Młodość Martina Bircka

Podobno kultowa książka młodych norweskich czytelników. Niezwykle wrażliwy dwudziestopięciolatek szuka swojego miejsca w życiu. Dokonuje wielu trafnych spostrzeżeń dotyczących świata i rządzących nim prawidłowości, potrafi zachwycić się zdarzeniami, które dla wielu innych nie są godne uwagi. Książka od początku dziwna, przełamująca schematy, ale wciąga i kończąc czytanie można uwierzyć, że zafascynowała norweską młodzież.

„Wszystko, co ludzkie, jest mi obce. Przed upadkiem w lesie wieczory spędzałem w domu z rodziną. Zawsze czułem urazę do zorganizowanych form spędzania wolnego czasu. Dlatego prawie wszystkie wieczory spędzaliśmy w domu. Jedliśmy, oglądaliśmy dobranockę, kładliśmy Gregusa spać i siedzieliśmy potem przed telewizorem, przeglądając mniej lub bardziej stymulujące czasopisma, aż wybijała godzina, która przypominała nam...”( s. 61.) Erlend Loe, „Doppler”, przekł. M. Skoczko, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2006. Seria: terytoria skandynawii. Doppler - nie jest to nazwisko austriackiego fizyka, nie jest to postać fantastyczna z prozy Sapkowskiego, nie ma też związku z USG dopplerowskim. „Doppler” to powieść przyciągająca uwagę czytelnika okładką, na której widnieje rysunek naskalny, przypominający dzieje człowieka – łowcy, z prehistorii. A przecież powyższy cytat z telewizorem w roli głównej burzy zasygnalizowany porządek rzeczy. Dwie przestrzenie, dwie epoki, jeden człowiek. Interesujący, zaskakujący, ale przede wszystkim szalony pomysł bohatera wart jest uwagi, a nawet dalszego ciągu, który jest sygnalizowanym z końcem powieści. Sam bohater - to przenikliwy i niezwykle krytyczny obserwator ludzi i świata, (szczególnie współczesnego konsumpcjonizmu), ale też osobnik zabawny, mający dystans wobec siebie: „Proszę Bongo, żeby stał za krzakiem cicho jak mysz pod miotłą, a sam przez drzwi do ogrodu zakradam się do środka, czołgam się po podłodze w kuchni w stronę toblerona, w stronę olbrzymiego, żeby nie powiedzieć gigantycznego toblerona, którego całym sobą pragnę”. (s.43.) Literatura skandynawska w dobrej formie. 10/10

Mimo usilnych starań państw i chrześcijańskich misjonarzy Wiedza nie umarła. Żyją jeszcze ludzie, dla których stare wierzenia Saamów mają niezwykłą, realną wartość. Gaup opisuje podróż w poszukiwaniu swoich korzeni, wiary starszej niż chrześcijaństwo i polityczne wpływy, wiary, która utrzymuje ten świat w porządku. Ze smutkiem widzimy, jak dawna mądrość została stłumiona, niemal zapomniana i zdemonizowana, ale jeszcze tli się w szczelinach, które łączą światy. Jon czuje wezwanie szamańskiego bębna i wyrusza, by go odzyskać, a razem z nim spuściznę jego ludu. Bardzo ciekawa tematyka i sposób ukazania problemu zanikających wierzeń i kultury Saamów.

