Wada ukryta

Dawno nie miałem sytuacji, gdy podczas lektury targały mną zachwyt i zniesmaczenie. Ze względu na rozmiar, kończyłem więc lekturę mocno emocjonalnie poobijany. No to najpierw o plusach. Bohaterowie są cudownie wielowymiarowi, zeitgeist lat 70-tych XX wieku odmalowany w wysmakowany sposób . Jest wiele błyskotliwych spostrzeżeń („Koniunktura na kulturę wspaniała, a Nowy Jork marzy, aby dołączyć do ZSRR”, „Życie straciło zdolność do samoorganizacji i od czasów Machiavellego intelektualiści doszli do wniosku, że to ich robota) i opisów („Nawet krzaki wyglądały, jakby utrzymywała je pomoc społeczna”). Wspaniała opowieść o przyjaźni, wyrastająca wprost z egzystencjalizmu, z mocno związaną pętlą humanizmu, infinityzmu i tragizmu. Z drugiej jednak strony można odnieść wrażenie, że Bellow podoklejał część wątków na siłę, chcąc odmalować pełniejszą „swoją” prawdę o Ameryce, przez co ucierpiała spójność opowieści. „Dar Humboldta” ma jednak siłę opowieści pobudzającej wyobraźnie, na długo zapadającej w pamięć. Komu nie straszne zmagania ze wspomnianymi ułomnościami – polecam.

