To nie jest raj. Szkice o współczesnych Czechach

W sumie dość smutna, ale zaskakująco zajmująca opowieść o Słowacji, oglądanej przez pryzmat prowincji. Pograniczne miejscowości i regiony, które dawno straciły na znaczeniu, ale nie ubyło im wcale problemów. Ale jak się dobrze wczytać, to nie jest wyłącznie problem słowacki, bo na podobnej kanwie równie dobrze można byłoby stworzyć reportaż o tzw. „Polsce B”. Zapomniane stacje kolejowe, ludzie bez pracy i perspektyw, afery korupcyjne, emigracja, brutalność policji, obawy przed cudzoziemcami oraz mniejszościami etnicznymi… Książka przybliża sytuację kraju po aksamitnej rewolucji i rozpadzie Czechosłowacji, ale nie unika tematów trudnych związanych z czasami Pierwszej Republiki Słowackiej. Rządy Josefa Tiso do dziś budzą wiele emocji, ale z polskiej perspektywy nie zdajemy sobie sprawy jak wyglądał proces przymusowej aryzacji mienia żydowskiego. Autor dowolnie, acz płynnie, łączy poszczególne wątki i regiony. Znajdzie się więc miejsce na historię Juraja Janosika, wspomnienie czasów socjalizmu, oraz historyczny kontekst dawnych Górnych Węgier. Ciekawe 7/10.

Kilka pierwszych rozmów bardzo dobrych i na temat, niestety kolejne jakby odbiegały. Z zainteresowania polskim systemem oświaty przeszliśmy na pracę w szkołach specjalnych, doświadczenia lektora z Hiszpanii i podsumowanie dziennika strajków. Oczywiście wiele wypowiedzi budzi moje silne emocje i niezgodę, a także bezsilność, ale warto zajrzeć.

Długo zbierałem się do tego zbioru, bo wiedziałem, że nie będzie to miła lektura. I cieszę się, że ostatecznie przeczytałem go dopiero po 15 października 2023 (ale przed 11 grudnia), gdy było już wiadomo, że efekty "dobrej zmiany" i śmieci po niej mają szansę zostać posprzątane, nawet jeśli będzie to wymagało wiele czasu i wysiłku. Nie jest to jakiś wybitny zbiór reportaży, bo większośc tematów została potraktowana pobieżnie, ale stanowi dobrą migawkę epoki. Na szczęście już minionej.

Luźne rozmyślania na temat Internetu. Przywołanie wspomnień, tendencji, trendów, jakie panowały dwadzieścia lat temu, analiza rozwoju Internetu, aktualnych zjawisk i zagrożeń. Ta książka już zaczęła się starzeć, choć jest jeszcze relatywnie nowa. Informacje w niej zawarte już za kilka lat będą zupełnie bez znaczenia.

Rewelacyjna pozycja. Fascynująca i przerażająca jednocześnie. Ukazuje świat którego już nie ma, który zniknął bezpowrotnie a jednocześnie świat, który jest nam bardzo bliski. Ludzie z tego okresu są tak przerażająco podobni do nas współczesnych. Żyją zajmując się codziennymi rzeczami, prowadzą interesy, wyjeżdżają na wakacje. Czytają gazety, w których co prawda pojawiają się złowrogie spekulacje na temat możliwych zdarzeń w tym wojny jednak to tylko teoretyczne możliwości. Książka obala również mit polskiego społeczeństwa jako sprawiedliwego wśród narodów Europy. Niestety z przytoczonych artykułów prasowych i wypowiedzi ówczesnych polityków wyłania się obraz społeczeństwa zamkniętego, krótkowzrocznego i nietolerancyjnego. Skrajnie prawicowe ciągoty niektórych przedstawicieli polskiej inteligencji czy wypowiedzi o odżydzeniu polskiego społeczeństwa mówią same za siebie. Czyż dzisiaj nie dzieje się to samo? Staramy się uchodzić na arenie międzynarodowej za naród tolerancyjny, szanujący wiarę i poglądy innych a z drugiej strony niektóre miernoty polityczne negują holokaust i urządzają za publiczne pieniądze cyrk w sejmie gasząc gaśnicą świece chanukowe. Coraz częściej słyszy się hasła " Polska dla Polaków" a polscy politycy sympatyzują z takimi dziwolągami jak Orban czy Le Pen. Do tego jesteśmy butni i aroganccy fantazjując o tym jakim to wielkim narodem jesteśmy i jaką to rolę mamy do spełnienia w Europie. Istna kalka z roku 39. Szkoda że gdy przychodzi co do czego karty są rozdawane bez udziału Polski. Historia lubi się powtarzać choć mam nadzieję że tym razem się mylę. Polecam.