Są takie chwile w życiu żółwia, że wybiera książkę na totalne chybił-trafił, nie wiedząc kompletnie czego się spodziewać, a w rezultacie otrzymuje... coś osobliwego, można by powiedzieć. Zagadkowego. Zaryzykujmy stwierdzenie, że w pewnym sensie wyjątkowego nawet. Sponiewierany życiem (i alkoholem) młody człowiek znajduje na ulicy trolla, po czym w przypływie fascynacji oraz odpływie zdrowego rozsądku, zabiera go z sobą do domu, no bo czemu nie, kto bogatemu zabroni, a zawsze miło jest mieć jakieś zwierzątko w domu, nawet jeśli nie wiadomo co ono właściwie je. Najwyraźniej jest to świat, w którym trolle istnieją i nie dziwi to nawet weterynarzy, więc po co drążyć temat. Na pierwszy rzut oka wychodzi z tego trochę takie "Jak wytresować smoka" w wersji na trolla, czyli coś co w różnej formie i z udziałem różnych zwierzątek (a czasem dzieci i morderczych robotów z kosmosu) było już godzilion razy. Rzeczywiście tak przez pewien czas jest - skupiamy się głównie na oswajaniu i pielęgnowaniu trolla tudzież rozwoju relacji pomiędzy nim a głównym bohaterem. W pewnym momencie jednak książka odpływa w całkowicie niespodziewane rejony, atmosfera gęstnieje z każdą stroną, nawet pozornie oczywiste wątki rozwijają się całkiem zaskakująco, a zakończenie zostawia człowieka z kompletnym opadem szczęki. Oprócz człowieka i trolla, mamy tu też innych ludzi i relacje między nimi, które są często tak piętrowo manipulatorskie, że nieraz trudno było jednoznacznie orzec kto kogo bardziej wykorzystuje. Na tym tle relacja bohatera z trollem wydawała się tym bardziej urocza i grzała me serce porosłe mchem i porostem. To znaczy, żeby być ścisłym, była urocza i sympatyczna przez większość czasu... Bo w pewnym momencie autorka postanowiła wpleść tu bardzo dziwny podtekst erotyczny, który zaniepokoił mnie na tyle, że poważnie się zastanawiałam czy się natychmiast nie ewakuować. Nie wiem, być może zbyt płytko interpretuję i troll jest tu jakąś metaforą, której nie rozgryzam, ale mimo wszystko uważam, że to nie było szczególnie potrzebne. Na szczęście, jest to jednak dosyć marginalny wątek.

„Kto to powiedział: „Życie jest krótkie, lecz godziny długie”?Powinien to być jakiś matematyk, ktoś w rodzaju Pascala, ale był to oczywiście Fénelon. Szkoda, że nie ja”. (s.151.) Hjalmar Soderberg, Doktor Glas. Przekł. E. Gruszczyńska, Wyd. Jacek Santorski & Co, Warszawa 2003. Pierwsze wydanie książki 1905 r. (upływ czasu niewiele zmienił), zarówno w kwestii niecodziennych zdarzeń, jak i problematyki. Tekst przybiera formę dziennika, będącego zapisem przemyśleń, zdarzeń, spotkań głównego bohatera - lekarza zakochanego w żonie pastora, Z kolei żona pastora… Jest i ofiara. Najważniejszy wydaje się być motyw zbrodni i jego uzasadnienie. Czytelnik nie styka się ze zwykłym kryminałem. Na strony dziennika wkracza etyka, dotycząca osobistych problemów. Sam autor napisał: „Od dawna marzyłem, żeby napisać tekst, który byłby jednocześnie książką przedstawiającą myśli i dobrze skrojoną powieścią, małą albo dużą”. Z pewnością zamierzenia wypełnił w 100%. Słowo od tłumaczki: „Sto lat temu książka wywołała burzę. Każde kolejne tłumaczenie, a przetłumaczono ją na osiem języków, nie pozostaje również bez echa, wzbudzając ostre dyskusje i spory, co jest najlepszym dowodem na to, że sprawy, które Soderberg porusza w Doktorze Glasie, są dla nas wciąż ważne aktualne.” ( s. 6.) Powieść godna polecenia. 10/10

