Patriarchat rzeczy. Świat stworzony przez mężczyzn dla mężczyzn

W merytoryczny sposób podchodzi do tematu, opisuje kontekst poszczególnych badań, zdecydowanie bardzo rzetelna. Porusza wiele ciekawych wątków, mówi o nich w sposób możliwie obiektywny. Przyjemnie się czyta, bardzo inspirująca do dalszych poszukiwań. Polecam!

Książka Liz Plank „Samiec alfa musi odejść. Dlaczego patriarchat szkodzi wszystkim” to jedna z tych pozycji, które wybijają czytelnika z bezpiecznej strefy komfortu, niezależnie od jego płci czy poglądów. Kanadyjska dziennikarka podjęła się karkołomnego zadania: napisania o feminizmie w sposób, który nie tylko nie wyklucza mężczyzn, ale stawia ich w samym centrum debaty jako ofiary systemu, który rzekomo został stworzony, by im służyć. Moja ocena tej publikacji to solidne 7/10 – doceniam świeżość spojrzenia i ogrom zebranych danych, choć momentami razi mnie publicystyczny, nieco zbyt amerykański optymizm autorki. Bohaterem tej książki nie jest konkretna osoba, lecz konstrukt „idealnego mężczyzny”, czyli tytułowego samca alfa. Plank analizuje, jak współczesne wzorce męskości – nakazujące siłę, dominację, tłumienie emocji i nieustanną rywalizację – stają się dla mężczyzn emocjonalną klatką. Autorka posługuje się terminem „świadoma męskość”, proponując odejście od sztywnych ram na rzecz większej empatii i wrażliwości. Fabuła tej reporterskiej opowieści prowadzi nas przez statystyki dotyczące samobójstw, uzależnień, przemocy oraz problemów z nawiązywaniem głębokich relacji wśród mężczyzn. Plank argumentuje, że patriarchat, narzucając mężczyznom rolę nieustraszonych zdobywców, odbiera im prawo do bycia ludźmi w pełnym tego słowa znaczeniu. To nie jest atak na męskość jako taką, ale na jej toksyczną, ograniczającą wersję. Największą siłą publikacji jest empatyczne podejście. Liz Plank nie oskarża mężczyzn o całe zło świata; ona zaprasza ich do rozmowy. Jej teza jest prosta: wyzwolenie kobiet nie jest możliwe bez wyzwolenia mężczyzn z okopów tradycyjnej roli społecznej. Autorka przytacza dziesiątki badań socjologicznych i psychologicznych, które udowadniają, że kraje o wyższym poziomie równouprawnienia to miejsca, w których mężczyźni żyją dłużej, są zdrowsi i rzadziej ulegają wypadkom. Z drugiej strony, jako czytelnik ceniący konkret, muszę odnotować pewne mankamenty. Styl Plank jest typowo anglosaski i dynamiczny, co momentami sprawia, że skomplikowane problemy społeczne są kwitowane błyskotliwymi, ale uproszczonymi puentami. Książka ma strukturę długiego artykułu prasowego, co po dwustu stronach bywa nużące. Czasami brakuje tu głębszej analizy systemów ekonomicznych, które podtrzymują patriarchat – autorka skupia się głównie na psychologii i kulturze, co jest ważne, ale nie wyczerpuje tematu. „Samiec alfa musi odejść” to lektura obowiązkowa dla każdego, kto chce zrozumieć, dlaczego współczesny świat wydaje się tak bardzo skonfliktowany. To manifest nadziei, który mówi: „Mężczyzno, nie musisz być twardy jak głaz, by być wartościowy”. Choć momentami książka wydaje się zbyt idealistyczna, jej podstawowe przesłanie jest niezwykle cenne. Liz Plank napisała książkę, która może być trudna do przełknięcia dla tradycjonalistów, ale jest niezwykle potrzebna w czasach kryzysu tożsamości. To zachęta do porzucenia zbroi, która dawno przestała chronić, a zaczęła ciążyć. Jeśli szukasz rzetelnego, choć nieco lekkiego wprowadzenia do współczesnych studiów nad męskością, jest to pozycja dla Ciebie.