Powrót do czasów, których może nie pamiętam ale jakoś żywo były obecne w naszej rodzinie. Aleksandra Boćkowska wróciła do tamtych czasów w dość zaskakujący sposób, a mianowicie wybrała się na prowincję by spojrzeć na jeden z najbardziej przełomowych momentów naszej historii z tej właśnie strony. Głos mają więc ci, którzy zwykle w debacie nie słychać ani nie widać. Małe miasta i miasteczka, wsie i przysiółki; robotnicy i inteligenci, chłopi i bezrobotni, a także wszelkiej maści lokalni urzędnicy i politycy oraz przedsiębiorcy. Każdy zachował własną perspektywę, ale nie jednolitą. Obserwując to samo widzieli różne rzeczy, i do nich wracają. Książka nie jest może rewelacyjna, ale całkiem fajnie przybliża ówczesne emocje.

Nie jest to dokładnie ta sama tematyka co "Ja nie leczę, ja uzdrawiam" ( https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4875709/ja-nie-lecze-ja-uzdrawiam-prawdziwa-twarz-polskich-bioenergoterapeutow ), ale jakośtam zbliżona i porównując, to powiem tak: jeśli chodzi o zakres tematu to ta podobała mi się bardziej, ale jeśli chodzi o postawę autora, to wygrywa tamta. Tutaj jednak trochę heheszki i ogólnie nie do końca poważne podejście do tematu np. na wyprawę w "poszukiwaniu ducha" autor zaprasza przyjaciela (który, nawiasem mówiąc, poważniej do tego podchodzi niż on) ale czy to ma być poważne? Po co to towarzystwo w takim momencie? Żeby bardziej się rozpraszać? Wolałbym żeby było tak jak w "Ja nie leczę, ja uzdrawiam": profesjonalnie i bezstronnie. Jednak na plus trzeba zaliczyć, że tutaj w zakres tego w co wierzą Polacy autor wciągnął też religię - to jest dobre w zestawieniu z wróżbami itp., bo częstokroć przez ludzi wierzących da się wyczuć takie: "jakieś wróżki, głupoty, bzdury" ale przemiana opłatka w ciało, to przecież prawda najczystsza, która się dokonuje co niedzielę ;) Ogólnie książkę przesłuchałem z bardzo dużym zainteresowaniem, jest wciągająca i łatwo skupić się na treści. Wszyscy bohaterowie zrobili na mnie raczej pozytywne i takie sympatyczne wrażenie. Nie wiem, pewnie są w tych branżach też oszuści, ale myślę że większość szczerze wierzy w to co robi. Jest wiele o intuicji, odczuciach... dla sceptyka to mogą być bzdury ale tak sobie myślę... a co w tym złego? Co złego w tym, że ktoś podejmie jakąś decyzję po rozłożeniu kart, posłuchaniu intuicji czy choćby rzucie monetą? Większość (i mówiąc większość mam na myśli tak 99%) decyzji w naszym życiu i tak nie jest taka ważna :D i mam na myśli również decyzje dotyczące miejsca zamieszkania, wyboru partnera życiowego czy podjęcia pracy. Wiem, to może brzmi kontrowersyjnie ale mówię to w sensie, że to nie są rzeczy nieodwracalne czy jedynie słuszne. Ważna to może być decyzja na temat aborcji, przejścia jakiejś operacji itp., bo to mogą być decyzje nieodwracalne ale co to za różnica czy ktoś zamieszka w Krakowie czy Warszawie? (albo czy w Anglii czy we Francji?). Zwiąże się z Piotrem albo Jankiem czy będzie pracował w firmie A albo B? Z Krakowa do Warszawy zawsze można się przeprowadzić (albo z Francji do Polski czy skądkolwiek niemal dokądkolwiek), pracę zmienić, a szczęśliwym można być zarówno z Piotrem jak i Jankiem, a przynajmniej zdrowy rozsądek i tak nie przewidzi tego lepiej od intuicji czy kart ;) Dlaczego by więc "słuchanie intuicji" miałoby być gorszym drogowskazem niż cokolwiek innego? (i mówię to ja, zupełnie bez intuicji ;) ). Ciekawa była też wypowiedź jednej z wróżek: "– Są