Aktualności
3
Patronaty tygodnia
Wykwintna proza o Patricku Melrose i jego relacji z despotycznym ojcem, historia psychopatycznego Ogrodnika i jego kolekcji motyli oraz...
Najnowsze artykuły
-
Artykuły
Wiosenne porządki w księgarni Matras. Setki hitów już od 5 złotych!
1 -
Artykuły
Jak dobrze znasz Katarzynę Bondę? Alfabet pisarki.
7 -
Artykuły
Milion euro dla pisarki i burza w branży. Nagroda „Aena de Narrativa“ rozpala emocje
14 -
Artykuły
„Kawa z Mistrzem Zbrodni” – wygraj spotkanie z Wojciechem Chmielarzem z okazji Światowego Dnia Książki
32
Popularne wyszukiwania
Dzielnym będzie przebaczone
Patronat
Patronat
464 str.
7 godz. 44 min.
- Kategoria:
- literatura obyczajowa, romans
- Format:
- papier
- Tytuł oryginału:
- Everyone Brave Is Forgiven
- Data wydania:
- 2017-06-14
- Data 1. wyd. pol.:
- 2017-06-14
- Liczba stron:
- 464
- Czas czytania
- 7 godz. 44 min.
- Język:
- polski
- ISBN:
- 9788380316287
- Tłumacz:
- Bohdan Maliborski
Znakomita lektura, luźno nawiązująca do opowieści wojennych dziadków autora, na nowo opisuje brutalne realia wojny, przenikliwie ukazując ich dewastujący wpływ na ludzką psychikę.
“Daily Mail”
Wybucha II wojna światowa. Mary North odkłada ukończenie edukacji na później, przyjeżdża do siedziby War Office i zgłasza się na ochotnika, by służyć ojczyźnie. Bystra i odważna Mary jest przekonana, że będzie świetnym szpiegiem. Gdy, ku swojemu zaskoczeniu, zostaje nauczycielką, decyduje się walczyć z uprzedzeniami, by chronić dzieci, o których istnieniu społeczeństwo chętnie by zapomniało.
Tom Shaw postanawia odpuścić sobie wojnę - póki jego współlokator, Alistair, nieoczekiwanie nie zgłosi się do wojska i nie stanie się jasne, że konflikt zbrojny jest nieunikniony.
Kiedy Mary poznaje Alistaira, tematem równie ważnym, co wojna, staje się miłość, która wystawi ich na ciężką próbę. Mary, Tom i Alistair poznają smak przemocy, namiętności, przyjaźni i zdrady.
Ta zabawna, a jednocześnie przejmująca książka łączy słabo znane epizody historii z opowieścią o wielkiej miłości i przekonuje, że największy wpływ mają na nas osobiste cierpienia, codzienne potyczki i tryumfy.
___
Epicki romans z historycznymi wydarzeniami w tle, opisany z taką swadą, jakby zdarzył się tydzień temu
Alice O’Keefe, „Book of the Month”, „The Bookseller”
Wstrząsająca i wzruszająca powieść umiejętnie łącząca gorący romans z mrocznymi i brutalnymi realiami wojny. W tej narracji wojna to zjawisko złożone, wywołujące podziały i nieodparcie realne
"The List”
Porywający język, angielski humor i wrażliwość… Cleave szkicuje wyrazisty portret tych, którzy walczyli i tych, którzy pozostali w kraju
"People” (Book of the Week)
Zręcznie skonstruowana i frapująca… nostalgiczna i gorzko-słodka.
„Library Journal”
Z pewnością będzie to kolejna ukochana książka o II wojnie światowej
Erin Kodicek, Amazon (A Best Book of May 2016)
Zdecydowanie najciekawsza z jego dotychczasowych powieści
"Esquire”, ranking 10 najlepszych powieści 2016 roku
Dzielnym będzie przebaczone trafiło na wysokie miejsca list bestsellerów „New York Timesa” oraz „Evening Standard”, a prawa do publikacji powieści sprzedano do kilkunastu krajów.
„Guardian”, „Washington Post” i „New York Times” uznały ją za jeden z najbardziej wyczekiwanych tytułów 2016 roku.
Poprzednia powieść Chrisa Cleave’a Między nami (Świat Książki, 2012) odniosła ogromny sukces zarówno w Wielkiej Brytanii jak i na całym świecie, zajmując pierwsze miejsce na liście bestsellerów „New York Timesa”.