"Tainaron" to krótka książka przedstawiona w formie 30 listów pisanych przez kobietę. Adresatem jest tajemniczy mężczyzna, o którym niestety nic nie wiemy. Tytułowy Tainaron to miasto, w którym żyją owadopodobne istoty. Owady te są bardzo podobne do ludzi, mają swoje mieszkania, sąsiadów, pracę, znajomych, a nawet komunikację miejską. Z opowiadań wiemy, że kobieta pisząca listy jest człowiekiem i przybyła do Tainaronu statkiem. W listach opisuje miasto, niektóre ciekawe postacie oraz sytuacje i wydarzenia, w których brała udział. Cała książka nie jest może ciekawa fabularnie. Nie ma tam jednej historii czy wątku ciągnącego się przez całą książkę. Listy (rozdziały) to krótkie opowiadania mające na celu przybliżyć czytelnikowi zwyczaje Tainaronian, jak i sam wygląd miasta. Niektóre opowiadania były ciekawsze, niektóre mniej, ale wszystkie były napisane w bardzo podobnym stylu, który mi osobiście odpowiadał. Wiele z nich miało w sobie nutkę filozofii. Autorka skupiła się nie tylko na stworzeniu ciekawego świata, ale także na przekazaniu myśli filozoficznych w swoich opowiadaniach. Najczęściej dotyczyły one życia i przemijania. Uważam to za duży plus, ponieważ każde opowiadanie skłaniało do chwilowej refleksji. Czy mi się podobała? Ciężko stwierdzić. Jest to zupełnie inna książka niż większość tych co czytam na codzień. Na pewno jest nietypowa i oryginalna, ale nie należy brać jej pod uwagę jako świetną lekturę z gatunku fantastyki. Jeżeli lubicie ciągłą akcję, a skłaniające do refleksji opowiadania nie należą do waszych ulubionych to raczej odradzam. Ja osobiście nie żałuję, że po nią sięgnęłam, choć czytałam ją raczej od czasu do czasu w wolnych chwilach 🤔

Czasem myślę, że literatura skandynawska jest dla mnie tym, czym dla niektórych horrory - wolimy się bać w cieple swojego fotela, nie naprawdę - oni duchów i potworów, a ja skandynawskiej zimy pokrywającej wszystko śniegiem i lodem. Jeśli tak jest, to Hohaj należy do najstraszniejszych horrorów, bo zima jest jedną z bohaterek powieści. Zima jest tu w oczywisty sposób odmalowaniem zastygłych, zamarzniętych uczuć najważniejszych postaci, postaci, które z najwyższym trudem zdobywają się na próbę obudzenia w sobie własnej wewnętrznej wiosny. Mogę napisać, że próba ta jest nieudana, bo nie zdradzę niczego istotnego - nie o rozwój wypadków tu idzie, a o skomplikowane przemiany w ludzkich duszach i o to, że często zima wewnętrzna jest tak głęboka, że wiośnie trudno się przez nią przebić. Mimo to odbieram tę powieść jako historię o pozytywnym przesłaniu - dowiadujemy się z niej, że jeśli postaramy się tylko trochę bardziej niż jej bohaterowie, zapewne będziemy w stanie stopić każdą ilość naszego wewnętrznego lodu, a przecież wszyscy choć trochę go w sobie mamy. Tekst jest napisany bardzo łatwym stylem, da się przeczytać w jeden dłuższy wieczór, ale, o dziwo, ten styl wcale nie jest uproszczony - rzadko spotykam wyrafinowanie i głębię tak elegancko splecione z prostotą. Chwała za to i autorce, i tłumaczce. A nam - przyjemność i pożytek z czytania.

Jesli ktoś , kierując się tytułem, będzie myślał , że w tej krótkiej opowieśći znajdzie temat "miłość", to bedzie zawiedziony, bo opisuje ona raczej "niemiłość", albo brak miłości. Nie ma tu cienia miłości do ludzi, zwierząt, przyrody, piekna. Opisy przekazują wizję, brzydkiego miasteczka, zimnych odrapanych wnętrz, zimowej błotno-lodowej powłoki okalajacej świat zewnętrzny, w atmosferze dusznej, pełnej wszechobecnych papierosów palonych przez głównych bohaterów. Jednakże jest coś, co nas w ten niemiły pejzaż wciąga i nie możemy się oderwać od tekstu, by brnąć razem z małym chłopcem i jego matką w świat jednego popołudnia i póznego wieczoru w małym miasteczku w północnej Norwegii. Tekst opowiadania zmusza nas do pełnego skupienia, bo jest splatany jak warkocz, raz biegnie za zdarzeniami dotyczacymi Jona, a potem jego matki Vibeke. To celowe poplątanie dwóch akcji w jednym , krótkim czasie stwarza niepowtarzalny klimat napięcia i tajemniczości.