Roberto Bolaño napisał arcydzieło, ale zarazem powieść absolutnie niedoskonałą, co nie powinno nas dziwić, bo z doskonałą precyzją można napisać dziełko stustronicowe, ale kiedy mierzymy się jak święty Jerzy ze smokiem, kiedy za cel bierzemy sobie powieść totalną, kiedy chcemy poznać tajemnicę zła, to zawsze wyjdzie nam z tego powieść niedoskonała, tak jak niedoskonały musi być każdy system filozoficzny. "2666" składa się z pięciu rozdziałów, i jak dobrze wiemy, jest to właściwie pięć osobnych powieści, ale powieści, które się zazębiają. Rozpoczyna się od części o krytykach literackich, specjalistach od niemieckiego pisarza piszącego pod nieco absurdalnym pseudonimem Benno von Archimboldi. Jest to metaliteracka powieść o literaturze, z której narrator w pewnym momencie wyrywa nas iście tarantinowskim aktem przemocy, ale ów akt przemocy to wyłącznie wstęp do tego, co będzie tematem kolejnych części. Podobnie jak w kolejnych częściach odwiedzamy razem z krytykami fikcyjne miasto Santa Teresa, które jest lustrzanym odbiciem rzeczywistego Ciudad Juarez Następnie mamy równie metaliteracką powieść o popadającym w szaleństwo profesorze filozofii, który opuszcza Barcelonę i przenosi się do fikcyjnego miasta Santa Teresa. Profesor żyje w napięciu w lęku o swoją córkę, ponieważ w Santa Teresa giną młode dziewczyny. Powoli popada w szaleństwo, wiesza książkę na sznurze do prania, umieszcza nazwiska filozofów na geometrycznych figurach, słyszy głosy. W części Fate'a poznajemy z kolei czarnoskórego dziennikarza. Kiedy ginie korespondent sportowy gazety, dla której pisze Fate, redakcja proponuje Fate'owi, który nie zna się na sporcie, wyprawę do Santa Teresa, gdzie odbędzie się walka bokserska, którą dziennikarz ma opisać. Fate'a od samej walki bardziej interesuje sprawa zaginionych kobiet i dziewczyn, co jednak nie spotyka się z aprobatą redakcji. Dalszego rozwoju akcji nie mogę zdradzić, ale będzie się ona łączyć z treścią poprzedniej części. Najcięższą lekturą jest jednak nieco zbyt długa część o zbrodni. Bałem się tej części, bo obawiałem się, że narrator niepotrzebnie będzie epatować przemocą, ale moje obawy się nie sprawdziły. Narracja jest chłodna, pozbawiona niepotrzebnych ozdobników. Właściwie to bez przerwy jesteśmy konfrontowani z opisami obdukcji ciał zamordowanych dziewczynek i kobiet. Wyjątkiem jest przemoc zadana młodocianym przestępcom w więzieniu, w akcie zemsty za zabójstwo młodej kobiety z mafijnej rodziny, oraz gangsterskich porachunków. Niemniej jest to lektura niezwykle ciężka. Pełna jest jednak przerw, dygresji, polifonicznej narracji, z której dowiadujemy się nie tylko o samej zbrodni, ale o kulturze gwałtu, o przyzwoleniu na gwałt i na zło, o atmosferze, w której zło może opanowywać całe miasto, cały region, a nawet cały kraj. Najsłabszą częścią jest ta ostatnia, która łączy wszystkie pozostałe, czyli część o niemieckim pisarzu o pseudonimie Benno von Archimboldi. Brakuje jej wiarygodności jak i koherentności. Mnie, jako czytelnikowi z Niemiec, początek w Niemczech wydawał się niewiarygodny. Nie rozumiem, dlaczego autor wymyślił dziwaczne nazwy miejscowości. Nie rozumiem, po co wprowadził różne elementy magiczne, które nie korespondują z realizmem poprzednich części. Pojawiają się również błędy merytoryczne, jak na przykład kiedy Grete twierdzi, że jej siostra była nazistką, bo wstąpiła do Hitlerjugend. Hitlerjugend była obowiązkowa dla niemieckiej młodzieży, więc każdy młody człowiek chcąc nie chcąc był w Hitlerjugend. Podobnie jest z pogrzebem wydawcy Bubisa, którego prochy wrzucono do Alster. To jest w Niemczech zwyczajnie niemożliwe, bo dopuszczone są tylko pochówki na cmentarzu, a już na pewno nie byłoby to możliwe na oficjalnym pogrzebie z zaproszonymi gośćmi. Wydaje mi się jednak, że główną przyczyną tych słabości jest przedwczesna śmierć autora, który najwyraźniej nie zdążył zredagować swojego dzieła i skonfrontować go z opiniami osób, które lepiej się na niemieckiej historii i rzeczywistości znają. Niestety mamy do czynienia z monstrualnych rozmiarów korpusem powieści, a nie z gotową i autoryzowaną całością, co nie umniejsza w żaden sposób jej znaczenia. "2666" jest genialne. Bolaño zaprowadził nas do komór gazowych współczesności, na granicy pierwszego i trzeciego świata. Jest to precyzyjny obraz regionu przygranicznego, który rozpada się w szwach z powodu gospodarki narkotykowej i neoliberalnego kapitalizmu trzeciego świata, w którym przemoc jest tak samo strukturalnie i społecznie zakotwiczona, jak brak oporu wobec tych warunków. Santa Teresa jest metaforą szaleństwa zglobalizowanego świata, ale także rzeczywistością. Co przede wszystkim należy docenić, to zdolność autora do łączenia różnych światów, co udaje mu się bez widocznego wysiłku. Trzeba też dodać, że całość jest świetnie napisana. Chociaż żadna zagadka ani historia w tej powieści nigdy nie zostaje całkowicie rozwiązana, a linie fabularne są wielokrotnie przerywane, czytelnik nigdy nie jest urażony ani zmęczony, chociaż podróż, w którą Bolaño czytelnika zabrał, jest podróżą przez piekło. Nie bardzo wiem, do czego mogę "2666" porównać. Na myśl przychodzi mi jedynie "Wyznaję" katalońskiego autora Cabré, której autor postanowił w powieści totalnej zmierzyć się z istotą zła, ale Cabré popadł w kicz, napisał powieść częściowo genialną, ale częściowo wpisującą się w literaturę puplpową o Holokauście. Bolaño potrafił natomiast wyjść z tej pułapki bez szwanku. Zmierzył się ze smokiem i wygrał. 9/10 bo chociaż jest to arcydzieło, to jest to niestety arcydzieło bez ostatniego szlifu.