Chris mieszka w Londynie z żoną i trójką dzieci.
“Daily Mail”
Wybucha II wojna światowa. Mary North odkłada ukończenie edukacji na później, przyjeżdża do siedziby War Office i zgłasza się na ochotnika, by służyć ojczyźnie. Bystra i odważna Mary jest przekonana, że będzie świetnym szpiegiem. Gdy, ku swojemu zaskoczeniu, zostaje nauczycielką, decyduje się walczyć z uprzedzeniami, by chronić dzieci, o których istnieniu społeczeństwo chętnie by zapomniało.
Tom Shaw postanawia odpuścić sobie wojnę - póki jego współlokator, Alistair, nieoczekiwanie nie zgłosi się do wojska i nie stanie się jasne, że konflikt zbrojny jest nieunikniony.
Kiedy Mary poznaje Alistaira, tematem równie ważnym, co wojna, staje się miłość, która wystawi ich na ciężką próbę. Mary, Tom i Alistair poznają smak przemocy, namiętności, przyjaźni i zdrady.
Ta zabawna, a jednocześnie przejmująca książka łączy słabo znane epizody historii z opowieścią o wielkiej miłości i przekonuje, że największy wpływ mają na nas osobiste cierpienia, codzienne potyczki i tryumfy.
___
Epicki romans z historycznymi wydarzeniami w tle, opisany z taką swadą, jakby zdarzył się tydzień temu
Alice O’Keefe, „Book of the Month”, „The Bookseller”
Wstrząsająca i wzruszająca powieść umiejętnie łącząca gorący romans z mrocznymi i brutalnymi realiami wojny. W tej narracji wojna to zjawisko złożone, wywołujące podziały i nieodparcie realne
"The List”
Porywający język, angielski humor i wrażliwość… Cleave szkicuje wyrazisty portret tych, którzy walczyli i tych, którzy pozostali w kraju
"People” (Book of the Week)
Zręcznie skonstruowana i frapująca… nostalgiczna i gorzko-słodka.
„Library Journal”
Z pewnością będzie to kolejna ukochana książka o II wojnie światowej
Erin Kodicek, Amazon (A Best Book of May 2016)
Zdecydowanie najciekawsza z jego dotychczasowych powieści
"Esquire”, ranking 10 najlepszych powieści 2016 roku
Dzielnym będzie przebaczone trafiło na wysokie miejsca list bestsellerów „New York Timesa” oraz „Evening Standard”, a prawa do publikacji powieści sprzedano do kilkunastu krajów.
„Guardian”, „Washington Post” i „New York Times” uznały ją za jeden z najbardziej wyczekiwanych tytułów 2016 roku.
Poprzednia powieść Chrisa Cleave’a Między nami (Świat Książki, 2012) odniosła ogromny sukces zarówno w Wielkiej Brytanii jak i na całym świecie, zajmując pierwsze miejsce na liście bestsellerów „New York Timesa”.
Chris mieszka w Londynie z żoną i trójką dzieci.
Dodaj do biblioteczki
Reklama
Szukamy ofert...
Kup Dzielnym będzie przebaczone w ulubionej księgarni Porównywarka z najlepszymi ofertami księgarń W naszej porównywarce znajdziesz książki, e-booki i audiobooki z najpopularniejszych księgarń internetowych. Niektórzy partnerzy przygotowują dla użytkowników naszego serwisu specjalne rabaty, dlatego warto kupować książki przez lubimyczytać.pl. Oferty są prezentowane w trzech kategoriach: „Oferta dnia” (promocje partnerów), „Polecane księgarnie” (sprawdzeni partnerzy handlowi, z którymi współpracujemy na podstawie umów) oraz „Pozostałe”. W każdej kategorii kolejność prezentacji zależy od ceny produktu przekazanej przez księgarnie lub dostawcę porównywarki. Lubimyczytać.pl nie prowadzi sprzedaży i nie uczestniczy w procesie zakupowym po przekierowaniu na stronę sklepu. Mimo że dokładamy starań, aby wszystkie linki i informacje były aktualne, nie mamy wpływu na ewentualne nieścisłości cenowe, błędne przekierowania lub zmiany w ofertach księgarni. Jeśli zauważysz nieprawidłowość, prosimy o zgłoszenie jej na adres: admin@lubimyczytac.pl. Dzięki Twojej informacji możemy jeszcze lepiej dbać o jakość działania naszej porównywarki.