Są książki, które czyta się dla historii. I są takie, które zostają w głowie, bo zmuszają do myślenia o własnym życiu. Szwedzka sztuka kochania należy właśnie do tej drugiej kategorii. To książka o miłości, relacjach i samotności, ale pokazana z trochę innej perspektywy niż ta, do której jesteśmy przyzwyczajeni. Jeśli ciekawi Was, jak wygląda podejście do związków w Szwecji i co z tego może wynikać dla nas, naprawdę warto sięgnąć po tę pozycję. Autorka przygląda się relacjom w szwedzkim społeczeństwie i zestawia je z tym, jak myślimy o miłości w Polsce. Rozmawia z ludźmi, analizuje zwyczaje i pokazuje, jak różne mogą być definicje bliskości, małżeństwa czy partnerstwa. W książce pojawia się temat niezależności, potrzeby wolności, ale też samotności, która w nowoczesnym świecie dotyka coraz więcej osób. To nie jest sucha analiza ani poradnik o tym, jak budować związek. Raczej zbiór obserwacji, które momentami potrafią zaskoczyć, a czasem skłonić do zastanowienia się nad własnymi przekonaniami. Dla mnie to była bardzo ciekawa lektura właśnie przez te różnice kulturowe i odwagę w zadawaniu pytań o to, czym dziś właściwie jest miłość. W czasach, które coraz częściej nazywa się epoką samotności, taka refleksja wydaje się szczególnie potrzebna. Może warto na chwilę zatrzymać się przy tym temacie i sprawdzić, czy nasze wyobrażenia o związku, małżeństwie i partnerstwie nadal są aktualne.

Całkiem przyjemny reportaż, chociaż kontrowersyjny tytuł książki dotyczy tylko jednego czy dwóch rozdziałów. Całość dotyczy raczej sytuacji kobiet i ich traktowania we współczesnym świecie. Autorka stara się zachować obiektywizm, choć nie zawsze się jej to udaje. Publikacja w większości oparta o anglojęzyczne publikacje internetowe, co jednak nie umniejsza ogromu pracy jaki musiała włożyć autorka. Doceniam i polecam lekturę.

Książka napisane przyjemnym językiem, bez potężnego naukowego słownictwa, gdzie nie było potrzebne. Dobrze przestawiła najpopularniejsze problemy obecnego społeczeństwa tj. depresja, uzależnienia czy zaburzenia lękowe. Opisuje na czym polegają te problemy, jak widzą to osoby dotknięte jak i osoby mające styczność z tymi osobami.

Zebrane, już publikowane felietony, a także posty zamieszczone w social mediach mogą uchodzić za przebrzmiałe – strajk kobiet, pandemia, sprawa Polańskiego i Weinsteina, mobbing i przemoc w Łódzkiej Filmówce, ustawa aborcyjna to tematy z 2020 -2021 roku. Choć ich roztrząsanie może wydawać się nużące czy nieaktualne, warto poznać opinie nonkonformistki, nawet gdy ma się odmienne stanowisko wobec poruszanego tematu. Jedno jest pewne i wartościowe – należy obnażyć dulszczyznę, rozprawić się z patriarchatem i walczyć o prawa kobiet, a przede wszystkim powstrzymać się od pouczeń moralnych w ich prywatne wybory, ferowania wyroków sądu plotkarskiego i prób przemeblowania czyjegoś życia. Do przemyślenia autorka pozostawia słowa Mahatmy Gandhiego "Bądź zmianą , którą chcesz zobaczyć w świecie". Gdyby tylko zastosowano się do tego życzenia. O ileż świat byłby piękniejszy.