pewne dźwięki, które słyszą psy, nietoperze, a my nie, tak? Ale to przecież nie znaczy, że pies jest pierdolnięty, tylko po prostu łapie inne częstotliwości. I tak samo są obrazy, które widzę ja, a kto inny nie. Na razie nie umiemy się do tego dobrać, zbadać, jak to jest, ale jestem przekonana, że będziemy potrafili." (pdf.str.41) Jeszcze inne kwestie, które chcę skomentować po cytatach: "– Czyli kiedy jasnowidz nam mówi: „W czwartek trzynastego spadnie ci na głowę jakiś ciężki przedmiot”? [doktor Michał Parzuchowski:] – On nigdy tak nie powie. – No dobra: „Pod koniec września coś zdarzy się niedobrego twoim dzieciom”. – O, właśnie! „Coś zdarzy się niedobrego”. I teraz to ty musisz poszukać, co to takiego może być. Zaczynasz więc kombinować, poddając jasnowidzowi kolejne propozycje. Co w praktyce może wyglądać tak, że mówisz: „Ano tak, bo wtedy moje dziecko ma egzamin”. I wtedy on: „No właśnie, niech ono się do niego dobrze przygotuje”. Podstawową kwestią, którą wykorzystują jasnowidze, jest podpowiedź od klienta." (pdf.str.323) - no bardzo fajnie tylko tak rzadko wygląda wizyta u wróżki czy jasnowidza, chyba że to rzeczywiście jakiś oszust :P takie wypowiedzi to właśnie nie wróżki stawiają w złym świetle ;) Tak samo jak ten "horoskop" Forera - no jak się pisze ogólniki, to nic dziwnego, że większość ludzi się z tym zgodzi ;) (chociaż ja bym się nie zgodził z niczym, co zawiera fragment w stylu: "Czasem bywasz osobą (…) przystępną i towarzyską (…)" :D ). Dla przeciwwagi fragment z wypowiedzi Wojciecha Eichelbergera z dalszej części książki: "Ktoś mnie dawno temu zapytał, co sądzę o astrologii. Ja na to, że nic, bo zupełnie się na tym nie znam. Zaproponowano mi wtedy udział w eksperymencie z udziałem Roberta Waltera, jednego z najwybitniejszych polskich astrologów. (…) Miałem wybrać trzech pacjentów, z którymi pracowałem przynajmniej przez dwa lata w ramach terapii indywidualnej, i nikomu nie zdradzić, kogo wybrałem. Potem opracować o tych ludziach trzy odrębne dokumenty: krótki życiorys, patogeneza, objawy, prognozy, przebieg dotychczasowej terapii. Zapakować w nieopisane koperty, zakleić, trzymać przy sobie i nikomu nie pokazywać. Dostarczyć oponentowi tylko daty, dokładne godziny i miejsca urodzenia oraz płeć wybranych. Po miesiącu spotkaliśmy się w towarzystwie kilkunastu osób zainteresowanych tym wydarzeniem, Położyłem na stole sędziowskim swoje trzy koperty. Pan Walter położył swoje. Sędzia je otworzył, ułożył parami i odczytał. Okazało się, że w dwóch wypadkach na trzy mistrz astrologii miał do powiedzenia na temat tych osób więcej niż ja, i to bardziej trafnie. A trzeci przypadek uznany został za remis. (…) z pewnością był to fakt, przed którym musiałem pokornie schylić swoją racjonalną, materialistyczną głowę. Co, prawdę mówiąc, nie było zbyt wielkim wysiłkiem, bo jakimś cudem w oprogramowaniu mojego mózgu zainstalowała się nakładka poznawczej pokory, przekory, ciekawości i świadomości własnych ograniczeń." (pdf.str.393-394) - no i respekt, tak, to był najlepszy wywiad w tej książce! (czytana/słuchana: 13-15.01.2025) 5-/5 [7/10]

Różne kraje, różne problemy, różne opowieści, ale łączy je jedno - jeden uniwersalny Kościół. Czyta się z zaintrygowaniem, autor z powodzeniem pokazuje jak zróżnicowaną mozaiką jest Kościół katolicki i jakie wyzwania przed nim stoją, które z polskiej perspektywy mogą wydawać się abstrakcyjne a są realnymi tematami do zaadresowania.

