Maryla Galewicz

Jeśli chaos może ziewać, to czy poezja potrafi przeciągnąć się leniwie o poranku, patrząc z półprzymkniętymi oczami przez okno? Po przeczytaniu wierszy Maryli Galewicz stwierdzam z ulgą – tak. Ta poezja ma w sobie coś ze znajomej przyjaciółki, która dzwoni po północy, by powiedzieć ci coś ważnego, ale zapomina, co to było, więc opowiada o wszystkich innych sprawach. Czytając te wiersze, miałam wrażenie, jakbym weszła do ogrodu pełnego osobliwych roślin: rosną tu poziomki, w których zakochuje się Balbina, i wisiadła ciągnące w dół Andrzeja. Utwory Galewicz są trochę jak dziecięce wyliczanki (za - ko - cha - ła),trochę jak filozoficzne aforyzmy, a trochę jak myśli, które dopadają nas o czwartej nad ranem, gdy zbyt jasno zdajemy sobie sprawę z własnej kruchości („Krystyna kruszeje”). Autorka, niczym dociekliwa obserwatorka, przypatruje się drobiazgom – migdałowcom, mrówkom, szparagom – by odkryć w nich cały wszechświat emocji i znaczeń. Ale nie spodziewajcie się klarownych odpowiedzi. O nie, ten chaos nie daje się łatwo poskromić. Jest jak kot, który zasiada nam na kolanach – ciepły i przyjazny, ale zawsze gotowy, by nagle odejść, zostawiając nas z niepewnością („Wacław poszukuje go nadal bezskutecznie, bezwiednie…”). Każdy utwór jest niczym miniaturowa etiuda o ludzkim doświadczeniu, kondycji, lękach i marzeniach. Bohaterowie tych wierszy nie aspirują do heroizmu; ich triumfem jest codzienność, ich porażką – przemijanie niezauważonych chwil piękna („jak można przeoczyć piękno, jak można” – rozmyśla Marcel). Wiersze Galewicz to literackie cukierki – smakują dziwnie, raz słodko, raz gorzko, innym razem zupełnie zaskakująco. Autorka puszcza oko do czytelniczki („po co żyć? (...) ot, co.”),czasem szeptem, czasem głośno, aż trudno się nie uśmiechnąć. Ta poezja przypomina nam o wartości spojrzenia – uważnego, nieśpiesznego i odważnie bezproduktywnego („niech żyje bezczynność”). Polecam więc czytać powoli, jakbyśmy w deszczowy dzień siadły na ławce obok Poli, nasiąkając cichym zachwytem nad tym, co nieważne, a jednak znaczące. Bo Galewicz z łatwością przypomina, że czasem największe odkrycia kryją się właśnie tam, gdzie najmniej się ich spodziewamy.