Pełna pasji książka o amerykańskiej biedzie. Autorzy łączą ogólne rozważania z historiami zwykłych ludzi, których system wpędził w spiralę biedy, uzależnień i życiowego upadku. Portretują USA jako bardzo bogaty kraj Trzeciego świata. Poruszająca lektura. Dwójka autorów pochodzących ze stanu Oregon napisała książkę o amerykańskiej biedzie. Dobrze znają temat, bo sami się wyrwali z nędzy, ale wielu ich znajomym i przyjaciołom z Oregonu się nie powiodło. Sytuacja społeczna i ekonomiczna w kraju ich wykończyła: długotrwałe bezrobocie, bieda, stres, po prostu rozpacz pchnęły ich w narkotyki, alkohol, drobną przestępczość, liczne choroby (otyłość!) i przedwczesną śmierć. Typowy dyskurs liberalny panujący obecnie w Ameryce twierdzi, że ci ludzie sami są sobie winni, bo każdy jest kowalem własnego losu. No nie, wielu jest skazanych już w dzieciństwie, bo pochodzą z biednych i patologicznych rodzin, dziedziczą nędzę i rozpacz. Portretują autorzy Amerykę jako kraj wspaniały dla bogaczy, którzy nie tylko cieszą się fortuną, ale także korzystają z licznych ulg podatkowych, dotacji i odpisów. A gdy popełnią przestępstwo, na przykład finansowe, są nader łagodnie traktowani przez sądy. Natomiast biedakom wiatr w oczy wieje: za drobne przestępstwa albo trafiają za kraty, albo zabiera im się prawo jazdy, co praktycznie wyklucza ich z życia. W ogóle nie ma państwowych programów pomocy biedakom, nieliczne które istnieją i – jak pokazują autorzy – przynoszą świetne efekty, są inicjatywą prywatną. To wielki paradoks, że ten najbogatszy kraj świata tak olewa swoich biedaków, to polityka przypominająca najbiedniejsze kraje Trzeciego świata. Ciekawe, że w ostatnich dekadach gospodarka Ameryki odnotowała spektakularny wzrost, ale jego owoce trafiły do 10% najbogatszych, reszta albo tkwi w miejscu, albo ubożeje. Przyczyną tego stanu rzeczy jest olbrzymia i wciąż rosnąca nierówność, na przykład: „zaledwie trzech Amerykanów – Jeff Bezos, Bill Gates i Warren Buffett – posiada majątek równy majątkowi całej uboższej połowy populacji”. W tej nieco chaotycznej i powierzchownej, ale wazvnej książce znajdziemy dużo więcej przykładów (edukacja, opieka zdrowotna, itd.) jak amerykański system prawny i ekonomiczny stygmatyzuje biedaków i skazuje ich na codzienną wegetację i przedwczesną śmierć. Co więcej, bieda jest dziedziczona, dzieci nędzarzy mają bardzo małe szanse wyrwania się do lepszego życia. Co ciekawe, wielu bohaterów książki głosowało na Trumpa, z pewnością ten pan nie poprawi ich sytuacji. Po koniec książki autorzy przedstawiają szereg sensownych propozycji pomocy dzieciom z ubogich rodzin, chodzi o to, żeby się wyrwały ze spirali nędzy, ale myślę, że owe propozycje mają małe szanse na realizację. W obecnej amerykańskiej atmosferze społecznej i politycznej uznane by były za komunistyczne...

Książkę kupiłam bez większego przekonania, ale ostatecznie zrobiła na mnie dobre wrażenie. To wszystko prawda. Nie możemy odcinać się od siebie, od tego, co czujemy i udawać, że wszystko jest ok, jeśli nie jest. Wychodzenie z problemów nie polega na śmianiu się beztrosko i wmawianiu sobie setek afirmacji, które często wywołują efekt przeciwny do zamierzonego. Jesteśmy tylko ludźmi, przeżywamy zarówno dobre, jak i złe chwile i książka ta doskonale to pokazuje.