Wszyscy powinniśmy czytać, żeby wiedzieć przed czym się ustrzec... To nie jest powieść na zabicie nudy a literatura faktu, która ma zmusić do refleksji. Przykre, że niektórzy szukają w tej książce rozrywki i oceniają nie rozumiejąc. Osoby szukające dobrej zabawy powinny sięgać po inne tytuły. Po prostu...

Coraz bardziej lubię reportaże. Zastanawiam się czy mam takie szczęście i trafiam na same dobre? Bo ten jest świetny! Bardzo dobry język i ciekawa koncepcja na skonstruowanie opowieści o kawałku historii architektury, który niemal zupełnie zniknął. Książka o tym czym jest dom i jak ważna jest przestrzeń, która nas otacza, jaki ma wpływ na nasze codzienne funkcjonowanie i co tracimy, kiedy odchodzimy od tego, co piękne i przemyślane. Jest tu cała filozofia zgodnie z którą dawniej budowano, zwracając uwagę na usytuowanie budynku w przestrzeni i zwróceniu go w odpowiednią stronę, żeby jak najlepiej wykorzystać światło dzienne. Jest i o tym, co bezpowrotnie zniknęło w czasach powojennych, kiedy tępiono oryginalność i jakość, promując budowanie od jednej sztancy z byle jakich materiałów. Niezwykła książka, która wzbudza tęsknotę za tym, co przeminęło.

Zbiór reportaży, które ukazały się wcześniej w radio. Właśnie z "Trójki" jest mi znana pani Hanna Bogoryja-Zakrzewska. Reportaże o różnej tematyce, łączy je jedno: wszystkie są ciekawe. Mimo że odbiór jest inny niż w audycji radiowej, to zawierają w sobie moc, szczególnie niektóre powodujące napływanie łez do oczu (facetowi!), może ze względu na osobiste przeżycia.

Tytuł ciekawie pomyslany, tacy jakby Polacy po hebrajsku. Kiedy czytałam, mialam poczucie, że dociera do mnie w sumie dosc duzo nowych tresci, tematyka jest roznorodna, mnie bardziej urzekly przedstawienia, jakby mini scenki z Izraela sprzed kilkudziesięciu lat, i czesc rozmow z osobami, ktore wyjechały i pozostały w Izraelu, ale zachowały glownie pozytywne konotacje względem Polski. Bywałam zaskoczona i wzruszona, ogólnie rożne emocje książka we mnie wyzwalala, jak dla mnie jest dość dobrze napisana, "trafiala do mnie". Powiedzialabym, że sporo mozna znaleźć na tych stronach, moze rzadko jest jakies "poglebienie", ale jak na ksiazkę z takim rozmachem, chyba byloby trudno. Chociaz mam poczucie, ze zostal zaserwowany spory misz-masz, to jednak, np. pod katem jakiegos odnoszenia do religijnosci, w bardziej "zlozony" sposob, wychodzi chyba raczej "ubogo". Trochę jednak za malo, ogolnie wręcz heroiczne poszukiwanie tych punktów wspólnych, pozytywnych odniesien, no do nastawienia na dialog to chyba jest dosc dobra pozycja. Ale niektore rzeczy jednak, jak dla mnie, zostaly za bardzo zminimalizowane, nawet ja np. mialam lekkie poczucie brania udzialu w skandalu (xD) jak był moment z żydowskoscia i byciem zydowka "tylko" po ojcu, tam poxniej to jeszcze w inną strone szlo, ale jednak ksiazka jest troche zbyt gladka... Do ksztaltowania swiatopogladu bym nie polecala, osobiscie, ale pod katem edukacyjnym, uwazam pozycje za wartosciowa. W pewnym momencie jednak tez np. zaczelo mnie troche draznic takie mocno zaznaczone dzielenie - ogolnie jest tu chyba jakas tendencja do tworzenia określonych, bardziej homogenicznych grup: np. rozne alije i roznosc postaw itp., ludzi, zaleznie od roku przyjechania, fajnie, że to zostalo przedstawione, ale ton moglby jednak byc bardziej wysubtelniony... No jest to w jakiś niemaly sposob "polityczna" pozycja jak dla mnie, a po prostu wolalabym troche inny "kąt". Ale tak ogólnie, z grubsza, raczej bym polecala. PS.: Powiedzialabym, ze przemowila do mnie trochę bardziej tonem niz "Izrael oswojony" E. Sidi, ale co do obu jestem nastawiona, ze jeszcze odświeze kiedyś.