„Masz duszę, człowieku – przyznaj się”. Bardzo lubię, kiedy bohater bogaty w dylematy natury egzystencjalnej zagląda w głąb siebie, próbuje zrozumieć swoje myśli, odnaleźć swoje ja, wraca do przeszłości. To właśnie dał mi Herzog jako bohater niejednoznaczny, czasem wzbudzający żal, czasem irytujący, ale na wskroś ludzki. Życie, śmierć, prawda, sumienie, wiara, cywilizacja. Dostajemy życie, dziedziczymy śmierć. Kto z nas chce poznać zło? Raczej nikt, ale musimy go doświadczać. Jakie jest nasze miejsce na ziemi, jaką mamy rolę do spełnienia w czasie swojego istnienia? Jak trudno czasem zrozumieć siebie? Pisanie listów do osób mniej lub bardziej znanych, a nigdy niewysłanych, to forma swoistej terapii Herzoga-intelektualisty, a może ucieczka przed otaczającą go rzeczywistością? „Dusza to straszne obciążenie”. Książka ma nieco nostalgiczny klimat, co jest oczywiście in plus, a że nie ma tu wartkiej akcji, to mnie osobiście zupełnie nie przeszkadza. Autor znakomicie połączył swoistą autoanalizę, której poddaje się protagonista, z elementami retrospekcji, dzięki czemu uzyskał pożądany efekt narracyjny. Dla mnie proza wybitna, której czytanie należy celebrować. „Zupełnie mi wystarczy, że jestem, że po prostu jestem […]”.

Dwa miesiące czytania. No, lekko nie jest. Historia wciąż balansuje na granicy geniuszu i odrazy. Z jednej strony świetne wątki technologii, opanowania przez system, rozpadu jednostki. Z drugiej bogactwo fetyszy, korpofilii, p*dofilii, kazirodztw i innych obrzydliwości - a jeszcze gorsze były te momenty kiedy wchodził opis na pół albo całą stronę, gdzie trzeba było 3 razy to przeczytać żeby w ogóle mieć pomysł do czego może się to odnosić. Ostatecznie, mimo to, mi się podobało, chociaż koniec mnie jakoś nie pocieszył. Polecam, ale w małych dawkach.

Znakomita powieść sprzed prawie stu lat, która nie tylko się nie zestarzała, lecz jest nowocześniejsza niż większość dzisiejszych powieści (nie mówiąc o jej wyjątkowej wybitności). Wspaniały język, przypominający trochę język żywy, mówiony, zmieniający się jak i napięcia, które wyraża. Niemało w nim ordynarności (z nieprzesadnie wielką liczbą przekleństw), biologizmów (znać, że autor to lekarz), przeplatanych liryzmem, refleksjami egzystencjalnymi czy skrótowymi, malowniczymi impresjami. Powieść bardzo współczesna, o świecie dalekim od ideału i ideałów, byle jakim, często brutalnym pokazująca ludzi (w tym autora) w ich biologicznym i psychologicznym wymiarze, miotanych rozmaitymi pragnieniami i namiętnościami; ludziach, którym często nie udało się w życiu i którym wszystko obojętnieje. Jednak nie jest to nihilizm albo jednobarwne czarnowidztwo. W tym świecie są i pragnienia przeżycia wielkich uczuć, poświęcanie się dla innych, jest i przyjaźń. Ta wielowymiarowość obrazu świata i ludzi, mimo często ironicznej perspektywy pierwszoosobowego narratora (także autoironicznej) jest wielkim atutem tej znakomitej powieści.