Autorowi nie udało powiedzieć niczego nowego o trudnym czasie dojrzewania i patologicznych rodzinach - czy to w ogóle możliwe, skoro dla wielu upokarzanie innych jawi się odwieczną potrzebą... Niemniej jednak to gorzki, wręcz brutalistyczny, rozrachunek z niższą klasą średnią, pozornie dobrze wyglądającą, gdy się patrzy z zewnątrz jej grodzonych osiedli. Chore relacje między członkami rodzin (wertykalne i horyzontalne) przekładają się w na odnoszenie się chłopców i dziewcząt do siebie, zgodnie z odwiecznymi mechanizmami hierarchii i wykluczania w ramach grupy. W równie przerażającym stopniu, jak mocno są tu ukazane postacie rodziców, tak samo, może i jeszcze dramatyczniej, zarysowane są, raczej nieprzerysowane, sylwetki dzieci. To po prostu mali dorośli z tymi samymi wadami, które czas przejścia z dzieciństwa do dojrzałości jeszcze potęguje. Zwłaszcza, że rodzice nie przepuszczą żadnej okazji, żeby swe dzieci upokarzać, obniżać wartość a raczej jej ich pozbawiać. A nikt nie może dać innemu tego, czego sam nie posiada…. Nie wiadomo tylko, komu bardziej współczuć: dziewczynom czy chłopakom. W każdym razie i tu, i tam są tacy którzy prześladując innych, wywyższają siebie - jako było na początku, teraz i na wieki wieków… Najgorzej mają nieszczęśni inni, brzydsi, słabsi, gorsi - Tomas, Jenny, także główny bohater Juha (ma matkę Finkę, co dla Szweda oznacza oczywistą niższość). To lata 70. - wszyscy dopingują Bjoerna Borga i Ingemara Stenmarka i słuchają “Sweet” i Donny Summer. Można i należy odczytywać tę książkę jako dość uniwersalną niezależnie od miejsca, czasu, wieku czy charakteru relacji. Ot, takie “zwyczajne” rodzinne, szkolne, środowiskowe piekiełko. W sumie niemal nic tu oryginalnego, acz takie postawy zawsze przerażają swą uporczywą powtarzalnością. I trochę to inna Szwecja niż ten kraj który pamiętamy jako jeden najbogatszych i progresywnych krajów świata. Cytaty tylko najmocniejsze: “Bengt krzyczy, że jedyne, czego pragnie, to w spokoju poczytać gazetę. Ritva krzyczy, że jeśli chodzi o nią, to może robić co mu się podoba, byleby tylko schował w kalesonach swoje ohydne owłosione jaja”. “Awantura przy śniadaniu - to najzupełniej zwyczajny ranek w rodzinie Lindströmów. (...) Rodzinę Lindström najlepiej opisać, opowiadając o jej drzwiach. W rodzinie Lindström panuje zwyczaj trzaskania drzwiami, kiedy się jest zdenerwowanym. Drzwi są dobre. Trzaskają z dystynkcją. Jedyną wadą jest to, że drzwi nie są w stanie długo znosić takiego obchodzenia się z nimi. Wcześniej czy później rozpadną się”. “W rodzinie Lindströmów drzwi padały jedne po drugich – jak drzewo pada pod naporem topora. A kiedy drzwi się rozpadną, znosi się je do garażu i zastępuje kwiecistymi kotarami. Niestety kotary nie trzaskają”. "W korytarzu są szklane drzwi, a mówiąc dokładniej, były”. “Bycie zabawnym to jego jedyny sposób na znalezienie sobie przyjaciół, na niczym innym się nie zna”. “Wszyscy śmieją się, że Tomas się jeszcze nie pieprzył.(...) Tomas nie odpowiada Próbuję być pusty żeby nic nie czuć. Chce być niemy i głuchy”.. “Tomas jest chłopcem, który się boi, który ma powody, żeby się bać, który setki razy Przekonał się, że ma powody żeby się bać”.. “Nareszcie się odważyła. Odważyła się i straciła. I upewniła się, że nikt nie może jej kochać. Nie dziwnego, jest przecież taka brzydka i okropna. (...) Jest lalką z mrugającymi oczami i zawsze tym samym uśmiechem, niewzruszoną i obojętną”.. “Próbuje być kimś, kim nie jest. Kimś, kogo zaprasza się na prywatki”. “Z dezaprobatą spogląda na córkę. – Wystroiłaś się jak jak czupiradło! A ona stoi z wymalowanymi na niebiesko rzęsami i w długiej do ziemi i spódniczce, ze swoją wystawioną na widok publiczny tęsknotą, a wstyd, który czuje, przytłacza ją”. “Musi być teraz sama, żeby nikt jej nie widział, bo jest brzydka, brzydsza niż kiedykolwiek przedtem”. “Ojciec woła ją: – Jeśli ci się wydaje, że jak się wystroisz, będziesz ładniejsza, to się mylisz! Jego głos rozbrzmiewa echem jak głos księdza w kościele: nie myśl sobie, że jesteś kimś nadzwyczajnym!”. “Dzieciństwo jest bez dna, a ona nieustannie traci grunt pod nogami”. “Wychowawczyni Juhy i Jenny zawsze jest zadowolona. Nawet wtedy, gdy próbuje wyglądać na zadowoloną. Ich wychowawczyni to osoba, która głównie czeka, aż minie czas. Tak jakby była nie na swoim miejscu i czekała, aż zostanie przemieszczona”. “Uśmiechać się, według niej, to z trudem zmuszać kąciki ust, aby podniosły się w górę”. “Najbardziej wspaniałomyślna rzecz, jaką kiedykolwiek powiedziała w życiu o drugim człowieku, to: nie robi z siebie nikogo szczególnego!”. “Każda rodzina siedzi przed telewizorem, każda w swoim własnym domu na ulicy żywej duszy ani jednego samochodu. W każdym domu w Sävbyholm jest telewizor, a w bladym snopie tego światła siedzą mama i tata razem ze swoimi dziećmi”. W supermarkecie. “Ritva próbuje wyminąć umierającą kobietę. – Przepraszam – mówi tak miło, jak tylko potrafi – przepraszam, chciałabym przejść ale pani ręka przeszkadza. Kiedy kobieta się nie rusza, Ritva mamrocze, że to bezwstydne i przechodzi, odpychając rękę kobiety swoją lewą stopą. Po chwili pyta, jakby nigdy nic: - Słuchajcie, kto chce serek cytrynowy na deser?”. Katastrofalne przyjęcie u Tomasa. “- Ale O co chodzi? Dlaczego nie tańczycie? - krzyczy mama Tomasa. Wtedy goście odwracają się do niej plecami. A jej Tomas siedzi sam w kącie. Nikt z nim nie rozmawia”. “Żeby nie oberwać, zamknął się w toalecie. Robi tak teraz na każdej przerwie”. “Tomas nie miał siły dłużej czekać. Nie chciał dłużej tęsknić. Już teraz nigdy nie będzie się bał”. PS Kolejna tu odsłona zasady, że błazen jest postacią tragiczną....