Autorka przeprowadza czytelnika przez historię Szwecji od Wikingów po współczesności. W krótkich rozdziałach opisuje najważniejsze wg niej wydarzenia, słowa i osoby. Intrygujące są zwłaszcza fragmenty o II Wojnie Światowej, Żydach i rzekomej niewiedzy. Polecam osobom, które chcą dowiedzieć się o tym skandynawskim kraju.

Podtytuł "reportaże" trochę na wyrost ponieważ spora część tekstów to felietony. Całościowo mocno nierówny zbiór ale niektóre czyta się z uśmiechem pod nosem, na przykład ten dotyczący odkurzaczy Rainbow. Tak czy owak rzecz tylko i wyłącznie dla tych którzy lata dziewięćdziesiąte przeżyli osobiście.

Ojczyzna dobrej jakości brzmi jak slogan z propagandowego plakatu. Jednak tytuł ten dobrze oddaje atmosferę uchwyconą przez jedenaście reportaży o współczesnej Białorusi. Autorzy pokazują kraj, w którym rządzi prosta zasada: “nie wychylaj się, a będziesz mieć spokój.” Na kartach książki widzimy młodzież skazaną na absurdalnie wysokie wyroki za działalność w bliżej nieokreślonej grupie przestępczej. Inni młodzi ludzie automatycznie wpisywani są do organizacji prorządowych przez swoich nauczycieli. Władza nie potrzebuje brutalnych pokazowych metod. Wystarczy cień Wielkiego Brata i powszechne przekonanie, że są niewidoczne granice, których się nie przekracza. Kolejną grupę bohaterów stanowią emigranci z Afryki, Ameryki Południowej czy z Europy zachodniej, którzy chwalą sobie spokój, bezpieczeństwo, czystość na ulicach. Są wreszcie potomkowie przesiedleńców z Białostocczyzny, którzy do dziś ukrywają swoje pochodzenie. W tle przewija się obraz stalinowskich czystek, rusyfikacji dawnej i obecnej, Kuropaty… Wszystkie wydarzenia i postacie spaja jedno doświadczenie: normalność można wytresować. Pełne półki i minimum dostatku, przewidywalność i bezpieczeństwo dają poczucie zadowolenia obywatelom. Reszta - język ojczysty, prawda historyczna, poszanowanie prawa jest bez znaczenia. Trudno nie mieć skojarzeń z Orwellowskim światem. Jednak zamiast brutalnej opresji jest coś subtelniejszego: kariera i rozwój możliwe są tylko pod warunkiem idealnego dostosowania się do reguł. One nie są podane wprost, ich trzeba się domyśleć, rozpoznać między wierszami, trochę jak bohaterowie jednego z reportaży - dziennikarze niezależnego pisma, którzy swoją sytuację porównują do sytuacji dziecka siedzącego przed zamkniętymi drzwiami i zastanawiającego się czy rodzice: wpuszczą je, będą na nie źli, pochwalą. Sami do tego muszą dojść. To również książka, w której podobnie jak w “Mojej podróży po Rosji” Słonimskiego wiele można odkryć pod tym, co mówią bohaterowie. To książka, która uczy patrzeć na świat i odkrywać co jest opresją a co iluzją wolności.

Wywiad z członkiem elitarnego Kedywu, odpowiedzialnego z akcje sabotażowe i dywersyjne skierowane w okupanta. Autor skupia się na kilku kluczowych momentach z okresu II wojny światowej oraz swoich doświadczeniach życiowych już po emigracji do Izraela. Aronson nie boi się mówić o trudnych tematach np. o egzekucjach Żydów przez Polaków oraz "Żołnierzach wyklętych". Rysiek obala ich mit co zostało poparte jego listem do Prezydenta Dudy oraz odpowiedzią jaką w końcu otrzymał. Pouczająca książka choć z pewnością nie dla każdego.