Porównywarka z najlepszymi ofertami księgarń
W naszej porównywarce znajdziesz książki, e-booki i audiobooki z najpopularniejszych księgarń internetowych. Niektórzy partnerzy przygotowują dla użytkowników naszego serwisu specjalne rabaty, dlatego warto kupować książki przez lubimyczytać.pl. Oferty są prezentowane w trzech kategoriach: „Oferta dnia” (promocje partnerów), „Polecane księgarnie” (sprawdzeni partnerzy handlowi, z którymi współpracujemy na podstawie umów) oraz „Pozostałe”. W każdej kategorii kolejność prezentacji zależy od ceny produktu przekazanej przez księgarnie lub dostawcę porównywarki. Lubimyczytać.pl nie prowadzi sprzedaży i nie uczestniczy w procesie zakupowym po przekierowaniu na stronę sklepu. Mimo że dokładamy starań, aby wszystkie linki i informacje były aktualne, nie mamy wpływu na ewentualne nieścisłości cenowe, błędne przekierowania lub zmiany w ofertach księgarni. Jeśli zauważysz nieprawidłowość, prosimy o zgłoszenie jej na adres: admin@lubimyczytac.pl. Dzięki Twojej informacji możemy jeszcze lepiej dbać o jakość działania naszej porównywarki.
W naszej porównywarce znajdziesz książki, e-booki i audiobooki z najpopularniejszych księgarń internetowych. Niektórzy partnerzy przygotowują dla użytkowników naszego serwisu specjalne rabaty, dlatego warto kupować książki przez lubimyczytać.pl. Oferty są prezentowane w trzech kategoriach: „Oferta dnia” (promocje partnerów), „Polecane księgarnie” (sprawdzeni partnerzy handlowi, z którymi współpracujemy na podstawie umów) oraz „Pozostałe”. W każdej kategorii kolejność prezentacji zależy od ceny produktu przekazanej przez księgarnie lub dostawcę porównywarki. Lubimyczytać.pl nie prowadzi sprzedaży i nie uczestniczy w procesie zakupowym po przekierowaniu na stronę sklepu. Mimo że dokładamy starań, aby wszystkie linki i informacje były aktualne, nie mamy wpływu na ewentualne nieścisłości cenowe, błędne przekierowania lub zmiany w ofertach księgarni. Jeśli zauważysz nieprawidłowość, prosimy o zgłoszenie jej na adres: admin@lubimyczytac.pl. Dzięki Twojej informacji możemy jeszcze lepiej dbać o jakość działania naszej porównywarki.
Szukamy ofert...
Polecane przez redakcję
Oficjalne recenzje książki Dzielnym będzie przebaczone
Miłość w rytmie bomb
Chociaż „Dzielnym będzie przebaczone” to dopiero trzecia książka Chrisa Cleave’a już można powiedzieć, że autor słynie z poruszania trudnych tematów. Jego debiut, „Drogi Osamo” (zekranizowany zresztą w 2008 roku) poruszał problem islamskiego terroryzmu, a wydane w 2012 głośne „Między nami” dotykało kwestii rasizmu. Tym razem brytyjski autor wziął na warsztat temat nieco odleglejszy w czasie, a mianowicie II wojną światową, ale i do tego – chciałoby się powiedzieć oklepanego już – tematu ma swoje interesujące, wyjątkowe podejście.
Fabuła powieści splata losy czterech osób zamieszkujących Londyn znajdujący się u progu wojny. Mary North, osiemnastolatka z dobrego domu, córka polityka, zgłasza się na ochotnika do War Office, by służyć ojczyźnie. Ku swojemu zaskoczeniu zostaje nie szpiegiem, tak jak chciała, ale nauczycielką. I równie zaskakujące dla niej samej jest to jak bardzo się w swoją rolę zaangażuje. Kiedy szkoły z powodu wojny zostają zamknięte, a dzieci ewakuowane na wieś, ona chce uczyć tych nielicznych, którzy zostali, w tym ciemnoskórego Zachary’ego. Los chce, że Mary poznaje pracującego w kuratorium oświaty Toma. Tom załatwia Mary nie tylko pracę, ale i szybko zdobywa jej serce i mimo dzielącego ich statusu społecznego zostają parą. Wkrótce dziewczyna planuje, by zeswatać swoją najlepszą przyjaciółkę, Hildę, z przyjacielem Toma, Allistairem, który nieoczekiwanie zaciągnął się do wojska. A potem przychodzi jeden dzień, który wszystko zmienia i obraca wszystkie plany tej czwórki w niwecz. Coś się kończy, a coś się zaczyna. Z czwórki zostaje trójka, trójka, która musi się pozbierać i która będzie musiała przetrwać kolejne ciężkie próby.