Sięgając po książkę, wiedziałem o niej tyle, że polecił ją Stephen King w swoim słynnym "Jak pisać" (które czytałem chyba dziesięć lat temu). W pierwszych rozdziałach zaskoczyły mnie dwie rzeczy: - Wow, to jest o Grenlandii, czyli jakby na czasie (styczeń 2026 - Trump chce anektować Grenlandię) - Wow, czytam scenariusz do serialu "Rojst" młodego Holoubka (egzotyczna postać kobieca na tropie śledztwa przeciwko potężnym tego świata, której pomaga jąkający się dryblas) Potem sprawdziłem, że książka była hitem w USA i utorowała drogę na salony gatunkom murder mystery oraz nordic noir. Trzeba przyznać, że z lektury dowiedziałem się wiele: - Trochę o Grenlandii, jej związkach z "metropolią" (Danią), problemach społecznych Grenlandczyków - ale chyba nie aż tyle, ile bym chciał; też nie wiem, ile z tego to gorzkie przemyślenia europejskiego autora przypisane Grenlandii. - Że murder mystery i nordic noir są nie dla mnie. Może jestem niesprawiedliwy, ale to, co było hitem i nowością w 1992, brzmi teraz tak samo jak dziesiątki, jeśli nie setki, podobnych propozycji z tego kanonu. Muszę jednak docenić kunszt pisania, trzymanie uwagi cały czas w napięciu, przez podawanie zdarzeń od końca lub od szczegółu do ogółu, w filmowy, ostry sposób. Dostrzegłem napięcia postkolonialne i jakby odwróconą wersję conradowskiego mitu "Jądra jasności". No i uznaję z szacunkiem fakt, że to chyba pierwsza po "Anaruku" powieść z Grenlandką w roli głównej. I chyba będę szukał tego dalej, tylko może czegoś bardziej autentycznego.