Bardzo dobra pozycja, merytoryczna. Osią książki są lata komunistycznej Bułgarii z odniesieniami do współczesności. Każdy rozdział z odrębna historia ale całość mocno spójna. Całość mocne 9, polecam każdemu, kto lubi tematykę polityczno - kulturową Europy Środkowo-Wschodniej.

,,Iwan Konwicki, z domu Iwaszkiewicz '' to kot, który towarzyszył rodzinie Konwickich przez dziewiętnaście lat. Kocia biografia - fajny pomysł, szczególnie dla zafiksowanych na koty, tak jak ja 😁 Tadeusz Konwicki nie szczędził Iwanowi krytycznych uwag, ale to tylko pozory, cała rodzina uwielbiała tego humorzastego kocura. Dodam jeszcze, że opowieść o Wańce dopełniają fantastyczne ilustracje żony autora , Danuty. W kategorii książek lekkich, łatwych i przyjemnych, daje ,,Iwanowi......'' 10/10😸😸😸😸😸😸😸

"Niestraszna już mroku noc, gdy gwiazdy jaśnieją. Ojciec nasz rozświetli noc, wszelki strach rozwieje. - Christian Richardt (s.101) "Ciemność.W obronie mroku" to przemyślanie zbudowana książeczka przywodząca na myśl notatnik czy pamiętnik przedstawiający raptem 5 dni z życia Sigri Sandberg, która postanawia spędzić samotnie trochę czasu w ciemnościach w górach, w Finse, na dalekiej Północy (Norwegia). Tu gdzie mieszka dziennikarka na co dzień widzi fiord, ma w pobliżu las, jednocześnie w nocy nie może obserwować gwiazd, gdyż światła miasta pochłaniają mrok nocy, stając się barierą uniemożliwiającą dostrzeżenie tego, co naturalne. A mnie zawsze wydawało się, że właśnie w krajach nordyckich nie brakuje miejsc, gdzie mieszkańcy mogą delektować się zarówno ciszą, jak i magią nieba upstrzonego bogactwem naturalnych "świetlówek". Błoga naiwności. "Mówią, że powrót do natury to ucieczka od tego, co ważne. Uważam, że wyjazd w dzicz, zbliżenie się do natury jest czymś wręcz przeciwnym, jest jak powrót do domu, do tego, czego jesteśmy ważną częścią, do tego, o czym naprawdę musimy porozmawiać. O planecie i o tym, czy mamy jeszcze jakieś szanse." (s.66) Jednak ta niewielka książeczka przynosi mi ukojenia, jakbym czytając jednocześnie doświadczała magi ciemności, tej samej, której czasem w dzieciństwie się bałam, czasem przeszkadzała mi, gdy jasność dni skracała się do kilku godzin i to akurat tych godzin spędzanych w szkole. Jednocześnie sprzyjała wyobraźni i poczuciu bezpieczeństwa, bo w moim dziecięcym umyśle dawała schronienie. Nie każde dziecko boi się każdej ciemności. Pamiętam podekscytowanie, gdy wchodziło się do jakiegoś ciemnego pomieszczenia, chodzenie na wyczucie po klatce schodowej albo - co bardziej ekscytujące - nagle gaśnie światło, gdy jesteśmy w piwnicy. Obecnie ze względu na ograniczenia fizyczne (znacząca wada wzroku) to już nie jest tak podniecające, nie ucieszę się z każdego nowo nabitego guza. Według Autorki "ciemność to postrzegana nieobecność światła" (s.103), więc postanowiłam zrobić doświadczenie w pobliskim lesie koło północy. Niestety, las mocno wycięty, obecnie ważniejsze są obwodnice, więc nazwa zostaje, a teren ma takie prześwity, widoczne są już dalsze oświetlone domostwa, brakuje już tylko żeby jeleń czy dzik z lampionem wyskoczył, nam latarki nie były potrzebne. Nawet w tak niewielkiej miejscowości, okolicach otoczonych przez niby-lasy nie ma mowy o ciemności, również w nocy. Na pocieszenie, widoczny był księżyc. Surowy klimat w połączeniu ze snuciem osobistych refleksji przez Autorkę daje przyjemne odprężenie. Budzi się moja nostalgia za czymś minionym, bo w