W zasadzie książka Cleave’a nie wyróżnia się spośród innych książek o wojnie – ani nie odkrywa jakichś nowych faktów ani nie jest szczególnie brutalna, nie epatuje też seksem ani kontrowersjami – można by powiedzieć, że jest jedną z wielu podobnych powieści tego typu. W tej zwyczajności tkwi jednak jej urok. Bohaterami „Dzielnym będzie przebaczone” są zwykli ludzie, którym wojna całkowicie wywróciła życie do góry nogami. Znakomicie Cleave ukazał wpływ wojny na ich psychikę i na łączące ich relacje. Dla milionów osób, obywateli wojna nie jest konfliktem politycznym, w którym liczą się jakiekolwiek ideały i w którym chodzi o to, które państwo będzie górą. Wojna to dla ludzi codzienne utrapienia, osobiste cierpienia, strach, obawy i ryzyko, a ostatecznie walka o przetrwanie – dla zwykłych ludzi liczy się to, co tu i teraz, a nie to, czy udało się wygrać na froncie. Bo wojna to zjawisko złożone i każdego doświadcza w inny sposób, ale zawsze zostawia po sobie ślad w głowach i sercach ludzi. Cleave pokazuje najbardziej nieprzewidywalne jej oblicza, sytuacje, w których w jednej sekundzie potrafi się zawalić czyjś świat i co najlepsze – czytelnik też dostaje przysłowiowym obuchem w łeb.
Chris Cleve przedstawia w swojej książce także mało znane epizody wojny, a mianowicie walki na Malcie, zainspirowany losami swojego dziadka, który brał udział w oblężeniu Malty. Z kolei jego drudzy dziadkowie, których wojna rozdzieliła na trzy lata, zainspirowali go do wprowadzenia do książki wątku epistolarnego. Bohaterowie książki – tak jak dziadkowie autora - wymieniają między sobą listy, które trzymają ich przy życiu, wlewają w ich serca nadzieję, piszą tak naprawdę historię ich romansu, który toczy się właściwie na odległość. Miłość i wojna nie od dziś splatają się w fabułach książek i filmów, ale czy w prawdziwym życiu powinny iść w parze? Zdaniem autora wielka (a nawet i ta mniejsza) miłość może uratować życie i trudno się z tym nie zgodzić.
Trzeba pochwalić Chrisa Cleave’a za cały koncept powieści, pomysł na fabułę i jej rozwój, błyskotliwe dialogi, co wszystko razem sprawia, że jego książkę po prostu znakomicie się czyta. To także zasługa humoru, którego w powieści nie brakuje, a który przełamuje powagę tematu i idealnie równoważy ciężar gatunkowy tej historii. Nie znaczy to jednak, że nie ma tu miejsca na refleksję, głębię i moralne dylematy. Słowa i czyny bohaterów poruszają, przejmuje to, na co nie mają wpływu i niepokoi myśl, że takie dramaty wciąż mają miejsce jeszcze w rożnych zakątkach świata. Kogo intryguje choćby sam tytuł powieści Cleave’a niech przeczyta „Dzielnym będzie przebaczone”, by dowiedzieć się, co znaczy być dzielnym podczas wojny i jak wiele można wybaczyć z jej powodu.