narko-porno-skato-surrealistyczna reprezentacja tanato-erotycznej postmoderny maszyn pragnienia w przestrzeni wielkomiejskiej samotności... dziś emanacją tego typu schizofrenii są eg. usługi prostytucji za wielokrotne stawki standardowe, kiedy interkurs ma miejsce w sztafażu wojny i bombardowań (eg. Dubai - ataki rakietowe) *** wspomniana w: https://lubimyczytac.pl/ksiazka/58954/symulakry-i-symulacja *** bardzo interesujący film na podstawie książki Crash (1996), reż. David Cronenberg https://letterboxd.com/film/crash/

Książka wyraziście postmodernistyczny i jednocześnie bardzo amerykańska. Wszystki jest tu kontrolowanym przez Pynchona chaosem i strategią gry z czytelnikiem. Wątki często są porzucane bez wyjaśnienia. Postacie pojawiają się i znikają, a samo zakończenie książki również nie jest definitywne. W tym dziele wszystko nieprzerwanie trwa bez konsekwencji i końca. Niestety, humor zupełnie do mnie nie przemówił, a osadzona głęboko w amerykańskich latach sześćdziesiątych rzeczywistość była dla mnie trudna do zrozumienia i obca.

Książka ta to lekka z humorem opowieść o zakompleksionym mężczyźnie na terapii u psychoanalityka. To jednak pozory, bo ten niby grzeczny, ułożony pan garniturek z Nowego Jorku borykający się ze stygmatem pochodzenia kulturowego (ni to Żyd, ni Amerykanin) to wypisz wymaluj seksualny łowca koneser z niebylejakimi potrzebami i fantazjami, co to nie może się zdecydować czy wiązać się z kobietą, czy nie. Czy ma ona być ineligentna i brzydka, czy szałowa a głupia? I ta ciągła jego niepewność, czy aby ta, którą ma, to już na pewno ta najlepsza, czy czasami nie spotka na swej drodze jeszcze lepszej. Coś jeszcze ciekawego: czy aby największych przeciwników religii nie znajdziemy właśnie wśród tych, co wzrastali w środowisku despotyzmu, fanatyzmu i ortodoksji?

Czytam Bartha lewostronnie, popijając "Pepsi-Colę na pragnienie", w myśl zasady "Poprzedzania i Pierwszeństwa Alfabetycznego", bo wszyscy jesteśmy "w pewnym sensie". Kupię sobie Laokoona, bo Horner z powodu "cosmopsis" też miał mdłości, jak u Sartre'a, co mnie czasem też się zdarza, w kategoriach absolutu. No bo jeżeli ktoś komuś coś, a nikt nikomu nic, to po cóż i na cóż. Jest błyskotliwie i groteskowo, takie kółko graniaste ( tu raczej trójkanciaste), no i wszyscy (ci, co się bawili) na końcu bęc, bo "Fallus – Władca Absolutny", nie brał za absolut idei "Głaszcz jeźdźcze rżącego źrebca". A co się tyczy względem tego (absurdu), to i owszem, kwintesencją mojej wypowiedzi będzie ocena, bo nie mam wyboru, gdyż nie wiem, ile ludzi może zmieścić się na stadionie w Cleveland czy choćby w Wicomico, nie wiem także, "czego trzeba strzelcowi do zestrzelenia cietrzewia drzemiącego w dżdżysty dzień na drzewie"? "A propos de facto z punktu widzenia po linii prostej" to było fantastyczne! Niektóre fragmenty - Źródła: www.sadistic.pl/belkot-pseudonaukowy-vt203590.htm#comments sp2chmielnik.szkolna.net/n,lamance-jezykowe spgrodki.edupage.org/text/?eqa=dGV4dD10ZWFjaGVycy8tNSZzdWJwYWdlPTQ%3D

"Mechaniczna pomarańcza" to nie jest i warto spojrzeć na tą książkę trochę inaczej, chociaż może to jest to samo uniwersum lub zabawy lingwistyczne autora/tłumacza (słownictwo "syntemesk" - MP, "syntemlek", "synteczekl" - RN oraz podział na Związek Anglojęzyczny - Enspun oraz Związek Rosyjskojęzyczny - Ruspun). Spodobało mi się, cały czas coś się działo! Zakwalifikowałabym tą książkę (oprócz antyutopii) do bizzaro-fiction. W następnej kolejności z antyutopii wjedzie Orwell, a następnie powrót Burgessa na salony.