Krótka, licząca około 200 stron książeczka, ale wymęczyła mnie strasznie. Wszystko tu jest dzikie, prymitywne i brutalne, a mimo to, w jakiś specyficzny sposób fascynujące. Ludzie Mukki żyją dosłownie na końcu świata, gdzie jeszcze pod koniec maja leży głęboki śnieg, a we wrześniu już pojawiają się pierwsze przymrozki. Życie jest, w większości, pełne ciemności i beznadziei, ta fińska osada klimatem przypomina mi "Vatran Aurario" Huberatha. Mimo to ta ballada (bo taki jest podtytuł) wciąga i w jakiś dziwny sposób zachwyca. Teraz będę szukać filmu, który powstał na jej podstawie!

Wyrafinowana, magiczna i dziwna.. Wpadła mi w ręce przypadkiem i wciągnęła niesamowicie czarownym początkiem i tajemniczym klimatem. Islandia ukazana w kontrastach. Surowe piękno natury i brutalność ludzi. Subtelność i piękno jednostek zagubionych, odstających od ogółu.. Na szczególną uwagę zasługuje warstwa językowa i sposób prowadzenia powieści. Zdecydowanie artystyczna proza, nie każdemu się spodoba. Stylizowana na archaiczny język, mroczna i intrygująca. Króciutka, oryginalna, interesująca. Ciekawe doświadczenie.

Bardzo rzadko zdarza się, że relacje rodzinne bywają czyste i klarowne, bez żadnych pęknięć. Choćby nie wiem, jak idealna wydawała nam się taka wspólnota, zawsze coś znajdziemy pod podszewką, i tym razem taką historię dostajemy. Autorka w bardzo oszczędny, choć momentami dość zagmatwany sposób ukazuje nam dziwne, nie do końca zrozumiałe zachowania osób sobie bliskich, a jednocześnie mocno zdeformowanych psychicznie. Dodatkowo kilkuosobowa narracja pozwala nam poznać tę dysfunkcyjną rodzinę oczami jej poszczególnych członków i dzięki temu mamy możliwość zagłębienia się w jej domowe dramaty. Zdrada, przemoc domowa, samobójstwo, niezobowiązujący seks, problemy natury psychicznej, brak komunikacji, znęcanie się nad zwierzętami to tylko niektóre z problemów, z jakimi borykają się bohaterowie tej sagi rodzinnej. Mocna, odkrywcza, uderzająca swoim realizmem, bolesna, traumatyczna opowieść o miłości, która bywa wyniszczająca i tragiczna. Polecam