Seksualność to sfera, którą każdy z nas uważa za intymną, jednak Kate Lister w swojej książce „Sprawy łóżkowe. Historia seksu” udowadnia, że jest ona przede wszystkim fascynującym konstruktem kulturowym, politycznym i społecznym. Autorka, znana z prowadzenia popularnego projektu naukowego „Whores of Yore”, zdejmuje z tematu seksu grubą warstwę tabu, zastępując ją rzetelną wiedzą, humorem i ogromną empatią. Książkę tę oceniam na mocne 8/10 – to lektura, która bawi, szokuje, ale przede wszystkim otwiera oczy na to, jak bardzo nasze dzisiejsze postrzeganie przyjemności jest zakorzenione w przeszłości. Największym atutem publikacji jest jej rozmach i interdyscyplinarność. Lister nie ogranicza się do nudnego wyliczania dat. Prowadzi nas przez wieki, analizując zmiany w podejściu do antykoncepcji, higieny intymnej, pornografii czy samej anatomii. Czytelnik dowiaduje się m.in., jak na przestrzeni dziejów zmieniały się standardy piękna oraz jak medycyna była wykorzystywana do kontrolowania ciał, zwłaszcza kobiecych. Autorka z pasją detektywa tropi etymologię wulgaryzmów i historię przedmiotów, które dziś uważamy za oczywiste, a które kiedyś budziły grozę lub były szczytem luksusu. Styl Kate Lister to kolejna wielka zaleta tej pozycji. Autorka pisze z ogromnym swadą, nie boi się używać dosadnego języka, ale robi to zawsze w służbie nauki. Jej narracja jest lekka, pełna brytyjskiego humoru i dystansu, co sprawia, że nawet najbardziej kontrowersyjne czy „brudne” tematy czyta się z niesłabnącym zainteresowaniem. To nie jest suchy podręcznik, lecz żywa, momentami wręcz anegdotyczna opowieść o tym, co ludzkość robiła w sypialniach (i nie tylko) przez ostatnie kilka tysięcy lat. Mimo ogromu wiedzy, książka jest bardzo przejrzysta. Podział na krótkie, tematyczne rozdziały sprawia, że można ją dawkować, wracając do najciekawszych zagadnień. Lister świetnie punktuje hipokryzję minionych epok, jednocześnie pokazując, że nasze współczesne „wyzwolenie” często jest tylko kolejną formą społecznego gorsetu. To pozycja obowiązkowa dla każdego, kto chce zrozumieć, dlaczego seks wciąż budzi tyle emocji i jak wielki wpływ na nasze życie mają „sprawy łóżkowe” naszych przodków. Dlaczego warto sięgnąć po tę historię? Obalanie mitów: Autorka rozprawia się z wieloma błędnymi przekonaniami na temat życia intymnego w dawnych czasach. Bogactwo źródeł: Książka jest oparta na solidnych badaniach archiwalnych i ikonografii. Humor i dystans: Temat potraktowany z powagą naukowca, ale lekkością sprawnej popularyzatorki.

"F*uck, fame & game. Co faceci robią w sieci" Elżbieta Turlej Książka ta zabiera nas w wirtualny świat polskich mężczyzn, urodzonych po 1989 roku, który – choć czasem trudno w to uwierzyć - istnieje naprawdę, tuż obok nas. Sięgnęłam po ten reportaż z polecenia bliskiej mi osoby. Czytając pierwszy rozdział byłam bardzo zaskoczona treścią. Nie uważam się za osobę, która żyje pod kamieniem, ale nazwiska i pseudonimy chłopaków, o których pisze Turlej nic mi nie mówiły. Wojtek Gola, Amadeusz Roślik, Paweł Tyburski czy Don Kasjo - faceci, którzy są bardzo sławni, mają milionowe wyświetlenia w internecie. Dla nich sub czy ilość wyświetleń determinuje "być, albo nie być". Czytałam tę książkę i coraz szerzej otwierałam oczy. Taką perełką okazał się wywiad z terapeutami uzależnień - Stanisławem Pilewskim i Pawłem Komarem. Opowiadają oni o swojej pracy z mężczyznami uzależnionymi od seksu, mężczyznami, którzy nigdy nie widzieli nagiej kobiety. Brzmi śmiesznie? Dla mnie na początku tak było. Terapeuci omawiają mechanizmy powstania uzależnień m.in. od porno. Uważam, że ten rozdział powinien być obowiązkowo omawiany w szkole średniej. Przerażająca lektura. "Seks z innym człowiekiem wydaje się stratą czasu. Szybciej i bezpieczniej zrobić to samemu, przy telefonie czy komputerze" "Nie wiedzą jak się buduje relacje z żywymi kobietami. Umieją przewijać film porno do końca, żeby przyspieszyć wystrzał dopaminy do mózgu. Umieją uwodzić kobiety na rozmaitych komunikatorach, przekonywać je do wspólnej masturbacji przed kamerką (...) Problemem jest to, że kobiety z internetu są ładniejsze i łatwiejsze od realnych. Nie wymagają rozmowy, przytulenia, orgazmu"

