Solo

Zośka Papużanka nie przekonała mnie jeszcze do swojej twórczości. Po zgrabnym opowiadaniu „Pan Parasol”, „Solo” jest pierwszą większą formą autorki, którą poznałam. To zbiór opowiadań, czy może raczej fabularyzowanych reportaży połączonych wspólną ideą, której symboliki (zwłaszcza rzuciwszy okiem na okładkę) nietrudno się domyślić. Czymkolwiek jest „Solo” to pomimo literackiej sprawności autorki, której nie można jej odmówić, historie samotnych kobiet mnie nie zainteresowały, a znudziły i zmęczyły. Czytałam wręcz podejrzliwie, z poczuciem, że ktoś mną manipuluje, chociaż wydawało mi się, że pewnie powinnam solidaryzować się z porzuconymi, samotnymi, rozwiedzionymi, opuszczonymi bohaterkami, zwłaszcza, że jak zaznacza sama autorka, ich historie wydarzyły się naprawdę i tylko trochę zostały zmienione - ubrane w nadającą im atrakcyjność literacką sukienkę. Występują więc w różnych konfiguracjach. Jedno z opowiadań ma formę monologu bohaterki, inne to obserwacje koleżanki i sąsiadki, kolejne epistolarna rozmowa z sobą samą, a nawet perspektywa balkonowego leżaka, czy rozmowa rekrutacyjna. Niektóre z nich stylem przypominały mi pisarstwo Iana'a McEwan'a, co jest oczywiście komplementem, chociaż trudno samym stylem zastąpić dobrą fabułę. Za każdą opowieścią stoi prawdziwa, najczęściej zapłakana, smutna kobieta. Ta przyjęta przez autorkę zasada - opowiadań o kobietach i dziewczynach z różnych powodów żyjących „solo”, kojarzyła mi się trochę z przeczytanym niedawno zbiorem reportaży Mariusza Szczygła „Nie ma” i niestety to porównanie nie wypada dla „Solo” korzystnie. Nie kupuję świata biało-czarnego i przyjętej przez autorkę tezy o porzuconych, poświęcających się kobietach versus bezwzględny męski świat. To mój podstawowy zarzut i chyba nie muszę przekonywać, że oczywiście nie znaczy to, że nie wierzę w prawdziwość i częstotliwość występowania przedstawionych sytuacji lub, że co gorsze, odpowiada mi patriarchalna budowa społeczeństwa.

Ludzie rozstają się na różnych etapach życia i to nie jest czasami najgorszy dla związku scenariusz. Niestety rzadko rozstają się w zgodzie, znacznie częściej postępują wobec siebie bardzo brzydko - to fakt. Nie rozumiem jednak czemu ma służyć powielanie w literaturze stereotypu biednej kobiety porzuconej przez niewiernego męża, kochanka, przyjaciela. Wszyscy wiemy, że tak bywa, nawet nie czasami, a często, tylko jaka miałaby za tym płynąć refleksja? Zbiór takich jednorodnych opowieści nie jest dobrym pomysłem. Powstała książka wpisująca się w nurt literatury feministycznej w złym tego słowa znaczeniu. Kobiety z pewnością nie oczekują współczucia, a autorka właśnie do tego chce nas sprowokować, a przynajmniej ja tak tę książkę odebrałam.

Zośka Papużanka nie przekonała mnie jeszcze do swojej twórczości. Po zgrabnym opowiadaniu „Pan Parasol”, „Solo” jest pierwszą większą formą autorki, którą poznałam. To zbiór opowiadań, czy może raczej fabularyzowanych reportaży połączonych wspólną ideą, której symboliki (zwłaszcza rzuciwszy okiem na okładkę) nietrudno się domyślić. Czymkolwiek jest „Solo” to pomimo...