nowoczesnym Zachodnim świecie brak światła to ewenement, trudniej się schować przed tym sztucznym blaskiem, trudno odpocząć od ekranów dominujących zarówno w naszej pracy, jak i w czasie przewidzianym do relaksu. Ciemność staje się upragniona i w pełni coraz mniej osiągalna. "Chociaż żarówka i elektryczne światło istnieją od 130 lat, ich światło jest bardziej czerwone, żółte i przyjemne. W większości lamp LED światło jest niebieskie, a używa się ich masowo, nie tylko w lampach ulicznych i w tunelach, ale także w otaczających nas zewsząd ekranach: komputerach, telefonach, iPadach... Niebieskie światło ma nie tylko inna temperaturę długość fali, ma także inna częstotliwość.Mruga, zamiast płynąć. Niektórzy uważają, że to temperatura najbardziej nam przeszkadza, inni winią właśnie częstotliwość." (s.121) A przecież ciemność jest nieodzowna każdemu człowiekowi, zwierzęciu czy roślinie. To ona decyduje o naszym biologicznym przetrwaniu. Zaburzenia cyklu mają wpływ na zaburzenia komórkowe, prawidłowy wzrost i rozwój. "Kiedy robi się ciemno, źrenice się powiększają, by wpuścić więcej światła. Receptory w oku rejestrują zmniejszoną ilość światła i przesyłają sygnał "nadeszła noc" do szyszynki(...) Gdy mózg przestaje odbierać sygnały dnia, szyszynka produkuje hormon melatoninę." (s.119/120) Sandberg przez kilka dni próbuje oswoić swoje lęki odnośnie nadciągającej całodobowej nocy. Przygląda się szybko zapadającemu zmrokowi, wychodzi na spacery, obserwuje niebo bez świetlnych zanieczyszczeń, napawa się tym, co niedostępne w mieście. W swoich notatkach wspomina również postać Christiane Ritter, która spędziła ponad rok (1934r.) w podobnych warunkach, co potem opisała w książce. I wtedy pomyślałam, że kilka dni? Tak, bardzo chętnie. Ale kilka miesięcy?! Przypuszczam, że nie dałabym rady nawet jako tzw. dziecko nocy. Dla mnie późne wieczory i dużo późniejsze nocne godziny to ten szczególny czas ciszy, który leczy mnie z hałasu dnia. Często doświadczam ambiwalencji: cieszyć się tą błogością na jawie, czy jak najszybciej ruszyć w objęcia nocy. Jednak wystawienie się na niewielkie doświadczanie światła dziennego oraz wielodniową nieprzerwaną ciemność dobową już nie jest tak ekscytujące. Być może bym przywykła.. Teraz mogę sobie wyobrazić jedynie, jak kopię w śniegu próbując zyskać ośnieżoną, otulającą światłość. Ciemność pokazuje jaką ma władzę nad człowiekiem. Może przytłoczyć, zaniepokoić, odebrać jasność myślenia, pogrążyć w apatii, ale może przeciwnie - stać się wyzwalająca, dająca ukojenie i odpoczynek, uzdrawiać, ekscytować, uczyć. Nie ma ciemności bez światła. Kiedy zaś jest za wiele tego światła, szczególnie sztucznego, nasza ciemność staje się zanieczyszczona, daje zaledwie pozorny relaks. Nie wyobrażam sobie Ziemi bez ciemności. Jej brak jest dla nas taką samą konsekwencją jak każde z możliwych zanieczyszczeń środowiska.

Ewa Winnicka to marka reporterska, więc doprawdy nie wiem, co tu poszło nie tak. Książka króciutka, a męczyłam ją w nieskończoność. Chyba jest ona wypadkową wątków, które Winnicka zebrała przy okazji pisania pozycji o Greenpoincie, ale tam nie pasowały, więc powstała osobna publikacja. Prohibicji w tej historii jest jak na lekarstwo. Niektóre wątki interesujące, choć całość bardzo mierna. Do stylu nie mam zarzutów, p. Ewa pisze bardzo dobrze. Jest to nauczka i dla autorski i dla wydawnictw, że czasem nie warto robić osobnej książki dla jednego wątku.