczas lektury, jest jeszcze silne zakorzenienie w socrealizmie, z gloryfikacją komunizmu jako walki o lepszy byt itd.

Pierwsza część opowiadań poukładana jest w pewien linearny ciąg, a spina je postać Rysia Lewandowskiego - jak to bywa u Hłaski - swoistego alter ego autora. Poznajemy go począwszy od jego dzieciństwa, od najwcześniejszych wspomnień, które pamięta. Potem możemy oglądać, jak wchłania go szemrany świat warszawskich zaułków i ciemnych uliczek, jak wyrasta on na jednego z "chłopców z ferajny", dla którego podstawowym życiowym mottem jest to, by "bić frajera". Opowiadania te pokazuję dość brutalnie, bez zbędnych ozdobników, świat biedoty, pijaczków, świat drobnych rzezimieszków oraz wszelkiej maści bandytów. Świat, w którym głód i bieda jest chlebem powszednim, w którym jedynym celem jest przetrwanie i trwanie. Świat, który składa się z "durniów i łajdaków, a pomiędzy nimi panuje skrajna i bezinteresowna nieżyczliwość" (P. Kuncewicz, "Agonia i nadzieja. Proza polska od 1956").

Druga część opowiadań to teksty już dojrzalsze (choć to słowo aż boli w odniesieniu do pisarza, który przeżył zaledwie trzydzieści kilka lat). Tu na główny plan wysuwają się zagadnienia bardziej metafizyczne: miłość i zdrada, rozdźwięk między marzeniami a rzeczywistością, poszukiwanie sensu życia, zagubienie i wyobcowanie. Tu jest nawet więcej goryczy, więcej melancholii. Bo miłość, która początkowo upaja, w końcu rozpływa się na fali rozczarowania, zobojętnienia, obcości. Walka o duchowe ideały - najpierw żarliwa, potem staje się gorzką i nieważną, staje się codzienną pracą organiczną, nudną i nie przynoszącą satysfakcji. Szukanie celu, szczęścia - już tylko po to, by skonstatować, że "szczęście (...) to taki sam ból jak i wszystko inne na świecie. To ból największy; dlatego nikt go nigdy nie osiągnął i nie osiągnie" ("Wilk", s. 18)...

Zbiór uzupełnia kilka krótkich felietonów krytycznych, które raczej nie bardzo pasują do całej reszty, rozbijają jej kompozycję. Zupełnie jakby wydawca chciał za wszelką cenę upchnąć jeszcze kilkanaście stron tekstu w tym tomie. Trochę, moim, zdaniem, niepotrzebnie.

Ogółem: te opowiadania to dość przygnębiające utwory, choć gdzieś na dnie skrywające promyk ciepła i duży pokład nostalgii - jakby spod zdań o brutalnym świecie przebijał obraz małego chłopca - skłóconego ze światem, który go skrzywdził... Nie przepadam osobiście za twórczością Hłaski, choć jest to z pewnością pewien fenomen w naszej literaturze i kulturze, którego wizję świata warto poznać. Szczególnie, że jego utwory wpisują się w ten ciekawy nurt pokolenia, które przeżyło wojnę jako dziecko, a potem młodość ukształtowały mu realia powojennych lat stalinizmu, propagandy komunistycznej, w którą ci ludzie chcieli wierzyć - nie mając już nic innego. To nurt pokolenia, które chciało wyzwolić się z wojennej traumy, odbudować kraj i świat wokół siebie. Pokolenia, które na nowo podjęło życie na cmentarzu i pogorzelisku, jakim była wówczas Polska...

Zbiór ten stanowi mieszankę najwcześniejszych opowiadań Hłaski, drukowanych w połowie lat 50. oraz tych, które wydano już po jego śmierci, dopiero w latach 80. I tym, co bardzo mocno daje się odczuć podczas lektury, jest jeszcze silne zakorzenienie w socrealizmie, z gloryfikacją komunizmu jako walki o lepszy byt itd.

Pierwsza część opowiadań poukładana jest w pewien...

Moja druga, po 'Pięknych, dwudziestoletnich' książka Hłaski. To, co jeszcze raz mnie przeraża to to, jak ogromny wpływ na każde z tych opowiadań, czy felietonów miał komunizm. Autor krytykuje ten ustrój w sposób tak bezpośredni, oczywisty i gwałtowny, że ten zbiór utworów przede wszystkim daje nam do myślenia, jak okropne były te czasy, jak wielu ludzi skrzywdziły. Amatorom prozy PRL-u bardzo polecam.

Moja druga, po 'Pięknych, dwudziestoletnich' książka Hłaski. To, co jeszcze raz mnie przeraża to to, jak ogromny wpływ na każde z tych opowiadań, czy felietonów miał komunizm. Autor krytykuje ten ustrój w sposób tak bezpośredni, oczywisty i gwałtowny, że ten zbiór utworów przede wszystkim daje nam do myślenia, jak okropne były te czasy, jak wielu ludzi skrzywdziły. Amatorom...