Myśliwy Llewelyn Moss znajduje walizkę pełną pieniędzy. Nie wie jeszcze, że walizka ściągnie na niego kłopoty. Książka z ciekawą historią i dobrze napisanymi bohaterami. Po książkę Cormaca McCarthy'ego sięgnęłam za poleceniem książek Mroza z serii Joanna Chyłka, gdzie Kornak czytał książki McCarthy'ego. Gdy zobaczyłam w jednej z bibliotek nazwisko tego autora postawiłam sobie za cel przeczytanie ich. Spodobała mi się twórczość tego pisarza. Nie było tam nowej technologii. Za to było dużo akcji. Polecam.

W Śmieci na kredyt nie ma tego błysku geniuszu co w Podróży do kresu nocy, który mnie zachwycił. Styl autora również lekko się zmienił. Dużo gorzkiej wiwisekcji przeszłości. Brakuje czegoś ekstra. Czegoś odkrywczego. Chyba bardziej chaotyczna i jakby ad hoc. Nie mniej w dalszym ciągu górna półka.

Bardzo dobry antywestern. Cormac McCarthy ma swój specyficzny styl pisania, który może sprawiać trudności przy czytaniu, jednakże w moim przypadku jak tylko złapałem ten styl to szybko przeczytałem tą książkę, jak i "Drogę" tego samego autora. Silna wypowiedź filozoficzna. Ciekawe postacie. Czego chcieć więcej?

W liceum kumpel pokazał mi film, który funkcjonował na naszym rynku jako „Las Vegas Parano”. Kumpel, który był zawsze wkurzony na polskie tłumaczenie tego tytułu, chodził w rybackiej czapeczce, palił fajki za szkołą, nabijając je wcześniej na lufkę – chciał stworzyć swoją podręczną walizkę Raoula Duke’a, ale – jak to bywa w polskiej kulturze remiksu – skończyło się na plecaku z całą galaktyką swojskich „multicolored uppers, downers, screamers, laughers”. Pamiętam, jak siedzieliśmy razem na angielskim w bardzo małej salce w noworudzkim liceum, a kumpel, bazgrając abstrakcyjne, psychodeliczne arabeski na ostatniej stronie w zeszycie, powiedział smutny, że wczoraj Thompson palnął se w łeb. Wtedy to po mnie spłynęło, ale już chwilę później, gdy obejrzałem z pięć razy, ściągnięty z torrentów „Fear and Loathing in Las Vegas”, pohukując w trakcie seansów i klaszcząc w łapy jak kapucynka, i mnie dorwała kula wystrzelona z hunterowskiej czterdziestki czwórki. Trzy lata później „Lęk i odraza…” w wersji książkowej wylądował wreszcie na polskiej ziemi, ale z 37-letnim poślizgiem w stosunku do amerykańskiej premiery. Leżałem sobie w cieszyńskim akademiku i nagle poczułem, że ówczesna dziewczyna rzuciła mnie czymś w banię. Podniosłem pocisk, który okazał się drogocenną książką w pomarańczowej okładce. Takimi prezentami można dawać się nokautować każdego dnia. Był kwiecień, taki jakie zdarzają się tylko na południu Polski, kiedy zaczyna buzować ten przedwczesny letni kocioł. To była piękna, uroczysta chwila: wzułem klapki, ubrałem krótkie spodenki, skoczyłem po dwa Żubry do Żaby i udałem się na górkę, która piętrzyła się nad cieszyńskim kampusem, a z której można było omiatać wzrokiem kawał miasta i okoliczne wzgórza. Położyłem się w młodej, nagrzanej już słońcem trawie, odpaliłem butlę i wpadłem po raz kolejny do tej soczystej, thompsonowskiej nory. Mówi się, że z tripu wraca się z obciętym językiem, że próba oddania tego rodeo synaps z pomocą śliskich liter to jak tańczenie o architekturze. Podobnie mam z tą powieścią – nie chce mi się o niej gadać, chcę ją przeżywać. Kiedyś trafiłem na próby interpretacji „Lęku i odrazy…”, interpretacji w takim polonistycznym duchu. I zesrałem się ze śmiechu, gdy jakaś doktorantka gryzmoliła, że pustynia, przez którą prują cadillakiem na początku książki Raoul Duke i jego samoański adwokat, jest metaforą nihilizmu nixonowskiej Ameryki. Dla mnie ta pustynia była po prostu metaforą dobrej jazdy. Lata później łyknąłem sobie „Fear and Loathing…” w oryginale i spodobała mi się ta powieść jeszcze bardziej. Jednak inaczej układają się w głowie takie słowa jak „freak, acid head, uppers, downers, savage, bastards” niż ich polskie ekwiwalenty, mimo tego, że nasze tłumaczenie było naprawdę brawurowe. I niewiele opowiedziałem o tej książce, ale nie ma tu o czym gadać – to święty tekst kontrkultury, dziki rollercoaster, gdzie każde słowo siedzi dokładnie na swoim krzesełku. Teraz tak jest, że mamy lęk, niech już zostanie na zawsze.