Czytając książkę nie wiedziałam dokładnie kim jest Emily Ratajkowski. Słyszałam jedynie, że jest modelką i aktorką, że jest atrakcyjna nie tylko w oczach mężczyzn, ale i... w oczach kobiet. To mnie zaintrygowało, stąd zdecydowałam się sięgnąć po "Moje ciało". Nie spodziewałam się jednak, że będzie to trudna lektura... ...a tytuł książki powinien brzmieć: "Umowa albo kara. Anatomia artystycznego wyzysku". Poznałam historię młodej, atrakcyjnej i ambitnej dziewczyny, którą branża modowa potraktowała jak towar. Brak zabezpieczeń prawnych i nierówność społeczna sprawiły, że jej wizerunek (jej ciało) stały się źródłem zysku dla innych. Zamiast ochrony – wyzysk (a nawet wykorzystanie seksualne). Zamiast wsparcia – hejt i blokowanie w mediach społecznościowych. To refleksja o brutalnej logice branży artystycznej: jeśli nie potrafisz wycenić siebie i zabezpieczyć kontraktem, szybko stajesz się ofiarą. A jeśli pochodzisz z klasy niższej – zamiast szacunku czeka cię kara. To gorzka diagnoza środowiska, które chętnie mówi o wolności, równości, feminizmie i sztuce, lecz w praktyce opiera się na nierównych relacjach władzy. To także kolejna odsłona problemu, że wciąż istnieją ludzie przekonani, iż mają prawo do naszego ciała, wizerunku i godności tylko dlatego, że „mają na nas pomysł”. Rozważania o tzw. pretty privilege („przywileju z bycia piękną”) są tu raczej mało istotne. Emily skupia się przede wszystkim na krytyce systemu. „Zabezpiecz się umową i pieniędzmi, albo spadaj” – to najprostsze i najbardziej bezlitosne przesłanie, jakie płynie z tej książki. Niby oczywiste, a jednak w praktyce zawiodło Emily na wielu poziomach. Życia i ludzi nie da się przewidzieć. Są w tej książce fragmenty, do których wracałam wielokrotnie. Są też takie, które świadomie omijałam. Na przykład ten, w którym Emily opowiada o wykorzystaniu seksualnym przez znanego fotografa. Myśląc o tym, zastanawiałam się nad jej ojcem. Co czuł, kiedy to czytał? Bezsilność? Rozpacz? Poczucie winy, że nie mógł obronić swojej ukochanej córki ani spojrzeć w oczy jej oprawcy? Ostatnie zdania "Mojego ciała" dotyczą porodu Emily. Miałam wrażenie, że odczuła ulgę, wydając na świat chłopca. Ulgę, że on nigdy nie doświadczy tego, co spotkało ją – najpierw jako nastolatkę, a później jako dorosłą kobietę. Czy światu jest potrzebna taka książka? Zdecydowanie tak.