Śmieszna historia. Idę sobie do biblioteki i okazuje się, ze przeczytałam już wszystkie dostępne w niej Christenseny, a półeczce z książkami porzuconymi przez właścicieli znajduję "Hermana". Zupełnie jakby go ktoś dla mnie tam zostawił. "Herman" to historia chłopca obdarzonego niezwykłą wyobraźnią. Patrzymy na świat jego oczami, gdzie zjedzone liście wyrastają w brzuchach drzewami, Zorro nocami przesiaduje w kinie a z kabiny dźwigu widać dalekomorskie okręty. Herman jest bystry i ciekawy, ale nie taki słodki i uroczy jak Ania z Zielonego Wzgórza - potrafi odpyskować nauczycielowi, wybić szybę i pokazać język koleżance. Za sprawą "Hermana" przenosimy się do rzeczywistości Norwegii lat 60., gdzie nasz bohater żyje ze swoją rodziną oraz gromadą ekscentrycznych znajomych. Jest tam więc mama, tata, wspominający przeszłość dziadek, sąsiad pijaczek, namolny fryzjer, niekoniecznie wyrozumiali nauczyciele, gromada szkolnych łobuzów, słowem - galeria osobliwości. W pewnym momencie chłopiec z niewiadomego powodu traci włosy, co sprawia, że zarówno Herman zaczyna patrzeć na świat inaczej, jak i świat na Hermana. Sporo tu rozważań o naszym stosunku do inności, chociaż jedna rzecz uderzyła mnie bardzo mocno. (spojler) Herman narzeka, że odkąd choruje, wszyscy w szkole są dla niego nienaturalnie mili i nie traktują go jak przedtem. Może Herman miał wyjątkowe szczęście, a może ja wyjątkowego pecha, ale w szkołach, do których chodziłam, choroba nie sprawiała, że agresywne i okrutne dzieciaki stawały się miłe, tylko że dokuczały jeszcze mocniej (koniec spojlera). Całość utrzymana jest w nieco fantastycznej, trochę poetyckiej, zagadkowej nastrojowości, za co głównie odpowiada dziecięcy bohater, bo mimo że autor nie pisze w 1 osobie, widzimy wszystko tak, jak widzi to Herman. Znalazłam też kilka wątków, które potem pojawiły się "Półbracie". Książka jest też o wiele mniej obszerna niż pozostałe wydane w Polsce powieści tego autora - przypomina objętością szkolny zeszyt. Cieszę się, że na mnie czekała na tej półce, będzie jej u mnie dobrze, i na pewno do niej wrócę. Plus, dowiedziałam się, czym jest zydwestka ;)