To moje drugie spotkanie z Thompsonem i równie udane, nie ma tu tego "szaleństwa" co w "Lęku i odrazie" i fabuła nie jest związana w węzeł gordyjski, książkę czyta się lekko i przyjemnie, nie mniej nie oznacza, że z kart wieje nudą, co to to nie. Paul Kemp wielkomiejski dziennikarz wyjeżdża z Nowego Jorku i przeprowadza się na Karaiby gdzie zatrudnia się w podupadającej gazecie wśród dziwaków, nieudaczników, awanturników i nie całkiem zrównoważonych ludzi. Jak to u Thompsona książka oparta jest o wątki biograficzne. Muszę przyznać, że literatura ta wciągnęła mnie od samego początku, nie mogłem się zatrzymać dopóki nie dotarłem do ostatniej strony. Stwierdziłem więc, że słusznym będzie dodać autora do swoich ulubieńców. Także nie może być lepszej rekomendacji zachęcającej do czytania niż ten fakt, no dobrze pewnie i by się znalazło parę rzeczy, tak czy inaczej zatwierdzam i gorąco polecam zapoznać się z publikacjami nieco zwariowanego Huntera S. Thompsona.

Ginsberg w wywiadzie o "beat generation" powiedział, że w tej książce można znaleźć odpowiedź na pytanie czym jest wirus ćpania i o co chodzi z tym lunchem. to może polecę cytatami, bo tak będzie najprościej. o wirusie ćpania " w ciągu piętnastu lat uzależnienia dobrze poznałem działanie wirusa opiatów. tworzy on piramidy, których wyższe poziomy pożerają niższe (to nie przypadek, że szefowie tego interesu są zawsze grubi, a narkomani chudzi). istnieje wiele piramid uzależnienia pasożytujących na narodach świata, wszystkie oparte na podstawowych zasadach monopolu: 1. nigdy nie dawaj niczego za darmo. 2. nigdy nie dawaj więcej, niż musisz (staraj się zawsze, żeby kupujący był głodny, i każ mu czekać). 3. zawsze wszystko odbierz, jeśli tylko możesz. o nagim lunchu, wyjaśnienie tytułu. "...nagi lunch - chwila, gdy siedzący przy stole zastygają nad tym, co mają na widelcach." ta książka była niesamowita, strumień świadomości autora wyruchał mi mózg, nigdy czegoś tak potwornie okropnego nie czytałem. pornografia homoseksualna plus jeden wielki haj z absolutnie wszystkich narkotyków świata. przeżyłem. Ćpun przy tym, to dobranocka. podobało mi się. bardzo lubię bitników!