W dobie narastających geopolitycznych napięć i konfliktów zbrojnych, gdzie coraz większa władza koncentruje się w rękach populistów dążących do jak największej społecznej polaryzacji, człowiek drugiemu człowiekowi ponownie staje się bardziej wilkiem niż bliźnim. Większość polityków swoimi decyzjami preferuje bardziej lub mniej ekstremalne odmiany darwinizmu społecznego nastawionego między innymi na rywalizację między ludźmi i rosnące nierówności. Legitymują oni swoje działania powołując się na rzekomo udowodnione naukowo twierdzenie, jakoby przetrwanie w naturze miały zagwarantowane tylko najsilniejsze, najagresywniejsze i najbardziej bezwzględne osobniki danego gatunku. Należy zaznaczyć, że Karol Darwin od którego nazwiska utworzony został powyższy eponim nie był zwolennikiem poglądu według którego społeczeństwa ludzkie również zmieniają się w czasie poprzez dobór naturalny. Przypisywany mu zwrot „przetrwanie najsilniejszych” został sformułowany przez angielskiego filozofa i socjologa Herberta Spencera. O tym, że takie postrzeganie ludzkiej natury jest błędne, a z pewnością niepełne traktuje niniejsza książka, którą napisali Brian Hare, ze swoją żoną Vanessą Woods. Hare pełni funkcję profesora antropologii ewolucyjnej, psychologii i neuronauki na Uniwersytecie Duke’a, natomiast jego małżonka także jest uzdolnioną badaczką, specjalizującą się w antropologii ewolucyjnej. Głównym tematem recenzowanej pozycji jest tak zwana hipoteza samoudomowienia, z którą związany jest proces większego nastawienia na zawieranie przyjaźni i współpracy pomiędzy różnymi, często niespokrewnionymi ze sobą ludźmi. Hare i Woods postulują, że nasz gatunek osiągnął globalny sukces nie dzięki agresji, sile czy wybitnej inteligencji, ale takim cechom jak tolerancja, życzliwość, zaufanie i przyjazne nastawienie, które umożliwiły pokojowe funkcjonowanie pomiędzy sąsiadującymi ze sobą grupami, dzięki czemu mogły się one rozrastać i zwiększać gęstość zaludnienia. Rosnące i bardziej zróżnicowane grupy doprowadziły do powstawania coraz większej liczby innowacji technologicznych i kulturowych, dzięki czemu w pewnym okresie naszego rozwoju osiągnęliśmy znaczącą przewagę nad innymi gatunkami lub podgatunkami ludzi nie posiadającymi naszych predyspozycji do międzygrupowej współpracy. Należy przy tym pamiętać, że Woods i Hare podkreślają, że jest to na razie hipoteza. Takie jest już piękno nauki, że nic nie jest w niej stuprocentowo pewne. Każde wyjaśnienie i każdy model tłumaczący zasady działania danego procesu lub zjawiska muszą przejść bardzo restrykcyjne testy polegające na nieustannym konfrontowaniu ich z wynikami obserwacji i eksperymentów, a także innymi odkryciami, które mogą znacząco zrewidować stan naszej wiedzy na dany temat. Dopiero po wielu takich testach dana hipoteza może w końcu otrzymać zaszczytne miano teorii naukowej, której już mało co ruszy (dla tych co tego nie wiedzą termin “teoria” w nauce różni się od potocznego rozumienia tego pojęcia i oznacza spójne oraz dobrze uzasadnione wyjaśnienie jakiegoś zjawiska funkcjonującego w świecie, które zostało powszechnie uznane między innymi dzięki wielokrotnie potwierdzonym obserwacjom, a także dużej liczbie przeprowadzonych eksperymentów). Na poparcie swojej hipotezy autorzy książki przytaczają bardzo dużo niezwykle ciekawych przykładów. Dowiemy się na przykład o pewnym rosyjskim genetyku, któremu udało się na Syberii wyhodować odmianę lisów o bardzo przyjacielskim nastawieniu do ludzi. Poznamy też dużo lepiej zachowanie naszych najbliższych zwierzęcych krewnych czyli szympansów zwyczajnych i szympansów karłowatych znanych też jako bonobo. Na szczególną uwagę zasługują właśnie bonobo, które charakteryzują się tym, że słynne hasło “make love not war” konsekwentnie wprowadzają w czyn i udaje im się to lepiej niż nam Homo Sapiens. Selekcja promująca przyjazne nastawienie kosztem agresji prowadzi także do zmian fenotypowych zwierząt i ludzi. W książce otrzymujemy poparte wieloma badaniami opisy jak udomowienie wpłynęło na wygląd oswojonych gatunków, ale także człowieka, między innymi dzięki analizie zachowanych szczątków naszych przodków i tych blisko z nami spokrewnionych, które pochodzą sprzed kilkudziesięciu tysięcy lat. Badania porównawcze przeprowadzone między innymi na wyglądzie czaszek różnych homininów wzmacniają wiarygodność hipotezy samoudomowienia. Nastawienie na współpracę i pomoc u ludzi ujawnia się także we wczesnym okresie życia, kiedy nasze niemowlęta i małe dzieci są skazane na zależność od swojej rodziny i w porównaniu do zwierząt cechują się wyjątkowo małą samodzielnością przez pierwsze lata istnienia. Bardzo ciekawe są opisy eksperymentów badających umiejętność odczytywania kooperacyjnych intencji komunikacyjnych u ludzkich niemowląt, ale też wśród zwierząt udomowionych i tych u których ten proces nie zaszedł. Mamy także przykłady opisujące regres technologiczny występujący u tych społeczności, które z jakiegoś powodu odłączyły się i straciły kontakt z większymi sieciami społecznymi. Hipotezę samoudomowienia wspiera także analiza budowy naszego mózgu, zwłaszcza zwiększenie roli układu serotoninergicznego, w porównaniu do naszych przodków. Jedną z ról tego neuroprzekaźnika jest wzmocnienie działania oksytocyny, która potocznie określana jest mianem “hormonu miłości” i wytwarza się między innymi dzięki kontaktowi wzrokowemu między rodzicami i dziećmi. Taki kontakt jest możliwy dzięki naszym oczom, które posiadają białe twardówki co ułatwia komunikację, w przeciwieństwie do pozostałych naczelnych, u których gałki oczne są przyciemnione. Hipoteza samoudomowienia potrafi także wytłumaczyć problem potencjału naszego gatunku do okrucieństwa. Dotyczy to przede wszystkim grupy obcych nam jednostek, które postrzegamy jako zagrożenie dla naszej własnej społeczności. Nasz umysł jest wtedy w stanie dokonać tak zwanej uniwersalnej dehumanizacji, przez co obcych zewnątrzgrupowych, których uważamy za niebezpiecznych dla nas, nie postrzegamy jako istot ludzkich, ale problem, którego należy się pozbyć. Dehumanizacja pewnych grup prowadzi do błędnego koła, ponieważ prześladowane społeczeństwa również zaczynają uprzedmiatawiać swych oprawców. Omawiany tytuł przedstawia wyniki eksperymentów, w których wykazano, że oksytocyna, czyli hormon odpowiedzialny za przyjazne nastawienie do innych ludzi i poczucie więzi między rodzicami a potomstwem, w przypadku zupełnie obcej grupy potrafi wzmacniać odczucie antypatii wobec nich. Ostatnie rozdziały książki są poświęcone omówieniu wyników badań, dzięki któremu bylibyśmy w stanie przezwyciężać uprzedzenia i wrogość, które wynikają z uniwersalnej dehumanizacji. Jak się okazuje, w przypadku osób uprzedzonych edukacja w zakresie tolerancji często przynosi skutek przeciwny do zamierzonego. Za to efektywną metodą okazuje się nacisk na kontakt i współpracę między skonfliktowanymi grupami, a także życie w demokratycznych i egalitarnych społeczeństwach. Omawiane jest także zagadnienie, wskazujące na pewną korelację, dotyczącą większego prawdopodobieństwa do dehumanizowania ludzi, u osób, które źle traktują zwierzęta. Lekturę tego tytułu skończyłem na początku 2026 roku i jestem zdania, że dzieło Briana Hare’a i Vanessy Woods to najbardziej inspirująca książka, jaką przeczytałem w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy. Biorąc pod uwagę fakt, że inicjowane są kolejne konflikty zbrojne, prawdopodobnie przez resztę bieżącego roku nie przeczytam już niczego, co dodałoby mi więcej otuchy. Z całego serca polecam tę niezwykle piękną, mądrą i inspirującą książkę popularnonaukową, która traktuje zarówno o tych lepszych, jak i gorszych aspektach natury naszego gatunku. Doskonale zdaję sobie sprawę, że koncepcja samoudomowienia jest na razie hipotezą i przedstawionych w niej argumentów nie należy traktować jako prawdy objawionej. Konieczne będzie jeszcze przeprowadzenie wielu interdyscyplinarnych badań, żeby wzmocnić jej prawdopodobieństwo. W niczym to jednak nie umniejsza wartości tego dzieła, ponieważ należy pamiętać, że Homo Sapiens nie determinuje jedynie to, jacy jesteśmy, ale przede wszystkim nasze ideały i marzenia dotyczące tego, jacy możemy być.