o może się zdarzyć, kiedy przedsiębiorca-bankrut i owdowiały pułkownik spotkają się przypadkiem w pustej stodole, by - nic wcześniej nie wiedząc o sobie nawzajem - dokonać żywota na własnych zasadach? Jeden ratuje życie drugiemu, a znajomość zawarta w tak dramatycznych okolicznościach staje się punktem wyjścia do wielkiej przygody, która całkowicie odmieni ponurą egzystencję kilkudziesięciu pogrążonych w pragnieniu śmierci osób… Panowie postanawiają stworzyć grupę wsparcia dla samotnych desperatów, dają ogłoszenie w gazecie, zwołują konferencję dla przyszłych samob***ów i …historia nabiera rumieńców. Grupa śmiałków rusza nowoczesnym autokarem Szybkich Linii Korpeli w zwariowaną podróż po Finlandii, przez Norwegię i ostatecznie - po Europie, w poszukiwaniu odpowiedniego miejsca, w którym dokonać będą mogli ostatecznego aktu wzgardy dla godnego politowania istnienia. Czego tu po drodze nie ma? Włamanie do garażu jemeńskiego ambasadora, bijatyka z niemieckimi skinami, czyny nieobyczajne gdzieś w okolicy francuskich winnic….to tylko niektóre z przygód, jakie czekają pasażerów autokaru. “Idący na śmierć” wzbudzają podziw, szacunek i czasem strach pośród spotykanych na trasie ludzi, a niektórzy spontanicznie przyłączają się do tej niezwykłej wycieczki.Trunki leją się strumieniami, nikt nie oszczędza na smakołykach, biesiadom towarzyszy śpiew i śmiech… Nawiązują się przyjaźnie, rodzą miłości, przyszli samob***cy czują się wreszcie wysłuchani i zrozumiani. Wreszcie nikt nie jest osamotniony.🙂 Arto Paasillinna z niezwykłą czułością opowiada o swoich bohaterach, ze współczuciem i zrozumieniem opisuje trudne sytuacje życiowe, przybliża problem tak licznych przypadków depresji wśród mieszkańców tego kraju. Jednocześnie przedstawia tamtejsze społeczeństwo z przełomu lat 80-90-tych w krzywym zwierciadle satyry, bo historia aż skrzy się od typowo fińskiego czarnego humoru, który ja osobiście uwielbiam, choć domyślam się, że nie u każdego znajdzie on zrozumienie. 😉 Tym niemniej bardzo polecam, zwłaszcza tym z Was, którzy mają słabość do absurdu i groteski.

Okrutna, baśniowa opowieść w skutych lodem krajobrazach Norwegii. Delikatność, wrażliwość, niewinność małej dziewczynki i wyniosła potęga natury. Dziecięce zauroczenie, dziecięca niezłomność i przypadkowość losu. Śmierć, cierpienie i nieśmiałe odrodzenie - w przyjaźni, wiosennym przebudzeniu przyrody, przedwczesnej dojrzałości dziecka. Piękna, bolesna i poetycka opowieść.

Zanin zaczęłam czytać tę książkę zerknęłam tutaj w opinie. Po przeczytaniu kilku zastanawialam się co takiego niesmacznego może być w opisie myszy. Już wiem. Aczkolwiek dla mnie trudniejsze do przebrnięcia były opisy zbiorowego pijaństwa. Mimo tego książkę uważam za ciekawą i całkiem wciągającą.

Gunnar Huttunen kupuje stary młyn wodny i przeprowadza się na północ Finlandii. Mieszkańcy wioski są bardzo przychylni przybyszowi, lecz ogólna sympatia wywołana jest głównie ekscytacją z uruchomienia, dotychczas nieczynnego, młyna. Sąsiedzi szybko zaczynają dostrzegać dziwactwa Gunnara, a jego nietypowe zwyczaje, dotąd nieszkodliwe i zabawne, stają się dla nich irytujące. Niechęć do głównego bohatera narasta, gdy ten, w momentach odczuwania silnych emocji wyje do księżyca niczym wilk - co jest nieakceptowalną dla społeczeństwa formą ekspresji, no i nie pozwala spokojnie spać... Arto Paasillina po raz kolejny bierze na swój warsztat motyw ucieczki przed dotychczasowym życiem i z charakterystycznym dla siebie humorem nienachalnie przemyca krytykę konformizmu i braku zrozumienia dla odmienności. Autor posługuje się absurdem jak mało kto; sprawia, że gorzkie wydarzenia, którym postać musi stawić czoła, stają się dla czytelnika łatwiejsze do przełknięcia. A trzeba dodać, że ucisk w gardle nie pozwala krzyknąć: „Borze (dosłownie "borze") chroń Huttunena, jest taki niewinny, jak nieobsrana łąka!”. Jak dla mnie, dotychczas najlepsza książka Paasilliny, może dlatego, że taka smutna.