Długo się zastanawiałem nad tym, czy dać osiem gwiazdek. Opowiadania, a może nawet mikropowieści w tłumaczeniu Michała Kłobukowskiego zasługują nawet na więcej, ale czytając czułem dyskomfort. Miałem wrażenie, że autor bawi się nie ze mną, ale mną. A to nie było miłe. Lektura i opowiadane historie wciągają niesamowicie, ale w pewnym momencie zaczynałem się czuć, jakby emocje, które wywołują we mnie losy bohaterów były tylko katalizatorem jakiegoś doświadczenia. Zresztą, eksperymentując z czytelnikiem ( bo chyba to właśnie robi) i to trzeba przyznać uczciwie, Auster pokazuje na przykładach postaci z "Trylogii..." zasady tego doświadczenia. Za Michałem Kłobukowskim - tym samym, tylko tym razem, autorem: "Młode wino spijaj ostrożnie. W młodym winie czai się zdrada"... Nie jestem pewien, czy jakaś "literacka zdrada" nie czai się w tych austerowskich fabułach. W sumie, było to i dla mnie ciekawe doświadczenie, być doświadczalnym... czytelnikiem doświadczonym doświadczaniem doświadczenia. Jak widać z powyższego - dość ciężko :) :) :).

David Foster Wallace pochodzi z tego gatunku twórców, których albo się kocha, albo nienawidzi. Nie dane było mi się w nim zakochać – na razie. A bardzo bym tego chciał, bo mielibyśmy sobie mnóstwo do powiedzenia. To pisarz, mogący dać oparcie, co brzmi paradoksalnie. Cała trudność tkwi jednak, w sumie jak zawsze, w języku. Wypada, wyjątkowo, zacząć od wad, a później piać z zachwytu. Nie brnąc dalej w stylistyczne zawijasy – Wallace to taki pisarz, który lubi dużo mówić. Czytając, odnosiłem wrażenie, że ktoś przepuszcza przez Wallace’a język, jak przez maszynkę do mięsa, a on wypuszcza z siebie długie paski zdań i akapitów, często niezbornych, pozornie nieskładnych i złożonych z nieprzystających do siebie słów. I tak pierwsze opowiadanie, Mister Squishy, jest wypchane nowomową z zakresu marketingu, obrzydlistwem, które „fachowcy” wlewają nam wprost do mózgów, a co w teorii sprowadza się do żerowania na najprostszych odruchach, opakowanych ładnym papierem języka. To także zgrabnie scharakteryzowana tragedia „specjalistów ds. marketingu” – w gruncie rzeczy istot do cna nieszczęśliwych, które po pracy nie potrafią rozmawiać o niczym jak o pracy, a ich wolny czas sprowadza się do masturbacji, przeskakiwania po kanałach telewizyjnych i snucia fantazji erotycznych z podtekstem władzy i poniżenia, z przełożonymi i współpracownikami w rolach głównych. Czyli samo dno korpo-pracy. To opowiadanie, mam wrażenie, obnaża moją pomieszaną z fascynacją niechęć. Pomysł świetny, Wallace obraca marketingowe narzecze w proch, ukazując pustkę, ale to tłumaczenie… Jakby w nadmiarze słów czegoś zabrakło. Jakby narracja Wallace’a rozbijała się na drobne kawałki – czasem zdania są od siebie odległe, czasem wygląda to na brak zgrabnego łącznika, finezyjnego „ale”. Czytałem opowiadanie w oryginale. Było lepiej, choć nie o niebo lepiej. Narzekanie czas zamknąć – nadszedł czas na czyste olśnienie autorem. Może popełniłem błąd, rozpoczynając romans z autorem właśnie od Niepamięci. Może na tle Krótkich rozmów z paskudnymi ludźmi czy Rzekomo fajnej rzeczy, której nigdy nie zrobię wypada lepiej. Ale czego nie ma w tych opowiadaniach, ile tu świeżości