Początek książki - bardzo dobry. Opowieść o losach zwykłej wiejskiej kobiety, urodzonej w pierwszej połowie XX w. na polskiej wsi. Z jakiegoś powodu w połowie książki zmienia ona cały koncept opowieści staruszki na przedstawienie suchych faktów i zmian jakie zachodziły u schyłku wieku. Z drugiej strony potrafię zrozumieć, że opowiadanie w kółko o wykonywaniu wiejskich obowiązków może być ciężkie, niemniej jednak czuć, że w pewnym momencie książkę zaczyna się czytać o wiele ciężej.

Wspaniała, wciągająca lekttura! Poznałam historie wielu bardzo inspirujących kobiet. W mojej opinii książka ma pozytywny przekaz, mimo że bohaterki nie stroniły od dzielenia się trudnymi doświadczeniami. W dalszym ciągu myślę o tym jak wiele kobiet w Polsce doświadcza różnej formy nadużyć i przekraczania granic. Ta książka zostanie ze mną na dłużej.

Pacjent H.M? JEST John Snow? JEST Chyba sobie zrobię bingo popularnonaukowych/reportaży. . Dwoma słowami: "taki śmietnik". . Sięgając po książkę zastanawiałam się co można napisać o adresach. Śmietnik - bo jeżeli jest jakiś temat gdzie pojawia się element adresu to mamy opisane w książce. Czy spodziewałam się Johna Snowa? Nie ale przecież dotyczy to tego gdzie mieszkamy. Czy spodziewałam się pacjenta H.M.? Nie ale przecież pamięć jest potrzebna do zapamiętania gdzie mieszkamy. Jak ktoś nie czyta dużo popularnonaukowej literatury to dowie się ciekawych rzeczy, nawet z historii medycyny/mózgu. 😉 Lekka lektura o adresach. . Szkoda że w Indeksach nie ma hasła 'Polska' choć w treści jest czasem wspominana. . Jest rozdział o Polsce, szkoda że tylko że na jeden temat... . Pisałam ja, mieszkająca na ulicy komunisty. Jak mówię gdzie mieszkam to starsze pokolenie "nie zmienili nazwy?", młode chyba nie rozumie o co kaman.