Malwina Sławińska
1096
48
165
Opinia społeczności książki Dzielnym będzie przebaczone
RECENZJA PRZEDPREMIEROWA Powieść „Dzielnym będzie przebaczone” jest literacką fikcją, zainspirowaną losami dziadka autora. Wojna, przyjaźń i miłość to dominujące problemy, z jakimi muszą zmagać się bohaterowie. Chris Cleave twierdzi, że nigdy nie napisałby tej książki, gdyby nie rodzinne historie i wspomnienia bliskich, którzy przeżyli drugą wojnę światową. Niektóre wydarzenia i postaci stały się inspiracją do stworzenia interesującej fabuły, która trzyma czytelnika w napięciu do ostatnich stron. Główni bohaterowie są młodymi ludźmi, którym wybuch wojny przewraca życie do góry nogami. Mary North pochodzi z tzw. dobrej rodziny z licznymi koneksjami. Jej decyzja o wstąpieniu do organizacji niosącej pomoc dzieciom jest dla bliskich szokiem, tym bardziej, że młoda kobieta zajmuje się uczniami upośledzonymi umysłowo lub z innych przyczyn uznanymi za wyrzutki. Tom Shaw to mężczyzna, który pomaga Mary zdobyć pracę. Początkowo nie zamierza wikłać się w wojnę, gdyż uważa, że potrwa ona niedługo, zaledwie kilka tygodni lub miesięcy. Gdy jego przyjaciel, Alistair Heath, zgłasza się do wojska na ochotnika, Tom uważa tę decyzję za absurdalną. Wkrótce jednak zmieni zdanie, gdy dowie się, jak wygląda bezpośrednia walka z wrogiem. Losy tej trójki przeplatają się nieustannie. Wojenna rzeczywistość zmienia ich życie i całkowicie je przewartościowuje. Bohaterowie zaczynają doceniać uroki codzienności, jaką wiedli. Żyją w nieustającym lęku o siebie i innych, zaczynają doceniać drobne przyjemności, a przede wszystkim uczucia, nad którymi wcześniej głębiej się nie zastanawiali. Jednocześnie dochodzą do wniosku, że trzeba korzystać z życia, które w każdej chwili może być przerwane. „Dzielnym będzie przebaczone” to nie tylko złożona historia miłosna. To przede wszystkim powieść o wojennym koszmarze, który rozgrywa się na europejskich frontach i w bombardowanym Londynie. W tym zdegradowanym świecie niektóre wartości przestają się liczyć, więc trzeba wiele wysiłku, by je utrzymać i nie poddawać się psychicznie. Dla części bohaterów to równie ważne jak fizyczne istnienie. Powieść Chrisa Cleave podejmuje jeszcze inną, równie ważną kwestię społecznych uprzedzeń i absurdalnych konwenansów, których część Anglików nie chce odrzucić. Do ich wyobraźni nie przemawiają argumenty bardzo wrażliwej, ale i zdeterminowanej Mary. Nawet w bombardowanym Londynie niektórzy codziennie pijają popołudniową herbatkę, zajadają się ciasteczkami i organizują rauty. Z takim podejściem do życia Mary nie potrafi się pogodzić. Dlatego wyprowadza się z domu, dojrzewając szybko do roli silnej, odpowiedzialnej i zbuntowanej kobiety, co w jej kręgach uznane zostaje za skandal. Na życie młodej kobiety mają wpływ także losy Toma i Alistaira. Chris Cleave zwraca uwagę w swej powieści na kwestię moralnych wyborów, jakich muszą dokonywać ludzie żyjący podczas wojny. Nieraz jedna decyzja zmienia wszystko i jest nieodwracalna. Pisarz udowadnia również że wojna nie jest przygodą. Tak na przykład traktował ją Alistair, zgłaszając się na ochotnika. Podobnie jak inni młodzi ludzie, szybko musiał zweryfikować swoje idealistyczne wyobrażenia z brutalną rzeczywistością. Dużym plusem fabuły jest jej nieprzewidywalność. I decyzje bohaterów, i ich losy niezmiennie zaskakują czytelnika, kierując akcję na różne tory. Dzięki temu trudno oderwać się od tej powieści, która na długo pozostaje w pamięci. Całość napisana jest lekko, ale z literackim zacięciem. Zaletą są też naturalnie wypadające dialogi i rozmowy o wojnie. Polecam z czystym sumieniem!