i pomysłów odbiegających od sztampy. Jest Kanał cierpienia, o dziennikarzu, który tworzy materiał o sztuce robionej z… własnego kału. To doskonałe nawiązanie do Gówna artysty Piera Manzoniego. Pytania o kondycję sztuki, moralność artysty czy może zupełnie inny rzut oka na korpo-wypalenie? A może metafora Stanów i amerykanizmu? Warto zwrócić uwagę na czas i miejsce powstawania artykułu, robi się jeszcze ciekawiej. I, jak to u Wallace’a, struktura zdania trudna, idealny materiał na rozstrój oka, a jednocześnie – frazy tak mocne, że bolą. Wallace zamiata czytelnika pod dywan, każe mu tam siedzieć i gorzko płakać nad kondycją świata. Jest mocno, jest ożywczo i do bólu ponuro. Struktury zdań wprowadzają czytelnika w świat rodem z sennych koszmarów Wallace’a, połączonych jednocześnie z dysfunkcjami nerwowymi bohaterów-autora, pomieszany, żeby było jeszcze trudniej, z analizą współczesności, nie tylko amerykańskiej. Chociaż jeśli Wallace chce – potrafi w kilka stron obrócić czytelnika w proch. Inkarnacje poparzonych dzieci są tego najlepszym przykładem. Około 700 słów (w polskim tłumaczeniu, nie jest to wynik dokładny) o chłopcu, który poparzył się (najprawdopodobniej) wylanym na siebie z garnka wrzątkiem, jego rodzicach i późniejszej egzystencji. W 700 słowach, co niezwykłe, zamknął Wallace cały mikroświat uczuć, emocji, wyrażanych często jednym, idealnie wręcz dobranym słowem. Mistrzowska miniatura, która opowiedziana w kilku słowach przez recenzenta wygląda na ponury banał; wystarczy jednak 5 minut poświęcone lekturze, może mniej. Opowieści z tomu Niepamięć można rozgryźć za pomocą fragmentu z najlepszego nie tylko moim zdaniem opowiadania Dusza to nie jest kuźnia: „W rezultacie tamten samotny, koszmarny panel pojawił się w oknie jako chwilowy peryferyjny błysk horrendalnej sceny, tak jak pojedyncze horrendalne przebłyski pojawiają się w złych snach – a prędkość, z jaką się pojawiają i znikają, i brak czasu na nabranie do nich dystansu, na przetrawienie tego, co się widzi, na wplecenie tego obrazu w tkankę całego snu, czyni przeżycie jeszcze gorszym i często takie błyskawiczne, peryferyjne mignięcie czegoś wyrwanego z kontekstu i straszliwego może stanowić najbardziej przerażającą część koszmaru, tę część, która najżywiej zostaje w pamięci i wraca w wyobraźni w dziwnych chwilach, na przykład kiedy szorujesz zęby albo wyjmujesz z szafki pudełko muesli na przekąskę, i znów wytrąca cię z równowagi, pewnie dlatego, że przez tę swoją momentalność we śnie zmusiło twój mózg do podświadomego nawracania do tego obrazu, żeby go jakoś rozgryźć lub inkorporować”. Opowiadania Wallace’a to właśnie te „horrendalne przebłyski”, „złe sny” z naszej rzeczywistości; mignięcia wyrwane z kontekstu koszmaru egzystencji, ożywione niezwykłą frazą i powracające w najmniej odpowiednich momentach. Wytrącające z równowagi polukrowanej i fałszywej codzienności koszmary, ujawniające podszewkę dojmująco smutną.

Rzecz o bardzo specyficznej formie obłędu, który wynika z odkrycia tego, jak przytłaczający jest otaczający nas świat. Bohater znajduje się w sytuacji, z której bardzo łatwo uciec, ale z jakiegoś powodu nie jest w stanie. Trochę to samo, co Wieżowiec, a trochę inaczej.