Eino Leino

Gdybym miał się doszukiwać początków tej poezji, to musiałbym się cofnąć do źródeł czasu, do chwili kiedy rozbłysł pierwszy płomień a iskra mocy poruszyła maszynerię wszechświata. Ten pomysł przyszedł mi do głowy, kiedy czytając o cyklicznym przybywaniu Słońca i o jego rozstawaniu z Ziemią, zwróciłem uwagę na ogromną wagę przemijania w wierszach Eino Leino. Zapewne to nie przypadek, kiedy poeta kraju Północy w tak dużym stopniu nawiązuje do praw przyrody i wynikającego z nich surowego życia. Dlatego też panuje tu zawsze niezwykły głód, pragnienie odkrywania skarbów południa i jedyny w swoim rodzaju moment pożegnania Słońca. To migotliwy ognik lepszego życia, chybotliwy i zdany na łaskę karelskiej zimy. Dlatego nie dziwię się, że mamił nie tylko oczy wędrowców ale też marzących o zmianach poetów. Rytm nadaje tu przedziwny zew, pożegnalne wołanie jezior i lasów z jednoczesnym umiłowaniem bezkresu. A jednak wydawać by się mogło, że nic się tutaj nie kończy, że to tylko nasz ustawiony na odmierzanie doczesności wewnętrzny zegar, tyka niemiłosiernie długo. Bo rzeczywiście w kantyczkach porywy nieskończoności są jak potężne prawa czasu ale przekazane za pomocą subtelnych znaków. Wystarczy za daleko zawędrować wrzosowiskami lub za długo cieszyć się rudziejącym babim latem. W pogoni za wieczornym letnim wiatrem bardzo łatwo jest zatracić poczucie czasu i wpaść w zdradliwe wykroty, gdzie toń bezdenna pochłania bohaterów poezji Eino Leino. To czas odkrywania istnienia nagle utraconego piękna i przypomnienia sobie o prześladowanej niewinności. Twórczość fińskiego poety to baśń o bohaterach, którzy mieczem ognistym walczą z nieczystymi mocami. Czai się tu często jakiś bies lub licho na pustkowiu. Jest też wiele pokory wobec śmierci i wiary w siłę człowieka, który korzystając z hojności przyrody zdaje sobie sprawę ze związanego z nią szczęścia i nieszczęścia. Wiele tchnących karelskimi motywami kantyczek ma wyraziste i skrajne wątki. Stanowi to o poczuciu wewnętrznego teatru wyobraźni Eino Leino, często brzmi jak skarga albo zawziętość przemieszana z wytrwałością. W ten sposób następuje autoafirmacja narodowego charakteru Finów, wyrażona uporem, prosta i zwięzła, lubująca się właśnie w takiej poezji. Żywy zawsze się będzie troszczyć o jutro. Dlatego nawet jeżeli głos tej poezji dobiega z czeluści pod skałą, to płacz nad ludzką niedolą nie musi trwać wiecznie. Mróz w sercach zelżeje, gwiazdy i księżyc będą tego świadkami. Nic, co przepadło w leśnych gęstwinach, nie zagubi się na zawsze. Z poezji Eino Leino emanuje jakieś ciepło i jest go wystarczająco wiele, aby ogrzać karelskie i lapońskie ostępy. W końcu przecież ulatuje jedynie nietrwałe, bo to co prawdziwe, pozostanie w pamięci ludów Północy. O takiej właśnie legendzie wspomina fiński poeta, dla pamięci harmonii dnia z nocą i poszukiwanego kwiatu moczarów. A nad wszystkim czuwa duch wolności, którego można odnaleźć w szumie odwiecznej puszczy.