8238
3787
Oceny książki Dzielnym będzie przebaczone
Poznaj innych czytelników
547 użytkowników ma tytuł Dzielnym będzie przebaczone na półkach głównych- Chcę przeczytać 370
- Przeczytane 174
- Teraz czytam 3
- Posiadam 59
- 2019 5
- 2021 3
- 2022 3
- II wojna światowa 2
- 2018 2
- Z biblioteki 2
Opinia
Styl autora zainspirowanego wspomnieniami bliskich jest przystępny. Czytało mi się momentami bardzo ciężko, cóż dużo mówić opisy, opisy, opisy. Jeśli, ktoś nie interesuje się aż tak historią, to będzie to albo uczące, albo wkurzające. Mnie niektóre rzeczy ciekawiły, niektóre dobijały. Dialogi były krótkie, ale czasem się gubiłam, kto co powiedział. Mamy tutaj porównania oraz przypisy.
Akcja jest ciekawa. Pokazuje nam działania wojenne, ale i życie ludzi w czasie tych wydarzeń. Mamy tutaj zamiast rozdziałów podział na miesiące i rok. Patrzymy jak przez ten czas zmieniają się bohaterowie i wojna. Akcja nie pędzi, raczej wszystko jest wyważone, a zdarzenia zazębiają się dając nam ogólny zarys fabuły.
Bohaterowie są różni, ale dobrze nam przedstawieni. Obdarzeni są silnymi emocjami, które oddziałują na czytelnika.
Mary, zawsze dostawała to czego chciała, nie bała się walczyć o równość wśród dzieci. I tam gdzie ludzie byli źle nastawieni do czarnoskórych, Mary widziała w nich normalnych ludzi, takich jak biali. Wspaniała osoba, która pomagała dzieciakom w tym trudnym czasie się uczyć.
Tom był taki nieśmiały, niepewny siebie, trochę taka fajtłapa jak dla mnie. Aż się dziwiłam co Mary w nim widziała. Boże gadam jak Hilda, przyjaciółka Mary. Tom był dla Mary dobry, ale ich związek bardziej bym powiedziała, był oparty na protekcji. Dzięki niemu dziewczyna znów stała się nauczycielką.
Alistar, młody chłopak z początku zafascynowany wojną. W przeciwieństwie do swojego kolegi Toma, zgłasza się na ochotnika służby wojskowej. Szybko orientuje się, że wojna to nie zabawa. Jego psychika pokazuje nam jednak realia tamtych czasów. Chłopak po kolejnych stratach staje się bardziej wycofany.
Wydawnictwo wykonało świetną pracę. Tekst jest przejrzysty, nie znajdziemy tam błędów w pisowni, czy językowych. No i ta piękna okładka. Ta para w dole książki jest jakby wyrwana dosłownie z tamtych czasów. Coś niesamowitego.
Mimo ciężkich momentów, książka była skarbnicą wiedzy i uczuć. Czytając u dentysty musiałam przestać bo myślałam, że się rozpłaczę. To nie jest łatwa książka. Pokazuje nam realność tamtych wydarzeń, które po tych kilkunastu latach stają się dla nas zapomniane, a tak być nie powinno. Niektórzy musieli wiele stracić, byśmy mogli żyć w takim świecie i to jest przytłaczające. Ale mimo niewesołego czasu, w jakim dzieje się ta historia, mamy też dawkę optymizmu i miłości, która w stanie jest przetrwać wiele. Zrodzona w trudnych warunkach, jest trwała, silna i piękna. To nie jest zwykła powieść o miłości, ale o rozstaniach i powrotach, o zdradzie, nowych początkach.
Fikcja literacka, która zawiera ziarno prawdy jest poruszająca i wbijająca w fotel. Gdyby nie dużo opisów takich stricte wojennych, czytało by mi się znacznie lepiej. Ale nie żałuję i będę polecać, każdemu kto interesuje się wojną, bo może to być takie pozytywne poznanie. Mój tata już gotuje się na spotkanie z tą książką i mało mi jej nie wziął pierwszy do czytania, także wiecie coś w niej musi być, bo rzadko sięga po coś co ja czytam ;D
Styl autora zainspirowanego wspomnieniami bliskich jest przystępny. Czytało mi się momentami bardzo ciężko, cóż dużo mówić opisy, opisy, opisy. Jeśli, ktoś nie interesuje się aż tak historią, to będzie to albo uczące, albo wkurzające. Mnie niektóre rzeczy ciekawiły, niektóre dobijały. Dialogi były krótkie, ale czasem się gubiłam, kto co powiedział. Mamy tutaj porównania...
więcej Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to