Świadomie liczyłem, że autor racjonalnie podda w wątpliwość słuszność mojego patrzenia na świat i tak dokładnie było. Świetna książka i aż sam się zdziwiłem z jak wieloma tezami się zgadzam. Jedyny zarzut jaki mam to sporadyczne odpływanie autora w kierunku "utopijnego socjalizmu". Na szczęście szybko wraca na właściwe tory. Myślę, że tę książkę powinien przeczytać każdy, kto potrafi podejść do lektury z otwartą głową.

Jucewicz nie pisze po to, by błyszczeć – pisze, żebyś się zatrzymał, przeczytał coś, pomyślał „o cholera, to przecież ja”, i potem może zrobił herbatę i przez chwilę nie scrollował jak szaleniec. To książka dla ludzi, którzy chcą zrozumieć siebie, ale nie w stylu Instagramowych coachów, tylko z pomocą kogoś, kto potrafi słuchać. Choruję na depresję... Ta książka nie tylko mnie „dotknęła”. Ona weszła tam, gdzie już i tak było miękko, boleśnie i nie do końca zagojone. To żadna wada. Po tej książce poczułem się bardziej... zrozumiany

Bardzo dobra, wciągająca książka. Autor opisał historię Islandii w lekkim i błyskotliwym stylu, podkreślając jej wpływ na dzieje świata. Czytając książkę dowiemy się co nieco o Grenlandii, II wojnie światowej czy zimnej wojnie. Twierdzę, że jest to bardzo dobra książka, poszerzająca wiedzę i horyzonty. Na pewno do niej wrócę.

„I że Ci (nie) odpuszczę” to idealna książka, by liznąć kawałka historii, która może być zalążkiem do poznania całości. Ale czy jesteś w stanie dowiedzieć się z niej wszystkiego? Oj nie! Każda z opisywanych spraw jest przedstawiona w ciekawy sposób, choć nie aż tak wnikliwie, jak mogliby oczekiwać fani true crime. Dla osób, które dopiero wsiąkają w ten świat, może być jednak świetnym początkiem i zachętą do dalszego odkrywania. Książka napisana jest lekko, momentami nawet z humorem - co przy takiej tematyce nie jest łatwe. Czyta się ją szybko, czasem z lekkim niesmakiem, bo chciałoby się więcej szczegółów, więcej „smaczków”. Ale mimo tego - jest po prostu w porządku.

W czerwcu 2018 roku w warszawskim klubie go-go nowa dziewczyna tańczy dla klientów i ich bawi , rozmawia z innymi pracownicami. Koleżanki nie wiedziały, że jest dziennikarką rozpoczynającą właśnie pracę nad reportażem o polskim świecie -sekspracy. Pytania, które postawiła sobie na początku – kto pracuje w Polsce i świadczy usługi seksualne? jak te osoby postrzegają swoje zajęcie? – zaprowadziły ją na plan filmu porno, do klubu swingersów, przed internetowe sekskamerki i na spotkania z kobietami do towarzystwa. Poznani tak bohaterowie i bohaterki książki opowiedzieli jej o swoim życiu, wyborach i trudnej relacji ze społeczeństwem. Mówili otwarcie, szczerze i prosto w oczy. Bez wstydu, chociaż właśnie tego się od nich oczekuje. Odważny i bezkompromisowy reportaż Karoliny Rogaskiej to nowe spojrzenie na osoby, które oceniamy zbyt łatwo i bezlitośnie. To ćwiczenie z empatii pokazujące, jak daleko jesteśmy zdolni posunąć się w próbie zrozumienia drugiego człowieka. To wreszcie wciągająca opowieść, w której znaleźć można odpowiedzi na pytania, które wstydzimy się zadawać. Czy zawsze słusznie wydajemy opinię o " takich " ludziach " i czy sami , gdyby zmusiły nas okoliczności nie sięgnęli byśmy po wszystko , aby zapewnić sobie i najbliższym utrzymanie ? Nie sądź a nie będziesz sądzony !